Butan-Çin Görüşmeleri ve Sınır Altyapısı Hindistan'ı Doğu Sınırını Güçlendirmeye Yöneltiyor

6 dakikalık okuma
Bhutan-China Talks and Border Infrastructure Push India to Strengthen Eastern Frontier

Butan-Çin Müzakereleri New Delhi İçin Stratejik Endişe Yaratıyor

Butan ile Pekin arasındaki toprak müzakereleri, yetkililerin stratejik Siliguri Koridoru yakınlarında olası bir toprak takasından endişe duyduğu New Delhi'de huzursuzluk yaratıyor. Çin-Butan sınır meselesine ilişkin 16. Uzmanlar Grubu Toplantısı geçen ay Thimphu'da gerçekleşmiş, bunu sınır belirleme ve hat çekme konulu Ortak Teknik Ekip'in dördüncü toplantısı izlemiştir. Bu görüşmeler sırasında her iki hükümet de 14 Ekim 2021 tarihinde imzalanan resmi mutabakat zaptı ile oluşturulan üç aşamalı yol haritasının bir sonraki aşamasını gözden geçirdi. Son değerlendirmeleri bilen Hint hükümeti kaynakları, Pekin'in Thimphu'ya batı Butan'daki iddialarından vazgeçmesi için baskı yapabileceğine inanıyor. Bu iddialar arasında, Çin'in kuzey-merkezi Butan'da, özellikle Jakarlung ve Pasamlung vadilerinde yaklaşık 495 kilometrekarelik alanı bırakmasına karşılık olarak 89 kilometrekarelik Doklam platosu da yer alıyor. Hindistan, batı sektöründeki herhangi bir değişikliğe aşırı temkinli yaklaşıyor çünkü Doklam, Hindistan'ın kuzeydoğu eyaletlerini ülkenin geri kalanına bağlayan hayati bir geçit olan dar Siliguri Koridoru'nun yakınında yer alıyor. 2017 yılındaki Doklam açmazını takip eden Siliguri merkezli kıdemli gazeteci Probir Pramanik, buradaki toprak kontrolündeki değişikliklerin Çin'e Hint ikmal yollarını izlemek veya bunlar üzerinde baskı kurmak için daha büyük bir nüfuz kazandırabileceğini belirtti.

İçindekiler
  1. Butan-Çin Müzakereleri New Delhi İçin Stratejik Endişe Yaratıyor
  2. Himalaya Sınır Anlaşmazlıklarının Tarihsel Kökleri
  3. Hindistan Arunaçal Pradeş'te Sınır Altyapısını Hızlandırıyor
  4. Fiili Kontrol Hattı Boyunca Süregelen Karşılaşmalar ve Farklı Algılar
  5. İki Cepheli Tehdit ve Bölgesel Güvenlik Baskıları
  6. Hidroelektrik Gelişmeleri ve Su Güvenliği Endişeleri
  7. Çözülmeyen Anlaşmazlıkların Ortasında Diplomatik Temaslar
  8. Önemli Noktalar
Reklam

Himalaya Sınır Anlaşmazlıklarının Tarihsel Kökleri

Sınır gerilimleri, Butan ile Çin arasında, aslen tarihi Tibet yönetimiyle bağlantılı olan bölgelerden geçen 477 kilometrelik Himalaya sınırı boyunca onlarca yıldır çözülemeyen toprak iddialarından kaynaklanmaktadır. Çin, Doklam, Sinchulumpa ve Gieu'daki tartışmalı bölgeler de dahil olmak üzere bu sınır boyunca yaklaşık 1.504 kilometrekarelik bir alanı talep etmektedir. Pekin ile Thimphu arasındaki doğrudan görüşmeler, 1959 Tibet Ayaklanması ve Butan'a binlerce mültecinin gelmesinin ardından yaşanan gergin ilişkilerin yıllar sonrasında, 1984 yılında başladı. 1996 yılında Çin daha önce Pasamlung ve Jakarlung vadilerini batıdaki daha küçük tartışmalı arazi parçalarıyla değiştirmeyi teklif etmişti; bu formül mevcut tekliflere benzemektedir. Haziran 2017'de Çinli personelin Doklam platosunda Jampheri Sırtı'na doğru güneye doğru bir yol uzatmaya çalışmasıyla gerilim önemli ölçüde tırmandı ve Hint birliklerinin inşaatı durdurmak için 18 Haziran 2017'de Juniper Operasyonu kapsamında müdahale etmesine yol açtı. Bu askeri açmaz, her iki tarafın da 28 Ağustos 2017'de geri çekilmesine kadar 73 gün sürdü. Daha yakın zamanda, Çin'in sınır köyleri tarafından yayınlanan uydu analizi, Pekin'in tartışmalı Butan toprakları içinde, sınır devriyesi gezen devlet destekli muhafızları barındıran en az 22 sivil yerleşim ve askeri karakol inşa ettiğini gösterdi.

Hindistan Arunaçal Pradeş'te Sınır Altyapısını Hızlandırıyor

Sınır boyunca artan Çin faaliyetlerine karşı koymak için Hindistan, Arunaçal Pradeş'teki lojistik ve taktiksel kabiliyetlerini önemli ölçüde genişletiyor. Hint-Tibet Sınır Polisi kısa süre önce doğu Himalayaların nehirlerin ve sarp vadilerin birlik hareketlerini kısıtladığı uzak kesimlerinde, 15 asma yaya köprüsü ve 18 kütük köprü olmak üzere 33 yeni köprü onayladı. Belirli inşaat çalışmaları arasında Dau Nehri üzerinde bir yaya asma köprüsü ve 25. Tabur tarafından yönetilen Kizbam Nallah'ta bir kütük köprü yer almaktadır. Doğu Sikkim'de mühendisler, en yakın yoldan yürüyerek 16 kilometreden fazla mesafede bulunan bölgelerde 12.600 ve 12.200 feet rakımlarda kütük köprüler planlıyor. Ek olarak, Sınır Yolları Teşkilatı kısa süre önce Walong yakınlarındaki yerleşimlere erişimi iyileştirmek için Udayak Projesi kapsamında Anjaw bölgesindeki Lohit Nehri üzerinde 460 feet uzunluğunda hibrit bir köprü açtı. Bu projeler, Güvenlik Kabine Komitesi tarafından şubat ayında sınır boyunca 26 ek yol için onaylanan daha geniş kapsamlı Hint-Çin Sınır Yolları programını tamamlamaktadır.

Reklam

Fiili Kontrol Hattı Boyunca Süregelen Karşılaşmalar ve Farklı Algılar

Sınır devriyeleri, 1914 Simla Konvansiyonu sırasında çizilen McMahon Hattı'nın çelişkili kartoğrafik yorumları nedeniyle sürtüşmeler yaşamaya devam ediyor. Arunaçal Pradeş Başbakanı Pema Khandu, New Delhi ve Pekin'in sınır sınırlarını farklı algılaması nedeniyle her iki taraftan da ihlallerin gerçekleştiğini belirtti. Yerel kuruluşlar, Halk Kurtuluş Ordusu'nun Üst Subansiri bölgesinin Taksing çemberindeki varlığını genişlettiğini ve geleneksel otlatma noktalarına erişimi kısıtladığını iddia eden Nah Refah Derneği'nin haziran raporu da dahil olmak üzere bu hareketlerle ilgili alarm zillerini çaldı. Hint Ordusu, dış aktörler tarafından büyütülen temelsiz söylentiler olarak derin ihlallere ilişkin özel raporları reddetse de, kıdemli güvenlik yetkilileri devam eden sürtüşmeleri kabul etti. Görevden ayrılan Hint-Tibet Sınır Polisi Genel Direktörü Shatrujeet Singh Kapur, Hint ve Çin birlikleri arasında çeşitli yerlerde çatışmaların meydana geldiğini ve sürdüğünü doğrulayarak, daha önceki sınır güncellemelerinde uzmanlaşmış Şaurya komando konuşlandırmaları ve gelişmiş yüksek rakım eğitimi hakkında önceden tartışılan ayrıntıları yansıttı.

İki Cepheli Tehdit ve Bölgesel Güvenlik Baskıları

New Delhi'deki stratejik planlamacılar, Çin'in Pakistan ile derinleşen askeri ittifakından kaynaklanan artan güvenlik baskılarıyla karşı karşıya. ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu tarafından yayınlanan bir kongre raporu, Pekin'in İslamabad'a kapsamlı savunma desteği sağladığını ve 2020 ile 2024 yılları arasında Pakistan'ın silah ithalatının yüzde 81'ini oluşturduğunu uyardı. Değerlendirme, Pahalgam'daki bir saldırının tetiklediği Mayıs 2025 Hindistan-Pakistan çatışmasının, Çin'in bir kriz sırasında gerçek zamanlı istihbarat ve teknik yardım sağlayabileceğini, bunun da Hint askeri hazırlığını potansiyel iki cepheli bir savaşa karşı karmaşıklaştırdığını gösterdiğini vurguladı. Dahası, Çin araştırma ve keşif gemileri, Çin'in petrol ithalatının yaklaşık yüzde 80'inin Malakka Boğazı gibi deniz geçiş noktalarından geçtiği Hint Okyanusu'ndaki Hindistan'ın münhasır ekonomik bölgesinin yakınında giderek daha fazla faaliyet gösteriyor. Bu çok alanlı baskılar, Hindistan'ın yükselişini kısıtlamak ve New Delhi'yi kritik kaynakları ekonomik büyümeden sınır tahkimatına yönlendirmeye zorlamak için tasarlanmıştır.

Reklam

Hidroelektrik Gelişmeleri ve Su Güvenliği Endişeleri

Su kaynaklarının yönetimi, Pekin'in ulusal planlama belgelerine Yarlung Tsangpo nehri üzerinde masif bir hidroelektrik girişimini dahil etmesinin ardından Himalaya jeopolitiğinin bir diğer kritik boyutu olarak ortaya çıktı. Başbakan Pema Khandu, önerilen Siang Üst Çok Amaçlı Projesi'ni Hindistan'ın su güvenliği için stratejik bir zorunluluk olarak nitelendirdi ve Çin'in 2025 yılında akıntı yukarısındaki 60.000 megavatlık projesinin temellerini attığını belirtti. Hindistan'ın önerilen yurt içi projesinin, Çin tarafındaki bildirilen 5,2 milyar metreküplük kapasiteye karşı koymak ve akıntı aşağısı düzenleyicilerin dalgalanan nehir deşarjlarını izlemesine izin vermek için tasarlanmış yaklaşık 9,2 milyar metreküplük bir depolama kapasitesine sahip olması amaçlanıyor. Hükümet komiteleri yerel şikayetleri ve potansiyel yer değiştirme sorunlarını ele almak için topluluk erişim seansları düzenlerken, bölgesel protestolar kırılgan dağ ekosistemlerindeki büyük ölçekli altyapı gelişimine eşlik eden karmaşık iç zorlukların altını çiziyor.

Çözülmeyen Anlaşmazlıkların Ortasında Diplomatik Temaslar

Kalıcı operasyonel sürtüşmelere ve toprak anlaşmazlıklarına rağmen, diplomatik kanallar hükümetin en yüksek seviyelerinde aktif kalmaya devam ediyor. Başbakan Narendra Modi ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, New Delhi'deki 18. BRICS Zirvesi'nin kulislerinde bir araya gelerek sınır meselesinin adil ve makul bir şekilde çözülmesine yönelik ortak taahhütlerini yeniden teyit ettiler. Her iki lider de ikili ilişkilerin uzun vadeli bir perspektiften ele alınması gerektiğini ve anlaşmazlıkların açık çatışmalara dönüşmemesi gerektiğini vurguladı. Bununla birlikte, sivil havacılık ve belgeleme anlaşmazlıkları diplomatik yumuşamayı sınamaya devam ediyor; Şangay'dan seyahat eden bir Hint vatandaşının pasaportunda Arunaçal Pradeş'in doğum yeri olarak listelenmesi nedeniyle 18 saatlik bir havalimanı gecikmesiyle karşı karşıya kaldığı bir olayda görüldüğü gibi, bu durum bölgesel egemenlik üzerine önceki transit anlaşmazlıkları sırasında bildirilen idari sürtüşmeleri yansıtıyor.

Reklam

Önemli Noktalar

  • Butan ve Pekin, üç aşamalı bir yol haritasını uygulamak için uzman grupları ve ortak teknik ekiple sınır müzakerelerini ilerletiyor.
  • Hindistan, uzak sınır pozisyonlarına erişimi iyileştirmek için Arunaçal Pradeş ve Sikkim genelinde yol ve köprü inşaatlarını hızlandırıyor.
  • ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu, Pekin'in Pakistan'a askeri ve istihbarat desteği vermesinden kaynaklanan artan iki cepheli güvenlik risklerini vurguladı.
  • Arunaçal Pradeş yetkilileri, Yarlung Tsangpo üzerindeki Çin'in planlanan mega barajlarından gelen yukarı akış su akışlarını yönetmek için Siang Üst Çok Amaçlı Projesi'ni destekliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir