Güney Kore'de yapay zekâyla üretilen bir şarkı ilk kez Melon'da zirveye çıktı; telif kuralları hâlâ belirsiz

9 dakikalık okuma
AI Song Tops Melon for First Time as Korea Struggles to Set Copyright Rules

Yapay zekâ tarafından üretilen bir ses 1 numaraya yükseldi

Meomuru'nun "Hayalini Kurduğum Yetişkin", 13 Kasım 2026'da saat 17.00'de Melon'un Top 100 listesinde 1 numaraya yükselerek bestesi ve vokalleri yapay zekâ kullanılarak üretilen, Güney Kore listelerinde zirveye çıkan ilk şarkı oldu. Yapımcıları artık müzik piyasasının merkezinde bir hit'e sahip, ancak Kore Müzik Telif Hakları Birliği aracılığıyla olağan şarkı yazarlığı teliflerini tahsil etmek için henüz belirlenmiş bir yol yok.

İçindekiler
  1. Yapay zekâ tarafından üretilen bir ses 1 numaraya yükseldi
  2. Şarkı listelerde nasıl yükseldi?
  3. Yetişkinler şarkı sözleriyle neden bağ kurdu?
  4. Meomuru'nun arkasındaki isimler
  5. Müzik gelirinde iki farklı yol
  6. 22 gün süren bir kayıt politikası
  7. Tartışmanın tarihleri
  8. İnsan yaratıcılığı ne sayılacak?
  9. Açıklık işin bir parçası oluyor
  10. Önemli Noktalar

23 Haziran'da yayımlanan rock baladı, yayınlanmasından yaklaşık beş ay sonra Rescene'in "With" adlı şarkısını geride bıraktı. Saat 18.00 ve 20.00 listelerinde de 1 numaradaki yerini korudu. Saat 17.00'deki liste sıralamasında Rescene ikinci, A2O LITE üçüncü, ILLIT ise beşinci sıradaydı.

Melon'un dinleyici verileri, güncel idol yayınlarıyla rekabet eden şarkının dinleyici kitlesindeki alışılmadık ağırlık merkezini ortaya koyuyor: Dinleyicilerin yüzde 36'sını 30'lu yaşlardakiler, yüzde 30'unu ise 40'lı yaşlardakiler oluşturdu. Bu iki grup, dinleyici kitlesinin toplam yüzde 66'sına karşılık geldi.

Yapay sesin arkasında, deneyimli iki insan yapımcı Lee Yong-seok ve Choi Seong-hyeok bulunuyor. Şarkı sözlerini yazan ikili, müzikal malzeme ve vokalleri üretmek için Suno adlı müzik üretim aracını kullandı; ardından sonuçları geleneksel prodüksiyon yazılımlarıyla tekrar tekrar düzenledi.

Bu başarı iki gelişmeyi bir araya getiriyor. Yazılım tarafından üretilen bir ses, büyük bir popülerlik listesinin zirvesine çıktı; insan şarkı yazarları adına gelir toplayan kurumlar ise insanların kararlarıyla makine üretiminin bir arada kullanıldığı müzikleri nasıl değerlendireceklerini hâlâ belirlemeye çalışıyor.

Reklam

Şarkı listelerde nasıl yükseldi?

Melon'un Top 100 listesi, önceki 24 saatteki kullanımla son bir saatteki kullanımı birleştiriyor. Dolayısıyla liste hem daha geniş bir dinleme dönemini hem de daha güncel etkinliği yansıtıyor.

Meomuru'nun yükselişi aylar içinde gerçekleşti. Şarkı ekim ayında 2 numaraya kadar çıkmış ve kasımda zirveye yerleşmeden önce üst sıralarda kalmıştı. Zirveye giden yolda, Kore sosyal medyasındaki kısa videolarda fon müziği olarak yaygın biçimde kullanılması da etkili oldu.

Oyuncu Gong Yoo da yakın tarihli bir hayran buluşmasında şarkıyı söyleyerek ona yeniden ilgi çekti. Bu kanallar, şarkıyı projenin kendi yayınları ve mecralarının ötesindeki dinleyicilere ulaştırdı.

Baladın konusu tanıdık: Çocukken hayal edilen özgüvenli yetişkine dönüşemeden yaş almak. Şarkı sözleri, kişinin omuzlarına çöken kaygıları anlatırken çocukluk beklentilerini maddi baskılar ve geleceğe dair belirsizlikle ilişkilendiriyor.

Yetişkinler şarkı sözleriyle neden bağ kurdu?

Melon'a göre dinleyicilerin yüzde 19'unu 20'li yaşlardakiler, yüzde 11'ini ise 50'li yaşlardakiler oluşturdu. Toplamda yüzde 66'lık paya sahip 30'lu ve 40'lı yaşlardakilerin oranı, diğer iki yaş grubunun toplam yüzde 30'luk payının iki katından fazlaydı.

