Kalıcı destek çağrısının ardından sessiz bir ziyaret
Angelina Jolie, Kamboçya'daki Sosoro Müzesi'ni ziyaret etti ve Mohanikay Budist Tarikatı'nın en yüksek rütbeli patriğine saygılarını sundu. Böylece aile bağları ve sinema çalışmalarının yanı sıra mayın temizleme ve ormanların korunmasına uzanan ilişkilerinin bulunduğu ülkeye geri döndü.
İçindekiler
- Kalıcı destek çağrısının ardından sessiz bir ziyaret
- Dini ziyaretler ve müze durağı
- Kamboçya nasıl aile yuvasına dönüştü?
- Gelecekteki evin arazisinde 48 kara mayını
- Çok daha büyük bir ormanın yanındaki küçük arazi
- Acil yardımdan bağımsız geçim kaynaklarına
- Rithy Panh Kamboçyalıların söz sahibi olmasını istiyor
- Atelier Jolie de planları arasında
- Son ziyaretin ardındaki dönüm noktaları
- Öne çıkanlar
15 Kasım 2026 Pazar sabahı gerçekleşen kabulde oyuncu ve yönetmen, Wat Chompuh Khaek olarak da bilinen Wat Mony Sovann'da Samdech Preah Maha Sumeatheathibodi Am Limheng'e dini sunularda bulundu. Patriğin adı Om Lim Heng olarak da yazılıyor.
Ziyaret, Jolie'nin 11 Kasım'da Manila metropol bölgesindeki Taguig'de düzenlenen ASEAN Kapsayıcı Büyüme Zirvesi'ne katılmasının ardından geldi. Jolie burada iş dünyası liderlerine ve diğer katılımcılara, insanların kendi geçimlerini sağlayabilmelerine yardımcı olmak amacıyla eğitim, geçim kaynakları ve adil ticaret yoluyla kırılgan toplulukları desteklemeleri çağrısında bulundu.
Kamboçya, bu çağrıya kişisel bir temel oluşturuyordu. Jolie ülkeyi ilk kez 2000'de Lara Croft: Tomb Raider filminin çekimleri için ziyaret etti, Mart 2002'de en büyük oğlu Maddox'u Kamboçya'dan evlat edindi ve daha sonra Tayland sınırına yakın Samlout bölgesindeki toplulukları destekleyen bir vakıf kurdu.
Dini ziyaretler ve müze durağı
Jolie'nin Kamboçya programında, yaygın olarak Sosoro Müzesi adıyla bilinen Preah Srey Içanavarman Müzesi de vardı. Budist patriğiyle yaptığı kabul, kamuoyunda fazla yankı uyandırmadan gerçekleşen ziyarete Kamboçya'nın kültürel yaşamından bir başka unsur ekledi.
Jolie, Wat Mony Sovann'da saygılarını sundu ve Budist geleneğine uygun olarak adaklarda bulundu. Görüşme, Jolie'nin Kamboçya'yla uzun yıllara dayanan bağlarının yanına ülkenin kıdemli dini liderlerinden birine yönelik saygı jestini de ekledi.
Müze ve tapınak ziyaretleri, Jolie'nin Kamboçya'ya ilk gelişinde karşılaştığı sıcaklık ve dirayet hakkında kamuoyuna konuşmasından yalnızca birkaç gün sonra gerçekleşti. Son ziyareti, bu değerlendirmelerini ülkeyle ilişkisinin parçası olmayı sürdüren mekânlar ve geleneklerle buluşturdu.
Kamboçya nasıl aile yuvasına dönüştü?
Jolie, zirve katılımcılarına Kamboçya'yla ilgili ilk izleniminin büyük ölçüde savaş, şiddet ve acı üzerine kurulu olduğunu söyledi. Oradaki insanlarla tanışması bu bakışını değiştirdi: Yaşadıkları zorluklara rağmen gösterdikleri cömertlik ve güçten etkilendiğini anlattı.
