Görme kaybı ve yükselen tansiyon nedeniyle cezaevinden başvuru
Pakistan’da cezaevinde bulunan eski Başbakan İmran Han, tansiyonunun 10 Kasım’da 192 ve 193’e çıktığını belirterek, kendisi ve eşi Büşra Bibi’nin tedavi edilmesini sağlamak için üç mahkemenin başyargıçlarına başvurdu. Han, eşi yeniden ameliyat olmazsa görme yetisini kalıcı olarak kaybedebileceği uyarısında bulundu.
İçindekiler
- Görme kaybı ve yükselen tansiyon nedeniyle cezaevinden başvuru
- Han mahkemelerden ne yapmalarını istiyor?
- Göz tedavisi ve tansiyon endişeleri
- Daha önceki göz muayenesi davaya nasıl girdi?
- Büşra Bibi bir göz ameliyatı daha istiyor
- Hastane tercihi neden önemli?
- Tecrit ve aileyle iletişim kısıtlamaları
- Hukuki görüşmeler endişeleri yeniden mahkemeye taşıdı
- Son başvurunun arka planındaki tarihler
- Öne Çıkanlar
16 Kasım 2026 tarihli açık mektubunda, Pakistan Adalet Hareketi’nin (PTI) 74 yaşındaki kurucusu, 18 Ağustos tarihli Yüksek Mahkeme kararının uygulanmasını ve İslamabad’daki Şifa Uluslararası Hastanesi’ne sevk edilmesini istedi. Ayrıca sağlık muayeneleri ve ailesiyle görüşmesi hakkındaki mahkeme talimatlarının yerine getirilmesi için de harekete geçilmesini talep etti.
Avukat Salman Safdar mektubu X’te paylaşarak, Han’ın 11 Kasım’da Ravalpindi’deki Adiala Cezaevi’nde yaptığı görüşmede sözlerini yargıçlara iletmesini istediğini söyledi. Başvuru; Yüksek Mahkeme, Federal Anayasa Mahkemesi ve İslamabad Yüksek Mahkemesi başyargıçlarına hitaben yazıldı.
5 Ağustos 2023’ten bu yana tutuklu bulunan Han, doktorların kendisini beyin kanaması ve kalp durması riski konusunda uyardığını söyledi. Beyin kanaması, beynin içinde veya çevresinde kanama olmasıdır; kalp durması ise kalbin kanı etkili biçimde pompalamayı aniden bırakması anlamına gelir.
Eski başbakan mektubunda korkularını şöyle anlattı:
74 yaşındayım; bu bitmek bilmeyen durum beni, sağ çıkamayabileceğim bir noktaya sürüklüyor.
Hükümet mektuba hemen yanıt vermedi. Han’ın yasaların gerektirdiği cezaevi imkânlarından yararlandığını savunuyor. Pakistan Tıp Bilimleri Enstitüsü (PIMS), yakın tarihli hastane ziyaretinin ardından Han’ın durumunu klinik açıdan stabil olarak nitelendirdi.
Han mahkemelerden ne yapmalarını istiyor?
Han’ın temel talebi, yargının daha önce verdiğini söylediği tedavi ve iletişim düzenlemelerine ilişkin kararları uygulatması. Yüksek Mahkeme’nin 18 Ağustos tarihli talimatlarının, iki gün içinde Şifa Uluslararası Hastanesi’ne sevk edilmesini, bir sağlık kurulu tarafından muayene edilmesini ve ailesiyle görüştürülmesini gerektirdiğini söyledi.
Talimatlar ayrıca ailesiyle haftalık görüşmeleri ve oğullarıyla haftada iki kez telefon görüşmesi yapmasını da kapsıyordu. Han, bu düzenlemelerin uygulanmadığını öne sürerek davasının artık Federal Anayasa Mahkemesi’nde duruşma beklediğini belirtti.
Son tıbbi başvuru için duruşma tarihi açıklanmadı. Han ayrıca, çiftin sağlığıyla ilgili daha eski başvurular ve uygulanmayı bekleyen mahkeme kararları dururken El-Kadir Vakfı davasındaki temyiz başvurusunun öne alındığından yakındı.
