AMD, MEXT ile Sunucu DRAM’ini Yüzde 75’e Varan Oranda Azaltabileceğini Söylüyor; Daha Geniş Kullanıma Geçmeyi Planlıyor

9 dakikalık okuma
AMD Says MEXT Can Cut Server DRAM by Up to 75% as It Plans Wider Rollout

Hızda ölçülebilir bir bedel karşılığında daha az DRAM

AMD, MEXT bellek yazılımının sunucu iş yüklerinin ihtiyaç duyduğu DRAM miktarını yüzde 20 ila 75 azaltabileceğini söylüyor. Beş yapay zekâ ajanının kullanıldığı bir testte, fiziksel DRAM kapasitesi yarıya indirilmesine rağmen performansın başlangıç düzeyinin yüzde 99’unda kaldığı görüldü. Azaltım yüzde 75’e çıkarıldığında performans yüzde 85’e geriledi; bu da hem potansiyel tasarrufu hem de hız açısından bedelini ortaya koyuyor.

İçindekiler
  1. Hızda ölçülebilir bir bedel karşılığında daha az DRAM
  2. Sunucu işletmecileri neden alternatif arıyor?
  3. MEXT, hızlı bellekte neyin kalacağına nasıl karar veriyor?
  4. Performans testleri gerçekte neyi ölçtü?
  5. AMD’nin bellek genişletme rakamları
  6. Bir girişimden AMD’nin veri merkezi portföyüne
  7. Hangi uygulamalar bundan yararlanabilir?
  8. SSD’lerin de maliyetleri ve sınırları var
  9. Samsung ve SK hynix için ne değişiyor?
  10. Öne Çıkanlar

Şirket, bellek fiyatlarındaki artışın sunucu yükseltmelerini pahalılaştırdığı bir dönemde sonuçları Las Vegas’ta düzenlenen AMD In Depth 2026 etkinliğinde sundu. MEXT, uygulamaların nadiren eriştiği verileri katı hâl sürücülerinde (SSD) tutuyor ve ihtiyaç duyulmadan önce hangi verilerin hızlı DRAM’e geri alınması gerektiğini öngörüyor.

AMD’nin şirket içi kullanım örneği çalışması, başlangıçta 86 sunucuda yapılan kurulumu belgeliyor. Çalışmaya göre bu kurulum, eşdeğer DRAM kapasitesi artışına kıyasla yüzde 82 tasarruf sağlarken yaklaşık 58 terabayt kullanılabilir kapasite ekledi. AMD, Las Vegas’taki sunumunda daha geniş bir kurulumdan söz ederek 145 sunucuya ulaşıldığını ve yaklaşık 4,9 milyon dolar, yani yüzde 83 tasarruf sağlandığını belirtti.

İşletmeler açısından çekici olan yönü pratik: Her veri parçasını en hızlı bellekte tutacak kadar pahalı DRAM satın almadan daha büyük iş yüklerini çalıştırabilmek. AMD, şirket içi kurulumu bu yaklaşım için çok daha kapsamlı bir denemeye dönüştürerek Mart 2027’ye kadar yaklaşık 700, 2027 sonuna kadar ise 2.000 sunucuya ulaşmayı planlıyor.

Sunucu işletmecileri neden alternatif arıyor?

Counterpoint Research, 2026’nın üçüncü çeyreğinde küresel DRAM gelirinin bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 369 arttığını, sevkiyat hacmindeki artışın ise yalnızca yüzde 4’te kaldığını bildirdi. Gelirdeki artışın nedeni, sevk edilen ürün miktarındaki benzer bir sıçrama değil, fiyatlardaki yükselişti.

TrendForce, geleneksel DRAM sözleşme fiyatlarının dördüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 10 ila 15 daha artacağını öngördü. Yüzlerce makine için bellek satın alan işletmeciler açısından sunucu başına görece küçük bir fiyat artışı bile büyük bir gidere dönüşebilir.

