Seul, daha geniş bir deniz görevi planlarken Tahran müdahaleye karşı uyarıyor
Güney Kore Kabinesi, İran'ın su yolunu yeniden açmaya yönelik askeri çabalara yardım edilmemesi yönündeki uyarısına rağmen, 10 Kasım 2026'da Çonghae deniz birliğinin operasyonlarını Hürmüz Boğazı'na yaklaşık 650 kilometre mesafedeki Umman'ın güneyindeki sulara genişletme planını onayladı. Teklife bir P-8A Poseidon devriye uçağı, patlayıcı madde imha uzmanları ve insansız mayın temizleme ekipmanı eklenmesi öngörülüyor.
İçindekiler
- Seul, daha geniş bir deniz görevi planlarken Tahran müdahaleye karşı uyarıyor
- Çonghae Birliği'nde neler değişecek?
- Uçak ve mayın ekipmanı neden önemli?
- İran kararı ilişkiler açısından bir sınav olarak görüyor
- Seul bağımsız komuta sözü veriyor
- Teklif parlamentoya nasıl geldi?
- Yerleşik korsanlıkla mücadele kuvvetinin önünde farklı bir görev var
- Lee ekonomik çıkarları vurgularken muhalefet büyüyor
- Hürmüz güvenliği İran'ın diplomatik talepleri arasında da yer alıyor
- Öne Çıkanlar
Birliğin mevcudu 75 kişi artırılarak 320'den 395'e çıkarılacak; bu, mevcut sayıya göre yaklaşık yüzde 23'lük bir artış anlamına geliyor. Ulusal Meclis'in onayı hâlâ gerekiyor. Seul, görevin Güney Kore vatandaşlarını ve ekonomik çıkarlarını bağımsız bir komuta altında koruyacağını, ABD, İsrail ve İran'ın dahil olduğu savaşa katılımın ise önleneceğini söylüyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Bekayi, Tahran'ın uyarısını 9 Kasım'daki olağan basın toplantısında iletti. Hürmüz'ü yeniden açmaya yardım etmek üzere kuvvet göndermenin, Güney Kore'yi İran'ın askeri saldırganlıkla suçladığı ülkelerin yanına yerleştireceğini savundu.
Anlaşmazlığın odağında, genişletilen görevin amacı kadar konumu da var. Güney Kore, kuvvetlerinin boğazın içinde değil, Umman'ın güneyinde görev yapacağını söylüyor. İran ise geçişi yeniden açmaya yönelik operasyonlar da dahil olmak üzere, çevre bölgedeki askeri müdahalelere karşı çıkıyor.
Bu nedenle Güney Koreli milletvekillerinin kararı, mevcut bir konuşlanmayı genişletmekten daha fazlasını içeriyor. Daha büyük bir kuvveti, deniz tehditlerini tespit etmeye uygun ekipmanı ve ticari gemileri korsanlıktan korumanın ötesine geçen bir görev tanımını değerlendirmeleri gerekiyor.
Çonghae Birliği'nde neler değişecek?
Çonghae Birliği hâlihazırda Somali açıklarında, Aden Körfezi'ndeki ticari gemileri koruyor. Kabine teklifine göre birliğin faaliyet alanı, Umman'ın güneyindeki Arap Denizi sularına uzanarak Hürmüz üzerinden geçen ve aksayan rotaya yaklaşacak.
Birliğin görev tanımına yeni bir amaç da eklenecek: uluslararası deniz yollarında seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesine destek olmak. Sade bir ifadeyle bu, gemilerin su yollarında engellenmeden veya tehdit edilmeden seyrine yardımcı olmak demek.
Güney Kore Savunma Bakanlığı, coğrafi genişlemeyi yakındaki sularda artan korsanlık olaylarıyla ilişkilendirdi. Daha geniş görev tanımı, savaş sırasında fiilen kapatılan ve enerji taşımacılığı açısından önemli bir güzergâh olan Hürmüz'ün güvenliğini sağlamak için müttefiklerine yardım etmeleri yönünde Washington'dan aylardır gelen baskının ardından gündeme geldi.
Seul'deki tartışmanın önemli bir kısmını bu iki hedef açıklıyor. Gemileri korsanlara karşı korumak, birliğin yerleşik görevi. Savaş nedeniyle aksayan bir su yolunun yakınlarında seyrüseferin yeniden tesis edilmesine destek olmak ise, özellikle önerilen ekipman arasında deniz mayınlarıyla mücadele araçları da bulunduğunda, farklı talepleri beraberinde getirebilir.