Şarkı, yetişkinlik kaygısını bunların üstesinden gelmeye yönelik talimatlar vermeden, sakin bir dille anlatıyor. Bu yaklaşım, dinleyicilere sözleri kendi koşullarıyla ilişkilendirme alanı tanıyor. Şarkının YouTube'daki yayınına gelen yorumlarda zor hayatlara ve devam eden mücadelelere ilişkin kişisel anlatılar yer aldı.

Lee ve Choi, üretilen malzemeyi seçerken tek tek yüksek notaların veya gösterişli vokal anlarının etkileyici duyulup duyulmadığına değil, şarkının bütününün doğal akışına ve sözlerin duygusunu taşımasına önem verdiklerini anlattı.

Bu prodüksiyon tercihi, teknoloji ile şarkının dinleyicilerde yarattığı etki arasındaki bağı açıklamaya yardımcı oluyor. Ses Suno tarafından üretildi, ancak yapımcılar onu tanıdık, insani bir hikâye etrafında seçip şekillendirdi. Alışıldık balad melodileri ve dolgun tonlarla falsetto arasında geçiş yapan vokal, bu hikâyeye geleneksel bir müzikal zemin sundu.

Reklam

Meomuru'nun arkasındaki isimler

Meomuru, Martin East adıyla çalışan Lee ile Beatjaru olarak tanınan Choi'nin kurduğu prodüksiyon ekibi GLORYWAVE'in hayata geçirdiği sanal bir sanatçı projesi. İkili, Hwang Chi-yeul, Gilgu Bonggu ve XIA olarak da bilinen Kim Jun-su için yaptıkları çalışmalar dâhil, on yılı aşkın süredir balad üretiyor.

Konsepti ve şarkı sözlerini yapımcılar kendileri hazırladı. Suno melodi, aranjman ve vokal malzemesi üretti; ikili daha sonra sonuçlar arasından seçim yapıp müzik kaydetme, düzenleme ve kurgulama aracı Cubase dâhil çeşitli programlarda ek çalışmalar gerçekleştirdi.

Korece telaffuz özel bir dikkat gerektirdi. İkili sözleri ve heceleri değiştirdi, melodileri ayarladı ve malzemeyi yapay zekâ sistemine yeniden aktardı. Performansın daha doğal duyulması için bu süreci tekrarladı, ardından ek düzenlemeler ve vokal düzeltmeleri yaptı.

Yayın açıklamasında Suno vokallerinin kullanıldığı en başından itibaren belirtildi; Meomuru'ya konsept geliştirme, söz yazımı ve prodüksiyon yönlendirmesi için kredi verildi. Meomuru, projenin YouTube kanalında teknolojinin rolünü şöyle anlattı:

Yapay zekâ benim için, hayal gücümü gerçeğe dönüştürmeme yardımcı olan modern bir enstrüman ve yol arkadaşı. Araçlar değişse de hikâyelerin değişmediğine inanıyorum.

Müzik gelirinde iki farklı yol

GLORYWAVE, kaydın dağıtımından gelir elde ediyor. Ancak Meomuru'nun şarkıları Kore Müzik Telif Hakları Birliği'nin emanet yönetimi sistemine kaydedilmiş değil. Bu nedenle ekip, sistem aracılığıyla tahsil edilen olağan söz yazımı, beste ve aranjman teliflerinden yararlanamıyor.

Bir kayıt ile onun içindeki müzik eseri farklı gelir türleri doğuruyor. Dağıtım geliri yayımlanan kayıtla ilgili. Şarkı yazarlığı telifleri ise söz ve müzikle ilgili; birlik gibi kuruluşlar bu ödemeleri yaratıcılar adına tahsil edip dağıtıyor.

Emanet kaydı, hakların yönetilmesi ve ilgili yaratıcıların ücretlerinin ödenmesi için bunları birliğin yönetimine bırakmak anlamına geliyor. Güney Kore'nin mevcut telif hakkı çerçevesi insanların yaratıcı katkılarını koruyor; yalnızca yapay zekâ tarafından üretilen malzeme ise kendi başına telif koruması almıyor.

Meomuru açısından çözüme kavuşmamış mesele, insanların söz yazdığı, malzeme seçtiği ve müzikal ayrıntıları düzenlediği; yazılımın ise diğer unsurları ürettiği bir prodüksiyonun nasıl değerlendirileceği. GLORYWAVE, bu karmaşık süreci dikkate alan makul ölçütler çağrısında bulundu.

