Şafak vakti yapılan sayım yeni bir rekora imza attı
Araştırmacılar, 3 Kasım 2026 sabahı Tayland’daki Maya Bay’de 451 siyah yüzgeçli resif köpekbalığı saydı. Bu, izleme projesinin 2023’te başlamasından bu yana kaydedilen en büyük topluluktu. Sayım sırasında sığ sularda küçük yavru köpekbalıkları, plajın, kayalıkların ve mercanların yakınında ise daha büyük hayvanlar görüldü.
İçindekiler
- Şafak vakti yapılan sayım yeni bir rekora imza attı
- Ekip köpekbalıklarını nasıl saydı?
- Şafak vakti neden önemliydi?
- Büyük köpekbalıkları ve yavrular farklı bölgeleri kullandı
- Su altı kameraları farklı bir hareketlilik örüntüsü gösterdi
- Su ölçümleri ne gösterdi?
- Rekor nasıl gelişti?
- Bulgular turizm yönetimi açısından ne anlama geliyor?
- Öne Çıkanlar
Ulusal Parklar, Yaban Hayatı ve Bitki Koruma Dairesi, 3-9 Kasım tarihleri arasında yürütülen yedi günlük saha çalışmasının ardından bulguları 12 Kasım’da açıkladı. Maya Bay, Tayland’ın Andaman kıyısındaki Krabi ilinde bulunan Hat Noppharat Thara-Mu Ko Phi Phi Ulusal Parkı sınırları içinde yer alıyor.
Kasım ayındaki zirve, 2 Eylül’de kaydedilen 278 yetişkin köpekbalığı sayısını aştı. Bu sayı, 2026 mali yılında kaydedilen en yüksek sayı olarak açıklanmıştı. Kasım sayımı, 3 Temmuz 2025’te bir arada görülen 158 köpekbalığını da geride bıraktı; bu sayı o tarihte tek bir araştırmada kaydedilen rekor düzeydi.
Kasım ayındaki sonucu anlamak açısından en yararlı ayrıntı, köpekbalıklarının ne zaman görüldüğü. Drone sayımlarında ortalama sayı şafak vakti 328,83, öğle civarında ise 277,40 oldu. Görüş koşulları uygun olmadığından araştırmacılar akşam hava gözlemlerini tamamlayamadı.
Yetkililer bulguları, bölgenin kapatılması ve turizme getirilen kısıtlamaların ardından habitatın iyileşmesiyle ilişkilendirdi. Araştırma ayrıca park yöneticilerine farklı boylardaki köpekbalıklarının koyu nasıl ve ne zaman kullandığına dair daha ayrıntılı bir tablo sunuyor.
Ekip köpekbalıklarını nasıl saydı?
Trang’daki 3. Deniz Ulusal Parkı Eğitim ve Araştırma Merkezi, Prince of Songkla Üniversitesi Doğal Kaynaklar Fakültesi öğrencileriyle birlikte araştırmayı yürüttü. Çalışmaya merkez başkanı Kitipong Songnui liderlik etti. Araştırma, dairenin park yönetiminde bilimsel kanıtlardan yararlanma programı kapsamında yapıldı.
Araştırmacılar 15 drone uçuşu gerçekleştirdi, yemli su altı kameralarını 22 kez kullandı ve deniz suyu kalitesini 22 kez kontrol etti. Her yöntem farklı bir soruya yanıt verdi: Yukarıdan kaç köpekbalığının görülebildiği, su altında nasıl davrandıkları ve hangi koşullarda yaşadıkları.
Dronelar ekibe koyda yüzen köpekbalıklarını yukarıdan gözlemleme olanağı sağladı. Yemli uzaktan kumandalı su altı video sistemleri (BRUVS) olarak bilinen su altı ekipmanı, kameranın yakınına yerleştirilen yeme yaklaşan hayvanları kaydetti. Su ölçümleri ise sıcaklık, tuzluluk ve asitlik hakkında bilgi sağladı.
Bu yöntemleri birlikte kullanmak, araştırmacıların yalnızca büyük bir topluluğu gözlemlemesine değil, kıyı yakınındaki yavru köpekbalıklarının yerini belirlemesine, beslenme tepkilerini izlemesine ve çevrelerindeki suyu tanımlamasına da olanak verdi. Dolayısıyla Kasım ayı sonuçları, hayvanların koruma altındaki alanı nerede ve ne zaman kullandığına ilişkin uygulamaya dönük bilgiler sunuyor.
Şafak vakti neden önemliydi?
Kasım ayında şafak vakti görülen ortalama 328,83 köpekbalığı, öğle civarındaki 277,40 ortalamasından yaklaşık 51 fazlaydı; aradaki fark yaklaşık yüzde 19’du. Her iki sayı da aynı araştırma döneminde elde edildiğinden, ekibin günün farklı saatlerindeki gözlemlerini karşılaştırmak için elverişli.
Araştırmada şafak vakti sonucu 328,83 ± 68,46, öğle vakti sonucu ise 277,40 ± 60,54 olarak verildi. Artı veya eksi işaretinden sonraki değerler, her ortalamanın ne ölçüde dağıldığını ya da belirsizlik payını gösteriyor. Ancak yayımlanan açıklamada kullanılan istatistiksel ölçüt belirtilmedi.
Önceki izleme çalışmaları da en büyük toplulukların sabah saatlerinde görüldüğünü ortaya koydu. Eylül 2026’da drone gözlemlerinde sabahın erken saatlerinde ortalama 251,67, akşamları ise 57,25 köpekbalığı sayıldı. 13 Ocak-6 Şubat tarihleri arasında yürütülen bir araştırmada sabah ortalaması yaklaşık 69, akşam ortalaması 53 ve öğle ortalaması 46 oldu; araştırmanın yılı belirtilmedi.
Park çalışanları açısından bu tekrarlanan sabah örüntüsü, sayım zamanını özellikle önemli kılıyor. Şafak vakti yapılan sayım ile günün ilerleyen saatlerinde yapılan sayım, koydaki günlük hareketliliğin farklı anlarını yansıtıyor. Bu saatleri kaydetmek, araştırmacıların gelecekteki gözlemleri daha anlamlı biçimde karşılaştırmasına yardımcı oluyor.
Büyük köpekbalıkları ve yavrular farklı bölgeleri kullandı
Ekibin yetişkinliğe yaklaşan ya da tamamen yetişkin olarak sınıflandırdığı, bir metreden uzun köpekbalıkları koyun sağ tarafında toplandı. Plajın yakınında, kayalıkların altında ve mercan boyunca yüzdüler.
Araştırmacılar bu topluluğun üremeyle bağlantılı olabileceğini öne sürdü. Bu açıklamanın doğrulanması için daha fazla gözlem gerekiyor. Bulgu, izleme ekibine gelecekteki araştırmalarda inceleyebileceği belirli bir bölge ve davranış sunuyor.
Her biri bir metreden kısa olan üç ila beş küçük köpekbalığı, plajın karşı tarafındaki sol bölümde sığ sularda gözlemlendi. Ekip onları yeni doğandan yavruya uzanan kategorilerde sınıflandırdı. Yavru köpekbalıkları henüz yetişkinliğe ulaşmamış hayvanlar anlamına geliyor.
Önceki gözlemler, koyun bir yavru büyütme alanı olarak rolüne ilişkin ayrıntılar sunuyor. Ocak-Şubat araştırmasında araştırmacılar kıyı şeridine yakın yüzen, yaklaşık 30 santimetre uzunluğunda soluk renkli yeni doğan köpekbalıkları gördü. Daha büyük yetişkinler yakındaki sularda devriye gezerken yavrular su altı kameralarına daha sık yaklaştı.
Bu gözlemler, yetkililerin bilimsel adı Carcharhinus melanopterus olan siyah yüzgeçli resif köpekbalıkları için Maya Bay’i hem bir habitat hem de yavru büyütme alanı olarak tanımlamasının nedenini açıklamaya yardımcı oluyor. Sığ kıyı şeridi çok küçük hayvanların kullandığı bir alan sağlarken, daha büyük köpekbalıkları aynı koyun başka bölümlerinde bulunuyor.
Su altı kameraları farklı bir hareketlilik örüntüsü gösterdi
Kasım ayındaki kamera yerleştirmelerinde çoğunlukla yavru köpekbalıkları görüntülendi. Araştırmacılar yeme doğru belirgin yaklaşma, saldırma ve ısırma davranışları gözlemledi. Tepkiler akşam ve hava karardıktan sonra daha güçlüydü.
Tek bir kamera görüntüsünde aynı anda en fazla dokuz köpekbalığı görüldü. Eylül araştırmasında 23 kamera yerleştirmesi yapılmış, yem çevresinde bir arada görülen en yüksek sayı dört yavru olmuştu.
Hava ve su altı gözlemleri, köpekbalıklarının hareketliliğinin farklı yönlerini ortaya koyuyor. Dronelar şafak vakti görülen en büyük toplulukları gösterirken kameralar günün ilerleyen saatlerinde yeme daha güçlü tepki verildiğini kaydetti. Bir yöntem hayvanların koy genelindeki dağılımını belirlerken diğeri belirli bir su altı noktasındaki davranışlarını izledi.
Park yöneticileri araştırmaları planlarken her iki örüntüden de yararlanabilir. Sabah uçuşları büyük toplulukları sayma olanağı sunarken günün ilerleyen saatlerindeki gözlemler yavru köpekbalıklarının yiyeceğe nasıl yaklaştığını belgelemeye yardımcı olabilir. Her bulguyla birlikte saatin, konumun ve yöntemin kaydedilmesi, sonuçların gelecekteki karşılaştırmalarda yararlı olmasını sağlar.
Su ölçümleri ne gösterdi?
Kasım ayında yapılan 22 su kontrolünde ortalama sıcaklık 30,87°C, tuzluluk binde 31,16 ve pH 8,62 olarak ölçüldü. Araştırmada koşullar deniz canlıları için uygun olarak nitelendirildi.
Tuzluluk, suda çözünmüş tuz miktarını ölçer. Binde 31,16 değeri, kütle bakımından her 1.000 birim suya yaklaşık 31 birim tuz düştüğü anlamına gelir. pH ölçeği asitlik ve alkaliliği gösterir; yedinin üzerindeki değerler suyun alkali olduğunu belirtir.
Kasım ayı sonuçlarında sıcaklık için ± 1,32°C, tuzluluk için binde ± 0,46 ve pH için ± 0,23 değerleri de yer aldı. Bu değerlerin ortalamalarla birlikte verilmesi, ölçümlerin ne ölçüde değiştiği ya da ne kadar hassas tahmin edildiği hakkındaki bilgiyi koruyor.
Eylül ölçümlerinde ortalama sıcaklık 30,25°C, tuzluluk binde 33,10 ve pH 8,86 olarak kaydedildi. Bu değerlerle karşılaştırıldığında Kasım ayında su 0,62°C daha sıcaktı ve tuzluluk binde 1,94 daha düşüktü.
Ocak-Şubat araştırmasında ise 28,4°C sıcaklık, yaklaşık binde 39,9 tuzluluk, 8,08 pH ve litre başına 5,69 miligram çözünmüş oksijen ölçüldü. Çözünmüş oksijen, hayvanların soluması için suda bulunan oksijendir. Bu kayıtlar birlikte, araştırmacılara köpekbalıklarının konum ve davranışlarını zaman içinde değerlendirirken inceleyebilecekleri çevresel ölçümler sunuyor.
Rekor nasıl gelişti?
Maya Bay’deki izleme programı 2023’te başladığından bu yana birkaç büyük köpekbalığı topluluğunu belgeledi. Kasım ayındaki sonuç bu kayıtlara yenisini eklerken, eşlik eden gözlemler görülen sayının araştırma dönemine ve günün saatine göre ne kadar değişebildiğini gösteriyor.
- 2023: Köpekbalığı izleme projesi başladı.
- 2-8 Temmuz 2025: Araştırmacılar Shark Watch Project araştırmasını yürüttü. 3 Temmuz sabahı bir arada 158 köpekbalığı sayıldı; bu, o tarihe kadarki en yüksek tek araştırma sayısıydı.
- 1 Ağustos-30 Eylül 2026: Maya Bay’in yıllık kapanış dönemi, güneybatı musonu mevsiminde ziyaretçilerin yarattığı rahatsızlığa ara verdi.
- 2 Eylül 2026: Araştırmacılar, 2026 mali yılının bildirilen zirvesi olan 278 yetişkin siyah yüzgeçli resif köpekbalığı kaydetti.
- 3-9 Kasım 2026: Son saha araştırması gerçekleştirildi; ilk sabah 451 köpekbalığı sayıldı.
- 12 Kasım 2026: Yetkililer Kasım ayı bulgularını açıkladı.