Uçak ve mayın ekipmanı neden önemli?
Önerilen P-8A Poseidon, konuşlandırmaya özel bir deniz devriye uçağı kazandıracak. Bu tür uçaklar geniş deniz alanlarını tarayarak gemilerin ve olası tehditlerin belirlenmesine yardımcı olur; gözlem imkânını bir geminin yakın çevresinde görebileceklerinin ötesine taşır.
Yaygın olarak EOD ekibi diye anılan patlayıcı madde imha ekibinde, tehlikeli patlayıcı düzeneklerle mücadele konusunda eğitimli uzmanlar görev yapacak. İnsansız mayın temizleme ekipmanı ise personelin patlayıcı tehdidin hemen yakınına gitme ihtiyacını azaltırken deniz mayınlarına müdahale etmek üzere tasarlanmış araçlar sağlayacak.
Personel planına göre ilave görevlilerin 45'i devriye uçağını, 30'u ise EOD ekibini çalıştıracak. Bu iki grup, önerilen 75 kişilik artışın tamamını oluşturuyor.
Güney Kore savunma bakanı 9 Kasım'da milletvekillerine, mayın temizleme kapasitesinin İngiltere, Fransa, İtalya ve diğer ülkelerle tatbikatlara katılmayı mümkün kılabileceğini söyledi. Amacın, göz ardı edilemeyecek tehditlere karşı hazırlık yapmak olduğunu belirtti.
Ekipman, savaş sona erdikten sonra Hürmüz'deki mayınları temizlemeye yönelik uluslararası bir çaba için de Güney Kore'yi hazırlayabilir. Ancak mevcut teklif, Seul'ün kuvvetlerinin boğazın dışında kalacağını savunmayı sürdürdüğü bir ortamda, Çonghae Birliği'nin genişletilen faaliyet alanı ve kapasitesiyle ilgili.
İran kararı ilişkiler açısından bir sınav olarak görüyor
Bekayi itirazını 60 yılı aşkın süredir devam eden diplomatik ilişkilere dayandırdı. İran ile Güney Kore arasındaki bağların karşılıklı saygı ve iki ülkenin çıkarlarını gözetme temelinde kurulduğunu söyledi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, 9 Kasım'daki basın toplantısında Seul'e zaten istikrarsız olan bir duruma dahil olmaktan kaçınma çağrısı yaptı:
Güney Kore'nin sunabileceği en iyi yardım, zaten karmaşık olan bir duruma müdahil olmaktan kaçınmaktır.
Bekayi, İran'ın diğer ülkelerin ABD, İsrail veya doğrudan ya da dolaylı olarak askeri saldırganlık diye nitelendirdiği eylemleri destekleyen müttefiklerle aynı safta yer almasını istemediğini söyledi. Güney Kore'yi ve diğer hükümetleri bu eylemlerin zararlı sonuçlarını değerlendirmeye ve daha fazla askeri müdahaleden kaçınmaya çağırdı.
Tahran daha önce de benzer bir uyarıda bulunmuştu. Bekayi, 7 Eylül'de X hesabında Korece yayımladığı açıklamada 64 yılı aşkın ilişkiye değinerek Basra Körfezi ve Hürmüz'deki yabancı operasyonlara karşı uyarıda bulundu:
Bununla birlikte, başka bir ülkenin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki operasyonel katılımı veya askeri konuşlanması, saldırgana doğrudan destek olarak değerlendirilecek ve mutlaka ciddi sonuçlar doğuracaktır.
Kasım ayındaki uyarının temel mesajı da aynı: İran, önerilen konuşlanmayı Hürmüz çevresindeki askeri çabalarla bağlantısı üzerinden değerlendirirken Seul, ayrı komuta yapısını ve koruma amacını vurguluyor.
Seul bağımsız komuta sözü veriyor
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, 10 Kasım'da hükümetin savaşa dahil olmaktan kaçınacağını yineleyerek yanıt verdi. Adı açıklanmayan bir bakanlık yetkilisi, görevin müdahil olmama ve müdahale etmeme ilkeleri doğrultusunda vatandaşları ve ekonomik çıkarları korumak için güçlendirildiğini söyledi.
