Seul Diyalog Arayışını Sürdürme Sözü Verirken Kuzey Kore, Lee Jae Myung'ın Barış Girişimlerini Reddetti

10 dakikalık okuma
Seul Diyalog Arayışını Sürdürme Sözü Verirken Kuzey Kore, Lee Jae Myung'ın Barış Girişimlerini Reddetti

Pyongyang, Seul'ün ilk adımlarına kapıyı kapattı

Kuzey Kore, 28 Temmuz 2025'te Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung'ın barış girişimlerini reddetti. Kuzey Kore lideri Kim Jong Un'un nüfuzlu kız kardeşi Kim Yo Jong, Güney Kore'yi "düşman" olarak nitelendirdi ve Pyongyang'ın görüşmelerle "hiç ilgilenmediğini" açıkladı. Kore Merkezi Haber Ajansı (KCNA) aracılığıyla yayımlanan açıklama, haziranda göreve başlayan yönetime Kuzey Kore'den gelen ilk resmi yanıt oldu.

İçindekiler
  1. Pyongyang, Seul'ün ilk adımlarına kapıyı kapattı
  2. Kim Yo Jong ne söyledi?
  3. Lee'nin ilişkileri değiştirme çabası
  4. Önceki açılımlar ayrışmaya nasıl dönüştü?
  5. Karşılıklılık olmadan atılan jestler tartışma yaratıyor
  6. Rusya, Pyongyang'a yeni bir destek kaynağı sağlıyor
  7. Trump'ın dönüşü ayrı bir diplomatik kapı aralıyor
  8. Askeri tatbikatlar anlaşmazlığın merkezinde
  9. Seul hem ittifaklarını hem de yakınlaşma çabalarını yönetmeli
  10. Öne Çıkanlar

Lee hükümeti daha önce Askerden Arındırılmış Bölge (DMZ) boyunca Kuzey Kore karşıtı hoparlör yayınlarını askıya almış, propaganda broşürlerinin dağıtımını durdurmuş ve Kuzey Kore'ye bireysel turlara izin verilmesini değerlendirmişti. Bu adımlar, Seul'de yaşanan siyasi çalkantı döneminin ardından gerilimi azaltmayı ve diyaloğa kapı aralamayı amaçlıyordu.

Kim, bu jestleri "takdiri hak eden işler değil" diyerek küçümsedi. Yanıtı Lee'yi acil bir sorunla karşı karşıya bıraktı: Seul kendi politikalarını değiştirebilir, ancak müzakerelerin yeniden başlaması için Pyongyang'ın da katılması gerekiyor.

Güney Kore Birleşme Bakanlığı, ret yanıtına rağmen hükümetin uzlaşma ve barış içinde bir arada yaşama arayışını sürdüreceğini bildirdi. Bakanlık Sözcüsü Koo Byoung-sam, iki Kore arasında "aşılması çok zor bir güvensizlik duvarı" bulunduğunu söylerken Kim'in kullandığı dilin önceki bazı açıklamalarına kıyasla daha az düşmanca olduğuna da dikkat çekti.

Bu gelişmeler, yarımadadaki çeşitli baskıları bir araya getiriyor: Kuzey Kore'nin barışçıl yeniden birleşmeyi politika hedefi olmaktan çıkarması, Rusya'yla ortaklığını güçlendirmesi ve Güney Kore'nin ABD'yle askeri ittifakına karşı çıkması. Lee'nin önündeki acil görev, Pyongyang'ın kınadığı güvenlik ilişkilerini sürdürürken görüşmelere açık bir kapıyı korumak.

Reklam

Kim Yo Jong ne söyledi?

Kim Yo Jong'un açıklaması, Lee'nin sunabileceği öneriler ne olursa olsun Güney'le ilişki kurmayı reddetti. Güney Kore'nin resmi adı olan Kore Cumhuriyeti'nin kısaltması ROK'u kullanarak şöyle dedi:

Seul hangi politikayı benimserse benimsesin ve hangi öneriyi sunarsa sunsun, bununla hiç ilgilenmiyoruz; ROK [Kore Cumhuriyeti] ile görüşmek için ne bir neden ne de ele alınacak bir konu var.

Kim, Lee yönetimini ABD'yle ittifakına "körü körüne güvenmekle" suçladı. Bu ittifakın "Kore Yarımadası'nın güney yarısını lekelediğini" söyledi ve daha iyi ilişkiler kurulmasına imkân bırakmadığını savundu.

Eleştirileri, Seul'ün Kuzey Kore karşıtı yayınları askıya alma ve başka uzlaşmacı adımlar atma kararını da hedef aldı. Bunları, "en başta yapmamaları gereken şeyleri geri alınabilir biçimde geri çevirme" olarak nitelendirdi. Kim'e göre Güney Kore, Pyongyang'ın zaten düşmanca gördüğü faaliyetleri durduruyordu; karşılık verilmesini hak eden adımlar atmıyordu.

Kim, yeni yönetimin temel bir şeyi değiştirmediğinin kanıtı olarak Güney Kore ile ABD arasında yapılması planlanan ortak askeri tatbikatlara özellikle işaret etti. Kuzey Kore, yıllık tatbikatları işgal provası olarak nitelendiriyor ve ittifakı doğrudan bir tehdit olarak görmeyi sürdürüyor.

Lee'nin ilişkileri değiştirme çabası

Lee'nin Haziran 2025'te seçilmesi, görevden azledilen selefi Yoon Suk Yeol'un daha sert politikalarının ardından ilişkilerin yeniden düzenleneceğine dair beklentiler yarattı. Diyalog yanlısı bir kampanya yürüten Lee; iletişim kanallarını yeniden açma, Kuzey Kore'den kaçanlarla ve ayrı düşmüş ailelerle ilgili politikaları gözden geçirme ve insani yardım sağlama sözü verdi.

Yönetimi sınır boyunca gerilimi artıran faaliyetleri durdurmak için hızla harekete geçti. Hoparlör yayınlarının askıya alınması ve broşür dağıtımının durdurulması, görünür iki çatışma biçimini azalttı. Hükümet ayrıca güven oluşturmanın ve diyaloğu yeniden başlatmanın bir yolu olarak Kuzey Kore'ye bireysel seyahat seçeneğini gündeme getirdi.

Güney Kore Birleşme Bakanlığı, Kim'in ret yanıtının ardından tutumunu açıklayarak hükümetin çabalarını sürdüreceğini bildirdi:

Kuzey Kore'nin tepkisine göre tutum değiştirmeden, Koreler arası uzlaşma ve işbirliğine dayalı ilişkiler kurmak ve Kore Yarımadası'nda barış içinde bir arada yaşamayı sağlamak için kararlılıkla çaba göstermeyi sürdüreceğiz.

Koo'nun derin güvensizliği kabul etmesi, Seul'ün bu önlemleri bir sürecin başlangıcı olarak görmesini açıklamaya yardımcı oluyor. Ancak ayrı düşmüş aileler, Kuzey Kore'den kaçanlar ve kuzeye seyahat etmeyi umanlar için diplomatik açılım hâlâ iki hükümetin işbirliğine bağlı.

Reklam

Önceki açılımlar ayrışmaya nasıl dönüştü?

Kore Yarımadası, Sovyet ve Amerikan işgal bölgelerinin 1948'de iki ayrı devletin kurulmasına yol açtığı II. Dünya Savaşı'nın bitiminden bu yana bölünmüş durumda. 1950-1953 yılları arasında süren Kore Savaşı, barış antlaşması yerine ateşkesle sona erdi. Ateşkes çatışmaları durdurur; barış anlaşması olmadığı için iki Kore teknik olarak hâlâ savaş hâlinde.

İlişkiler o tarihten bu yana temkinli yakınlaşma ile tehlikeli gerilim arasında gidip geldi. 1990'ların sonları ve 2000'lerin başlarında Güney Kore'nin Güneş Işığı Politikası; diyaloğu, bölünmüş ailelerin buluşmasını ve Kaesong Sanayi Bölgesi de dahil ortak ekonomik projeleri teşvik etti.

Kuzey Kore'nin nükleer ve füze geliştirme faaliyetleri, askeri provokasyonları ve Seul'de daha muhafazakâr hükümetlerin göreve gelmesiyle bu çabalar sekteye uğradı. Kim Jong Un ile Donald Trump arasındaki nükleer diplomasinin 2019'da çökmesi yeni bir dönüm noktası oldu; bunu silah geliştirme faaliyetlerinin hızlanması ve Güney'le iletişimin kesilmesi izledi.

Birkaç tarih, mevcut çıkmazın nasıl oluştuğunu gösteriyor:

  • 1948: Yarımadanın Sovyet ve Amerikan işgal bölgelerine ayrılmasının ardından iki ayrı Kore devleti kuruldu.
  • 1950-1953: Kore Savaşı ateşkesle sona erdi; çatışma barış antlaşması olmadan kaldı.
  • 1990'ların sonları ve 2000'lerin başları: Güneş Işığı Politikası diyaloğu, aile buluşmalarını ve ortak ekonomik projeleri destekledi.
  • 2019: Kim Jong Un ile Trump arasındaki nükleer diplomasi çöktü.
  • 2020: Kuzey Kore, Kaesong'daki Koreler arası irtibat bürosunu yıktı.
  • 2024: Pyongyang, barışçıl yeniden birleşmeyi politika hedefi olmaktan çıkardı ve iki ülkeyi birbirine bağlayabilecek yolları ve köprüleri havaya uçurdu.
  • Haziran 2025: Lee göreve başladı ve gerilimi azaltmayı amaçlayan adımları başlattı.
  • 28 Temmuz 2025: Kim Yo Jong, yeni yönetimin girişimlerini reddetti.

Kuzey Kore artık Güney Kore'yi kalıcı bir düşman olarak görüyor ve yarımadada iki devletli bir sistemi resmen ilan etmiş durumda. Son yıllarda her iki tarafın propaganda kampanyalarını yeniden başlatmasının yanı sıra fiziksel bağlantıların da yok edilmesi, bölünmeyi daha da derinleştirdi.

Reklam

Karşılıklılık olmadan atılan jestler tartışma yaratıyor

Lee'nin yaklaşımı, Seul'ün karşılığında hiçbir şey almadan fazla taviz verip vermediğini sorgulayan analist ve yorumcuların eleştirilerine yol açtı. Endişenin odağında karşılıklılık var: Bir tarafın tavizini diğer tarafın benzer bir adımının izleyip izlemeyeceği.

On yıllardır sürdürülen Kuzey Kore'ye yönelik radyo ve televizyon yayınlarının askıya alınması, özellikle tartışma konusu oldu. Eleştirmenler bu kararı, Pyongyang'ın dışarıdan bilgi akışını kısıtlama çabasında elde ettiği büyük bir zafer olarak nitelendiriyor.

Bu eleştirmenlere göre tek taraflı tavizler, Güney Kore'nin gelecekteki müzakerelerdeki pazarlık gücünü zayıflatabilir. İsmi açıklanmayan bir UPI köşe yazarı bu itirazı şöyle dile getirdi:

Kore Yarımadası'nda barış tek taraflı jestlerle değil, karşılıklı güven ve karşılıklılık temelinde kurulmalı. İyi niyet stratejik saflığa dönüşmeden önce bu yaklaşımı yeniden değerlendirmenin zamanı geldi,

Güney Kore kamuoyunda hem diyaloğa destek hem de tavizlere yönelik şüphe var. Güney Korelilerin çoğu diyaloğu desteklese de birçoğu, Kuzey'den somut ilerleme gelmeden avantaj sağlanmasından hâlâ kuşku duyuyor. ROKS Cheonan'ın batırılması, Yeonpyeong'un bombalanması ve Kaesong'daki irtibat bürosunun yıkılmasıyla ilgili anılar bu kaygıları beslemeyi sürdürüyor.

Bu nedenle Lee ülkesinde iki beklentiyle karşı karşıya: çatışma tehlikesini azaltmak ve politikasının ulusal güvenliği koruduğunu göstermek. Hükümetinin yakınlaşma çabalarını sürdürmeye istekli olması, bu iki talebi bir arada gündeme getiriyor.

Rusya, Pyongyang'a yeni bir destek kaynağı sağlıyor

Kuzey Kore'nin Seul'ün girişimlerini reddetmesi, Rusya'yla ilişkilerinin yakınlaştığı bir döneme denk geldi. Pyongyang, 2019'da ABD'yle görüşmelerin çökmesinden bu yana Moskova'yla bağlarını güçlendirdi; Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına destek olmak üzere asker ve silah gönderdi.

Haberlere göre Kuzey Kore bunun karşılığında ekonomik ve teknolojik yardım aldı. Uluslararası yaptırımlar yürürlükteyken bu ortaklık alternatif bir destek kaynağı sağlıyor ve Pyongyang'ın Seul ya da Washington'la ilişki kurma isteğini azaltıyor.

Bu bağ, Lee'nin karşı karşıya olduğu seçenekler açısından önem taşıyor. Başka bir ortak zaten yardım sağlarken işbirliği teklif etmeye dayalı bir yaklaşım Kuzey Kore'ye daha az cazip gelebilir. Pyongyang'ın odağı nükleer caydırıcılığını ve Rusya'yla bağlarını güçlendirmek gibi görünüyor.

Bazı değerlendirmelere göre Kuzey Kore, yaptırımların hafiflemesi ya da ABD politikasının değişmesi gibi kendisi açısından daha elverişli koşulları bekliyor. Yaptırımlar, bir hükümete baskı uygulamak amacıyla getirilen kısıtlamalardır; bunların hafifletilmesi de önceki nükleer müzakerelerin temel konularından biriydi.

Reklam

Trump'ın dönüşü ayrı bir diplomatik kapı aralıyor

Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşü yeni bir belirsizlik yarattı. Trump ilk döneminde görevdeyken Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile görüşen ilk ABD başkanı oldu; bu doğrudan temasın bir ilerleme sağlayabileceği yönünde umut doğdu.

Diplomasi, Kuzey Kore'nin nükleer silahlarından ne kadar hızlı vazgeçmesi ve yaptırımların ne zaman hafifletilmesi gerektiği konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çöktü. Anlaşmazlık hem tarafların atacağı adımlarla hem de bu adımların hangi sırayla atılacağıyla ilgiliydi.

Trump diyaloğu yeniden başlatmaya ilgi duyduğunu belirtti, ancak Kuzey Kore görüşmelere dönme çağrılarını yanıtsız bıraktı. Bazı analistler, ABD önemli teşvikler ya da güvenlik garantileri sunarsa Pyongyang'ın sonunda Washington'la ilişki kurmaya yönelebileceğini düşünüyor.

Görüşmelerin yeniden başlaması için herhangi bir tarih verilmedi. Şimdilik Lee'nin Pyongyang'a yönelik girişimleriyle Trump'ın temas kurma isteği birbirinden ayrı olasılıklar olarak dururken Kuzey Kore silah programlarına ve Rusya'yla ortaklığına odaklanmayı sürdürüyor.

Askeri tatbikatlar anlaşmazlığın merkezinde

Güney Kore hükümeti, diyaloğa alan açmak amacıyla ABD'yle ortak askeri tatbikatların ölçeğini ya da biçimini değiştirmeye açık olduğunun sinyalini verdi. Bu tür değişikliklerin Pyongyang'ı yeniden müzakere masasına getirip getirmeyeceği belirsiz.

Kim Yo Jong'un yaklaşan tatbikatlara yönelik eleştirisi, yayınlar ve broşürlerle ilgili anlaşmazlığın yanına somut bir güvenlik meselesi ekliyor. Seul'ün propaganda faaliyetlerini askıya alması askeri ittifakı değiştirmedi; bu ittifak Kuzey Kore'nin itirazlarının merkezinde yer almaya devam ediyor.

Ewha Kadın Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler profesörü olan Leif-Eric Easley, Kim'in sözlerini Güney Kore ile Washington arasındaki ilişkiye baskı uygularken Kuzey Kore'nin konumunu güçlendirme çabası olarak değerlendirdi:

Kim Yo Jong'un açıklamaları, ekonomik zorluklarına ve uluslararası alandaki dışlanmış konumuna rağmen Kuzey Kore'yi üstün bir konumda göstererek ulusal gururu öne çıkarma çabası. Ayrıca Pyongyang'ın silah programlarını meşrulaştırmayı ve yaklaşan askeri tatbikatları eleştirerek Seul ile Washington'ın arasını açmayı amaçlıyor.

Easley'nin değerlendirmesi, açıklamanın iç ve diplomatik amaçları arasındaki bağlantıyı ortaya koyuyor: içeride güç gösterisi yapmak, silah geliştirme faaliyetlerini savunmak ve Güney Kore ile ABD arasındaki işbirliğine karşı çıkmak. Diğer değerlendirmelere göre Pyongyang, görüşmelerden pek yarar sağlayacağını düşünmediği ve Rusya'dan destek aldığı sürece tutumunu sürdürecek.

Reklam

Seul hem ittifaklarını hem de yakınlaşma çabalarını yönetmeli

Güney Kore'nin seçenekleri Kuzey Kore'yle ilişkilerinin ötesine uzanıyor. ABD ile Çin arasındaki rekabetin şiddetlenmesi ve Pyongyang ile Moskova'nın yakınlaşması, Seul'ün dış politikasını yönetmeyi zorlaştırıyor.

Güney Kore geleneksel olarak Çin'le ekonomik bağları ile ABD'yle güvenlik ilişkileri arasında denge kurdu. Washington'ın Pekin'e karşı daha yakın bir uyum arayışına girmesi ve Seul'ün Çin'in ekonomik baskılarına karşılık ticaretini ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmesiyle bu yaklaşımı sürdürmek zorlaşıyor.

Güney Kore, ABD ve Japonya arasındaki güvenlik işbirliği yeniden canlandırıldı. Bu işbirliği, karşılık verme kabiliyetini koruyarak saldırı olasılığını caydırma anlamına gelen Kuzey Kore'ye karşı caydırıcılığa ve bölgesel güvenlik düzenlemelerinin temel direklerinden biri olmaya hizmet ediyor.

Seul ayrıca NATO'yla ortaklığını derinleştirerek siber güvenlik ve savunma sanayisi alanlarındaki işbirliğini genişletti. Bu ilişkiler, ortak güvenlik sorunlarını ve Güney Kore'nin zaman içinde istikrarlı ortaklıklar arayışını yansıtıyor.

Kuzey Kore bu ortaklıkları düşmanlığın kanıtı olarak görüyor ve askeri yığınağını gerekçelendirmek için kullanıyor. Bu nedenle Lee'nin görevi, diyaloğu mümkün tutarken güçlü ittifakları sürdürmek. Kim'in 28 Temmuz'daki açıklaması, iki hükümetin diyaloğu anlamlı kılacak koşullar konusunda ne kadar uzakta kaldığını gösteriyor.

Öne Çıkanlar

  • Kim Yo Jong, 28 Temmuz 2025'te Seul'ün barış girişimlerini reddetti. Bu, Lee Jae Myung yönetimine Kuzey Kore'den gelen ilk resmi yanıttı.
  • Lee hükümeti sınırdaki hoparlör yayınlarını askıya aldı, propaganda broşürlerinin dağıtımını durdurdu ve Kuzey Kore'ye bireysel turları değerlendirdi.
  • Güney Kore Birleşme Bakanlığı, derin güvensizliğe rağmen uzlaşma arayışını sürdüreceğini bildirdi.
  • Pyongyang, barışçıl yeniden birleşmeyi politika hedefi olmaktan çıkardı ve Güney Kore'yi kalıcı bir düşman olarak görüyor.
  • Eleştirmenler karşılıklı adım gelmeden taviz verilmesini sorgularken birçok Güney Koreli diyaloğu destekliyor ancak güvenlik konusunda kaygı duyuyor.
  • Kuzey Kore'nin Rusya'yla yakınlaşması ve ortak askeri tatbikatlara karşı çıkması, görüşmeleri yeniden başlatma çabalarını zorlaştırıyor.
  • Trump diyaloğun yeniden başlamasına ilgi duyduğunu belirtti, ancak Kuzey Kore görüşme çağrılarını yanıtsız bıraktı ve herhangi bir tarih verilmedi.
  • Lee, Pyongyang'la iletişimi yeniden kurmaya çalışırken güvenlik ortaklıklarını koruma göreviyle karşı karşıya.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir