Önerilen çıkış vergisine yönelik muhalefet büyüyor
Tayland'dan hava yoluyla ayrılan yolculara uygulanması önerilen 1.000 bahtlık vergi; seyahat acenteleri, oteller ve hava yollarının tepkisini çekti. Turizm işletmeleri, yıllık gelir kaybının 50 milyar ila 150 milyar bahta ulaşabileceği uyarısında bulundu. Taslak, her ülkenin vatandaşını kapsayacak, her çıkış için yasal üst sınırı 5.000 baht olarak belirleyecek ve başlangıçta kara ve su yoluyla yapılan yolculukları muaf tutacak.
İçindekiler
- Önerilen çıkış vergisine yönelik muhalefet büyüyor
- Kimler ödeyecek, kimler muaf olacak?
- Yabancı ziyaretçilerin toplam 2.570 baht ücretle karşılaşma ihtimali
- Aileler, öğrenciler ve sık seyahat edenler de maliyeti paylaşacak
- Hava yolları neden iki yöndeki uçuşların da risk altında olduğunu düşünüyor?
- Gelir tahminlerinin daha açık hesaplanması gerekiyor
- Talep tahminleri ne gösteriyor?
- Öneri nisandan bu yana değişti
- Bakanlar, gelirin nasıl kullanılacağına ilişkin sorularla karşı karşıya
- İstişareden sonra ne olacak?
- Öne Çıkanlar
Gelir Dairesi'nin kamuoyu istişare duyurusunda görüş bildirme süresi 30 Eylül-29 Ekim 2026 olarak belirtiliyor. Taslağın temel değişikliği, kapsamı mevcut 1983 tarihli çıkış vergisi kararnamesinde yer alan Tayland vatandaşları ve ülkede daimi ikamet izni bulunan yabancılarla sınırlı olmaktan çıkarıp tüm ülke vatandaşlarını içerecek şekilde genişletmesi.
Tayland Turizm Konseyi, Tayland Otelciler Birliği ve Tayland Seyahat Acenteleri Birliği, Maliye Bakanlığı'ndan öneriyi yeniden değerlendirmesini ya da durdurmasını; veya öncelikle yolcular, hava yolları, oteller, istihdam ve kamu gelirleri üzerindeki etkilerine ilişkin bir değerlendirme yayımlamasını istiyor.
Maliye Bakanlığı, elde edilecek gelirin turizm alanlarını ve yurt içi turizm projelerini destekleyebileceğini, yeni bir kamu geliri kaynağı sağlayabileceğini ve bütçe açığının azaltılmasına yardımcı olabileceğini söylüyor. Turizm ve Spor Bakanı Surasak Phancharoenworakul ise bu verginin ayrıca önerilen ayrı bir turizm harcıyla çakışıp çakışmayacağını sorguladı.
Yolcular açısından şimdilik önemli olan, 1.000 bahtlık ücretin hâlâ bir öneri niteliğinde olması. Kesinleşmiş bir sonraki tarih, istişare sürecinin son günü. Uygulamaya geçilip geçilmeyeceği ise yasama sürecine ve taslakta öngörülen ek bekleme süresine bağlı olacak. Bakanlık, ilerleme kararında ekonomik koşulların dikkate alınacağını belirtiyor.
Kimler ödeyecek, kimler muaf olacak?
Taslak uyarınca yolcular Tayland'dan her ayrıldıklarında ödeme yapacak; hava yolculuğu için başlangıç ücreti 1.000 baht olacak. Dolayısıyla muafiyet kapsamında olmadıkları sürece yurt dışına uçan Tayland'da ikamet eden bir kişiyle ülkesine dönen yabancı turist aynı başlangıç ücretini ödeyecek.
5.000 baht, yasayla izin verilmesi önerilen azami tutar. Ücretler bakanlık yönetmelikleriyle belirlenecek ve hava yoluyla çıkışlar için başlangıçta 1.000 baht uygulanacak. Kara veya su yoluyla ülkeden ayrılan yolcular ise başlangıçta muaf tutulacak.
Hava yolculuğundaki muafiyetler, bilet fiyatına genellikle dahil edilen havalimanı ücreti olan Yolcu Hizmet Bedeli'nde kullanılan kurallara göre belirlenecek. Muafiyetler arasında iki yaş ve altındaki çocuklar, belirli koşulları karşılayan transit yolcular, belirtilen kraliyet ailesi mensupları ve resmî konuklar ile Tayland veya yabancı hükümetlerin görevlerinde kullanılan uçaklarla seyahat eden yolcular yer alıyor.