Reklam

22 gün süren bir kayıt politikası

Kore Müzik Telif Hakları Birliği, ağustosta bu tür eserler için bir yol oluşturmaya çalıştı. Önerilen ölçütler, bir kişinin söz yazımı, beste veya aranjmanda esaslı ve öncü rol üstlendiği durumlarda insan katkılarının kaydedilmesine olanak tanıyacaktı.

Birlik ölçütleri 3 Ağustos'ta duyurdu; ancak başka bir kaynak duyuruyu 4 Ağustos olarak tarihlendiriyor. Birliğin 25 Ağustos'taki sekizinci yönetim kurulu toplantısında, müzik kayıt kuralları ve emanet sözleşmesi şartlarında yapılan ilgili değişiklikler duyurudan 22 gün sonra geri çekildi.

Geri adım öncesinde siyasi ve hükûmet kaynaklı itirazlar geldi. Şarkıcı Ria adıyla sahne alan Yeniden Kore Partisi milletvekili Kim Jae-won, toplumsal uzlaşı veya yasama sürecinde bir sonuca ulaşılmadığını belirterek 10 Ağustos'ta politikaya karşı çıktı.

Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı 18 Ağustos'ta gönderdiği resmî yazıda, önce kültür ve sanat sektörlerinin genelinde tartışma yürütülmesi gerektiğini belirtti. Birlik Başkanı Lee Si-ha daha sonra Ulusal Meclis ve hükûmetin de katılacağı geniş kapsamlı görüşmeler aracılığıyla yasal ve kurumsal standartlar oluşturma sözü verdi.

Politikanın yürürlükte olduğu dönemde kaydedilen eserler için kayıtların iptalini talep eden bir süreç başlatılması öngörüldü. Başvurusu alınmış ancak işlemi tamamlanmamış eserler ise yeni politika geliştirilene kadar beklemeye alındı. Birlik, gerçeğe aykırı beyanları ve telif gelirlerinin çarpıtılarak dağıtılmasını önlemek amacıyla kontrolleri ve izlemeyi sürdüreceğini bildirdi.

Tartışmanın tarihleri

Meomuru'nun listelerde yükselişi ile telif gelirlerinin yönetimine ilişkin tartışma aynı dönemde ilerledi. Önemli tarihler, yayımlanmış bir şarkının ticari başarıya ulaşırken kayıt kurallarının nasıl gündeme geldiğini, geri çekildiğini ve tartışıldığını gösteriyor:

  • 23 Haziran 2026: "Hayalini Kurduğum Yetişkin" yayımlandı.
  • 3 Ağustos: Telif birliği, yapay zekâ kullanılan müziklerde insan yaratıcı katkılarının kaydı için ölçütleri duyurdu. Başka bir kaynak duyuruyu 4 Ağustos olarak tarihlendiriyor.
  • 10 Ağustos: Milletvekili Kim Jae-won politikaya kamuoyu önünde karşı çıktı.
  • 18 Ağustos: Kültür Bakanlığı, sanat dünyasının genelinde daha kapsamlı bir tartışma çağrısı yaptı.
  • 25 Ağustos: Birliğin yönetim kurulu değişiklikleri geri çekti.
  • 22 Eylül: Ulusal Meclis'teki bir forumda emanet kaydı için olası standartlar ele alındı.
  • Ekim: Meomuru'nun şarkısı Melon Top 100'de 2 numaraya yükseldi.
  • 13 Kasım: Şarkı saat 17.00'de 1 numaraya çıktı ve saat 18.00 ile 20.00'de de bu sırayı korudu.

Geri çekme kararının ardından parlamentoda iki görüşme düzenlendi; ancak şarkı 1 numaraya çıktığında insan katkılarını kanıtlama ve telif gelirlerini paylaştırmaya yönelik somut standartlar hâlâ belirlenmemişti. Yeni kuralların kabulü için bir tarih açıklanmadı.

Reklam

İnsan yaratıcılığı ne sayılacak?

22 Eylül'de Ulusal Meclis Milletvekilleri Ofis Binası'nda düzenlenen forumda tartışma, yaratıcıların sunması gerekebilecek kanıtlara yöneldi. Kim Jae-won'un düzenlediği forumda söz, beste ve aranjmanın ayrı ayrı nasıl değerlendirilebileceği ele alındı.

Kore Telif Hakları Komisyonu politika araştırmaları başkanı Kim Hye-chang, insan yaratıcılığının kabul edilebileceği çeşitli durumları sıraladı. Bunlar arasında, yaratıcı ifade sonuçta korunuyorsa kişinin kendi eserini bir yapay zekâ sistemine girmesi; üretilen malzemeye yaratıcı eklemeler veya düzeltmeler yapması; çıktıları bağımsız ve yaratıcı bir biçimde seçmesi ya da düzenlemesi yer aldı.