Reklam

AMD’nin bilgi işlemden sorumlu üst düzey yöneticisi Hasmukh Ranjan, şirketin örnek olay çalışmasında satın alma baskısını şöyle anlattı:

Yükselen bellek fiyatları her BT kuruluşu için gerçek bir zorluk,

AMD, ek bellek modüllerine yapılan harcamaların grafik işlemciler ve diğer altyapı yatırımlarıyla rekabet ettiğini söylüyor. Şirketin mühendislik sunucularında dördüncü ve beşinci nesil EPYC işlemciler kullanılıyor. AMD, başka ekipmanlar için ayrılan bütçeyi korurken mühendislerin kullanabileceği bellek miktarını artırmak istiyor.

Sunucu işletmecileri ani talep artışlarını karşılamak için yedek kapasite de satın alıyor. Bir veritabanı; veri kopyalarken, daha fazla bağlantıyı kabul ederken veya kullanılmayan nesneleri temizlerken geçici olarak ek belleğe ihtiyaç duyabilir. Bu zirve dönemlerine göre kapasite satın almak hizmet güvenilirliğini korur, ancak normal kullanımda pahalı kapasitenin bir kısmı çok az kullanılır.

MEXT, hızlı bellekte neyin kalacağına nasıl karar veriyor?

DRAM, sunucunun hızlı çalışma alanıdır. SSD, aynı paraya çok daha fazla veri saklayabilir ancak veriyi geri getirmesi daha uzun sürer. MEXT’in Predictive Memory Engine’i, sık gereken verileri DRAM’de tutup daha az etkin verileri flash depolamaya taşıyarak bu iki avantajı birleştirmeye çalışıyor.

AMD, Meta ve Microsoft’un araştırmalarına atıfta bulunarak bellek verilerinin yüzde 50 ila 80’inin zamanla nadiren kullanılır hâle geldiğini belirtiyor. Bu daha az etkin veriler SSD’lerde saklanmaya uygun; böylece DRAM, hız gerektiren işler için kullanılabilir durumda kalıyor.

İşletim sistemleri zaten sayfa adı verilen küçük bellek bloklarını DRAM ile depolama arasında taşıyor. Zor olan, uygulama bir sayfaya yeniden ihtiyaç duyduğunda onu hızla geri getirmek. Veri hâlâ SSD’deyse uygulama, geri yüklenmesini beklerken gecikmeyle karşılaşabilir.

MEXT erişim düzenlerini öğrenip sırada hangi sayfalara ihtiyaç duyulacağını öngörüyor. Ardından bu sayfaları istek gelmeden önce DRAM’e geri alıyor. Tahmin başarılı olursa uygulama, depolama birimini beklemek yerine verisini hızlı bellekte buluyor.

Yazılım, kurumsal uygulamaların yanında çalışıyor; uygulama kodunda değişiklik veya değiştirilmiş bir işletim sistemi çekirdeği gerektirmiyor. MEXT ayrıca donanım değişikliği olmadan bir kavram kanıtı kurulumunun beş dakikadan kısa sürede yapılabileceğini öne sürdü. Bu iddia, tam kapsamlı bir üretim kurulumunu değil, ilk denemeyi anlatıyor.

Reklam

Performans testleri gerçekte neyi ölçtü?

AMD’nin beş yapay zekâ ajanını aynı anda çalıştırdığı test, maliyet ve performans arasındaki dengeye ilişkin iki yararlı veri noktası sunuyor. Başlangıçtaki DRAM’in yarısıyla sistem, temel performansının yüzde 99’unu korudu. Başlangıçtaki DRAM’in yalnızca dörtte biri kullanıldığında ise performansın yüzde 85’i korundu.