Oyuncu, yönetmen ve 25 yılı aşkın süredir Kamboçya'yla bağları bulunan bir insani yardım gönüllüsü olarak konuşan Jolie, onu ülkeye geri çeken duyguyu şöyle anlattı:
Bazı yerlere gidersiniz ve kendinizi evinizde hissedersiniz.
Bir ziyaretinde Kamboçyalı çocuklarla birlikte bir okulda gönüllü olarak çalışırken, oğlunu bu ülkede bulacağından emin olduğunu hatırladı. Maddox'u Mart 2002'de Battambang'daki bir yetimhaneden evlat edindiğinde Maddox yedi aylıktı.
Maddox daha sonra Kızıl Kmerler döneminde Kamboçyalı bir çocuğun yaşadıklarını anlatan 2017 yapımı First They Killed My Father filminde Jolie'yle birlikte çalıştı. İşbirlikleri, Maddox'un sinema çalışmalarını doğduğu ülkenin tarihiyle buluşturdu.
Gelecekteki evin arazisinde 48 kara mayını
Jolie'nin Kamboçya'da bir yuva kurma hikâyesi, çatışmaların geride bıraktığı tehlikenin somut bir ölçüsünü de içeriyordu: Arazinin temizlenmesi sırasında 48 kara mayını bulundu. Tayland sınırına yakın, Kızıl Kmerler döneminde yıkıma uğrayan Battambang eyaletinde yaklaşık 39 hektarlık bir arazi edindi.
Jolie, Manila'daki zirvede patlayıcıların temizlenmesinin nasıl ilk önceliklerden biri hâline geldiğini şöyle anlattı:
İlk birkaç yıl, şu an evim olan bölgenin mayınlarını temizlemekle geçti. Tam 48 kara mayını bulduk.
Kara mayınları, çatışmalar sona erdikten uzun süre sonra bile toprağın altında gizli kalabilen patlayıcılardır. Bu mayınların temizlenmesi, insanların daha az tehlikeyle dolaşabilmesini, tarım yapabilmesini ve araziyi kullanabilmesini sağlar. Jolie, ilk çalışmaların yakındaki okulların ve yasa dışı değerli taş madenciliği, kaçak avcılık ve ormansızlaşmayla karşı karşıya olan toplulukların güvenliğini de gözettiğini söyledi.
Çalışmalar, 2003'te kurulan Maddox Vakfı'na dönüştü. Vakfın gelişimi, Jolie'nin uzun vadeli katılıma verdiği önemi açıklamaya yardımcı oluyor: Acil bir tehlikenin ortadan kaldırılmasını, çevresinde yaşayan topluluklara destek izledi.
Çok daha büyük bir ormanın yanındaki küçük arazi
Vakıf, 2006'da çevre koruma çalışmalarını genişleterek Samlout Çok Amaçlı Alanı'nın, diğer yazımıyla Samlaut'un, korunmasına destek vermeye başladı. Korunan alan, Battambang ve Pailin eyaletlerine yayılan yaklaşık 60.994 hektarlık bir araziyi kapsıyor.
Vakıf, koruma çalışmalarının bu alanın 40.000 hektardan fazlasının korunmasına yardımcı olduğunu belirtiyor. 40.000 ve 60.994 hektar karşılaştırıldığında bu, arazinin yaklaşık üçte ikisine denk geliyor. Korunan alanın kendisi, Jolie'nin yaklaşık 39 hektarlık arazisinin 1.500 katından daha büyük.
Jolie'nin Kamboçya'daki arazisi ve koruma çalışmaları, özel mülkü Kamboçya makamlarını, korucuları ve çevredeki toplulukları içeren daha geniş kapsamlı bir çabaya bağlıyor. Vakıf koruma faaliyetlerini desteklerken, daha geniş koruma altındaki orman Kamboçya hükümetinin sorumluluğunda kalıyor.