Kim, bu faaliyetleri küçük düzeltmelerden, bağımsız insan ifadesinin ayırt edilemediği sonuçlardan ve yalnızca bir komut girilerek üretilen malzemeden ayırdı. Komut, yapay zekâ sisteminden melodi veya vokal performansı gibi bir şey üretmesini isteyen talimattır.

Seokyeong Üniversitesi profesörü Park Tae-yong, prodüksiyon sürecinin standart kayıtlarının tutulmasını önerdi: komut geçmişleri, revizyon günlükleri ve stem olarak bilinen, ayrı parçalar veya enstrümanlar için kaydedilmiş ses dosyaları. Bu kayıtlar, incelemeyi yapanların insan müdahalesinin nerede gerçekleştiğini takip etmesine yardımcı olabilir.

Geri çekilen politika; kullanılan yapay zekâ araçlarının, bunların nerede ve nasıl kullanıldığının ve yaratıcının kendi katkısının açıklanmasını şart koşuyordu. Ayrıca talep üzerine prodüksiyon kayıtlarının sunulmasını, kurum içi bir inceleme kurulunu, şüpheli durumlarda teliflerin tahsilat veya dağıtımının durdurulmasını ve kasten ya da ağır ihmal sonucu yapılan asılsız beyanlar için sözleşmesel cezaları öngörüyordu.

Açıklık işin bir parçası oluyor

Meomuru yapay vokal kullandığını açıkladı, ancak dinleyici tepkileri ikiye bölünmüş durumda. Bazıları, eseri yazan ve yönlendiren insanlar olduğu sürece yapay zekâyı bir prodüksiyon aracı olarak kabul ediyor. Diğerleri yapay zekâyla üretilen müzikten rahatsızlık duyuyor veya kullanımını açıklayan daha net etiketler istiyor.

Bir başka grup olan Joseon Hiphop da "Forest of the Heart" adlı şarkısıyla Melon Top 100'e girdi; önceki bir liste anlık görüntüsünde şarkı 89. sıraya kadar yükselmişti. Konsepti ve sözleri bir insan tarafından hazırlanırken beste ve vokaller yapay zekâ tarafından üretildi.

Kore Müzik Yayıncıları Birliği Başkanı Kim Chan-wook, eylül ayındaki forumda bazı yaratıcıların genel olarak yapay zekâ kullandıklarını kabul etmeye istekli olduklarını, ancak belirli bir şarkıda kullanımını açıklamakta isteksiz davrandıklarını söyledi. Pazarın, büyük miktarlarda düşük maliyetli üretilen müzik ile daha yüksek ticari değere sahip, insan yaratıcılığını merkeze alan müzik arasında bölüneceğini öngördü.

Yoon & Yang hukuk bürosunun ortağı avukat Seol Ji-hye, aynı forumda gerekli koşulları karşılayan yapay zekâ destekli müziklerin düzenlemeye tabi bir kayıt sistemine alınmasını savundu. Müzik eleştirmeni Jung Min-jae, yapay zekânın popüler müziğe yayılmasını film ve televizyondaki kullanımını izleyen beklenen bir gelişme olarak nitelendirdi ve insan müzisyenleri daha iyi müzik yapmaya odaklanmaya çağırdı.

Meomuru'nun başarısı, bu tartışmanın somut bir mali sonucu olduğunu gösteriyor. Bir şarkı artık Melon'un ana listesinin zirvesine çıkacak kadar dinlenebilirken insan yaratıcıları, çalışmalarının değerlendirilmesi ve ilgili şarkı yazarlığı teliflerinin yönetilmesi için uzlaşılan bir süreci bekliyor.

Önemli Noktalar

  • Meomuru'nun "Hayalini Kurduğum Yetişkin" adlı şarkısı, 13 Kasım 2026'da beste ve vokaller için yapay zekâ kullanılan, Melon Top 100'de zirveye çıkan ilk şarkı oldu.
  • Yapımcılar Lee Yong-seok ve Choi Seong-hyeok sözleri yazdı, prodüksiyonu yönlendirdi ve Suno ile üretilen malzemeyi düzenledi.
  • Melon'a göre 30'lu ve 40'lı yaşlardaki dinleyiciler, şarkının dinleyici kitlesinin yüzde 66'sını oluşturdu.
  • GLORYWAVE kayıt dağıtımından gelir elde ediyor, ancak olağan şarkı yazarlığı telifleri için Kore Müzik Telif Hakları Birliği nezdinde emanet kaydı bulunmuyor.
  • Birlik, yapay zekâ kayıt ölçütlerini 25 Ağustos'ta geri çekti; şarkı 1 numaraya çıktığında yerine geçecek standartlar henüz belirlenmemişti.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir