Daha güvenli bir yerel tren, yoğun saatlerde de sınavı geçmeli
Mumbai'nin yeni yerel treninin açıklanan kapasitesi 5.698 yolcu; tren otomatik kapılara sahip ve klimasız. Chennai'deki Integral Coach Factory (ICF) tarafından üretilen tren, banliyö yolculuğunun ölümcül bir sorununa çözüm getirmeyi amaçlıyor: kapıları açık şekilde ilerleyen kalabalık trenlerden yolcuların düşmesi.
İçindekiler
- Daha güvenli bir yerel tren, yoğun saatlerde de sınavı geçmeli
- Mumbra kazası projeyi neden hızlandırdı?
- Kapılar ve acil durum özellikleri nasıl çalışıyor?
- Kapılar kapalıyken havanın dolaşımını sağlamak
- Prototipler arasında ve son teslimatta neler değişti?
- Demiryolu mühendislerinin hâlâ yapması gereken kontroller
- Kapalı kapılar binişi de yolculuğu da değiştirecek
- Klima bulunmamasının nedeni uygun fiyat
- Prototip, daha geniş tren programının neresinde?
- Öne Çıkanlar
12 vagonda 1.003 koltuk ve 4.695 yolcu için ayakta durma alanı bulunuyor. Tren hareket halindeyken kapılar kapalı kalacak, istasyonlarda açılacak. Daha geniş pencereler, tavandaki havalandırma donanımı ve kapılardaki aralıklı bölümler, içeride temiz havanın dolaşımını sağlamayı amaçlıyor.
Proje, 9 Haziran 2025'te Diva ile Mumbra arasında yaşanan ve aşırı kalabalık trenlerden düşen yolcuların beşinin hayatını kaybettiği kazanın ardından gündeme geldi. Central Railway'nin şimdi yeni tasarımın Mumbai'nin yoğun kalabalığı, sıcağı ve sık istasyon durakları koşullarında daha güvenli yolculuk sağlayıp sağlayamayacağını belirlemesi gerekiyor.
İki prototip tren üretildi. Bunlardan ilki, sertifikasyon denemeleri için Kurla vagon deposuna ulaştı; yetkililer başlangıçta yolcu taşımacılığının başlamasına yaklaşık üç ay olduğunu tahmin ediyordu. Daha sonraki bir gelişmede, teknik değişikliklerin Chennai'de yapılmasının ardından ikinci prototip Mumbai'ye ulaştı. İlk prototipin ise iyileştirmeler için fabrikaya dönmesi planlandı.
Düzenli yolcu seferlerinin başlaması, teknik denemelerin, güvenlik kontrollerinin ve sertifikasyonun başarıyla tamamlanmasına bağlı. Kesin bir hizmete giriş tarihi açıklanmadı. Yolcular açısından pratikte önemli bir değişiklik olacak: Yolcular treni hareket etmeye başladığında binmeye devam edemeyecek, kapılar kapanınca biniş sona erecek.
Mumbra kazası projeyi neden hızlandırdı?
9 Haziran'daki kaza sırasında zıt yönlerde ilerleyen iki aşırı kalabalık trenin kapılarında duran yolcular raylara düştü. Beş kişinin ölmesi ve çok sayıda kişinin yaralanması, Demiryolları Kurulu'nun klimasız trenlere otomatik kapı takma kararını acil hâle getirdi.
Devlet Demiryolu Polisi verilerine göre 2025'te Mumbai banliyö demiryolu ağında 2.287 kişi hayatını kaybetti. Bunlardan 525'i hareket hâlindeki trenlerden düşerek, 1.063'ü ise demiryolu hatlarından geçerken öldü. Buna göre kaydedilen ölümlerin yaklaşık yüzde 23'ü düşmelerden, yüzde 46'sı ise hatlardan geçişlerden kaynaklandı.