Transit muafiyetleri belirli koşullara tabi. Transit alanından çıkmayan uluslararası yolcular ile uçak değiştirmek için havalimanı içinde kalan belirli yolcular muaf tutulacak. Taslak, ücret ödemeden görevleri kapsamında seyahat eden bazı ulaşım sektörü çalışanlarını da kapsam dışında bırakıyor.
Vergiyi hava yolları veya bilet acenteleri bilet ücretiyle birlikte tahsil edecek. Biletsiz seyahat eden veya bilet ücretini bu işletmeler aracılığıyla ödemeyen yolcular, Gelir Dairesi genel müdürünün belirleyeceği usullere göre ödeme yapacak.
Yabancı ziyaretçilerin toplam 2.570 baht ücretle karşılaşma ihtimali
Seyahat sektörü birliklerinin hesaplamalarına göre, hem çıkış vergisi hem de ayrı bir turizm harcı yürürlüğe girerse yabancı bir ziyaretçi toplam 2.570 bahtlık ücretle karşılaşabilir. Bu hesaplama üç kalemi bir araya getiriyor:
- Önerilen 1.000 bahtlık çıkış vergisi.
- Tayland Havalimanları Kurumu'na bağlı havalimanlarında uygulanan 1.120 bahtlık Yolcu Hizmet Bedeli.
- 2027'de uygulanması hedeflenen, yabancıların ülkeye girişinde alınması önerilen 450 bahtlık turizm harcı.
Havalimanı ücreti 20 Haziran'da 730 bahttan 1.120 bahta yükselerek 390 baht arttı. İç hat yolcularından alınan ücret ise 130 baht olarak kaldı. Önerilen iki vergi, uluslararası bir ziyaretle bağlantılı ücretlere 1.450 baht daha ekleyecek.
Naresuan Üniversitesi araştırmacıları, toplam 2.570 bahtın turistlerin seyahat başına ortalama 50.000 bahtlık harcamasının yüzde 5,14'üne karşılık geldiğini hesaplıyor. Bu karşılaştırma, işletmelerin ücretleri neden birlikte değerlendirdiğini gösteriyor: Farklı kurumlar parayı farklı amaçlarla toplasa da ziyaretçilerin tek bir seyahat bütçesi var.
Aileler, öğrenciler ve sık seyahat edenler de maliyeti paylaşacak
Tayland Seyahat Acenteleri Birliği olarak bilinen Atta, taslağın ertelenmesi ve diğer seyahat ücretleriyle birlikte değerlendirilmesi talebiyle 8 Ekim'de Maliye Bakanı Ekniti Nitithanprapas'a başvurdu. Birlik, uluslararası yolculukların eğitim, istihdam, ticaret ve yatırım açısından da önem taşıdığını belirtti.
Sabit bir ücret, ucuz bir seyahatin pahalı bir seyahate kıyasla daha büyük bir bölümünü oluşturur. Önerilen başlangıç ücretine göre, ödeme yükümlülüğü bulunan dört yolcu, her biri bir kez ülkeden ayrıldığında toplam 4.000 baht ödeyecek. Yurt dışına birkaç kez iş seyahati yapan biri ise koşulları karşılayan her çıkışta bu ücreti ödeyecek.
Atta Onursal Genel Sekreteri Adith Chiranattananon, hanelerin ve küçük işletmelerin sel felaketinin ardından onarım, araç ve ekipman yenileme, ayrıca gelir kesintileriyle de uğraştığını söyledi. Hükümete ödeme güçlerini göz önünde bulundurması çağrısı yaptı:
"Vergilerdeki her artışta toparlanma dönemi dikkate alınmalı; tüm yolcuların yüksek satın alma gücüne sahip olduğu varsayımına dayanılmamalı," dedi.
Birlik, 2026'da yurt dışına çıkan Taylandlı yolcu sayısının 13,1 milyona ulaşacağını öngörüyor. Birliğin kaygıları, seyahat acenteleri, bilet satıcıları ve çalışanlara ya da müşterilere yönelik toplantı, konferans, fuar ve teşvik gezileri düzenleyen şirketler dahil, bu yolculukları satan işletmeleri de kapsıyor.
Tayland Turizm Konseyi, artan fiyatların insanları seyahatlerini ertelemeye, daha seyrek seyahat etmeye veya başka bir destinasyon seçmeye yöneltebileceği uyarısında bulunuyor. Oteller ve ülkeye gelen ziyaretçilere hizmet veren acenteler, yüksek sabit ücretlerle karşılaşan yabancı ziyaretçilerin konaklama, yemek, gezi ve diğer hizmetlere daha az harcama yapmasından endişe ediyor.