Talep ettiği hukuki çözümü açıklayan Han şöyle yazdı:
Yüce mahkemenizden herhangi bir ayrıcalık istemiyorum. Adalet adına tek talebim, muhterem Yüksek Mahkeme’nin kararlarının uygulanması ve sağlık sorunlarımız için uygun tedavinin sağlanmasıdır.
Göz tedavisi ve tansiyon endişeleri
Han’ın sağ gözündeki santral retinal ven tıkanıklığı, ocak ayının sonlarında kamuoyuna yansıdı. Bu rahatsızlık, ışığa duyarlı ve gözün arka kısmında bulunan retina dokusundan kanı uzaklaştıran toplardamarda tıkanıklık oluşmasıdır. Şişmeye yol açabilir ve görme yetisine zarar verebilir.
10 Kasım gecesi ile 11 Kasım’ın ilk saatlerinde PIMS doktorları Han’ın sağ gözüne göz içi anti-VEGF enjeksiyonu yaptı. Bu, kan damarlarındaki şişliği ve sızıntıyı azaltmak için göze enjekte edilen bir ilaçtır. Han saat 02.30 civarında taburcu edilerek cezaevine götürüldü.
Yetkililer, Han’ın önceki hafta göz muayenesinden geçtiğini söyledi. Bir yetkili, hücresine geri götürülmeden önce tansiyon sorunları nedeniyle tedavi edildiğini de belirtti.
Han’ın mektubunda sağlık durumunun genelinde kötüleşme olduğu anlatıldı. Tansiyon ölçümlerinin önce 130’dan 150’ye, ardından 170’e yükseldiğini ve 10 Kasım’da 192 ile 193’e ulaştığını söyledi. Doktorların kalbinin hasar gördüğünü kendisine bildirdiğini belirtti. Bu iddialara dayanak oluşturan klinik kayıtlar başvuruyla birlikte kamuoyuna açıklanmadı.
Daha önceki göz muayenesi davaya nasıl girdi?
Yüksek Mahkeme’nin avukatı mahkemeye bilgi veya hukuki görüş sunması için amicus curiae, yani mahkeme dostu olarak görevlendirmesinin ardından Safdar, 10 Şubat’ta Han’ı ziyaret etti. Han, bu ziyaretin avukatına aylarca erişemediği bir dönemin ardından gerçekleştiğini söyledi.
Han’a göre Safdar, sağ gözündeki görme yetisinin yüzde 85’ini kaybettiğini ve ne ailesine ne de avukatına bu konuda bilgi verildiğini tespit etti. Han, ziyaretten sonra iletişim kısıtlamalarının yeniden başladığını söyledi.
Şubat ayındaki görüşme ve kasım ayındaki hastane işlemi, sağlıkla ilgili endişelerinin avukatlarına ve yakınlarına erişim meselesiyle nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor. Han, durumunu mahkemeler önünde dile getirebilecek kişilerle düzenli iletişimin yanı sıra hastanede tedavi de talep ediyor.
Büşra Bibi bir göz ameliyatı daha istiyor
Büşra Bibi nisan ayında retina dekolmanı yaşadı ve ameliyat oldu. Retina dekolmanı, retinanın gözün arka kısmındaki normal konumundan ayrılmasıdır ve görme kaybına yol açabilir.
Han, eşinin ameliyatının gizlilik içinde yapıldığını ve sonrasında tecrit hücresine geri götürüldüğünü öne sürdü. Tıbbi kayıtlarının saklandığını ve doktorlarına erişiminin engellendiğini söyledi.
Han, aynı ay eşiyle yaptığı görüşmeyi şöyle anlattı:
Bu ay onu gördüğümde ne ışığa dayanabiliyor ne de gözlerini açabiliyordu. Bir ameliyat daha olmazsa görme yetisini kalıcı olarak kaybedebilir.
Büşra Bibi ayrıca mahkemelerden bir göz hastalıkları uzmanı tarafından acilen muayene edilmeyi ve masraflarını kendisi karşılayarak seçtiği doktorlardan tedavi alabilmeyi talep etti. Başvurusunda doktorların olgunlaşmış katarakt teşhisi koyduğunu ve yeni bir ameliyat önerdiğini belirtti. Katarakt, gözün doğal merceğinin bulanıklaşmasıdır ve retina dekolmanından farklı bir sorundur.