Bu veriler, kapalı kapıların güvenlik sorununun önemli bir bölümüne çözüm getirebileceğini, raylardan geçiş güvenliğinin ise ayrı önlemler gerektirdiğini gösteriyor. Kapılar yolcuları hareket hâlindeki vagonda tutabilir; peronlar veya mahalleler arasında geçiş yapanlar içinse demiryolunu daha güvenli biçimde geçme yolları gerekiyor.
Devlet Demiryolu Polisi kayıtları ve Bilgi Edinme Hakkı başvurularıyla elde edilen bilgiler, Ocak 2014 ile Mayıs 2025 arasında aşırı kalabalık, klimasız yerel trenlerden düşmeler sonucu 6.760 kişinin öldüğünü, 14.257 kişinin yaralandığını da ortaya koydu. Demiryolu aktivisti Samir Zaveri, polisin 525 ölüm kaydının yanı sıra 2025'te düşmelerden kaynaklanan 1.185 yaralanma daha yaşandığını belirtti.
Kapılar ve acil durum özellikleri nasıl çalışıyor?
Yeni trenin her iki yanında, her vagonda otomatik sürgülü kapılar bulunuyor. Kapı sistemi trenin hareket kontrollerine bağlı; kapılar kapanmadan trenin hareket etmesini önlüyor. Tren kalkarken bir kişinin veya eşyanın kapıya sıkışması tehlikesine karşı sürüklenmeyi önleyici özellikler de tasarıma eklendi.
Kapıların yakınındaki acil iletişim üniteleri yolcuların makinistle konuşmasını sağlıyor. Yolcu bilgilendirme sistemi bir sonraki istasyonu, güzergâh bilgilerini ve güvenlik mesajlarını gösteriyor. Biniş ve kalkışın kapıların kontrollü bir sırayla çalışmasına bağlı olduğu durumlarda bu özellikler özellikle yararlı olacak.
Vagonlar arasındaki geçiş bölümleri, yani körükler, yolcuların ilk bindikleri vagonda kalmak yerine tren boyunca ilerleyebilmesine olanak tanıyor. İç sürgülü kapılar da ana yan kapılardan biri açılmazsa ilgili bölümden çıkmak için alternatif bir yol sunuyor.
Tasarımda sekiz ikinci sınıf ve dört birinci sınıf vagon bulunuyor. Açıklanan toplam kapasitenin yaklaşık yüzde 82'si ayakta yolculuk alanından oluşuyor: 5.698 kişilik toplam kapasitenin 4.695'i ayakta yolculara ayrılmış durumda. Ayakta durma alanı artırılırken koltuk sayısı bir miktar azaltıldı; bu nedenle kalabalık yolculuklarda etkili havalandırma özellikle önem taşıyor.
Kapılar kapalıyken havanın dolaşımını sağlamak
Demiryolu yetkilileri, tavana monte edilen üfleyiciler ve iki hava girişiyle yeni tasarımın hava akış kapasitesini yaklaşık yüzde 65 artırdığını söylüyor. Kapılara yerleştirilen açılı çıtalar, yani panjurlar, kapılar kapalıyken havanın geçmesine imkân veriyor.
Yeni sürgülü pencereler 1.966 milimetreye 900 milimetre ölçülerinde. Mevcut klimasız trenlerdeki pencereler ise 990 milimetreye 915 milimetre. Yeni pencereler neredeyse iki kat daha geniş ve yüzey alanları yaklaşık yüzde 95 daha fazla. Ancak yolcuların hissedeceği hava akışı kalabalığa ve havalandırma sisteminin çalışma biçimine de bağlı olacak.
Daha önceki denemelerde, klimalı olmayan ve kapıları kapalı vagonların içindeki karbondioksit seviyesinin önceki düzeyin 2,5 katına çıktığı görüldü. İnsanlar nefes verirken karbondioksit çıkardığı için bu gazın birikmesi, kalabalık bir alandaki havanın yeterince yenilenip yenilenmediğini gösteriyor. Temiz hava ile serinlik de aynı şey değil: Havalandırma, klimanın sağladığı sıcaklık kontrolünü sunmadan bayat havayı yenileyebilir.