Hava yolları neden iki yöndeki uçuşların da risk altında olduğunu düşünüyor?
Tayland Turizm Konseyi, talebin zayıflamasının hava yolu yolcu sayısını ve doluluk oranlarını düşürebileceğini söylüyor. Doluluk oranı, mevcut koltukların yolcular tarafından kullanılan bölümüdür. Çok sayıda koltuk boş kaldığında, hava yollarının uçuşları sürdürmek veya yeni bir hat açmak için daha az nedeni olur.
Tayland Seyahat Acenteleri Birliği Başkan Yardımcısı Chotechuang Soorungara, planın önceki bir sürümüne nisan ayında karşı çıkarken yurt dışına ve ülkeye yönelik seyahat arasındaki bağlantıya dikkat çekti:
"Bu vergi uygulanırsa, yurt dışı seyahatleri açıkça etkileyecek; hava trafiği kapasitesini korumak ve sürdürebilmek için iki yönlü talebe dayandığından, bu durum ülkeye gelen ziyaretçi sayısına da zarar verebilir," dedi Chotechuang.
Hava yollarının her iki yönde de seyahat eden müşterilere ihtiyacı var. Taylandlı yolcuların yurt dışına daha az uçması, yabancı ziyaretçileri Tayland'a getiren aynı seferleri de etkileyebilir. Sefer sıklığının düşmesi, yolcuların daha az kalkış saati ve bağlantı seçeneğine sahip olmasına; ertelenen hatlar ise yeni pazarlara erişimin kısıtlanmasına yol açar.
Thai AirAsia'yı işleten Asia Aviation'ın Yönetim Kurulu Başkanı Tassapon Bijleveld, Tayland Hava Yolları Birliği ile yedi üyesinin vergiye karşı olduğunu söylüyor. Ek maliyetlerin Tayland'ın Vietnam dahil rakip destinasyonlar karşısındaki konumunu zayıflatabileceği uyarısında bulundu ve hükümetin daha fazla gelire ihtiyacı varsa bunun yerine katma değer vergisini artırmasını önerdi.
Gelir tahminlerinin daha açık hesaplanması gerekiyor
Adith, yıllık olası turizm geliri kaybını 50 milyar ila 150 milyar baht olarak hesaplıyor; tahmini çıkış vergisi geliri ise 45,9 milyar baht. En düşük kayıp tahmini bile öngörülen tahsilat tutarını 4,1 milyar baht aşıyor.
Harcama hesabı basit: Her biri ortalama 50.000 baht harcayacak bir milyon ziyaretçinin kaybı, turizm gelirinde 50 milyar bahtlık düşüş anlamına gelir. Aynı varsayımla üç milyon ziyaretçinin kaybı 150 milyar bahta ulaşır.
Vergi tahsilatı tahmininin daha fazla açıklanması gerekiyor. 45,9 milyar bahtlık tahminle birlikte anılan rakamlar, 2025'te 9,32 milyon yabancı turist ve yurt dışına çıkan yaklaşık 13 milyon Taylandlı yolcudur. Bu iki sayı toplam 22,32 milyon yolcu ediyor. Her birinden bir kez 1.000 baht alınması 22,32 milyar baht gelir sağlayacağından, aradaki farkın yayımlanmış bir gelir modelinde açıklanması gerekiyor.
Devlet gelirleriyle turizm harcaması, farklı para akışlarını ifade ediyor. Çıkış vergisi devlete aktarılırken ziyaretçilerin harcamaları otellere, restoranlara, mağazalara, ulaşım işletmelerine ve bu işletmelerin çalışanlarına gelir sağlıyor. Atta, değerlendirmede istihdam, yatırım ve diğer vergi gelirlerindeki değişimle birlikte her iki kalemin de incelenmesini istiyor.
Adith, birliğin neden daha kapsamlı bir hesaplama istediğini şöyle açıkladı:
"Maliyet etkinliğinin tek kanıtı olarak yalnızca vergi tahsilatından elde edilen gelir gösterilmemeli," dedi Adith.
Talep tahminleri ne gösteriyor?
Adith, 2023'te Journal of Travel Research dergisinde yayımlanan ve turizm faaliyetleriyle ilgili vergilerdeki her yüzde 10'luk artışın turist talebinde yüzde 4,5 düşüşe yol açtığını tahmin eden bir araştırmaya atıfta bulunuyor. Naresuan Üniversitesi araştırmacılarının Tayland'ın önerdiği ücretlerin olası etkilerini incelerken bu araştırmadaki ölçütlerden yararlandığını söylüyor.
Üç büyük kaynak pazar olan Çin, Hindistan ve Malezya için birlik, yüzde 5'lik düşüşün yaklaşık 446.000 daha az ziyaretçi anlamına gelebileceğini tahmin ediyor. Yüzde 10'luk düşüş ise yaklaşık 891.000 daha az ziyaretçi demek olabilir. Bunlar öneriyi değerlendirmek için kullanılan senaryolar; gerçek tepki, seyahat fiyatlarına ve alınan kararlara bağlı olacak.
Adith ayrıca, 2010'da Turizm Mal ve Hizmet Vergisi'nin yürürlüğe girmesinin ardından Çin, Hindistan, Birleşik Krallık ve Rusya dahil büyük pazarlardan gelen ziyaretçi sayısının azaldığı Maldivler örneğine dikkat çekti. Bu deneyimi, destinasyonlar pahalılaştığında ziyaretçilerin nasıl tepki verdiğinin incelenmesi gerektiğini savunmak için kullandı.
Tayland açısından somut kaygı, yolcular seyahati iptal eder, konaklama süresini kısaltır veya alışverişlerini azaltırsa işletmelerin ne kadar harcama kaybedeceği. Otel ve seyahat birlikleri, hükümet verginin oranını ve kapsamını kesinleştirmeden önce bu etkilerin ölçülmesini istiyor.
Öneri nisandan bu yana değişti
Mevcut taslak, 2026'nın başlarında ele alınan sürümden daha geniş kapsamlı. Surasak, nisan ayında Taylandlı yolcular için 1983 tarihli Çıkış Harcı Hakkında Olağanüstü Hal Kararnamesi'nin yeniden yürürlüğe konması planını açıklamıştı. Ülkeden ayrılan 10 milyon yolcu tahminine dayanarak yıllık olası geliri yaklaşık 10 milyar baht olarak hesaplamıştı.
Gelir Dairesi'nin mevcut duyurusunda, verginin her ülkenin vatandaşına uygulanması açıkça öneriliyor. Eski kararname Tayland vatandaşlarını ve Tayland'da ikamet etmesine izin verilen yabancı ülke vatandaşlarını kapsıyordu. Kararnamenin ilk amacı, ülkeden döviz çıkışını sınırlamak ve Tayland'a giren ve çıkan paranın kaydını tutan ödemeler dengesini korumaktı.
Başlıca aşamalar şöyle:
- 28 Aralık 1983: Eski çıkış vergisi yürürlüğe girdi; hava yolculuğunda 1.000 baht, kara veya su yolculuğunda 500 baht ücret belirlendi.
- 1 Mayıs 1986: Kara ve su yoluyla çıkışlar muaf tutuldu.
- 1 Temmuz 1991: Hava yoluyla çıkışlar muaf tutuldu.
- Nisan 2026: Turizm işletmeleri, Taylandlı yolculara odaklanan verginin yeniden yürürlüğe konmasına karşı çıktı.
- 30 Eylül-29 Ekim 2026: Gelir Dairesi, her ülkenin vatandaşını kapsayan yeni yasa için istişare süreci başlattı.
- 8 Ekim 2026: Atta başvurusunu maliye bakanına sundu.
Gelir Dairesi, istişarenin başlangıç tarihini 30 Eylül olarak veriyor; duruşmaya ilişkin 9 Ekim tarihli bir açıklamada ise 29 Eylül denilmişti. Her iki açıklamada da son tarih 29 Ekim. Daire; yolcuları, uluslararası taşımacılık işletmelerini, bilet acentelerini, havalimanı işletmecilerini, kamu kurumlarını, özel kuruluşları ve halkı görüş bildirmeye davet ediyor.
Bakanlar, gelirin nasıl kullanılacağına ilişkin sorularla karşı karşıya
Maliye Bakanlığı, çıkış vergisini turizmin gelişmesini ve yurt içi seyahati desteklemenin, aynı zamanda ulusal bütçe üzerindeki baskıyı azaltmanın bir yolu olarak sunuyor. Surasak, özellikle yabancı ziyaretçiler de ödeme yapacakken, gelirin nasıl dağıtılacağına ilişkin kuralların henüz net olmadığını söylüyor.