Güney Kore Savunma Bakanlığı da kuvvetin bağımsız bir komuta yapısı altında görev yapacağını, hiçbir savaşa katılmayacağını veya müdahale etmeyeceğini belirtti. Bağımsız komuta, Güney Kore'nin konuşlandırma üzerindeki yetkisini başka bir ülkenin askeri komutasına devretmeyeceği anlamına geliyor.
Seul, teklifle ilgili kaygıları bulunan İran ve diğer ülkelerle iletişim kurduğunu söylüyor. Bu diplomatik temaslar, parlamentonun onayını alma hazırlıklarıyla eş zamanlı yürütülüyor.
Coğrafi sınır, hükümetin açıklamasının temelini oluşturuyor. Genişletilen faaliyet alanı boğazı değil, Hürmüz'e yaklaşık 650 kilometre mesafedeki Umman'ın güneyindeki suları kapsayacak. Tahran'ın uyarısı ise geçişi yeniden açmaya yönelik deniz faaliyetlerinin daha geniş amacını konu ediyor. Böylece iki hükümet, önerilen aynı genişlemeyi farklı biçimlerde tanımlıyor.
Teklif parlamentoya nasıl geldi?
Devlet Başkanı Lee Jae-myung, teklifin onaylandığı 10 Kasım Salı günü Kabine toplantısına başkanlık etti. Onaydan önceki hafta hükümet, daha geniş bir faaliyet alanı ve ek askeri teçhizat için adım atmıştı.
Başlıca gelişmeler, birliğin geçmişine ve yakın dönemdeki diplomatik temaslara yayılıyor:
- Mart 2009: Güney Kore, Somali açıklarında korsanlıkla mücadele etmek ve Kore gemilerini korumak için Çonghae Birliği'ni ilk kez konuşlandırdı.
- Ocak 2011: Birlik, Aden Körfezi'ndeki Şafak Harekâtı sırasında kaçırılan Güney Kore tankeri Samho Jewelry'yi kurtardı.
- 7 Eylül: Bekayi, Basra Körfezi ve Hürmüz'deki yabancı askeri müdahalelere karşı Korece bir uyarı yayımladı.
- Kabine kararından önceki perşembe: Seul, birliğin faaliyetlerini genişletmek ve ek teçhizat eklemek için parlamentodan onay almaya yönelik adım attı.
- 9 Kasım 2026: Bekayi bir basın toplantısında İran'ın uyarısını yineledi; Güney Kore savunma bakanı da milletvekilleriyle mayın temizleme kapasitesini görüştü.
- 10 Kasım 2026: Kabine, gözden geçirilmiş konuşlandırma teklifini onayladı. Sıradaki adımlar parlamentonun incelemesi ve onayı.
Teklif, Genel Kurul oylamasına sunulmadan önce Ulusal Meclis'in Ulusal Savunma Komitesi tarafından incelenmeli. Kabul edilmesi için Meclis üyelerinin çoğunluğunun oturuma katılması ve katılanların çoğunluğunun onay vermesi gerekiyor.
Milletvekilleri teklifi onaylarsa konuşlandırma 31 Aralık 2027'ye kadar sürecek. Parlamento oylaması veya ilave personel ve ekipmanın bölgeye varışı için henüz bir tarih açıklanmadı.
Yerleşik korsanlıkla mücadele kuvvetinin önünde farklı bir görev var
Çonghae Birliği hâlihazırda önemli askeri kapasitelere sahip. Konuşlandırmada yaklaşık 4.400 tonluk bir savaş gemisi, silahlı bir Super Lynx helikopteri, sürat tekneleri ve deniz komandolarını da içeren personel bulunuyor.
Birliğin en bilinen operasyonu, Somalili korsanların tankeri kaçırmasının ardından Samho Jewelry'yi kurtardığı Ocak 2011'de gerçekleşti. Bu geçmiş, hükümetin tamamen yeni bir görev oluşturmak yerine mevcut bir denizaşırı kuvveti genişletmeyi neden önerdiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Yine de önerilen değişiklikler hem birliğin yapabileceklerini hem de faaliyet gösterebileceği suları değiştirecek. Deniz devriye uçağı daha geniş bir gözetleme imkânı sağlıyor. Patlayıcı madde imha uzmanları ve insansız mayın ekipmanı, gemiye çıkma veya ticari bir gemiye eşlik etmeden farklı beceriler gerektiren tehlikelere hazırlık sağlayacak.
Ticari gemi mürettebatı açısından asıl soru, bu kapasitelerin deniz yollarını güvenli tutmak için nasıl kullanılacağı. Görevlendirilen personel açısından ise parlamentonun kararı, genişletilen kapasitelerin hangi yetkili faaliyet alanı ve görev kapsamında kullanılabileceğini belirleyecek.
Lee ekonomik çıkarları vurgularken muhalefet büyüyor
Sivil toplum grupları ve ilerici aktivistler, 10 Kasım'da Seul'ün merkezindeki Gyeongbok Sarayı yakınında protesto düzenleyerek teklifin geri çekilmesini istedi. Genişlemenin başka bir ad altında savaşa katılım anlamına geldiğini ve Hürmüz'e kuvvet gönderme aracı olduğunu savundular.
Hükümetin açıkladığı tutum, daha büyük bir konuşlandırmanın çatışmaya girmeden vatandaşları ve ekonomik çıkarları koruyacağı yönünde. Protestolar, bu güvencenin yeni görevin neleri gerektirebileceğine ilişkin ülke içindeki tartışmayı sona erdirmediğini gösteriyor.
Lee, Kabine toplantısında ekonomik korumayı öne çıkardı. ABD'deki ara seçimlerin ardından oluşan belirsizlik hakkında konuşan devlet başkanı, bakanlıklara ve kurumlara değişen koşullara hazırlanmaları talimatını verdi:
Dış belirsizliklerin ülke ekonomisi üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri en aza indirmek için her türlü çaba gösterilmelidir.
Lee ayrıca ABD yönetimiyle koordinasyonun sürdürülmesini, Kongre, eyalet yönetimleri ve işletmelerle daha kapsamlı temas kurulmasını istedi. Seul, Washington'dan gelen baskıyı, Tahran'ın uyarılarını ve ülke içindeki muhalefeti yönetirken deniz görevine ilişkin teklifi de ilerletiyor.
Hürmüz güvenliği İran'ın diplomatik talepleri arasında da yer alıyor
Bekayi'nin basın toplantısında Güney Kore'nin teklifi, Hürmüz'de güvenliğin nasıl yeniden sağlanacağına ilişkin daha geniş bir anlaşmazlık çerçevesinde ele alındı. Seul'e yönelttiği uyarının yanı sıra Washington'a yönelik taleplerle bağlantılı bir İran teklifinden de söz etti.
İran'ın yasa dışı saydığı yaptırımların kaldırılmasını, ABD deniz ablukasının sona ermesini ve müzakere süreci başlamadan önce savaşın tüm cephelerde durdurulmasını istediğini söyledi. İran'ın taleplerinin karşılanmasının olumlu gelişmeler sağlayabileceğini ve Hürmüz'de güvenliği iki gün içinde yeniden tesis edebileceğini savundu.
Bu açıklamalar, Tahran'ın geçiş çevresindeki askeri çabalara katılmamaları için neden doğrudan çatışan tarafların ötesindeki ülkelere de baskı yaptığını açıklıyor. İran, deniz güvenliğine giden yol olarak ABD politikasındaki değişiklikleri öne çıkarırken Güney Kore, etkilenen suların yakınında koruma amaçlı bir deniz görevi için yetki arıyor.
Bir sonraki somut karar Güney Kore Ulusal Meclisi'ne ait. Meclis'in incelemesi, Çonghae Birliği'ne daha geniş bir faaliyet alanı, 75 ilave personel ve mevcut korsanlıkla mücadele konuşlandırmasının ötesinde bir rol üstlenmesini sağlayacak ekipman verilip verilmeyeceğini belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore Kabinesi, Çonghae Birliği'nin genişletilmesini 10 Kasım 2026'da onayladı. Parlamento onayı hâlâ gerekiyor.
- Önerilen faaliyet alanı, Hürmüz Boğazı'na yaklaşık 650 kilometre mesafedeki Umman'ın güneyindeki suları kapsıyor.
- Birliğin mevcudu 320'den 395'e çıkarılacak; kuvvete bir P-8A devriye uçağı, patlayıcı madde imha ekibi ve insansız mayın temizleme ekipmanı eklenecek.
- İran, Hürmüz'ü yeniden açmaya yönelik askeri müdahalenin çatışmayı derinleştirebileceği uyarısında bulundu.
- Seul, birliğin bağımsız komuta altında kalacağını, boğazın dışında görev yapacağını ve savaşa katılmayacağını söylüyor.
- Onaylanması hâlinde konuşlandırma 31 Aralık 2027'ye kadar sürecek.