Virar'dan her gün işe gidip gelen Somesh Mishra, şu anda hava almak için kısmen açık kapılara güvenen yolcuların kaygısını şöyle dile getirdi:
Kapılar kapalı kalacaksa içerideki hava akışı gerçekten güçlü ve iyi tasarlanmış olmalı. Aksi hâlde tren, yoğun saatlerde hareket eden kapalı bir kutu gibi hissettirecek. Mumbai'nin nemli havasında, havalandırmadaki küçük bir aksaklık bile yolculuğu son derece rahatsız edici hâle getirebilir.
Parel yolcusu Abhishek Dange ve Currey Road yolcusu Nishant Patil de uzun ve kalabalık yolculuklarda hava dolaşımına ilişkin benzer kaygılarını dile getirdi. Vagonların içindeki koşulları değerlendirmek için yük simülasyonları ve yolculu denemeler belirleyici olacak.
Prototipler arasında ve son teslimatta neler değişti?
ICF proje kapsamında iki prototip tren üretti. Trenlerden biri Kurla vagon deposuna ulaştı; diğeri ise Jhansi demiryolu bölgesi sınırları içinde, Madhya Pradesh ile Uttar Pradesh arasındaki sınıra yakın 63,27 kilometrelik Khajuraho–Mahoba kesiminde ilk testlerden geçti.
Teknik araştırma ve standartlardan sorumlu demiryolu kurumu Araştırma Tasarımları ve Standartları Kuruluşu (RDSO), bu testler sırasında teknik eksiklikler tespit etti. Tren, Mumbai'ye gönderilmeden önce değişiklikler için ICF'ye döndü. Central Railway yetkilileri ayrıca Kurla'daki eski prototipin iyileştirmeler için Chennai'ye gönderileceğini açıkladı.
Projenin başlıca aşamaları şöyle:
- 9 Haziran 2025: Mumbra yakınındaki kazada beş yolcu hayatını kaybetti; klimasız trenlere otomatik kapı takılması planları hızlandı.
- 2025 içinde: İlk planlarda denemelerin ekim ayında başlaması ve yolcu seferlerinin yıl sonundan önce açılması öngörülüyordu.
- Kurla'daki önceki test programı sırasında: Central Railway Genel Müdürü Dharamveer Meena kapı denemelerini inceledi.
- İlk prototip Mumbai'ye ulaştığında: Yetkililer, halka açık seferlerden önce yaklaşık üç aylık sertifikasyon çalışması gerektiğini tahmin etti.
- Daha sonraki geliştirme aşamasında: İkinci prototip, Chennai'deki teknik iyileştirmelerin ardından geri döndü; Mumbai'de ek testler yapılması gerekiyor.
İlk programda ayrıca her yerel trene başlangıçta otomatik kapılı iki vagon takılması öngörülüyordu. Daha eski bir planda 279 tren seti için toplam 3.405 vagondan söz edilmişti. Mevcut prototipler ise değerlendirme için 12 vagondan oluşan tam bir tren sunuyor.
Demiryolu mühendislerinin hâlâ yapması gereken kontroller
Central Railway, treni Mumbai banliyö ağının farklı kesimlerinde test edecek. Kontroller arasında olağan ve acil frenleme, hızlanma, elektrik donanımı, süspansiyon, bojiler ve kapıların çalışması yer alıyor. Boji, vagonları taşıyan ve raylar boyunca yönlendiren tekerlekli düzeneğin adıdır.
Doğrulama Osilograf Vagonu Testi (CoCR), trenin farklı hızlarda nasıl davrandığını ölçüyor. Mühendisler titreşimi, vagonların hareketini, dengeyi, sürüş konforunu ve tekerleklerle rayların etkileşimini inceliyor. Amaç, düzenli yolcu taşımacılığı başlamadan önce düzeltilmesi gereken hareketleri veya kuvvetleri belirlemek.