Turizm bakanı, önerilen 450 bahtlık giriş harcıyla çakışma ihtimalinden endişe ediyor. Ayrı önlemin açıklanan amaçları arasında turist sigortası ve turizmin geliştirilmesi yer alıyor. Nisan ayındaki önceki görüşmelerde yabancı ziyaretçilerden alınması planlanan 300 bahtlık bir harçtan söz edilmişti; sonraki öneride tutar 450 baht olarak belirlendi ve tahsilatın 2027'de başlaması hedeflendi.
Tahsilat da uygulamaya ilişkin kaygılardan biri oldu. Yalnızca yabancı ziyaretçilere uygulanacak bir harcın hava yolları aracılığıyla tahsil edilmesine yönelik önceki girişimler, hava yolu sistemleri ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü kuralları uyarınca olası ayrımcılık nedeniyle itirazlarla karşılaşmıştı. Mevcut çıkış vergisi taslağı ise tüm ülke vatandaşlarını kapsıyor ve tahsilat görevini taşıyıcılarla acentelere veriyor.
Turizm grupları alternatifler de önerdi. Tayland Seyahat Acenteleri Birliği Başkan Yardımcısı Kriengphong Piayekchai, ruhsatsız konaklama işletmeleri ve kayıt dışı çalışan diğer işletmelerin vergi sistemine dahil edilmesini önerdi. Birlik, sınırlı kamu finansmanı gerektiren yurt içi seyahat vergi indirimlerini de destekledi. Bu öneriler, gelir yaratmayı veya harcamaları teşvik etmeyi çıkış vergisinden farklı yollarla amaçlıyor.
İstişareden sonra ne olacak?
Taslak, yasanın Resmî Gazete'de yayımlanmasından 180 gün sonra yürürlüğe girmesini öngörüyor. Yürürlük tarihinden önce bilet alan yolcular, sonrasında yola çıksalar bile vergiden muaf tutulacak. Henüz bir uygulama tarihi açıklanmadı; nihai tahsilat düzenlemeleri ve gelirin dağıtımı da karara bağlanmadı.
Önerilen yaptırımlar arasında ödenmesi gereken verginin iki katı tutarında ceza ve her ay veya ayın bir bölümü için yüzde 1,5 ek ücret bulunuyor. Yetkililer, ödenmemiş vergiyi hesaplama ve tahsil etme, ayrıca ilgili kayıtları inceleme yetkisine sahip olacak. Bu nedenle hava yolları ve acentelerin ücreti tahsil edip aktarmaya yönelik prosedürler oluşturması gerekecek.
Surasak, ayrı giriş harcının hayata geçirilmesi için uzun süredir çaba gösterildiğini belirterek, çıkış vergisinin yakın zamanda uygulanmasını olası görmüyor. Turizm işletmecileri, muhtemelen 2026 IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları'nın Bangkok'ta düzenlenmesinin ardından maliye bakanıyla görüşmelerini sürdürecek.
Sektör, taslak ilerlemeden önce kapsamlı bir değerlendirmenin yapılmasını istiyor: Çıkış vergisi, havalimanı ücreti ve önerilen giriş harcı birlikte seyahat kararlarını, hava yolu kapasitesini, otel gelirlerini ve kamu maliyesini nasıl etkileyecek? Hükümetin önündeki bir sonraki karar, mevcut ekonomik koşullarda beklenen gelirin ilerlemeyi haklı çıkarıp çıkarmadığı.
Öne Çıkanlar
- Önerilen çıkış vergisi, başlangıçta koşulları karşılayan hava yolu yolcularından, ülke vatandaşlığına bakılmaksızın seyahat başına 1.000 baht alacak.
- Taslak, 5.000 bahtlık üst sınır belirliyor ve başlangıçta kara ve su yoluyla yapılan çıkışları muaf tutuyor.
- Yabancı ziyaretçiler, havalimanı ücretleri ve önerilen vergiler toplamında 2.570 baht ödeyebilir.
- Seyahat acenteleri, oteller ve hava yolları önleme karşı çıkıyor ve daha kapsamlı bir ekonomik değerlendirme talep ediyor.
- Turizm işletmeleri, yıllık harcama kaybının 50 milyar ila 150 milyar baht olabileceğini öngörüyor; dile getirilen 45,9 milyar bahtlık vergi geliri tahmininin daha açık hesaplanması gerekiyor.
- Gelir Dairesi'nin istişare süreci 29 Ekim 2026'da sona eriyor. Henüz uygulama tarihi belirlenmedi.