Bu çalışmalarla ilgili daha önce paylaşılan bilgiler arasında, vakfın Haziran 2026'da yayımladığı saha notuna göre korucuların 2025'te temizlediği yaklaşık 7.800 metre tel kapan da bulunuyor. Araştırmacılar ormanda Asya fillerine, yaban köpeklerine ve nesli kritik tehlike altındaki Sunda pangolinlerine rastladı. Altı komünde, bölgede ve çevresinde yaklaşık 57.000 kişi yaşıyor. Bu durum yaban hayatının korunmasını güvenli tarım arazileri, su, okullar ve gelir gibi gündelik ihtiyaçlarla ilişkilendiriyor.
Acil yardımdan bağımsız geçim kaynaklarına
Jolie, 11 Kasım'daki zirvede kırılgan topluluklara verilen desteğin amacının değiştirilmesi gerektiğini savundu. Acil yardım, ivedi ihtiyaçları karşılıyor; eğitim, beceri ve geçim kaynaklarına yatırım ise insanların uzun vadede kendi geçimlerini sağlamalarına yardımcı olabiliyor.
Jolie, Kamboçya'nın ve diğer gelişmekte olan ülkelerin insanları, kültürleri ve kaynaklarıyla tanınması gerektiğini söyledi:
"Bu kültürler yoksul değil. Bu ülkeler yoksul değil. Bunlar zengin ülkeler; güçlü, parlak insanlar; zengin kaynaklar, doğa ve kapasite," dedi Jolie.
Jolie'nin sözleri fırsatlara erişime odaklandı. Adil destek, ticaret ve üretimin toplulukların ihtiyaç duyduğu yardım miktarını azaltabileceğini söyledi. Sözünü ettiği insanlar açısından bu, becerilerini kullanabilmek, ürünler üretebilmek ve müşterilere adil koşullarda ulaşabilmek anlamına geliyor.
Zirve, bu konuları kapsayıcı büyümeyi ele alan iş dünyası liderlerinin ve katılımcıların gündemine taşıdı. Kapsayıcı büyüme, aksi hâlde geride kalabilecek insanlara da ekonomik ilerlemenin faydalarının ulaşması anlamına geliyor. Filipinler Ticaret ve Sanayi Bakanı Cristina Roque, Lea Salonga, Kylie Verzosa ve Rajo Laurel de zirvede konuşmacılar arasındaydı.
Rithy Panh Kamboçyalıların söz sahibi olmasını istiyor
Kamboçyalı yönetmen, yazar ve yapımcı Rithy Panh, zirve oturumunda Jolie'ye eşlik etti. İkilinin Manila'da yapmayı planladığı söyleşi, First They Killed My Father üzerindeki çalışmaları tarihsel hafızayı hikâyeyi anlatma sürecinde Kamboçyalıların söz sahibi olmasıyla buluşturan iki çalışma arkadaşını bir araya getirmişti.
Kızıl Kmerler döneminden sağ kurtulan ve Jolie'nin 2017 yapımı filminde birlikte çalışan Panh, bu yaklaşımın ardındaki ilkeyi şöyle anlattı:
"Filmi Kamboçya hakkında değil, Kamboçya'yla birlikte yapın," dedi.
Panh, çocukları okula tekneyle giden bir aileden de söz etti. Yakıt fiyatları arttığında yolculuğun karşılanamaz hâle geldiğini ve çocukların okula gitmeyi bıraktığını söyledi. Verdiği örnek, tek bir hane giderindeki değişikliğin eğitimi nasıl aksatabileceğini gösterdi.
Jolie'nin geçim kaynaklarına odaklanması ve Panh'ın okula ulaşım örneği birbiriyle bağlantılı ihtiyaçlara değiniyordu. Okulda bir yerin olması önemli; ancak bir çocuğun bu imkândan yararlanıp yararlanamayacağını ailenin yolculuk masraflarını karşılayabilmesi belirliyor. Söyleşileri, kültürel katılımı gündelik yaşamı etkileyen pratik koşullarla ilişkilendirdi.