İstasyon durakları da zorlu bir sınav. Mühendislerin biniş ve inişin ne kadar sürdüğünü, yolcuların kapıları engelleyip engellemediğini ve kapıların tekrar tekrar açılıp kapanmasının güvenilirliği etkileyip etkilemediğini belirlemesi gerekiyor. Bir kapı tekrar tekrar bir engele takılırsa trenin kalkışı gecikebilir ve bu gecikmeler arkadan gelen trenlere de yayılabilir.
Önceki otomatik kapı denemelerinde kalabalık nedeniyle sensörlerin tekrar tekrar devreye girmesi, gecikmeler, motorların aşırı ısınması ve havalandırma sorunları yaşandı. Western Railway'nin 2019'da 15 vagonlu bir trende yaptığı kapı denemesi düzenli yolcu seferlerine geçemedi. 2023'teki başka bir girişimde de teknik sorunlar görüldü.
Central Railway'nin eski genel müdürlerinden Subodh Jain, yeni tasarımı yenilikçi olarak nitelendirirken yolculuk sırasında kapıların arızalanmasını başlıca kaygılardan biri olarak gösterdi. Bu değerlendirmeye göre güvenilir çalışma ve acil durum düzenlemeleri, havalandırmayla birlikte test programının temel unsurları arasında yer alıyor.
Kapalı kapılar binişi de yolculuğu da değiştirecek
Mumbai banliyö ağı, toplam 376 kilometrelik güzergâhta günde 3.234 sefer yapıyor. Bir işletme tahmini günlük yolcu sayısını yaklaşık 6,6 milyon olarak verirken, daha geniş kapsamlı tahminler bu sayıyı 7 milyon ile 8 milyon arasında gösteriyor. Bu ölçekte, biniş süresindeki küçük değişiklikler bile çok sayıda yolculuğu etkileyebilir.
Central Railway, 94'ü klimalı olmak üzere 1.820 sefer; Western Railway ise 133'ü klimalı olmak üzere 1.414 sefer düzenliyor. Toplam 227 klimalı sefer, günlük seferlerin yaklaşık yüzde 7'sini oluşturuyor. Dolayısıyla yolculukların çoğu hâlâ klimasız trenlere bağlı.
Maharashtra Kadın Yolcular Derneği Başkanı Vandana Sonawane kapalı kapıları destekliyor ve binişi yönetmeye yardımcı olmak için ilk dönemde kapıların yakınında polis görevlendirilmesini öneriyor.
Kapalı kapılı trenleri memnuniyetle karşılıyoruz; özellikle kadınlar için gerekli bir güvenlik adımı. Ancak kapıları kapatmak kalabalığı tek başına kontrol etmez; insanlar hâlâ dışarıda asılı kalabilir veya girişleri tıkayabilir. Başlangıçta binişi düzenlemek için kapılarda polis görevlendirilmeli. Zorluklara rağmen kadın yolcular bu adımı güçlü biçimde destekliyor; çünkü ölümcül düşmeleri önleyebilir.
Körükler yolcuların tren boyunca dağılmasına yardımcı olabilir, ancak her kapıdaki erişim kritik önem taşıyacak. Kapalı kapılı bir trende kalkıştan önce binişin tamamlanması gerekiyor; bu da düzenli kuyruklara, çıkışların açık tutulmasına ve peronlarda bekleyenler için yeterli alana duyulan ihtiyacı artırıyor.
Klima bulunmamasının nedeni uygun fiyat
Churchgate–Virar yolculuğu, demiryollarının klimasız ve kapalı kapılı bir treni neden tercih ettiğini gösteriyor. Olağan klimasız biletin açıklanan ücreti 20 rupi; klimalı seferde ise 115 rupi. Klimalı bilet 5,75 kat daha pahalı; tek yolculukta aradaki fark 95 rupi.
Zaveri, güvenli yolculuğa erişimi genişletmenin bir başka yolu olarak klimasız her trende birinci sınıf bölümü kaldırıp yerine üç klimalı vagon koyulmasını önerdi. Bu, bir demiryolu aktivistinin önerisi; şu anda değerlendirilen prototip ise tamamen klimasız tasarıma sahip.
Ücret farkı, mevcut projeyi daha ucuz ulaşım seçeneklerine bağımlı yolcular için önemli kılıyor. Proje, klimalı trenlerin soğutma ve hava dolaşımı sistemleriyle çözdüğü havalandırma sorunlarını gidermeye çalışırken, olağan yerel seferlere kontrollü kapılar kazandırmayı amaçlıyor.
Prototip, daha geniş tren programının neresinde?
Demiryolları, Mumbai Kentsel Ulaşım Projesi III ve IIIA kapsamında, toplam maliyeti 19.293 crore rupi olarak açıklanan 12 vagonlu 238 tren için onay verdi. Bunlar klimalı trenler ve teslimatların 2028'de başlaması bekleniyor. Demiryolları Bakanı Ashwini Vaishnaw, 238 yeni yerel trene otomatik kapı sistemleri takılması sürecinin de başladığını söyledi.
Daha geniş satın alma programı ile klimasız iki prototip farklı takvimlerde ilerliyor. Prototipler şu anda yolcu taşımacılığı açısından değerlendiriliyor; yeni klimalı filonun ise daha sonra gelmesi bekleniyor. Bu iki programdan hiçbiri, mevcut kapıları açık trenlerin tamamına hemen alternatif sunmuyor.
Kapasite projeleri arasında peron uzatmaları, yeni hatlar ve istasyon iyileştirmeleri bulunuyor. Listelenen projeler arasında CSMT ile Kurla arasındaki 17,5 kilometrelik beşinci ve altıncı hatlar (891 crore rupi) ile Mumbai Central ve Borivali arasında 30 kilometre boyunca uzanacak altıncı hat (919 crore rupi) yer alıyor. Daha fazla hat kapasitesi ek seferleri destekleyerek kapı güvenliği programının yanı sıra kalabalığın azaltılmasına da yardımcı olabilir.
Yeni klimasız yerel tren için sıradaki aşama, testlerin başarıyla tamamlanmasının ardından işletmeye uygunluk sertifikası ve gerekli güvenlik onayı. Yolcuların bu yeni seçeneği kullanabilmesi için trenin kapılarını güvenli biçimde kapalı tutması, içerideki hava akışını sağlaması ve Mumbai koşullarında istasyon duraklarını aksatmadan gerçekleştirmesi gerekiyor.
Öne Çıkanlar
- ICF, Mumbai için otomatik kapılı iki klimasız yerel tren prototipi üretti.
- Tasarım 12 vagondan ve 1.003'ü oturmalı yolcu olmak üzere açıklanan 5.698 kişilik kapasiteden oluşuyor.
- İkinci prototip teknik iyileştirmelerin ardından Mumbai'ye ulaştı; ilk prototipin Chennai'de daha fazla iyileştirmeden geçmesi planlanıyor.
- Yetkililer, tavandaki üfleyiciler, daha geniş pencereler ve panjurlu kapılar sayesinde hava akış kapasitesinin yaklaşık yüzde 65 arttığını söylüyor.
- Polis, 2025'te banliyö ağında hareket hâlindeki trenlerden düşmeler sonucu 525 kişinin öldüğünü kaydetti.
- Düzenli seferler için teknik ve güvenlik kontrollerinin başarıyla tamamlanması gerekiyor. Kesin bir hizmete giriş tarihi açıklanmadı.
- Ayrı bir programda, teslimatlarına 2028'de başlanması beklenen 238 yeni klimalı tren bulunuyor.






