Hisse senetleri ve tahviller zıt yönlerde hareket etti
Yabancı yatırımcılar, hisse senetlerinde yoğun satışların devlet tahvilleri ve diğer tahvillere yönelik yeni alımları aşmasıyla ekim ayında Güney Kore'nin borsaya kote hisse senedi ve tahvil piyasalarından net 18.603 trilyon won çekti. Finansal Denetim Hizmetleri, yabancı yatırımcıların borsaya kote hisselerde aldıklarından 25.978 trilyon won daha fazla satış yaptığını, borsaya kote tahvillere ise net 7.375 trilyon won yatırım yaptığını bildirdi.
İçindekiler
- Hisse senetleri ve tahviller zıt yönlerde hareket etti
- Satışlara hangi piyasalar ve yatırımcılar yön verdi?
- Tahvil yatırımları neden pozitife döndü?
- Üçüncü çeyrek, yabancı yatırımcıların varlıkları hakkında ne gösterdi?
- Satışlar döviz talebini nasıl etkiledi?
- Wonun değer kazanması neden durdu?
- Hangi konular belirsizliğini koruyor?
- Öne Çıkanlar
Bu zıtlık, ekim ayındaki çıkışın Güney Kore finans piyasasının her kesiminden eşit biçimde geri çekilme anlamına gelmediğini gösteriyor. Yatırımcılar tahvil varlıklarını artırırken hisse senetlerine maruziyetlerini azalttı. Ocak-ekim döneminde hisse senedi ve tahvillerden toplam net çekiliş 228.735 trilyon wona ulaştı.
Bu hesaplamada net çekiliş, hisse senetleri ve tahvillerdeki net satışlarla vadesi dolan tahvillerden alınan ödemelerin birleştirilmesiyle bulunuyor. Bu, ülkedeki tüm yabancı yatırımların sayımından ziyade menkul kıymetler piyasasından çıkan paranın ölçüsüdür.
Hisse senetlerindeki satışlar eylüldeki 19.116 trilyon wondan ekimde 25.978 trilyon wona yükseldi. Ağustostaki küçük net alım dışında yabancı yatırımcılar, ekim ayına kadar her ay Güney Kore'de borsaya kote hisselerde net satıcı konumundaydı.
- Ağustos: Yabancı yatırımcılar 344 milyar won değerinde küçük çaplı net hisse alımı yaptı.
- Eylül: Hisselerde net satış 19.116 trilyon wona ulaştı; hisse senetleri ve tahvillerde toplam net çekiliş 12.305 trilyon won oldu.
- Ekim: Hisselerde net satış 25.978 trilyon wona yükselirken tahvillerde 7.375 trilyon won net yatırım kaydedildi.
Satışlara hangi piyasalar ve yatırımcılar yön verdi?
Satışlar, Güney Kore'nin en büyük şirketlerinin çoğunun işlem gördüğü ana piyasada yoğunlaştı. Yabancı yatırımcılar Kore Borsası'nın ana piyasasında net 25.015 trilyon won, daha küçük ölçekli çok sayıda şirkete ev sahipliği yapan KOSDAQ'ta ise 963 milyar won değerinde hisse sattı.
Amerika kıtasında yerleşik yatırımcılar, bölgeler arasındaki en yüksek toplam olan net 15.944 trilyon wonluk satış yaptı. Asyalı yatırımcılar 5.598 trilyon won, Avrupalı yatırımcılar ise 2.148 trilyon won değerinde hisse sattı. Ayrıntılı ülke bazlı veriler, ABD'li yatırımcıların net satışını yabancı yatırımcıların toplam hisse satışlarının yaklaşık yüzde 53'üne karşılık gelen 13.854 trilyon won olarak gösterdi. Başka bir yayımlanmış haberde ABD'li yatırımcıların satışları 15.9 trilyon won olarak verildi. Singapurlu ve Kanadalı yatırımcılar da net satıcı olurken İrlandalı ve Fransız yatırımcılar toplamda hisse aldı.
Ekim ayı sonunda yabancı yatırımcılar, toplam piyasa değerinin yüzde 34'üne karşılık gelen 1,899.048 trilyon won değerinde borsaya kote Güney Kore hissesi tuttu. Yabancı yatırımcıların piyasadaki payı eylül sonundaki yüzde 34.8 düzeyindeydi. Sahip oldukları varlıkların değeri bir ayda yaklaşık 396.9 trilyon won azaldı. Bu değişim, yatırımcıların alıp sattığı hisselerin yanı sıra hisse fiyatlarındaki düşüşü de yansıtıyor.
Tahvil yatırımları neden pozitife döndü?
Yabancı yatırımcılar ekim ayında borsaya kote 7.625 trilyon won değerinde tahvil aldı ve vadesi dolan tahvillerden 250 milyar won ödeme aldı. Bu geri ödemeler çıkarıldığında net tahvil yatırımı 7.375 trilyon won oldu. Ağustosta 4.736 trilyon won, eylülde ise 7.569 trilyon won net çekilişin ardından iki ay içindeki ilk pozitif ay kaydedildi.
Ekim ayındaki net yatırımın neredeyse tamamı, 7.359 trilyon wonla devlet tahvillerine yapıldı. Avrupalı yatırımcılar 4.922 trilyon won yatırım yaparken Asyalı ve Orta Doğulu yatırımcıların yatırımları sırasıyla 1.652 trilyon won ve 1.544 trilyon won oldu. Ay sonunda yabancı yatırımcılar, tedavüldeki tahvillerin toplamının yüzde 11.3'üne karşılık gelen 330.341 trilyon won değerinde borsaya kote tahvil tuttu.
Hisse senedi ve tahvil akışları arasındaki fark önemli; çünkü 18.603 trilyon wonluk net çekiliş bu ikisinin toplam sonucunu yansıtıyor. Tahvil alımları hisse senetlerinden çıkışı kısmen dengelediği için bu tutar hisse senedi çıkışından daha düşük, ancak ekim ayında piyasadan çıkan paranın başlıca kaynağının hisse senedi piyasası olduğunu yine de gösteriyor.
Üçüncü çeyrek, yabancı yatırımcıların varlıkları hakkında ne gösterdi?
Güney Kore Merkez Bankası verilerine göre ülkedeki yabancı yatırımın değeri eylül sonunda, haziran sonuna kıyasla 142.9 milyar dolar azalarak 2.87 trilyon dolar oldu. Yabancıların menkul kıymet varlıkları 164.3 milyar dolar düşüşle 2.16 trilyon dolara gerilerken doğrudan yatırımlar 38 milyar dolar artarak 359 milyar dolara çıktı. Güney Kore'nin başlıca hisse senedi endeksi KOSPI, üçüncü çeyrekte yüzde 19.3 geriledi.
Yabancıların elindeki varlıkların değerinin düşmesi, aynı miktarda paranın satılıp ülkeden çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Güney Kore Merkez Bankası'nın uluslararası yatırım pozisyonu verilerine göre yabancı yatırımcıların Kore hisselerindeki net satışları üçüncü çeyrekte 8.2 milyar dolar oldu; bu tutar ikinci çeyrekte 63.9 milyar dolardı. Aynı dönemde hisse fiyatlarının düşmesiyle yabancıların elindeki hisse senedi varlıklarının kayıtlı değeri 188.8 milyar dolar azaldı.
Bu ayrım, çeyreklik değişimin boyutunu açıklamaya yardımcı oluyor: Piyasa kayıpları, yabancı yatırımcıların halihazırda sahip olduğu hisselerin değerini düşürürken fiilî net satış çok daha sınırlı kaldı. Buna karşılık yabancıların elindeki borçlanma senetlerinin değeri, kur çevrimi etkileriyle 24.5 milyar dolar arttı.
Güney Kore'nin net dış finansal varlıkları, yani ülkede yerleşiklerin yurt dışındaki finansal varlıklarının değerinden Güney Kore'deki yabancı finansal varlıkların değeri çıkarıldığında kalan tutar, üçüncü çeyrekte rekor düzeyde 280.7 milyar dolar artarak 344.8 milyar dolara ulaştı. Ülkede yerleşiklerin yurt dışındaki varlıkları 137.9 milyar dolar artışla 3.22 trilyon dolara çıktı; bu artışın içinde portföy yatırımlarındaki 40.1 milyar dolarlık yükseliş de yer aldı. Yurt dışında tutulan Kore varlıklarının değer kaybetmesi ve Güney Kore'de yerleşiklerin yurt dışındaki yatırımlarını artırması, net artışa katkıda bulundu.
Satışlar döviz talebini nasıl etkiledi?
Hisse satışları döviz piyasasını da etkileyebilir. Yurt dışındaki yatırımcılar Kore hisselerini satıp elde ettikleri geliri dolara çevirdiğinde dolar talebi oluşur ve won üzerinde aşağı yönlü baskı meydana gelebilir. Güney Kore'de yerleşiklerin yurt dışından hisse alması da wonun yabancı para birimine çevrilmesini gerektirir.
Eylülden 17 Kasım'a kadar 52 işlem gününde yabancı yatırımcılar, hisse senetleri ve borsa yatırım ürünleri dahil yurt içi hisse senetlerinde net 54.4 trilyon won satış yaptı. Bu satışların dolara çevrildiği varsayılırsa, işlem günü başına ortalama yaklaşık 780 milyon dolarlık talebe karşılık geliyor; bu, temmuz ve ağustos aylarındaki günlük ortalamanın 2.4 katı.
Güney Kore'de yerleşiklerin yurt dışı hisse alımları da eklendiğinde hisse senedi işlemleriyle bağlantılı tahmini dolar talebi eylül-kasım döneminde günde 970 milyon dolara ulaşıyor. Bu tutar temmuz ve ağustos aylarında günlük 480 milyon dolardı. Yabancı yatırımcıların bu talepteki payı önceki dönemdeki yüzde 68'den yüzde 81'e yükseldi.
Wonun değer kazanması neden durdu?
Won, haziran ayında haftalık kapanış bazında ABD doları karşısında 1,528 ile zirveyi gördükten sonra değer kazanmış ve ekim ayında aylık ortalama 1,336.4 düzeyine ulaşmıştı. Hisse senedi piyasası kaynaklı dolar talebi artarken wonun değer kaybı yavaşladı. İhracat gelirleri piyasaya dolar getirirken döviz kuru, eylülden kasıma kadar çoğunlukla 1,300'lü seviyelerin ortalarında yatay seyretti.
Güney Kore'nin yılın ilk dokuz ayındaki cari işlemler fazlası, bir önceki yılın aynı dönemindeki 83.89 milyar dolara kıyasla 340.66 milyar dolar oldu. Yarı iletken ihracatı, ülkeye döviz kazandıran kaynaklar arasında yer aldı. Yatırımcılardan gelen daha yüksek dolar talebi, petrol ithalatı ödemeleri ve ABD Merkez Bankası'nın politika duruşuyla birlikte bu arzı dengelemeye yardımcı oldu.
KB Kookmin Bank ekonomisti Lee Min hyuk, yatırım akışlarının kısa vadeli kur hareketlerindeki rolünü şöyle değerlendirdi:
Kısa vadeli dalgalanma etkenleri arasında, yabancı sermayenin yurt içi finans piyasalarına giriş çıkışı giderek daha önemli hâle geliyor.
Güney Kore Merkez Bankası Başkanı Shin Hyun song, ekim ayındaki para politikası bilgilendirme toplantısında "wonun, efektif döviz kuru bazında ölçüldüğünde önceki yıllara kıyasla değerinin altında kalmayı sürdürdüğünü" söyledi. Güney Kore Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun bir sonraki faiz belirleme toplantısını 26 Kasım'da yapması planlanıyordu. Gösterge faize ilişkin herhangi bir karar, Kore ile ABD arasındaki faiz farkını ve dolayısıyla döviz işlemlerini etkileyebilir.
Hangi konular belirsizliğini koruyor?
Ekim ayı verileri yabancı yatırımcıların işlemlerinin yönünü gösteriyor, ancak hisse satışlarının şirketlere göre dağılımını ya da yatırımcıların bundan sonra ne almayı planladığını ortaya koymuyor. Üçüncü çeyrek verileri, yabancıların elindeki varlıkların değerindeki değişimlerin neden ülkeden fiilen çıkan paradan ayrı değerlendirilmesi gerektiğini de gösteriyor: Yatırımcılar aynı miktarda satış yapmasa bile hisse fiyatlarındaki düşüş, kayıtlardaki varlık değerini azaltabilir.
Yakın vadede döviz piyasasının seyri, birbiriyle yarışan akışlara bağlı. İhracatçılar piyasaya dolar getirirken yatırımcıların alım ve satımları dolar talebini artırdı. 26 Kasım'daki politika toplantısı, faiz farkını etkileyebilecek bir sonraki tarihli karardı; ekim sonrasında yabancıların hisse satışlarının boyutu ise ekim verilerinde henüz açıklanmamıştı.
Öne Çıkanlar
- Yabancı yatırımcılar ekim ayında Güney Kore'de borsaya kote hisse senetleri ve tahvillerden net 18.603 trilyon won çekti.
- Hisselerde net 25.978 trilyon won satış yaparken tahvillere net 7.375 trilyon won yatırım yaptılar.
- Ekim ayı sonunda yabancı yatırımcılar borsaya kote hisse senedi piyasasının yüzde 34'ünü, borsaya kote tahvillerin ise yüzde 11.3'ünü elinde tutuyordu.
- Üçüncü çeyrekte düşen hisse fiyatları, yabancıların elindeki hisse senetlerinin değerini net satışlardan çok daha fazla azalttı.
- Yabancı yatırımcıların Kore hisselerini satması ve Güney Kore'de yerleşiklerin yurt dışı hisseleri almasıyla hisse senedi işlemleriyle bağlantılı dolar talebi arttı.






