Kilise Girişindeki Bebek Kutusuna 2 Binden Fazla Bebek Bırakıldı
2009'dan bu yana Seul'deki Jusarang Toplum Kilisesi'ndeki bebek kutusuna 2 binden fazla bebek bırakıldı. Küçük bir kapaklı bölmeden oluşan kutu, zor durumdaki annelere yeni doğan bebeklerini kimliklerini açıklamadan bırakma imkânı sunuyor. Böylece bebek, personelin müdahale edebileceği bir yere bırakılıyor; tehlikeli bir kamusal alana değil.
İçindekiler
- Kilise Girişindeki Bebek Kutusuna 2 Binden Fazla Bebek Bırakıldı
- Bebek Geldiğinde Ne Oluyor?
- Anneler Hamileliklerini Neden Gizliyor?
- Evlat Edinme Kuralları Seçenekleri Nasıl Değiştirdi?
- Bebek Kutusu Her Hakkı Koruyabilir mi?
- Çocuklar Nereye Gidiyor?
- Resmî Kayıtlarda Yer Almayan Çocuklar
- Anne Bebek Kutusuna Gelmeden Destek
- Mektuplar, Bebeği Bırakmanın Ardındaki Acıyı Gösteriyor
- Öne Çıkanlar
23 Haziran 2025 itibarıyla kutu hem bir sığınak hem de tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Destekleyenler, bebeklerin hayatta kalmasını sağlayan bir acil hizmet olduğunu düşünüyor. Eleştirenler ise kayıtlı kimliği, sağlık geçmişi ya da doğum anne babasını bulma imkânı olmadan devlet korumasına alınan çocukların neler kaybettiğini sorguluyor.
Bu tesisi kullanan annelerin çoğu evli değil ve ergenlik çağlarında ya da 20'li yaşlarında. Bazıları, evli olmayan bir anne olarak tanınmanın sonuçlarından korktukları için hamileliklerini gizliyor ve terk edilmiş binalarda ya da umumi tuvaletlerde tek başlarına doğum yapıyor. Bu kadınlar için bebeği kiliseye bırakmak, çocuklarını korumanın geriye kalan tek yolu gibi görünebiliyor.
Güney Kore, korunmaya muhtaç çocukları güvence altına almak için evlat edinme, doğum kaydı ve hastanede doğum uygulamalarında değişikliklere gitti. Buna rağmen her yıl onlarca bebek bırakılmaya devam ediyor. Ülke, dünyanın en düşük doğum oranıyla da mücadele ederken bu sorunla yüzleşiyor.
Temel zorluk, kutunun kendisinden daha kapsamlı: Bir yandan bebeği hemen güvende tutarken diğer yandan anneye çocuğunu büyütmesi için gerçekçi bir fırsat sunmak; ayrıca çocuğun kimliğini ve istikrarlı bir aileye kavuşma olasılığını korumak.
Bebek Geldiğinde Ne Oluyor?
Seul'deki bebek kutusu, sıcaklık kontrolü, sensör ve alarm bulunan kapalı bir bölmeden oluşuyor. Birisi bebeği içine bıraktığında personel anında uyarı alıyor. Bebeği içeri alıp tıbbi yardım sağlıyorlar. Mümkün olduğunda anneyle de konuşup danışmanlık ve destek sunuyorlar.
Babybox Korea Direktörü Hwang Min-sook, amaçlarının yalnızca bebekleri teslim almak değil, mümkün olduğunda anneleri çocuklarını yanlarında tutup büyütmeye teşvik etmek olduğunu söylüyor. Bazı kadınları tesise getiren koşulları şöyle anlatıyor:
Tek başına doğum yapıp bebeğini terk eden çok kişi var. Bebek kutusu onların son sığınağı.
Seul'deki girişim, Gyeonggi eyaletinin Gunpo kentinde ikinci bir tesisin açılmasına önayak oldu. Merkezlerdeki personel altı aya kadar bakım sağlıyor; bu sürenin ardından yerel yetkililer çocuğun geleceğine karar veriyor. Olası seçenekler arasında evlat edinme, koruyucu aile yanına yerleştirme ve doğum annesiyle yeniden bir araya getirme bulunuyor.
Almanya, Japonya ve ABD'de de bebek kutuları var. Ancak Güney Kore'nin deneyimini, evli olmayan annelere yönelik damgalama, evlat edinme yasasındaki değişiklikler ve hamile olup yalnız kalan kadınlara yönelik destek eksikliği bir arada şekillendiriyor.
Anneler Hamileliklerini Neden Gizliyor?
Konfüçyüsçü geleneklerden etkilenmiş Güney Kore toplumunda aile soyu ve çocuğun evlilik içinde doğup doğmadığı önemini koruyor. Evlilik dışı bir hamilelik, kadına ve ailesine utanç getirebiliyor; bu da hem hamileliğin hem doğumun gizli tutulması yönünde baskı yaratıyor.
Kadının evlilik dışında çocuk sahibi olduğunun bilinmesi, iş bulma ve gelecekte evlenme olasılığını olumsuz etkileyebiliyor. İşverenlerin ve olası eşlerin erişebildiği aile kütüğü belgeleri bu geçmişi ortaya çıkarabiliyor. Bu nedenle bazı anneler, hayatları boyunca peşlerini bırakmayacağından korktukları sonuçlarla karşılaşmamak için çocuklarını kaydettirmekten kaçınıyor.
Devlet sığınma evleri ve başka destek hizmetleri mevcut, ancak bazı kadınlar bunlardan haberdar değil. Bazıları da yardım isterlerse durumlarının ortaya çıkmasından korkuyor. Yoksulluk, gizlilik ve bilgi eksikliği, annenin çocuğuna bakabilmek için uygulanabilir bir yol görememesine neden olabiliyor.
Mejiro Üniversitesi profesörlerinden Kang Eunhwa, toplumsal baskıyla yardıma ulaşma güçlüğünün birbirini nasıl besleyebildiğini şöyle anlatıyor:
Ataerkil aile normları nedeniyle evli olmayan anneler Kore toplumunda ağır biçimde hor görülüyor. Dahası, yalnızca başkalarının durumlarını öğrenmesini istememekle kalmıyorlar; ekonomik ya da toplumsal açıdan dezavantajlı olan veya bilgiye erişimi bulunmayan kadınlar gerekli kaynakları nasıl bulacaklarını da bilmiyor. Bilgi eksikliği olduğunda ya da koşulları içinde çocuk yetiştirmeleri mümkün olmadığında yalnızlık baş gösteriyor.
Evlat Edinme Kuralları Seçenekleri Nasıl Değiştirdi?
2012'de Özel Evlat Edinme Yasası'nda yapılan değişiklikler, tüm evlat edinmeler için mahkeme onayı alınmasını ve ebeveynlerin çocuklarını evlatlık vermeden önce yeni doğan bebeklerini kaydettirmesini zorunlu kıldı. Amaç, evlat edinme sürecini daha şeffaf hâle getirmek ve çoğu kökenleri hakkında çok az bilgiyle ya da hiçbir bilgi olmadan yurt dışına gönderilmiş evlat edinilen çocukların haklarını korumaktı.
Doğum kaydı, çocuğun varlığına ilişkin resmî bir kayıt oluşturuyor. Ancak kimliğinin açığa çıkmasından korkan bir anne için bu zorunluluk, evlat edinme süreciyle bebeğini bırakmayı imkânsız hâle getirebiliyor. Bazı kadınlar ifşa olmaktan ve kalıcı damgalanmadan korktukları için bebek kutusuna yöneldi ya da bebeklerini kamusal alanlara bıraktı.
Yasanın yürürlüğe girmesini izleyen yıllarda kutuya bırakılan bebeklerin sayısı hızla arttı. Böylece çocukların kimliğini korumayı amaçlayan bir reform, kimlik açıklanmadan bebek bırakma konusundaki baskının bir parçası hâline de geldi.
Kayıt dışı çocuklarla, sıkça kullanılan adıyla "hayalet bebeklerle" ilgili endişelerin ardından başka reformlar da yapıldı. Güney Kore, 2024'te kadınların kimliklerini açıklamadan hastanede doğum yapmalarına olanak sağlayan anonim doğum sistemini yürürlüğe koydu. Amaç, hastane dışında güvenli olmayan koşullarda yapılan doğumları azaltmak ve bebek öldürme vakalarını önlemekti.
Başlıca tarihler, özel bir acil müdahaleden daha kapsamlı yasal değişikliklere geçişi gösteriyor:
- 2009: Jusarang Toplum Kilisesi'ndeki bebek kutusu bebekleri kabul etmeye başladı.
- 2012: Özel Evlat Edinme Yasası'ndaki değişikliklerle, evlatlık verme öncesinde mahkeme onayı ve doğum kaydı zorunlu hâle geldi.
- 2015-2022: Daha sonra yürütülen soruşturmalara göre hastanede doğan 2 binden fazla bebek devlet kayıtlarına hiç geçirilmedi.
- 2024: Hamileliğini gizleyen kadınların hastanede doğum yapabilmesini sağlamak amacıyla anonim doğum sistemi yürürlüğe kondu.
- 23 Haziran 2025: Yasal değişikliklere rağmen her yıl onlarca bebek bırakılmaya devam etti.
Bebek Kutusu Her Hakkı Koruyabilir mi?
İlk bebek kutusunu kuran Papaz Lee Jong-rak, kendisi de engelli birkaç çocuğu evlat edindi. Tesisi "yaşam kutusu" olarak nitelendiriyor ve anneleri çaresiz durumdaki bebeklere ikinci bir şans verdiğine inanıyor.
Destekleyenler, personel bulunan bir tesisin bebeği tehlikeli bir yere terk etmekten ya da bebek öldürmekten daha güvenli bir seçenek sunduğunu savunuyor. Öncelikli kaygıları, bebeğin hayatta kalıp bakım görüp görmediği.
Lee, çocuklarını yüzüstü bıraktıklarına inanan anneleri de teselli etmeye çalışıyor. Kararlarını şu sözlerle anlatıyor:
Bebeğini terk etmek amacıyla doğuran hiçbir ebeveyn yoktur. Bebeğinin yaşamasını istediğin için buraya kadar geldin. Onu terk etmedin. Onu kurtardın.
Bazı çocuk refahı savunucuları ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi ise farklı bir görüşte. Bebek kutularının çocuğun kökenini bilme hakkını ihlal ettiğini ve bebeği bırakmayı fazlasıyla kolaylaştırarak terk etmeyi teşvik edebileceğini savunuyorlar.
Kimliği açıklanmadan bırakılan çocuklar çoğu zaman kayıtlara geçirilmiyor; bu da evlat edinme ve sosyal hizmetlere erişimi zorlaştırabiliyor. Aile ve sağlık geçmişine dair bilgilerin eksikliği, çocukların ileriki yaşamlarını da etkileyebiliyor. Dolayısıyla tartışma hem acil korumayı hem de acil durum geçtikten sonra çocuğun ihtiyaç duyacağı hakları ve bakımı kapsıyor.
Çocuklar Nereye Gidiyor?
Bebek kutusu personeli acil bakım sağlıyor ve bırakılan bebekleri yetkililere bildiriyor. Anne çocuğunu geri almaya ikna edilemezse bebek, hükümet bundan sonra ne yapılacağına karar verene kadar geçici korumaya alınıyor.
Tesislerle ilgili anlatımda aktarılan kayıtlara göre, 2009'dan bu yana bırakılan 2 binden fazla bebeğin çoğu çocuk bakım merkezlerine gönderildi. Daha az sayıda bebek evlat edinildi ya da anneleriyle yeniden bir araya getirildi. Ayrıntılı sayısal bir döküm verilmiyor.
Ülke içindeki evlat edinmeler hâlâ nadir ve vakaların yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Bazı evlat edinmek isteyen ebeveynler, sağlık geçmişi bilinmeyen ya da doğum kaydı bulunmayan çocukları kabul etmekte isteksiz davranıyor. Daha sıkı düzenlemeler ve Koreli çocukların ülke içinde kalması yönündeki istek nedeniyle uluslararası evlat edinme de zorlaştı.
Bu nedenle birçok çocuk, gelişimlerinin en önemli yıllarını yetimhanelerde geçiriyor. İstikrarlı bakıcılardan yoksun kalabiliyor, kalıcı bağlar kurmakta zorlanabiliyor ve yetim oldukları için damgalamayla karşılaşabiliyorlar. 18 yaşında bakım sisteminden ayrılmak da yeni zorluklar getiriyor.
Yetişkin bir Koreli yetim ve savunucu olan Julie Duvall, aile soyunun izini sürememenin yükünü ve çocukların yaşadığı reddedilme ve suçluluk duygularını şöyle anlatıyor:
İzini sürebilecekleri bir kan bağı olmayan yetimler, Kore toplumunun en alt basamağında yer alıyor ve 'kişi değilmiş' gibi muamele görüyor. Çocuklarım seviliyor ve bakımları yapılıyor. Ama aynı zamanda, 'Neden anne babamla birlikte değilim?' diye düşünüyorlar. Bu yüzden bazı çocuklar kendilerini çok mutsuz hissediyor... Kendilerini suçluyorlar... Ben de kendilerine güvenmelerine ve bunun kendi suçları olmadığını hissetmelerine yardımcı olmaya çalışıyorum.
Resmî Kayıtlarda Yer Almayan Çocuklar
Kayıt dışı doğumlara yönelik soruşturmalar, 2015-2022 arasında hastanelerde doğan 2 binden fazla bebeğin devlet kayıtlarına hiç geçirilmediğini ortaya çıkardı. Bazılarının daha sonra ihmal ya da bebek öldürme sonucu hayatını kaybettiği belirlendi.
Bu bulgu, kayıtsız çocuklar meselesini ülke çapında bir skandala dönüştürdü. Doğum hastanede gerçekleşmişti, ancak resmî doğum kaydının bulunmaması, yetkililerin çocuğun durumunu olağan idari sistem üzerinden takip edebilmesi için gereken kayıttan yoksun kalmasına yol açmıştı.
Hükümet, hastanelerin tüm doğumları doğrudan yerel yetkililere bildirmesini zorunlu kılan yasaları kabul ederek karşılık verdi. Amaç, çocukların resmî kayıtlardan kaybolmasına yol açan boşluğu kapatmaktı.
Doğum bildirimi ve hastanede anonim doğum imkânı, birbiriyle bağlantılı sorunlara çözüm getiriyor. Bildirim, yetkililerin doğumdan sonra çocukları takip edebilmesini sağlıyor; anonim hastane doğumuna erişim ise aksi hâlde tek başlarına ve güvensiz koşullarda doğum yapabilecek kadınlara ulaşmayı hedefliyor.
Yasal değişiklikler, kadınları hamileliklerini gizlemeye itebilen baskıları ortadan kaldırmıyor. Yoksulluk, toplumun yargılamasından duyulan korku ve destek eksikliği, kadınların yardım isteyip istememesini ve bebeklerini büyütebileceklerine inanıp inanmamalarını etkilemeye devam ediyor.
Anne Bebek Kutusuna Gelmeden Destek
Seul'deki Aeranwon, bekâr annelere danışmanlık, çocuk bakımı ve mesleki eğitim dâhil destek sağlıyor. Bu hizmetler, kadınların hem acil ihtiyaçlarını karşılamalarına hem de zaman içinde geçimlerini sağlayıp çocuklarına bakmaya hazırlanmalarına yardımcı olabiliyor.
Ancak hizmetlerden haberdar olanların sayısı hâlâ sınırlı. Varlığını bilmeyen, hizmete ulaşamayan ya da yardım isterken kimliğinin açığa çıkmasından korkan bir kadına bu hizmetler yardımcı olamıyor. Hwang ve Kang'ın anlattığı yalnızlık, sığınma evleri ve destek programları bulunsa bile bebek kutusunun neden son sığınak olmayı sürdürdüğünü açıklamaya yardımcı oluyor.
Güney Kore'deki bebek kutuları bağışlarla finanse edilen özel tesisler. Ülkede çocuklarını bırakan ebeveynlere yönelik kapsamlı yasal güvenceler de bulunmuyor. Güvenli teslim yasaları ve bekâr annelere daha fazla devlet desteği sağlanması yönündeki çağrılar artıyor, ancak ilerleme yavaş.
Güvenli teslim yasaları, ebeveynlerin kovuşturma korkusu olmadan bebeklerini hastane ya da itfaiye istasyonu gibi belirlenmiş yerlere kimliklerini açıklamadan bırakmalarına olanak tanıyor. ABD'de bu yasalar, 1999'da yürürlüğe girmelerinden bu yana binlerce bebeğin hayatını kurtardı.
Uluslararası karşılaştırma, hem çocuğun bırakılabileceği yere hem de yardım arayan ebeveynin yasal durumuna dikkat çekiyor. Güney Kore'de özel olarak finanse edilen kutulara bel bağlanması, bu konuları tek tek tesislerin çalışmalarıyla yakından bağlantılı hâle getiriyor.
Mektuplar, Bebeği Bırakmanın Ardındaki Acıyı Gösteriyor
Birçok anne bebeklerinin yanına, kederlerini, sevgilerini ve çocuklarının geleceğine dair umutlarını dile getiren mektuplar bırakıyor. Annelerden birinin mektubunda, kararını tekrar tekrar özür dileyerek ve kutunun oğluna daha güvenli bir yer sunduğuna inanarak açıklıyor:
Bebeğim! Annen çok üzgün. Bu kararı verdiğim için çok üzgünüm. Oğlum! Umarım güzel anne babalarla tanışırsın; çok, çok üzgünüm. Tek kelime etmeye hakkım yok. Özür dilerim, özür dilerim ve seni seviyorum oğlum. Annen seni her şeyden çok seviyor. Babanın kim olduğunu bilmediğim için seni buraya bırakıyorum. Kötü bir şey yapmayı düşündüm ama sanırım bu kutu senin için daha güvenli. Seni buraya bırakmaya bu yüzden karar verdim. Oğlum, lütfen beni affet.
Babybox Korea Direktörü Hwang Min-sook, annelerin danışmanlarla bebeklerini bırakma ve evlat edinme hakkında konuşurken yaşadığı sıkıntıyı şöyle anlatıyor:
Anneler bebeklerini bize emanet etme konusunu danışmanlarımızla konuşurken hüngür hüngür ağlıyor. Evlat edinme kararı verildiğinde bebeklerine mektup yazıyorlar. Birçoğu, 'Seni büyütmek istedim ama üzgünüm. Senin sayende birkaç gün mutlu oldum' diye yazdı.
"Broker" dâhil belgesel ve filmler, bebek kutularına uluslararası düzeyde dikkat çekti ve bu kutuları kullanan annelere yönelik olumsuz algıları sorguladı. Yönetmen Hirokazu Koreeda, anneleri suçlamanın ötesine geçip toplumun, hükümetin ve korunmaya muhtaç ailelere destek sağlayamayan sistemlerin sorumluluğunu değerlendirmek gerektiğini savundu.
Mektuplar, danışmanlık görüşmeleri ve çocukların deneyimleri aynı sorunun farklı yönlerini ortaya koyuyor. Bebeğin güvenli bir yere bırakılması acil bir ihtiyaç. Ailelerin bir arada kalmasına imkân tanıyan destek, güvenilir doğum kayıtları ve evine dönemeyen çocuklar için istikrarlı bakım, sonrasında yaşananların merkezinde yer almaya devam ediyor.
Öne Çıkanlar
- 2009'da açıldığından bu yana Seul'deki bebek kutusuna 2 binden fazla bebek bırakıldı.
- Tesisi kullanan annelerin çoğu evli değil ve ergenlik çağlarında ya da 20'li yaşlarında; sıklıkla gizlilik, damgalanma ve maddi zorluklarla karşılaşıyorlar.
- 2012'deki evlat edinme reformları doğum kaydını ve mahkeme onayını zorunlu kıldı; 2024'te hastanede anonim doğum sistemi yürürlüğe girdi.
- Soruşturmalar, 2015-2022 döneminde hastanelerde gerçekleşen 2 binden fazla doğumun kayda geçirilmediğini ortaya çıkardı ve hastanelere doğumları bildirme zorunluluğu getirildi.
- Bırakılan bebeklerin çoğu çocuk bakım merkezlerine yerleştirildi; daha az sayıda bebek evlat edinildi ya da anneleriyle yeniden bir araya getirildi.
- Destekleyenler bebek kutularını hayat kurtaran sığınaklar olarak görüyor; eleştirenler terk edilme ihtimaline ve çocukların kökenlerini bilme hakkına ilişkin endişelerini dile getiriyor.
- İlk bırakma sürecinin ötesinde annelere destek, çocukların kimliğinin korunması ve istikrarlı aile bakımı temel ihtiyaçlar olmayı sürdürüyor.