AMD’ye göre ikinci yapılandırma, DRAM’e harcanan dolar başına performansı 3,4 katına çıkardı. Hesaplama, DRAM’in yüzde 25’i kullanılırken performansın yüzde 85’inin korunmasına dayanıyor: 0,85’in 0,25’e bölümü 3,4 ediyor. Toplam işletme bütçesine SSD, yazılım, enerji ve bakım giderleri de eklenmeli.

AMD, çip tasarımlarının zamanlama gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığını denetlemek için kullanılan Synopsys PrimeTime yazılımını da test etti. MEXT’in kalan kullanılabilir kapasiteyi sağladığı senaryoda DRAM’in 512 GB’tan 256 GB’a düşürülmesi, performansın yüzde 95’inin korunmasını sağladı.

Bu sonuçlar alıcılara somut bir tercih sunuyor. Hızda küçük bir düşüşü tolere edebilen iş yükleri, fiziksel belleği önemli ölçüde azaltılarak çalıştırılabilir. Yanıt süresi konusunda katı sınırları olan bir uygulamaya ise özellikle veri erişim düzenlerini öngörmek zorsa daha fazla DRAM ayrılması gerekebilir.

AMD’nin bellek genişletme rakamları

AMD’nin resmî örnek olay çalışması, kurulu DRAM’in dörtte üçünü kaldırmaktan değil, kullanılabilir belleği artırmaktan söz ediyor. Başlangıçtaki 86 sunucuda MEXT yaklaşık 58 TB ek kapasite sağladı ve sunucuların kullanılabilir belleğini yüzde 20 artırdı.

AMD, eşdeğer fiziksel DRAM’in yaklaşık 3,3 milyon dolara mal olacağını, MEXT kurulumunun ise yaklaşık 601.000 dolara geldiğini tahmin etti. Örnek olay çalışmasına göre tasarruf yaklaşık 2,78 milyon dolar, yani yüzde 82 oldu. Çalışmada genişletmenin, eşdeğer DRAM satın alımının yüzde 18’ine mal olduğu belirtiliyor.

Mali rakamlar, AMD’nin kendi mühendislik ortamına ilişkin tahminleri. Şirket, daha sonraki sunumunda kurulumun 145 sunucuya ulaştığını ve yaklaşık 4,9 milyon dolar tasarruf sağlandığını belirtti. MEXT’i değerlendiren işletmelerin kendi bellek fiyatları, iş yükleri ve depolama gereksinimlerini temel alan bir karşılaştırma yapması gerekir.

Reklam

AMD, yeni sunuculara MEXT’i varsayılan olarak kurmayı ve mevcut üretim sistemlerini yükseltmeyi planlıyor. Mart 2027’ye kadar yaklaşık 700 sunucuya ulaşma hedefi, toplam tasarrufun yaklaşık 21 milyon dolara çıkacağı öngörüsüne dayanıyor. Şirket, 2027 sonuna kadar 2.000 sunucuya ulaşması hâlinde tasarrufun 60 milyon doları aşacağını tahmin ediyor.

Bu genişleme, AMD’ye yazılımı olağan mühendislik iş yükleri altında kullanma konusunda daha fazla deneyim kazandırmalı. Ranjan, kurulumun şirketteki mevcut rolünü şöyle anlattı:

MEXT’i mühendislik ağımızda şimdiden önemli ölçüde devreye aldık ve kurulumu genişletmeye devam ediyoruz,

Bir girişimden AMD’nin veri merkezi portföyüne

MEXT, 2023’te Kaliforniya’nın Santa Clara kentinde, yatırımcıları arasında Clear Ventures’ın da bulunduğu girişim sermayesi desteğiyle kuruldu. Amiral gemisi ürünü Predictive Memory, Nisan 2026’da kullanıma sunulmadan önce teknoloji hakkında kamuoyunda bilgi paylaşılmıştı.

AMD, satın almayı 15 Haziran 2026’da duyurdu. Dan McNamara, Kıdemli Başkan Yardımcısı ve Bilgi İşlem ve Kurumsal Yapay Zekâ Genel Müdürü, şirketin MEXT satın alma duyurusunda teknolojiyi veri merkezi portföyüne entegre etmeyi beklediklerini söyledi. Mali koşullar açıklanmadı.

Süreç, AMD’nin teknolojiyi satın aldıktan sonra şirket içinde kullanmaya ne kadar hızlı geçtiğini gösteriyor:

  • 2023: MEXT, Santa Clara’da kuruldu.
  • Nisan 2026: Predictive Memory kamuya sunuldu.
  • 15 Haziran 2026: AMD satın almayı duyurdu.
  • Eylül 2026: AMD BT, üretim ortamındaki kuruluma başladı.
  • Mart 2027: AMD, yaklaşık 700 sunucuya ulaşmayı hedefliyor.
  • 2027 sonu: AMD, 2.000 sunucuya ulaşmayı hedefliyor.

Satın alma öncesinde aboneliklerin, yönetilen belleğin gigabaytı başına yılda yaklaşık 3,99 dolara mal olduğu bildiriliyordu. AMD güncel müşteri fiyatını, ayrıntılı ticari yaygınlaştırma takvimini veya gelecekteki sürümlerde AMD donanımına bağlı kısıtlamalar olup olmayacağını açıklamadı.

Hangi uygulamalar bundan yararlanabilir?

Redis, Memcached, Weaviate ve SAP HANA, bellek kapasitesinin işlemci gücü kadar önemli olabileceğini gösteriyor. Redis ve Memcached, sık istenen bilgilere kolayca erişilmesini sağlıyor. Weaviate ve SAP HANA ise yüksek işlem gücü ihtiyacını bellekte tutulan büyük veri kümeleriyle birleştirebiliyor.

Nisan 2025’te yayımlanan ve MEXT’i tanıtan sponsorlu bir yazıda basit bir satın alma örneği verildi: Bir sunucuda 3.000 dolarlık işlemci ve 6.000 dolarlık bellek bulunabilir. Güvenlik payı için belleği iki katına çıkarmak, diğer bileşenlere bağlı olarak sistemin maliyetini neredeyse yüzde 50 artırabilir.

Reklam

MEXT’in ticari vaadi, yazılımın kullanılabilir bellek kapasitesini iki ila dört katına çıkarabileceği ve altyapı maliyetlerini yüzde 50’ye kadar azaltabileceğiydi. Bunlar şirketin iddialarıydı; AMD’nin açıkladığı testler ise belirli koşullarda elde edilebilen kapasite ve hız konusunda daha somut örnekler sunuyor.

En uygun adaylar, nadiren erişilen verilerden oluşan büyük bir havuza ve tahmin motorunun öğrenebileceği erişim düzenlerine sahip iş yükleri. Daha az etkin verilerin SSD’lerde tutulması, veritabanı, mühendislik işi veya yapay zekâ uygulamasının bellek yükseltmesi gerektirmeden mevcut bir sunucuya sığmasını sağlayabilir.

PrimeTime sonucu, çip mühendisliğinin AMD’nin gerçek bir şirket içi iş yükü olması nedeniyle şirketin kendi faaliyetleri açısından özellikle önemli. Beş ajanlı test de başka bir örnek sunuyor; ancak alıcıların aynı tasarruf oranlarını varsaymak yerine kendi uygulamalarını ölçmesi gerekir.

SSD’lerin de maliyetleri ve sınırları var

Tahmin hataları temel teknik risklerden biri. Bir uygulama aniden MEXT’in SSD’de bıraktığı verileri isterse, veriler geri gelene kadar beklemek zorunda kalır. Düzensiz erişim düzenleri bu gecikmelerin daha sık yaşanmasına yol açabilir. Yanıt süresi hedefleri katı olan hizmetler ise ara sıra yaşanan yavaşlamalara karşı hassas olabilir.

NAND flash’ın yazma ömrü de sınırlı. Bellek sayfalarını SSD’lere taşımak depolama etkinliğini artırıyor; bu nedenle sürücü dayanıklılığı ve değiştirme maliyetleri de satın alma kararının parçası hâline geliyor. Farklı iş yüklerinde bağımsız doğrulama ve uzun vadeli flash yıpranmasına ilişkin ayrıntılı veriler hâlâ sınırlı.

Depolama fiyatları da yükseliyor. TrendForce, dördüncü çeyrekte kurumsal SSD sözleşme fiyatlarının çeyreklik bazda yüzde 23 ila 28 artacağını öngördü. Geleneksel DRAM için öngörülen artış ise yüzde 10 ila 15’ti. İki kaynağın göreli fiyatı, elde edilecek tasarrufu belirlemeye yardımcı olacak.

MEXT, flash depolamanın gigabayt başına DRAM’den yaklaşık 50 kat daha ucuz olduğunu belirtmişti. Bu, şirketin yaptığı bir karşılaştırmaydı. Gerçek kurulumun maliyeti satın alınan sürücülere, yazılım ücretlerine, dayanıklılık gereksinimlerine ve elde tutulan DRAM miktarına bağlı. İşletmeciler için anlamlı ölçüt, iş yükünün kapasite ve yanıt süresi hedeflerini karşılamanın toplam maliyeti.

Reklam

Samsung ve SK hynix için ne değişiyor?

MEXT gibi yazılımların yaygınlaşması, sunucular için satın alınan bellek türlerinin dağılımını değiştirebilir ve Samsung Electronics ile SK hynix’i etkileyebilir. Aynı uygulama iş yükü daha az DRAM’le çalışacak şekilde yapılandırılan sunucuda fiziksel bellek modülü sayısı azalır.

Her iki şirket de NAND flash ve kurumsal SSD üretiyor. Nadiren erişilen bellek verilerinin depolamaya taşınması, bu ürünlere ek talep yaratabilir ve tedarikçilere değişimin her iki tarafında da rol verebilir.

AMD’nin kurulum hedefleri kendi altyapısıyla sınırlı; daha geniş pazardaki etkiyi müşterilerin benimseme düzeyi belirleyecek. Şimdilik daha somut gelişme şu: AMD, daha az DRAM’le performansın ne kadarını koruduğunu gösteren örnekler yayımladı ve şirket içindeki genişleme için sunucu sayıları, tarihler ve tahmini tasarruf rakamları açıkladı.

BT ekipleri için MEXT, sunucuyu olduğu gibi bırakmakla daha fazla fiziksel bellek satın almak arasında başka bir seçenek sunuyor. Karar, uygulamanın ölçülen hız kaybını tolere edip edemeyeceğine ve kurulumun toplam maliyetinin, yerine geçen veya ihtiyacı ortadan kaldırılan DRAM’den düşük olup olmadığına bağlı.

Öne Çıkanlar

  • AMD, MEXT’in iş yüküne bağlı olarak DRAM gereksinimini yüzde 20 ila 75 azaltabileceğini söylüyor.
  • Beş yapay zekâ ajanının kullanıldığı testte, DRAM’in yarısıyla performansın yüzde 99’u, dörtte biriyle ise yüzde 85’i korundu.
  • Fiziksel DRAM 512 GB’tan 256 GB’a düşürüldüğünde PrimeTime performansın yüzde 95’ini korudu.
  • AMD’nin resmî örnek olay çalışması 86 sunucuyu kapsıyor; şirket sunumunda 145 sunucu ve yaklaşık 4,9 milyon dolar tasarruftan söz edildi.
  • AMD, Mart 2027’ye kadar yaklaşık 700, 2027 sonuna kadar ise 2.000 sunucuya ulaşmayı hedefliyor.
  • İş yükünün öngörülebilirliği, SSD fiyatları, yazılım maliyetleri ve flash dayanıklılığı müşteriler açısından ekonomik tabloyu belirleyecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir