Güney Kore’de ölümcül ev yangınları, çocukların evde yalnız bırakılmasına ilişkin tartışmayı yeniden alevlendirdi

11 dakikalık okuma
Güney Kore’de ölümcül ev yangınları, çocukların evde yalnız bırakılmasına ilişkin tartışmayı yeniden alevlendirdi

Busan’daki İki Yangında Dokuz Gün Arayla Dört Kız Kardeş Hayatını Kaybetti

Haziran ayında bir gece geç saatlerde Busan’ın Gijang-gun ilçesinde, altıncı kattaki dairelerinde çıkan yangında 8 ve 6 yaşlarındaki iki kız kardeş hayatını kaybetti. Anne ve babaları işlettiği restoranda çalışıyordu. Yetkililer, yangının ayaklı bir klimanın yakınındaki elektrik arızasından kaynaklandığını düşünüyor.

İçindekiler
  1. Busan’daki İki Yangında Dokuz Gün Arayla Dört Kız Kardeş Hayatını Kaybetti
  2. Trajediler Nasıl Yaşandı?
  3. Çocuklar Evde Ne Sıklıkla Yalnız Kalıyor?
  4. Ebeveynler Bakım Ayarlamakta Neden Zorlanıyor?
  5. Riskler Yangınla Sınırlı Değil
  6. Aileden Beklentiler Değişen Toplumla Karşı Karşıya
  7. Asgari Yaş Yasası Yardımcı Olur mu?
  8. Kamu Hizmetlerinin Daha Fazla Aileye Ulaşması Gerekiyor
  9. Babalar Çocuk Bakımında Daha Fazla Sorumluluk Üstleniyor
  10. Koruma ve Uygulanabilir Seçenekler Üzerine Bir Tartışma
  11. Öne Çıkanlar

Yalnızca dokuz gün önce, aynı kentte 10 ve 7 yaşlarındaki iki kız kardeş daha, anne ve babaları sabahın erken saatlerindeki temizlik işlerinde çalışırken çıkan yangında hayatını kaybetmişti. Son trajediden dört ay önce ise 12 yaşındaki bir kız, anne ve babası çalışıp sağlık randevularına giderken evde yalnız olduğu sırada Incheon’da yaşamını yitirmişti.

5 Temmuz 2025 itibarıyla bu ölümler, ülke çapında acı bir tartışmayı yeniden alevlendirmişti: Güney Kore’de çocukların evde yalnız kalması için asgari yaş sınırı belirlenmeli mi ve ebeveynleri iş nedeniyle evden uzaktayken, uygun fiyatlı bakım hizmetleri de bulunmuyorken aileler böyle bir kurala nasıl uyabilir?

Restoranı işleten ailenin komşusu Kim Hyun-ok, ölümlerin çevrede yarattığı acıyı ve anne babanın karşı karşıya olduğu maddi sıkıntıları şöyle anlattı:

Aileyi herkes tanır. Anne ve baba yıllardır burada restoran işletiyor. Yangında mahsur kalan o küçük kızları düşündükçe içim acıyor. Onlar da diğer tüm anne babalar gibi geçimlerini sağlamaya çalışıyordu.

Bu trajediler, ailelerin çoğu zaman ayrı ayrı karşılaştığı sorunları bir araya getirdi: yangın güvenliği, çalışma saatleri, çocuk bakımının maliyeti ve okul bittikten sonra çocuklardan kimin sorumlu olacağı. Yasal bir zorunluluk, ebeveynlere daha net yol gösterebilir; ancak bakım ayarlamakta zaten zorlanan haneler için yeni güçlükler de yaratabilir.

Reklam

Trajediler Nasıl Yaşandı?

Ölümler, sabahın erken saatlerindeki çalışma saatleri ve restoranların geç kapanması da dahil olmak üzere günün farklı saatlerinde meydana geldi. Söz konusu aileler, okulun bitişi ile normal bir mesai gününün sona ermesi arasındaki sürenin ötesine uzanan gözetim boşluklarıyla karşı karşıyaydı.

  • Haziran sonundaki yangından dört ay önce: 12 yaşındaki bir kız, anne ve babası çalışıp sağlık randevularına giderken Incheon’da evde yalnız olduğu sırada hayatını kaybetti.
  • Haziran sonundaki yangından dokuz gün önce: 10 ve 7 yaşlarındaki iki kız kardeş, anne ve babaları sabahın erken saatlerindeki temizlik işlerinde çalışırken Busan’da hayatını kaybetti.
  • Haziran sonu: 8 ve 6 yaşlarındaki iki kız kardeş, anne ve babaları restoranlarında çalışırken Busan’ın Gijang-gun ilçesinde altıncı kattaki dairelerinde hayatını kaybetti.

Yetkililer, Gijang-gun’daki olayda ayaklı bir klimanın yakınındaki elektrik arızasından şüphelendi. 5 Temmuz’da mevcut olan bilgilere göre neden, doğrulanmış bir bulgudan ziyade bir kanaat olarak kaldı.

Çalışan aileler açısından bu yangınların meydana geldiği saatler, çocuk bakımı tartışmasını somut bir zemine taşıyor. Okul sonrası bakım hizmetlerini genişletmek günün bir bölümündeki ihtiyacı karşılıyor. Sabahın erken saatlerinde binaları temizleyen ya da restoranını gece geç saatlere kadar açık tutan ebeveynler de çalışma saatlerine uygun bakım düzenlemelerine ihtiyaç duyuyor.

Çocuklar Evde Ne Sıklıkla Yalnız Kalıyor?

Ulusal İtfaiye Ajansı, 2021-2023 yılları arasında çocukların güvenliğiyle ilgili 108.759 olay kaydetti. Bunların 50.906’sı evlerde meydana geldi; bu, toplamın yaklaşık yüzde 47’sine karşılık geliyor. Evlerde yaşanan olayların sayısı, okullarda veya diğer kamusal alanlarda yaşananlardan çok daha fazlaydı.

Kore Sağlık ve Sosyal İşler Enstitüsü’nün 2020’de yaptığı araştırmaya göre, ülke genelindeki ilkokul öğrencilerinin yüzde 23,1’i okuldan sonra evde bir süre yalnız kalıyordu. Bu, yaklaşık her dört çocuktan biri demek.

Cinsiyet Eşitliği ve Aile Bakanlığı’nın verileri de yetişkin gözetimi olmadan geçirilen uzun sürelere işaret ediyor. İlkokul çağında çocuğu olan ebeveynlerin yüzde 38,3’ü, çocuklarını günde ortalama beş saate yakın bir süre yalnız bırakıyordu. Ortaokul ve lise öğrencilerinde bu oran yüzde 72,3’e çıkarken, gözetimsiz kalınan süre günde beş saati aşıyordu.

Bu veriler, farklı eğitim kademelerindeki çocukları kapsıyor ve büyüdükçe bakım ihtiyaçlarının sürdüğünü gösteriyor. Bakanlığın yüzde 72,3 ve yüzde 38,3’lük verileri esas alındığında, ortaokul ve lise öğrencilerindeki oran ilkokul öğrencilerindeki orandan 34 puan daha yüksekti.

Reklam

Ebeveynler Bakım Ayarlamakta Neden Zorlanıyor?

Güney Kore’nin hızlı ekonomik gelişimi, her iki ebeveynin de çalıştığı hanelerin sayısını artırdı. Özellikle kentlerde uzun çalışma saatleri ve yüksek yaşam maliyeti, iki geliri gerekli kılarken ebeveynlerin çocuklarını gözetmek için ayırabildiği zamanı azaltabiliyor.

Tek ebeveynli aileler de kendilerine özgü güçlüklerle karşılaşıyor; çünkü gelir elde etme ve bakım sağlama sorumluluğu aynı yetişkine düşebiliyor. Düşük gelirli hanelerin çalışma saatlerini azaltma ya da çocukla ilgilenmesi için başka birine ödeme yapma imkânı özellikle kısıtlı olabiliyor.

Kamuya ait çocuk bakım merkezleri ve okul sonrası programlar bir ölçüde destek sağlıyor, ancak talep kapasitenin çok üzerinde. Ayrıca pek çok program, gelire dayalı katı uygunluk koşulları uyguluyor. Bu nedenle bir aile bakım hizmetine ihtiyaç duyduğu hâlde yer bulamayabiliyor ya da destek almaya hak kazanamayabiliyor.

Özel seçenekler arasında çocuk bakıcıları ve çocukların ek ders aldığı özel dershaneler, yani hagwonlar bulunuyor. Bu seçenekler, zaten maddi baskı altındaki aileler için fazla pahalı olabiliyor. Bazı ebeveynler için akrabalar, kamu hizmetleri ve ücretli bakım seçenekleri bulunmadığında çocuğu evde bırakmak geriye kalan tek seçenek hâline geliyor.

Bu baskı herkesi eşit etkilemiyor. Maddi durumu iyi aileler özel öğretmen, ders dışı etkinlik ve çocuk bakıcısı masraflarını karşılayabilirken, daha kısıtlı imkânlara sahip hanelerin seçenekleri daha az. Pek çok hizmet özel sektör tarafından sunulduğundan, gelir ve yaşanılan yer çocuk bakımına erişimi de belirliyor.