Kasım ayındaki zirve, Eylül’deki 278’lik zirveden 173 köpekbalığı fazlaydı; fark yaklaşık yüzde 62’ydi. Eylül sayısı özellikle yetişkinleri kapsarken Kasım araştırmasında yaşamın farklı evrelerindeki köpekbalıkları kaydedildi. En anlamlı karşılaştırma, her araştırmanın ayrıntılarıyla desteklenen topluluk kayıtlarının sıralamasıdır.
Daha uzun süreli kayıtlar, sığ sulardaki yavru köpekbalıklarına ve yakındaki yetişkinlere ilişkin gözlemleri de içeriyor. Bu örüntüleri izlemek, daireye koruma planlaması için tek başına zirve sayımından daha geniş bir dayanak sağlıyor.
Bulgular turizm yönetimi açısından ne anlama geliyor?
Deniz Ulusal Parkı Yönetim Bölümü Direktörü Jinda Srisuppatpong, koyun iyileşmesini kapatma uygulamalarına ve turizmin düzenlenmesine bağladı. Araştırmanın koruma ve ziyaretçi faaliyetlerine ilişkin kararlara yön vereceğini söyledi.
Jinda, araştırmanın gelecekteki politika kararlarındaki rolünü anlattı. Sözlerinin çevirisi şöyle:
Bu veriler, biyolojik çeşitliliğin korunması ile sürdürülebilir ekoturizm arasında uzun vadede denge sağlamaya yönelik politika kararları için önemli bir temel oluşturacak.
Yıllık kapanış 1 Ağustos’tan 30 Eylül’e kadar sürüyor. Yetkililer bu dönemi, daha az insan kaynaklı rahatsızlıkla mercanların ve plaj alanlarının iyileşmesine olanak sağlayan bir süre olarak tanımlıyor. Uygulama, güneybatı musonu sırasında ziyaretçileri korumayı da amaçlıyor.
Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanı Suchart Chomklin de kapatma uygulamalarının ve turizm denetimlerinin doğanın iyileşmesine katkı sağladığını belirtti. Ziyaretçilerden ve halktan deniz hayvanlarını rahatsız etmemelerini ve ekosisteme zarar vermemelerini istedi. Daire Genel Müdürü Yongyuth Nakviroj, araştırmanın kurumun ulusal parkları bilimsel bilgilerle yönetme yaklaşımının bir parçası olduğunu söyledi.
Daire izlemeyi sürdürmeyi, sonuçları ziyaretçi yönetimi, popülasyon takibi ve muson sonrası turizme hazırlık çalışmalarında kullanmayı planlıyor. Kasım ayındaki gözlemler bu çalışmalar için somut özellikleri ortaya koyuyor: Sabah toplulukları, yavru köpekbalıklarının bulunduğu sığ alanlar ve daha büyük hayvanların plaj ile mercan yakınında kullandığı bölgeler.
Maya Bay’de öncelikli görev, önemli bir turizm merkezine erişimi yönetirken bu habitatların kullanılabilir durumda kalmasını sağlamak. Araştırmaların sürmesi, turizm ve çevre koşulları değiştikçe park çalışanlarının köpekbalığı sayısı, dağılımı ve davranışındaki değişimleri izlemesine yardımcı olacak.
Öne Çıkanlar
- Araştırmacılar, 3 Kasım 2026’da Maya Bay’de 451 siyah yüzgeçli resif köpekbalığı saydı. Bu, izlemenin 2023’te başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek sayıydı.
- 3-9 Kasım araştırmasında 15 drone uçuşu, 22 su altı kamera yerleştirmesi ve 22 deniz suyu kontrolü yapıldı.
- Şafak vakti sayımlarında ortalama 328,83 köpekbalığı görüldü; öğle civarındaki ortalama 277,40 oldu.
- Daha büyük köpekbalıkları plajın, kayalıkların ve mercanların yakınında toplandı; üç ila beş yavru köpekbalığı karşı taraftaki sığ sularda bulundu.
- Su altı kameralarında aynı anda en fazla dokuz köpekbalığı görüldü; yeme verilen tepkiler akşam ve hava karardıktan sonra daha güçlüydü.
- Yetkililer, habitatın korunmasına ve ziyaretçi yönetimine yön vermek için izlemeyi sürdürmeyi planlıyor.