PTI’nin kıdemli üyelerinden ve avukatlarından Sardar Latif Khosa, 12 Kasım’da iki tutuklunun da ciddi sağlık sorunları yaşadığını söyledi. Büşra Bibi’nin göz rahatsızlığının kritik olduğunu belirten Khosa, seçtiği doktor ve hastanede tedavi görebilmesi için kendisine kolaylık sağlanması gerektiğini ifade etti.
Hastane tercihi neden önemli?
Yüksek Mahkeme’nin 18 Ağustos tarihli kararında, İslamabad’daki özel bir hastane olan Şifa Uluslararası Hastanesi’nin adı yer alıyordu. Hükümet ise Han’ı kamuya ait PIMS’e götürdü ve ardından Adiala Cezaevi’ne geri gönderdi.
Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, bu yön değişikliğini PTI üyelerinin hastaneye giden güzergâhta ve hastane dışında yarattığı güvenlik sorunlarına bağladı. PTI iddiayı reddederek hükümeti mahkeme talimatlarını bilerek göz ardı etmekle suçladı.
Dolayısıyla Han’ın son başvurusu hem tedaviye erişim hem de belirli bir mahkeme kararına uyulmasıyla ilgili. PIMS göz tedavisi sağlarken Han ve ailesi, Yüksek Mahkeme’nin adını verdiği hastaneye sevk edilmesini istemeyi sürdürüyor.
Hastanenin Han’ın durumunu klinik açıdan stabil olarak nitelendirmesi, tedavi sonrasındaki değerlendirmesini yansıtıyor. Han’ın başvurusu ise mektubunda anlattığı göz rahatsızlığı, tansiyon sorunları ve kalp endişeleri için daha ileri tedavi ve takip talep ediyor.
Tecrit ve aileyle iletişim kısıtlamaları
Han, 20 Aralık 2025’ten bu yana günde 22 saate varan sürelerle tecritte tutulduğunu öne sürdü. Mektubunda ailesini, avukatlarını ve oğullarını telefonla arayamadığı; kitap ya da televizyona erişiminin olmadığı dönemler yaşadığını anlattı.
Uzun süreli tecridin ruh sağlığına zarar verdiğini ve cezaevinin kendi sağlık kurulunun kaygı düzeyini kayda geçirdiğini söyledi. Mektuba göre kurul, eşi ve ailesiyle daha sık görüşmesini, okuma materyalleri ve televizyon sağlanmasını önerdi; ancak bu öneriler uygulanmadı.
İslamabad Yüksek Mahkemesi, aile üyeleri, avukatlar ve diğer yakınlarıyla salı ve perşembe günleri görüşmesine izin verdi. Buna rağmen Han, yıl içinde avukatlarıyla yalnızca dört kez görüşebildiğini, Büşra Bibi’nin ise avukatıyla bir kez görüşebildiğini söyledi.
Han ayrıca yetkililerin eşiyle haftalık görüşmeleri atladığını ve mahkeme kararlarına rağmen oğulları Kasım ve Süleyman’la telefon görüşmelerini engellediğini öne sürdü. Mektupta anlatılan kısıtlamalar Han’ın iddialarıdır; hükümetin açıklanmış tutumu, cezaevi imkânlarının yasalara uygun olduğudur.
Hukuki görüşmeler endişeleri yeniden mahkemeye taşıdı
Yakın zamanda gerçekleşen ve dört saat süren görüşmenin ardından İslamabad Yüksek Mahkemesi, Han ve Büşra Bibi’nin 190 milyon sterlinlik yolsuzluk davası, diğer adıyla El-Kadir Vakfı davasındaki temyiz başvurularını avukatlarıyla görüşmesine izin verdi. Görüşmelerde hukuki konuların yanı sıra çiftin sağlık durumu da ele alındı.
Safdar, Han’la 2 ve 11 Kasım’da görüştüğünü, mektup için talimatları ikinci ziyarette aldığını söyledi. Khosa’nın 12 Kasım’daki kamuya açık açıklamaları, avukatların çiftle görüşmesi sırasında gündeme gelen ciddi sağlık endişelerini aktardı.
Han, 2022’de parlamentodaki güvensizlik oylamasıyla görevden alındı ve o tarihten bu yana çok sayıda ceza davasıyla karşı karşıya kaldı. Suçlamaları reddediyor ve davaların siyasi amaçlarla açıldığını söylüyor. Hükümet bu suçlamayı kabul etmiyor.
Han mektubunda, kendisi ile Büşra Bibi’nin 17’şer yıl hapis cezasına çarptırıldığı Toshakhana-2 davasındaki kararın ardından cezaevi kısıtlamalarının sıkılaştırıldığını öne sürdü. Dava, Suudi Veliaht Prensi’nin Mayıs 2021’deki resmî ziyareti sırasında hediye ettiği bir Bulgari mücevher setinin çok düşük bir bedelle satın alınmasıyla ilgiliydi. Büşra Bibi, çiftin karıştığı ayrı bir davada tutuklanmasının ardından 17 Ocak 2025’ten bu yana cezaevinde.
Son başvurunun arka planındaki tarihler
Tıbbi anlaşmazlık, kasım ayındaki mektuptan önce hastane ziyaretleri, hukuki görüşmeler ve mahkeme talimatlarının yaşandığı birkaç aylık bir süreçte gelişti:
- 5 Ağustos 2023: Han’ın mevcut tutukluluk dönemi başladı.
- 17 Ocak 2025: Büşra Bibi, çiftin karıştığı ayrı bir davada tutuklandı.
- 20 Aralık 2025: Han’a göre mektubunda anlattığı uzun süreli tecrit başladı.
- 10 Şubat 2026: Yüksek Mahkeme’ye yardımcı olmak üzere görevlendirilen Safdar, Han’ı ziyaret etti. Han, avukatın sağ gözündeki ciddi görme kaybını öğrendiğini söylüyor.
- Nisan 2026: Büşra Bibi retina dekolmanı yaşadı ve ameliyat oldu.
- 18 Ağustos 2026: Yüksek Mahkeme, Han’ın iki gün içinde Şifa Uluslararası Hastanesi’ne nakledilmesine karar verdi.
- 10-11 Kasım 2026: Han, PIMS’te sağ gözüne enjeksiyon tedavisi aldı ve cezaevine döndü.
- 16 Kasım 2026: Tedavi talebini içeren açık mektubu kamuoyuna açıklandı.
Han’ın oğulları başvuruya kamuoyu önünde yanıt verdi. Kasım, mektubu okumanın yıkıcı olduğunu söyledi. Süleyman, babasının Şifa Uluslararası Hastanesi’ne sevk edilmesini istedi ve uygun tıbbi bakıma erişimin özel muamele talebi değil, temel bir gereklilik olduğunu belirtti.
Han, ödeme gücü olmayan hastalara ücretsiz tedavi sağlayan hastanelerin kurulmasındaki çalışmalarını da hatırlattı. Başvurusunu, kendisine yöneltilen davalara karşı mücadele edebilmek için hayatta kalmasını sağlayacak adımların atılması çağrısıyla bitirdi.
Öne Çıkanlar
- İmran Han’ın 16 Kasım tarihli mektubu, üç başyargıçtan kendisi ve Büşra Bibi için tıbbi bakım sağlanmasını istiyor.
- Han, tansiyonunun 192 ve 193’e çıktığını ve doktorların sağlığı açısından ciddi riskler konusunda uyarıda bulunduğunu söylüyor.
- Büşra Bibi, nisandaki retina ameliyatı ve daha sonra konulan olgunlaşmış katarakt teşhisinin ardından yeni bir göz tedavisi talep ediyor.
- Yüksek Mahkeme 18 Ağustos’ta Han’ın Şifa Uluslararası Hastanesi’ne nakledilmesine karar verdi; hükümet güvenlik endişelerini gerekçe göstererek onu PIMS’e götürdü.
- PIMS, yakın tarihli tedavinin ardından Han’ın durumunu klinik açıdan stabil olarak nitelendirdi. Hükümet mektuba hemen yanıt vermedi.
- Han, ailesiyle görüşme düzenlemelerine ilişkin kararların da uygulanmasını istiyor. Son tıbbi başvuru için duruşma tarihi açıklanmadı.