Riskler Yangınla Sınırlı Değil

Ailelere psikolojik destek sağlayan sivil toplum kuruluşu Good Maum Center’ın direktörü Choi Seok-hyun, çocukların uzun süre yalnız kalmasının sağlıklarını ve davranışlarını etkileyebileceği uyarısında bulundu:

Bazı ebeveynler, çocuklarını [evde yalnız] bırakmanın ciddi sorunlara yol açmayacağını düşünebilir. Ancak çocuklar uzun süre yalnız bırakılırsa yanlış yola sapma ihtimalleri artar ve sağlıkları bozulma eğilimi gösterir.

Gözetimsiz kalan çocuklarda sağlıksız beslenme alışkanlıkları gelişebilir, ekran karşısında aşırı zaman geçirilebilir ya da duygusal ve psikolojik sıkıntılar yaşanabilir. Bu kaygılar, tartışmayı tek bir acil durumu önlemenin ötesine taşıyarak çocukların zamanlarını geçirdiği gündelik koşullara yöneltiyor.

Çocukların evde yalnız kalmasına yönelik toplumsal tutumların benzer olduğu Japonya’da yapılan araştırmalar, bu uygulamanın diş çürüğü gibi sağlık sorunları riskini artırdığını ortaya koydu. Açıklamalar arasında gözetimsiz atıştırma ve yetersiz ağız bakımı da yer alıyor.

Dolayısıyla ebeveynler, yalnızca çocuklarının birkaç saat evde güvenle kalıp kalamayacağına karar vermek zorunda değil. Yalnız geçirilen zaman günün düzenli bir parçası hâline geldiğinde yemekler, günlük rutinler, duygusal destek ve bir yetişkine erişim de önem taşıyor.

Reklam

Aileden Beklentiler Değişen Toplumla Karşı Karşıya

Güney Kore’de çocuk yetiştirmek geleneksel olarak ailenin özel sorumluluğu kabul edildi. Devletin aile işlerine müdahalesi müdahaleci bulunabildiğinden, evde yaşananları düzenleme ya da çocukların gözetimsiz kalması için asgari yaş belirleme konusunda uzun süredir isteksizlik görülüyor.

Geniş aileler bir zamanlar önemli bir destek ağı oluşturuyordu. Büyükanne ve büyükbabalar ile diğer akrabalar çocuk bakımını paylaşabiliyordu; ancak kentleşme, çekirdek ailelerin yaygınlaşması ve doğum oranlarının düşmesi bu desteği zayıflattı. Artık pek çok ebeveynin yakınlarında yardım isteyebileceği daha az akrabası var.

Güney Korelilerin yaklaşık yüzde 40’ı artık yalnız yaşıyor ve ülke dünyanın en düşük doğurganlık oranlarından birine sahip. Bu demografik değişimler, genç aileleri geleneksel destek kaynaklarından uzaklaştırabilen daha geniş bir hane yapısı dönüşümünün parçası.

Özellikle anneler, ailelerinin geçimini sağlamak için ev dışında çalışmaları gerekse bile çocuklarını ihmal ediyor gibi görüldüklerinde damgalanmayla karşılaşabiliyor. Ailelerin çocuk bakımını kendi imkânlarıyla halletmesi gerektiği yönündeki beklenti sürerken, bunu yapabilme koşulları değişti.

Devletin adımları daha çok okul servisi şoförlerinin araçta uyuyakalmış çocuk olup olmadığını kontrol etmesini zorunlu kılan yasalar gibi kamu güvenliği önlemlerine odaklandı. Özel bir evde çocukların gözetimini düzenlemek ise yetkililerin müdahale etmekte daha isteksiz olduğu bir alana giriyor.

Asgari Yaş Yasası Yardımcı Olur mu?

Güney Kore’de ebeveynlerin çocuklarını evde yalnız bırakmasını yasaklayan bir yasa şu anda bulunmuyor. Ölümler, daha fazla can kaybını önlemeyi amaçlayan daha net kurallar için hukukçuların ve çocuk hakları savunucularının çağrılarını yeniden gündeme getirdi.

ABD, çocukları gözetimsiz bırakmanın ihmal sayılabildiği ve yasal yaptırımlara yol açabildiği farklı bir yaklaşıma örnek oluşturuyor. Maryland’de 8 yaşından küçük çocukları yalnız bırakmak yasak; Illinois’te ise asgari yaş sınırı 14.

Asgari yaş, kararı tamamen bireysel değerlendirmeye bırakmak yerine ailelere açık bir sınır koyuyor. Güney Kore’deki tartışma, istisnaların nasıl düzenleneceğini ve en az seçeneğe sahip ailelerin cezalandırılma riskini de kapsıyor.

Onyul hukuk bürosunda avukat olan Jeon Min-kyeong, hem yasal düzenlemenin sağlayabileceği faydayı hem de dikkatli olunması gerektiğini şöyle ifade etti:

Çocukların yalnız bırakılabileceği asgari yaşı açıkça belirleyen ve makul istisnalara yer veren bir yasa, mevcut yasaları anlamlı biçimde tamamlayabilir. Ancak böyle bir yasa çıkarılırsa, temel kaygılardan biri, düşük gelirli haneler, tek ebeveynli aileler ve bakım sorumluluğunu büyükanne ve büyükbabaların üstlendiği aileler gibi bakım imkânları kısıtlı hanelere ek yük getirebilmesidir. Bu nedenle yasal yaptırımlar dikkatle uygulanmalıdır.

Büyükanne ve büyükbabaların yardımına, tek ebeveynin emeğine ya da uzun çalışma saatlerinden elde edilen gelire dayanan haneler açısından yeni bir yasal yükümlülük, gerçekte ulaşabilecekleri bakım imkânlarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Temel mesele, ebeveynlere uygulanabilir bir alternatif sunarken çocukların korumasız kalmasını önlemektir.

Reklam

Kamu Hizmetlerinin Daha Fazla Aileye Ulaşması Gerekiyor

Çocuk hakları savunucuları ve hukukçular, cezalandırmadan önce önlemeye öncelik verilmesi çağrısında bulundu. Önerileri arasında okul sonrası programların, acil çocuk bakım hizmetlerinin ve ailelerin olağan bakım düzenlemeleri aksadığında başvurabileceği yerel çocuk refah merkezlerinin yaygınlaştırılması bulunuyor.

ABD’de ve Avrupa’nın bazı bölgelerinde küçük çocukları yalnız bırakmaya yönelik kısıtlamalara genellikle kapsamlı sosyal hizmetler ve toplumsal destek eşlik ediyor. Bu yaklaşım, ebeveynlere yüklenen sorumluluğu, bu sorumluluğu yerine getirmelerine yardımcı olan destekle bir araya getiriyor.

Güney Kore’nin kamusal çocuk bakım altyapısı, diğer gelişmiş ekonomilerle karşılaştırıldığında hâlâ yetersiz. Mevcut okul sonrası programlar kapasitesinin üzerinde talep görürken, kapasite sınırları ve gelir eşikleri bazı çalışan ebeveynlerin uygun fiyatlı bakım hizmetlerine erişmesini engelliyor.

Eğitim Bakanlığı, özellikle birinci ve ikinci sınıf öğrencileri için okul sonrası bakım hizmetlerini genişletme planlarını duyurdu. Bu çalışmalar henüz talebin tamamını karşılayabilmiş değil; daha büyük yaştaki çocuklar ise çoğu zaman programların dışında kalıyor.

Güney Kore’de nüfusun hızla yaşlanması ve iş gücünün daralması, sosyal hizmetler ve aile destek ağları üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu nedenle bakım hizmetlerini genişletmek, hem şu anda desteğe erişemeyen ailelere ulaşmayı hem de bağımlı olacakları hizmetleri sürdürülebilir kılmayı gerektiriyor.

Busan’daki vakalar, hizmetlerin çalışma saatleriyle birlikte değerlendirilmesinin neden önemli olduğunu da gösteriyor. Sabahın erken saatlerinde temizlik işlerinde ya da restoranlarda gece geç saatlere kadar çalışan ebeveynler, bu zaman dilimlerinde bakım hizmetine ihtiyaç duyuyor. Bakanlığın genişletme planı ise okul gününe bağlı hizmetlere odaklanıyor.

Babalar Çocuk Bakımında Daha Fazla Sorumluluk Üstleniyor

Ebeveynliğe yönelik tutumlar değiştikçe erkekler de çocuk bakımında daha fazla rol almaya başladı. İstihdam ve Çalışma Bakanlığına göre 2022’de ücretli ebeveyn izni kullananların yaklaşık yüzde 29’u erkekti; bu oran 2016’da yüzde 8,5’ti.

Bu, altı yılda yaklaşık 20,5 puanlık artış anlamına geliyor. Değişim, çocuk yetiştirme sorumluluğunu öncelikle annelere yükleyen geleneksel Konfüçyüsçü beklentilerden kademeli olarak uzaklaşıldığını gösteriyor.

Ünlü babaların çocuklarıyla tek başına ilgilendiğini gösteren "The Return of Superman" adlı televizyon programı, ebeveynlik sorumluluğunu paylaşma fikrinin daha tanıdık hâle gelmesine katkı sağladı. Babaların daha fazla katılımı, çalışan annelerin üzerindeki baskıyı azaltabilir ve hane içindeki sorumlulukları daha eşit dağıtabilir.

Bu değişimler henüz başlangıç aşamasında. Pek çok aile iş ve bakım sorumluluklarını dengelemekte hâlâ zorlanıyor; görevlerin daha eşit paylaşılması da çalışma saatlerinden, maliyetlerden ya da hizmet eksikliğinden kaynaklanan her boşluğu kapatamıyor. Kapsamlı kamu desteği olmadan yükün büyük bölümü, özellikle de imkânları kısıtlı olan ebeveynlerin üzerinde kalmaya devam ediyor.

Reklam

Koruma ve Uygulanabilir Seçenekler Üzerine Bir Tartışma

Busan ve Incheon’daki ölümler, çocuk güvenliğini kamuoyundaki tartışmaların merkezine taşıdı. Savunucular, ailelerin önündeki seçenekler gelirlerine, işlerine ve bakım hizmetlerine erişimlerine bu kadar bağlıyken çocukları koruma sorumluluğunun bütünüyle ailelere bırakılamayacağını savunuyor.

Asgari yaş sınırlarına dayalı bir yanıt ailelere daha net yol gösterir. Çocuk bakım hizmetlerinin genişletilmesi, kırılgan durumdaki hanelere yönelik destek ve ekonomik güvencesizliği ele alan önlemler, ailelere bu kurallara uyabilmeleri için daha fazla seçenek sunar.

Acil mesele somut: Çocukların kendi evlerinde korunmaya, ebeveynlerin ise geçimlerini sağlamak veya diğer temel sorumluluklarını yerine getirmek için evde bulunmaları gereken saatleri kapsayan düzenlemelere ihtiyacı var. Restoran çalışanları, temizlik işçileri ve sağlık randevularına giden ebeveynler, bu ihtiyaçların nasıl çakışabildiğini gösteriyor.

Güney Kore’deki tartışma artık değişen aile yapılarını, ekonomik baskıları ve bakım sorumluluğunu kimin üstlenmesi gerektiğine ilişkin beklentileri bir araya getiriyor. Zorluk, ebeveynleri desteklerken her çocuğun güvenli ve şefkatli bir ev ortamına erişimini korumak.

Öne Çıkanlar

  • 8 ve 6 yaşlarındaki iki kız kardeş, anne ve babaları restoranlarında çalışırken haziran sonunda Busan’ın Gijang-gun ilçesinde bir apartman dairesinde çıkan yangında hayatını kaybetti.
  • 10 ve 7 yaşlarındaki iki kız kardeş de dokuz gün önce Busan’da hayatını kaybetmişti. Son trajediden dört ay önce ise 12 yaşındaki bir kız Incheon’da yaşamını yitirmişti.
  • Ulusal İtfaiye Ajansı, 2021-2023 yılları arasında kaydedilen 108.759 çocuk güvenliği olayının 50.906’sının evlerde meydana geldiğini bildirdi; bu oran yaklaşık yüzde 47.
  • 2020’de yapılan bir araştırmaya göre ilkokul öğrencilerinin yüzde 23,1’i okuldan sonra evde bir süre yalnız kalıyordu.
  • Güney Kore’de ebeveynlerin çocuklarını evde yalnız bırakmasını yasaklayan bir yasa yok. Asgari yaş sınırı çağrılarına, bakım seçenekleri kısıtlı ailelerin cezalandırılabileceği uyarıları da eşlik ediyor.
  • Kamu çocuk bakım hizmetlerindeki yetersizlik, uygunluk sınırları, özel bakım maliyetleri ve ebeveynlerin çalışma saatleri gözetim boşluklarına yol açıyor.
  • Eğitim Bakanlığının planları, özellikle birinci ve ikinci sınıf öğrencileri için okul sonrası bakım hizmetlerini genişletmeye odaklanıyor; daha büyük çocuklar ise çoğu zaman kapsam dışında kalıyor.
  • Ücretli ebeveyn izni kullananlar arasında erkeklerin oranı 2016’daki yüzde 8,5’ten 2022’de yaklaşık yüzde 29’a yükseldi; ebeveynlik rolleri de kademeli olarak değişiyor.
  • Çocuk hakları savunucuları, her türlü yasal reformla birlikte önleme çalışmalarının, bakım hizmetlerinin genişletilmesinin ve ailelere yönelik hedefli desteğin de uygulanmasını istiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir