Çocuk bakım izninde babaların payı artıyor
Güney Kore'de ebeveyn izni kullananlar arasında erkeklerin oranı, ülkenin çok düşük doğum oranı ve hızla yaşlanan nüfus sorunlarıyla mücadele ederken ebeveynlere yönelik desteği artırmasıyla, 2015'teki yüzde 5,6'dan 2023'te yüzde 28'in üzerine çıktı. Daha yeni haberlerde bu oranın yüzde 36'yı aştığı belirtilse de söz konusu rakam için herhangi bir dönem bilgisi verilmedi.
İçindekiler
- Çocuk bakım izninde babaların payı artıyor
- Babaların katılımı ne kadar arttı?
- 2025 reformları neleri değiştirdi?
- Politikalar anneliğin korunmasının ötesine nasıl geçti?
- Babalar işe döndüğünde ne oluyor?
- Daha kapsamlı izinler doğumları ve istihdamı destekleyebilir mi?
- Çocuk sahibi olmak neden hâlâ zor?
- 2024'te doğumlardaki artışı ne açıklıyor?
- Nüfusun küçülüp yaşlanması ne anlama geliyor?
- Öne Çıkan Noktalar
Bu artış, bazı ailelerin çocuk bakımını paylaşma biçimini değiştiriyor. Daha önce ücretli işe öncelik vermeleri yönünde güçlü beklentilerle karşılaşan babalar, çocuklarıyla ilgilenmek için giderek daha sık işlerinden izin alıyor. Devlet teşvikleri, genç kuşaklar arasında değişen tutumlar ve iş yerlerindeki kademeli dönüşüm, bu katılımın artmasına katkı sağladı.
Güney Kore'nin demografik sorunları ağır seyrini koruyor. Toplam doğurganlık hızı 2023'te 0,72'ye geriledikten sonra 2024'te hafifçe artarak 0,75'e çıktı. Bu oran, mevcut doğurganlık eğilimleri sürerse bir kadının yaşamı boyunca ortalama kaç çocuk sahibi olacağını tahmin ediyor. Nüfusun sabit kalması için kadın başına yaklaşık 2,1 çocuk gerekiyor.
Şubat 2025'te yürürlüğe giren reformlarla ücretli babalık izni 10 günden 20 güne çıkarıldı. Çocuğun doğumuna yakın dönemde kullanılan bu izin, daha uzun süreli çocuk bakımını destekleyen kapsamlı ebeveyn izni politikalarının yanında yer alıyor. Her iki düzenleme de ebeveynliği işle birlikte yürütmeyi kolaylaştırma ve babaları çocuk bakımına daha doğrudan katma çabalarının parçası.
Aileler açısından mesele, izin kullanma hakkının ötesine uzanıyor. Ebeveynlerin işten uzak kaldıkları sürede yeterli gelire, işverenlerin bu yokluğu kabul etmesine ve işe döndükten sonra bakım sorumluluğunu paylaşmalarını sağlayacak çalışma düzenlemelerine ihtiyacı var. Babaların artan katılımı ilerlemeye işaret etse de sorumluluğun büyük kısmı hâlâ annelerde.
Babaların katılımı ne kadar arttı?
Ebeveyn izni kullanan Korelilerin toplam sayısı 2022'de yüzde 14,2 artarak 200 bine yaklaştı. İzin kullananlar içinde erkeklerin payının yükselmesi, iznin hem babalar arasında hem de iş gücünün genelinde daha yaygın hâle geldiğini gösteriyor.
2015-2023 döneminde erkeklerin payı yüzde 5,6'dan yüzde 28'in üzerine çıktı; yani beş kattan fazla arttı. Akademik araştırmalar da son yıllarda izin kullanan baba sayısının beş kat arttığını belirtiyor. Bu ölçümler birbiriyle bağlantılı değişimleri yansıtıyor: Biri tüm izin kullanıcıları içinde erkeklerin payını, diğeri ise izne katılan baba sayısını ifade ediyor.
Genç ebeveynler, bakımın büyük kısmını annelerin üstlenmesi ve babaların geçim sağlamaya odaklanması gerektiği yönündeki beklentileri yeniden değerlendiriyor. Politika değişiklikleri, izni maddi açıdan daha cazip hâle getirerek ve her iki ebeveynin de katılımını teşvik ederek bu dönüşümü destekledi.
İş yerlerindeki uygulamalar da değişti. Esnek çalışma saatlerinden yararlanan erkek çalışanların oranı 2015'te yüzde 4,7 iken yüzde 17,1'e çıktı. İş ve aile yaşamını uzlaştırmaya yönelik iş yeri kültüründen duyulan memnuniyet hem kadınlar hem erkekler arasında arttı; küçük çocuk sahibi çalışanlara destek sunan şirketlerin sayısı da yükseldi.
2025 reformları neleri değiştirdi?
2024'ün sonlarında kabul edilen Cinsiyet Eşitliği ve İstihdam ile İş-Aile Dengesi Yasası ve İş Standartları Yasası değişiklikleri, 2025'te çeşitli destekleri genişletti. Değişiklikler işten uzak kalınan süreyi, gelir desteğini ve ebeveynlere sunulan çalışma saatlerini kapsıyor.
Ücretli babalık izni Şubat 2025'ten itibaren 10 günden 20 güne çıkarıldı. Babalar bu izni çocuğun doğumundan sonraki 120 gün içinde kullanabiliyor ve en fazla üçe bölebiliyor. İzni bölme imkânı, işten uzak kalınan sürenin bu döneme yayılmasını sağlıyor.
Kapsamlı destek paketi şunları içeriyor:
- Ebeveyn iznini destekleyen işverenlere yönelik devlet ücret desteklerinin artırılması.
- Erken doğan bebekler için doğum izninin 90 günden 100 güne çıkarılması.
- Hamilelik ve çocuk bakımı dönemlerinde çalışma saatlerini azaltma hakkının daha geniş bir kesimi kapsaması.
- Kısa süreli çocuk bakım izninin uygulamaya konması.
- Doğurganlık tedavilerine yönelik desteğin artırılması.
Devlet ayrıca çocuk bakım izni ödemelerini artırdı, başvuru işlemlerini basitleştirdi ve bir çalışanın ebeveyn izni sırasında geçici olarak yerine personel alan işverenler için teşvikler getirdi. Bu önlemler hem izin kullanmanın hane bütçesine getirdiği yükü hem de iş yerlerinin personel ihtiyacını ele alıyor.
Politika yapıcılar, özellikle babalar için izni daha erişilebilir ve cazip hâle getirmeyi, erkeklerin aile sorumlulukları için işten uzak kalmasına yönelik damgalamayı azaltmayı amaçlıyor.
Politikalar anneliğin korunmasının ötesine nasıl geçti?
Güney Kore'nin ebeveyn izni sistemi son otuz yılda önemli ölçüde değişti. İlk reformlar anneliğin korunmasına odaklanıyordu. Başlangıçta babalar, yalnızca eşleri çalışıyorsa ücretsiz ebeveyn izni kullanabiliyordu. Bu uygulama, annelerin temel bakım veren olarak görüldüğü bir sistemi yansıtıyordu.
Doğurganlığın düşmesi daha sonra politikaları çocuk sahibi olmayı teşvik etmeye ve kadınların iş yaşamında kalmasına yardımcı olmaya yöneltti. Daha yakın dönemdeki reformlarda ise cinsiyet eşitliğine ve babaların çocuk yetiştirmeye doğrudan katılımına daha fazla ağırlık verildi.
“Baba ayı” olarak bilinen uygulama gibi teşvik programları, her iki ebeveyn de izin kullandığında ek destek sağlıyor. Amaç, işten uzak kalınan sürenin büyük kısmını tek bir ebeveyne yüklemek yerine çocuk bakımını paylaşmayı haneler için maddi açıdan daha uygulanabilir bir tercih hâline getirmek.
Başlıca gelişmeler birkaç döneme yayılıyor:
- Son otuz yılda ebeveyn izni politikaları, anneliğin korunmasına odaklanan yaklaşımdan doğumların desteklenmesine, kadınların istihdamına ve bakımın paylaşılmasına yöneldi.
- 2015'te ebeveyn izni kullananların yüzde 5,6'sını erkekler oluşturuyordu; erkek çalışanların yüzde 4,7'si esnek çalışma saatlerinden yararlanıyordu.
- 2022'de ebeveyn iznine katılım yüzde 14,2 artarak yaklaşık 200 bine ulaştı.
- 2023'te izni kullananlar içinde erkeklerin payı yüzde 28'i aşarken doğurganlık hızı 0,72'ye geriledi.
- 2024'ün sonlarında milletvekilleri, çalışan ebeveynlere yönelik desteği genişleten değişiklikleri kabul etti.
- Şubat 2025'te ücretli babalık izni 10 günden 20 güne çıkarıldı.
Babalar işe döndüğünde ne oluyor?
Akademik araştırmalar, bazı babaların ebeveyn iznini ancak başka çocuk bakımı seçenekleri kalmadığında son çare olarak kullandığını gösteriyor. Bu nedenle babaların izne katılması, bakım sorumluluğunu daha eşit paylaşmaya yönelik bilinçli bir kararın yanı sıra acil bir aile ihtiyacını da yansıtabilir.
İzin sonrasında bazı babalar evde çocuk bakımına yakından katılmayı sürdürüyor. Çocuk bakımına zaman ayırabilmek için çalışma saatlerini düzenliyor ya da iş değiştiriyorlar. Diğerleri yoğun çalışma düzenine geri dönerek eşlerine veya büyükanne ve büyükbabaya yeniden bel bağlıyor.
Uzun çalışma saatleri bunu zorlaştırıyor. Bakımın aile içinde yapılmasına yönelik güçlü tercih ve kurumsal çocuk bakımı hizmetlerine duyulan güvensizlik de her iki ebeveynin çalıştığı hanelerin seçeneklerini daraltıyor.
Babanın izni sona erdiğinde yükün büyük kısmını yine anneler üstleniyor. İş yerindeki aynı uzun mesailer ve beklentiler geri döndüğünde, bakımın geçici olarak paylaşılmasını sürdürmek zor olabiliyor. Esnek çalışma düzenlerinin yaygınlaşması önem taşıyor; çünkü ailelerin birkaç gün ya da birkaç aylık iznin ötesinde devam edecek düzenlemelere ihtiyacı var.
Geleneksel cinsiyet rolleri etkisini koruyor. Babalar işlerini önceliklendirmeleri yönünde baskı görebilirken kadınlardan çoğu zaman çocuk sahibi olduktan sonra kariyerlerine ara vermeleri veya işten ayrılmaları bekleniyor. Yasal değişiklikler, evdeki ve iş yerindeki beklentilerin daha yavaş dönüşümüyle birlikte ilerliyor.
Daha kapsamlı izinler doğumları ve istihdamı destekleyebilir mi?
Araştırmalar, genişletilmiş izinlerin ne kadar etki sağlayabileceği konusunda farklı değerlendirmeler sunuyor. Bazı çalışmalar, daha kapsamlı yardımların çocuk sahibi olmayı teşvik edebileceğini ve kadınların kariyer odaklı işlerde kalmasına yardımcı olarak ücretli istihdamda kadınlarla erkekler arasındaki farkı azaltabileceğini öne sürüyor.
Diğer araştırmalar ise uzun çalışma saatleri, pahalı çocuk bakımı ve kalıcı cinsiyet beklentileri sürdüğünde bu politikaların etkisinin sınırlı kaldığına işaret ediyor. Bir ebeveynin yasal izin hakkı olsa bile maddi baskıyla veya iş yerinde yokluğunun nasıl karşılanacağına dair kaygılarla karşılaşması mümkün.
Her iki ebeveyni de izin kullanmaya teşvik eden uygulamalar, erkeklerin katılımını artırmada izni zorunlu kılmaktan daha etkili görülüyor. Maddi destek, hanelerin izni paylaşmasını kolaylaştırabilir; işverenlere sağlanan destek de iş yerlerinin çalışanın yokluğunu yönetmesine yardımcı olabilir.
Kadınların istihdam verileri, süren baskıların yanı sıra ilerleme kaydedildiğini de gösteriyor. 15-64 yaş arası kadınların istihdam oranı yüzde 61,4'e ulaşırken evli kadınların kariyerlerine ara verme oranı 2015'e kıyasla yaklaşık yüzde 35 azaldı. Buna rağmen cinsiyetler arasındaki ücret farkı önemli ölçüde sürüyor ve çocuk bakımının kariyer üzerindeki maliyetlerini üstlenme olasılığı kadınlarda daha yüksek.
Esnek çalışma düzenlemeleri, çocuk bakımı sübvansiyonları ve işverenlere yönelik destekler devletin yanıtının bir parçasını oluşturuyor. Bunların pratik değeri, ebeveynlerin hem istihdamlarını hem de günlük bakım sorumluluklarını sürdürebilmek için bu imkânlardan birlikte yararlanıp yararlanamayacaklarına bağlı.
Çocuk sahibi olmak neden hâlâ zor?
Yüksek yaşam maliyetleri, pahalı eğitim, güvencesiz istihdam ve yorucu iş kültürü aile kurma kararlarını etkiliyor. Pek çok genç için bu baskılar, çocuklarla istikrarlı bir gelecek hayal etmeyi zorlaştırıyor.
Evlilik eğilimleri de değişti. Evlenme yaşı ortalaması yükseldi ve ilk evliliklerin sayısı 2015'ten bu yana yüzde 37'den fazla azaldı. Tek kişilik haneler artık tüm hanelerin üçte birinden fazlasını oluşturuyor; bu da yaşam tarzı ve önceliklerdeki değişimleri yansıtıyor.
Güney Kore, 2006'dan bu yana aile destek programlarına 360 trilyon wondan fazla, yaklaşık 270 milyar dolar, harcadı. Bu programlar arasında yeni doğanlar için nakit ödemeler, genişletilmiş ebeveyn izni ve artırılmış çocuk bakımı sübvansiyonları yer alıyor. Doğurganlık, nüfusun sabit kalması için gereken düzeyin çok altında seyrediyor.
Politika yapıcıların karşılaştığı zorluk, bu baskıların aynı anda yaşanması. Bir aile doğum sonrasında ödeme alırken yüksek konut ve eğitim masraflarıyla, istihdam belirsizliğiyle ve çocuk bakımı için kısıtlı zamanla karşı karşıya kalabilir. İzin, bu yükün bir kısmını hafifletebilir; çocuğun yetiştirilmesinin geri kalanında ise başka desteklere ihtiyaç var.
Bazı öneriler, ebeveynliği bir kamu hizmeti olarak görerek bakımın değerine ilişkin daha kapsamlı bir değişiklik çağrısı yapıyor. Bu öneriler arasında yaşam standartlarını korumaya yetecek gelir desteğiyle evrensel ve zorunlu ebeveyn izni de yer alıyor. Diğer öneriler ise uygun fiyatlı ve kaliteli çocuk bakımına daha fazla yatırım yapılmasını, kadınlar ve erkekler için daha esnek çalışma seçenekleri sunulmasını öngörüyor.
2024'te doğumlardaki artışı ne açıklıyor?
Güney Kore'de 2024'te 238.300 doğum kaydedildi; bu, yüzde 3,6'lık bir artışa işaret ediyor. Doğurganlık hızı 0,72'den 0,75'e yükselerek yaklaşık on yılın ardından ilk kez arttı. Bu iyileşme, yıllardır düşen doğumların ardından bir nebze rahatlama sağlasa da oran 2,1'in çok altında kaldı.
Evliliklerdeki yüzde 14,9'luk artış, doğumlardaki toparlanmayı açıklamaya yardımcı oldu. COVID-19 salgını sırasında düğünlerini erteleyen çiftler evlendi ve bu da doğumların artmasına katkı sağladı. Doğurganlığın en yüksek olduğu yaş grubu olarak tanımlanan 30'lu yaşların başındaki kadınların sayısının artması da yükselişi destekledi.
Yeni doğanlar için nakit ödemeler, genişletilmiş babalık izni ve çalışan ebeveynlere daha fazla destek olumlu eğilime katkıda bulundu. Yatırımların yeni konut ve iş fırsatlarını desteklediği Pyeongtaek'te doğum oranları ülke ortalamasının üzerinde kaydedildi.
Cinsiyet Eşitliği ve Aile Bakanlığı, politika kararlarına yön vermek için nüfus değişimlerini, hane yapılarını ve iş gücüne katılımı izlemeyi sürdürüyor. Bu göstergeler, aile tercihlerini istihdam ve yaşam düzenindeki değişimlerle ilişkilendiriyor.
Toparlanmanın kalıcı olup olmayacağı belirsiz. 20'li yaşlardaki nüfus artık 30'lu yaşlardakinden daha küçük; bu da ilerleyen yıllarda potansiyel ebeveyn havuzunun daralacağı anlamına geliyor. Bu nedenle birçok uzman son artışı, ertelenen evlilikler ve çocuk sahibi olan kadınların yaş dağılımıyla bağlantılı geçici bir toparlanma olarak değerlendiriyor.
Nüfusun küçülüp yaşlanması ne anlama geliyor?
Güney Kore artık nüfusunun yüzde 20'sinden fazlası 65 yaş ve üstünde olan “süper yaşlı” bir toplum olarak sınıflandırılıyor. Düşük doğurganlık ve yaşlı nüfusun büyümesi, gelecekteki iş gücünün büyüklüğü ve yaşlılara destek sağlayan sistemler üzerinde baskı oluşturuyor.
Nüfus projeksiyonları, mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde nüfusun 2020'deki 51,8 milyonluk zirveden 2072'ye kadar 36,2 milyona düşebileceğini gösteriyor. Bu, 2020 toplamının yaklaşık yüzde 30'una karşılık gelen 15,6 milyon kişilik bir azalma demek.
Nüfusun küçülmesi ekonomiyi, sosyal refah sistemlerini ve ülkenin küresel konumunu etkileyebilir. Bu baskılar, izin, çocuk bakımı ve kadın istihdamına yönelik politikaların demografik tartışmanın merkezine yerleşmesinin nedenini açıklıyor.
Ebeveynler içinse yakın vadede söz konusu olan daha somut meseleler: İşten uzak kaldıkları süreyi karşılayıp karşılayamayacakları, güvenilir bakım bulup bulamayacakları ve işlerinde kalıp kalamayacakları. Çocuk bakımında babaların daha fazla sorumluluk üstlenmesi, eşlerinin kariyerlerini destekleyebilir ve istihdamdaki cinsiyet farklarını azaltmaya yardımcı olabilir.
Güney Kore'nin deneyimi, düşük doğurganlık ve nüfusun yaşlanmasıyla karşı karşıya olan diğer ülkeler için de dersler sunuyor. Ülkedeki politika değişiklikleri, maddi desteğin, iş yeri beklentilerinin ve aile tercihlerinin birlikte etkili olduğunu gösteriyor. İlerlemenin sürmesi, izin sona erdikten sonra ebeveynlerin bakım sorumluluğunu paylaşmasını mümkün kılmaya ve genç yetişkinlerin evlenip çocuk sahibi olacak kadar güvende hissetmesine bağlı.
Öne Çıkan Noktalar
- Ebeveyn izni kullananlar içinde erkeklerin payı 2015'teki yüzde 5,6'dan 2023'te yüzde 28'in üzerine çıktı; daha yeni haberlerde bu oran yüzde 36'nın üzerinde veriliyor.
- Ücretli babalık izni Şubat 2025'te 10 günden 20 güne çıkarılırken hamilelik, doğum ve çocuk bakımına yönelik daha kapsamlı destekler de getirildi.
- Doğumlar 2024'te yüzde 3,6 artarak 238.300'e ulaştı; doğurganlık hızı 0,72'den 0,75'e yükseldi.
- Evliliklerdeki yüzde 14,9'luk artış ve 30'lu yaşlarının başındaki kadınların sayısının yükselmesi, doğumlardaki toparlanmayı destekledi.
- Uzun çalışma saatleri, yüksek maliyetler ve bakım sorumluluklarının eşit paylaşılmaması ebeveynliği zorlaştırmayı sürdürüyor.
- Nüfusun yüzde 20'sinden fazlası 65 yaş ve üzerinde. Projeksiyonlara göre nüfus 2020'deki 51,8 milyona kıyasla 2072'de 36,2 milyona düşecek.