Atelier Jolie de planları arasında
Jolie, başlangıçta New York merkezli olan yaratıcı girişimi Atelier Jolie'yi Kamboçya'ya taşımayı planladığını söyledi. Girişim, sanatçıların ve zanaatkârların hem birbirleriyle hem de uluslararası pazarlarla bağlantı kurabilecekleri alanlar sunuyor.
Bu öneri, mevcut yeteneklere yatırım yapılması yönündeki çağrısıyla örtüşüyor. Bir zanaatkâr için pazara erişim, ürününü satın almak isteyen kişilere ulaşabilmek demek. Böylece bir beceri gelir kaynağına dönüşebilir ve hane sürekli yardıma bağımlı kalmayabilir.
Atelier Jolie girişimi için herhangi bir açılış tarihi, Kamboçya'daki konum veya finansman miktarı açıklanmadı. Jolie, topluluklar için fırsat yaratma konulu bir söyleşi sırasında bunu bir plan olarak sundu.
Daha sade ve hizmet odaklı bir yaşam sürmek istediğinden de söz etti. Bu kişisel hedef, Kamboçya'yla ilgili değerlendirmelerine, Maddox'u evlat edinmesinden ilk film çekiminin çok sonrasında da devam eden çalışmaları desteklemesine kadar eşlik etti.
Son ziyaretin ardındaki dönüm noktaları
Jolie'nin Kamboçya'yla bağları, birbirinden farklı bir dizi adımla gelişti. Son müze ve dini ziyaretleri, yirmi yılı aşkın süredir devam eden aile bağlarının, topluluk çalışmalarının ve sinema projelerinin ardından geldi:
- 2000: Jolie, Lara Croft: Tomb Raider filminin çekimleri için Kamboçya'yı ilk kez ziyaret etti.
- Mart 2002: Maddox'u Battambang'daki bir yetimhaneden evlat edindi.
- 2003: Maddox Vakfı kuruldu; ilk çalışmaları arasında kara mayınları ve çatışmalardan etkilenen topluluklara destek vardı.
- 2006: Vakıf, Samlout Çok Amaçlı Alanı'nda çevre koruma çalışmalarını genişletti.
- 2017: First They Killed My Father, Kamboçya tarihini konu alan film aracılığıyla Jolie, Panh ve Maddox'u bir araya getirdi.
- 11 Kasım 2026: Jolie ve Panh, Filipinler'deki ASEAN Kapsayıcı Büyüme Zirvesi'ne katıldı.
- 15 Kasım 2026: Jolie'nin Kamboçya ziyaretinde Budist patriğine saygılarını sunması da yer aldı.
Bu kronoloji, zirvede yaptığı çağrıya somut bir bağlam sunuyor. Samlout'ta Jolie'nin çalışmaları patlayıcıların temizlenmesinden toplulukların desteklenmesine ve ormanların korunmasına doğru ilerledi. Manila'da ise kalkınma çalışmalarında benzer bir geçişi savundu: Önce acil ihtiyaçları karşılamak, ardından insanların kendi yaşamlarını sürdürebilmelerine yatırım yapmak.
Öne çıkanlar
- Jolie, Sosoro Müzesi'ni ziyaret etti ve Kamboçya'daki Mohanikay tarikatının en yüksek rütbeli patriğine dini sunularda bulundu.
- Ziyaret, Jolie'nin 11 Kasım'da Filipinler'de düzenlenen ASEAN Kapsayıcı Büyüme Zirvesi'ne katılmasının ardından gerçekleşti.
- Adil ticaretin ve eğitim, geçim kaynakları ile becerilere yatırımın önemini vurguladı.
- Jolie, Kamboçya'daki evinin bulunduğu arazi temizlenirken 48 kara mayını bulunduğunu söyledi.
- Maddox Vakfı, koruma çalışmalarının Samlout bölgesinde 40.000 hektardan fazla alanın korunmasına yardımcı olduğunu belirtiyor.
- Jolie, Atelier Jolie'yi Kamboçya'ya taşımayı planlıyor; henüz bir açılış tarihi açıklanmadı.






