Yeni bir toprak maddesi Güney Kore’yi sınırın ötesine koyuyor
Kuzey Kore’nin gözden geçirilmiş anayasası, ülke topraklarını kuzeyde Çin ve Rusya’yla, güneyde ise Güney Kore’yle sınırdaş kara parçaları olarak tanımlıyor; Kore’nin yeniden birleşmesi hedefini kaldırıyor ve Kim Jong Un’a ülkenin nükleer kuvvetleri üzerinde açık anayasal komuta yetkisi veriyor. 22 ve 23 Mart 2026’da Yüksek Halk Meclisi oturumunda kabul edilen değişiklikler, Kim’in iki Kore’yi ayrı devletler olarak görme politikasını ülkenin en üst hukuk normuna dönüştürüyor.
İçindekiler
- Yeni bir toprak maddesi Güney Kore’yi sınırın ötesine koyuyor
- 2. madde ne diyor, hangi belirsizlikleri bırakıyor?
- Yeniden birleşme yasadan nasıl çıkarıldı?
- Kim’in devlet kurumları üzerindeki konumu güçleniyor
- Nükleer komuta yetkisi devredilebilecek
- Yasa değişmeden önce ders kitapları ve konuşmalar değişiyor
- Sınır politikası, kayıp işaretler ve mayın tarlalarıyla karşılaşıyor
- Değişiklik sınırların ve silahların ötesine uzanıyor
- Diplomasi ve askerî risk açısından değişiklikler
- Öne Çıkanlar
Güney Kore Birleşme Bakanlığı, gözden geçirilmiş metni 6 Mayıs’ta yayımladı. Yeni 2. madde, Kuzey Kore topraklarıyla bağlantılı kara sularını ve hava sahasını da kapsıyor; ancak Güney Kore’yle arasındaki sınırı kesin olarak tanımlamıyor. Bu eksiklik, sınır taşlarının kayıp olduğu, askerî haritaların farklılık gösterdiği ve suların ihtilaflı olduğu bir hatta önem taşıyor.
Kim, devlet kurumları üzerindeki daha geniş yetkiler de elde ediyor. Anayasa, Kim’in hükümetteki görevi olan Devlet İşleri Komisyonu başkanını devlet başkanı olarak tanımlıyor, yasaları veto etmesine izin veriyor ve nükleer silah kullanma yetkisini ulusal bir nükleer komuta organına devretmesine imkân tanıyor.
Dışişleri ve Ulusal Güvenlik Enstitüsü, anayasa değişikliği analizinde bu değişikliği, Kuzey Kore’nin 1948’de kabul edilen kurucu anayasasından bu yana yaptığı 16. değişiklik olarak nitelendiriyor. Değişiklik, Eylül 2023’teki önceki düzenlemeden yaklaşık iki buçuk yıl sonra yapıldı.
Yarımadanın iki yakasındaki insanlar için bu değişiklikler üç gelişmeyi bir araya getiriyor: yeniden birleşmenin devlet politikasından çıkarılması, Kim’in anayasal konumunun güçlendirilmesi ve askerî sınırın ayrı ülkeler arasındaki sınır olarak ele alınması. Bu değişim Kuzey Kore’de okullara, işyeri derslerine ve gündelik konuşmalara çoktan yansıdı.
2. madde ne diyor, hangi belirsizlikleri bırakıyor?
2. madde Güney Kore’yi resmî adıyla, Kore Cumhuriyeti olarak anıyor. Kuzey Kore topraklarını kuzeyde Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu’yla, güneyde Kore Cumhuriyeti’yle sınırdaş kara parçalarının yanı sıra bu temelde belirlenen sular ve hava sahası olarak tanımlıyor.
Madde ayrıca Kuzey Kore’nin topraklarına yönelik hiçbir ihlale asla müsamaha göstermeyeceğini belirtiyor. Seul Ulusal Üniversitesi profesörü Lee Jung-chul, Birleşme Bakanlığı’ndaki bir bilgilendirme toplantısında bu düzenlemenin Kuzey Kore anayasasındaki ilk toprak maddesi olduğunu söyledi.
Maddede ne koordinatlar ne de ayrıntılı bir sınır tanımı yer alıyor. Sarı Deniz’de, Kore’de Batı Denizi olarak bilinen ihtilaflı deniz sınırı Kuzey Sınır Hattı’na da açıkça atıfta bulunulmuyor.
Lee, sınırın belirsiz bırakılmasının yeni bir gerilim kaynağı yaratılmasını şimdilik önleme çabasını yansıtabileceğini belirtti. Buna karşın enstitünün analizi, Kuzey Kore’nin ilerideki egemenlik iddialarının, 2019’da Hambak Adası’nda kurulan ve analizin Kuzey Sınır Hattı’nın güneyinde bulunduğunu belirttiği tesislerin çevresi de dâhil, deniz ihtilaflarını artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Yeniden birleşme yasadan nasıl çıkarıldı?
Kuzey Kore anayasasının önceki metni, Kore’nin kuzey yarısında devlet iktidarını güçlendirmeyi ve bağımsızlık, barışçıl yeniden birleşme ve ulusal birlik yoluyla birleşmeyi hedefliyordu. Değişiklik, yeniden birleşmeye ilişkin hükümleri ve kuzey yarısına yapılan atfı kaldırıyor.
Bu değişiklik, Kuzey Kore’yi yeniden birleşmeyi bekleyen bir ülkenin parçası olarak gören hukuki yaklaşımın yerine, Güney Kore’ye komşu bir devlet tanımını getiriyor. Kim, Ocak 2024’te anayasa değişiklikleriyle Güney’i Kuzey’in başlıca düşmanı ve değişmez hasmı olarak tanımlama, ayrıca ayrı toprakları belirleme çağrısı yapmıştı.
Yeni metin, Güney Kore’yi açıkça düşman ilan etmeden toprakların ayrılmasını uygulamaya koyuyor. Siyasi eğitimde ve resmî açıklamalarda düşmanca nitelemeler sürerken anayasal hüküm coğrafi ifadeler kullanıyor.
Değişimin başlıca aşamaları, yasal düzenlemenin daha önce başlamış olan değişiklikleri nasıl izlediğini gösteriyor:
- Ocak 2024: Kim, Güney Kore’yi düşman olarak tanımlayan ve Kuzey Kore topraklarını Güney’inkinden ayıran anayasa değişiklikleri çağrısı yaptı.
- Nisan 2024: Eğitim yetkililerinin öğretmenlere ders kitaplarından ve derslerden yeniden birleşme ifadelerini çıkarmalarını emrettiği bildirildi.
- Eylül 2025: Devlet kurumlarına, tüm yarımadayı gösteren haritaları Kuzey Kore’yi merkeze alan haritalarla değiştirme talimatı verildiği bildirildi.
- 22 ve 23 Mart 2026: 15. Yüksek Halk Meclisinin ilk oturumunda gözden geçirilmiş anayasa kabul edildi.
- 6 Mayıs 2026: Güney Kore Birleşme Bakanlığı gözden geçirilmiş metni yayımladı.
Kim’in devlet kurumları üzerindeki konumu güçleniyor
86. madde, Devlet İşleri Komisyonu başkanını Kuzey Kore’yi temsil eden devlet başkanı olarak tanımlıyor. Önceki metinde bu makam, devleti temsil eden ülkenin en üst düzey lideri olarak tanımlanıyordu. Devlet kurumlarına ilişkin gözden geçirilmiş bölümde başkan, Yüksek Halk Meclisinin de önüne alınarak önceki sıralama değiştiriliyor.
90. madde, başkana halkın güvenini yitiren meclis üyelerini görevden alma; meclisin ya da Daimi Komitesinin kabul ettiği yasa, kararname, karar ve direktifleri ulusal kalkınmayla ve halkın talepleriyle uyumsuz bulması hâlinde veto etme yetkisi veriyor. Veto, başka bir kurum tarafından kabul edilmiş bir düzenlemeyi reddetme yetkisidir.
Kim’in üst düzey görevliler üzerindeki yetkisi de daha açık biçimde tanımlanıyor. Meclisin toplanmadığı dönemlerde başkan, meclis başkanı ve kabine başbakanı dâhil önemli yetkilileri görevden uzaklaştırabiliyor, atayabiliyor veya görevden alabiliyor. Ayrıca devlet nişanları verme ve yabancı büyükelçilerin güven mektuplarını kabul etme yetkisi de kazanıyor.
2023 anayasasıyla yapılan karşılaştırma bir başka değişikliği de ortaya koyuyor: Meclisin Devlet İşleri Komisyonu başkanını görevden alma yönündeki açık yetkisi kaldırılmış. Birlikte değerlendirildiğinde bu değişiklikler Kim’e milletvekilleri, üst düzey yetkililer ve kabul ettikleri düzenlemeler üzerinde daha geniş yazılı yetkiler veriyor.
Nükleer komuta yetkisi devredilebilecek
89. madde, Devlet İşleri Komisyonu başkanını Kuzey Kore silahlı kuvvetlerinin başkomutanı olarak tanımlıyor ve ülkenin nükleer kuvvetleri üzerindeki komutayı açıkça ona veriyor. Madde, başkanın nükleer silah kullanma yetkisini ulusal bir nükleer komuta organına devretmesine de izin veriyor.
Bu ikinci hüküm, başkanın izniyle başka bir organın nükleer silah kullanma yetkisini kullanabilmesi için anayasal bir yol oluşturması bakımından önem taşıyor. Bu organın kimlerden oluşacağı, üyeleri ve çalışma usulleri belirsizliğini koruyor.
Dışişleri ve Ulusal Güvenlik Enstitüsü, yetki devri hükmünü en üst liderin görevde bulunmadığı veya ülkenin ağır bir acil durumla karşı karşıya olduğu koşullara hazırlıkla ilişkilendiriyor. Kim’in ötesindeki düzenlemelere ilişkin değerlendirmesi, ilan edilmiş bir halefiyet planından ziyade kurumsal değişikliklerin yorumuna dayanıyor.
56. madde ise Kuzey Kore’yi sorumlu bir nükleer silah devleti olarak tanımlıyor ve nükleer silahlarını geliştirmeyi sürdürme taahhüdünde bulunuyor. Belirtilen amaçlar; ulusal varlığı ve kalkınma haklarını korumak, savaşı caydırmak, bölgesel ve küresel barış ile istikrarı güvence altına almak. Böylece nükleer geliştirme, süreklilik taşıyan bir devlet sorumluluğu olarak anayasaya yazılıyor.
Yasa değişmeden önce ders kitapları ve konuşmalar değişiyor
Kuzey Kore’de okulların, işyerlerinin ve mahalle gözetim birimlerinin insanlara Güney Korelileri soydaşları yerine yabancılar olarak görmeyi öğrettiği bildiriliyor. Mahalle gözetim birimleri, hane gruplarını örgütlüyor ve siyasi talimatların iletilmesi ile gözetim için bir kanal işlevi görüyor.
Nisan 2024’te öğretmenlere, yeni kitaplar hazır olana kadar ders kitaplarında yasaklı sözcüklerin üzerini çizmelerinin söylendiği bildirildi. Eylül 2025’e gelindiğinde devlet kurumlarına gönderilen talimatlar haritaları da kapsıyordu: yenileri Kuzey Kore’yi merkeze alıyor, Güney Kore’yi gri renkle gösteriyordu.
Kuzey Hamgyong eyaletinden ismini vermek istemeyen bir kişi, eskiden sıradan olan ifadeleri kullanma konusundaki kaygısını şöyle anlattı:
İnsanlar onları hâlâ kendileriyle aynı halktan görüyor ama bu ifadeleri farkında olmadan kullanma korkusu yaygın,
Bu kişi, insanların gündelik konuşmalarda Güney Kore’nin adını anmaktan kaçındığını; zaman zaman güneye doğru işaret ettiklerini veya dolaylı, bilindik ifadeler kullandıklarını anlattı. Siyasi derslerde insanlara birleşme, Kore halkı ve tek halk gibi ifadeleri kullanmayı bırakmalarının söylendiği bildiriliyor.
Anlatımlara göre yasaklı ifadeleri başka suçlamalarla birlikte kullanan kişilere uzun süreli özeleştiri ödevleri veriliyor ve bazıları gözaltına alınıyor. Bu vakalardaki gerekçeler ve usuller doğrulanamadı. Bölge sakinleri, yanlışlıkla söylenen bir ifadenin resmî incelemeye gerekçe olabileceğinden korktuklarını belirtiyor.
Kore Üniversitesi Kuzey Kore ve Birleşme Çalışmaları Merkezi’nde misafir araştırma görevlisi olan Jung Kyo-jin, bu doktrinin Güney Kore eğlence içeriklerinin yayılmasını da hedef aldığını savunuyor. Jung, Güney Kore’yi düşman devlet olarak tanımlamanın "Kore Dalgası’nın Kuzey Kore içinde yayılmasını engellemeyi de amaçladığını" söyledi. Kore Dalgası, Güney Kore müziği, filmleri ve televizyon dizilerinin popülerliğini ifade ediyor.
Sınır politikası, kayıp işaretler ve mayın tarlalarıyla karşılaşıyor
Anayasa metni, sınır hattındaki fiziki değişikliklerle birlikte geliyor. Kuzey Kore, Nisan 2024’ten bu yana kalıcı tahkimat inşa ediyor. Bunlar arasında çitler, taktik yollar, mayın tarlaları ve tanklara karşı bariyerler bulunuyor. Güney Koreli milletvekilleri, askerî verileri kaynak göstererek 2024’ten bu yana sınır boyunca yaklaşık 960 bin kara mayını döşendiğini tahmin etti.
Stimson Center’ın Kore Programı ve 38 North’ta kıdemli araştırmacı olan Rachel Minyoung Lee, Pyongyang’ın yakın vadeli önceliğini artık güney sınırı olarak gördüğü hattı tahkim etmeyi tamamlamak olarak tanımlıyor. Bu değerlendirme, anayasa metnini Askerden Arındırılmış Bölge boyunca zaten görülebilen inşaat faaliyetleriyle ilişkilendiriyor.
Askerî Sınır Çizgisi ya da MDL, Kore Savaşı’nı sona erdiren ateşkes kapsamında belirlenen hattır. Askerden Arındırılmış Bölge bu hattın her iki tarafında yaklaşık iki kilometre uzanıyor. İlk sınır işaretlerinin çoğu kaybolduğu için hattı arazide kesin olarak belirlemek zorlaştı.
Başlangıçta numaralandırılarak yerleştirilen 1.292 işaretten bugün yalnızca yaklaşık 200’ünün belirlenebildiği düşünülüyor; bu, toplamın yaklaşık yüzde 15’i. Güney Kore ve Birleşmiş Milletler Komutanlığı, eski haritaların, hâlâ bulunan işaretlerin ve güncel coğrafi verilerin farklı bileşimlerinden oluşturulan operasyonel referans hatlarını kullanıyor. Kuzey Kore’nin ise kendi yorumu var.
21 Eylül’de meydana gelen mayın patlamalarında, batıdaki MDL yakınlarında üç Güney Koreli asker yaralandı. Güney Kore ordusu, Birleşmiş Milletler Komutanlığıyla yapılan soruşturmanın, Kuzey Kore’ye ait anti personel mayınlarının hattın güneyine kasten yerleştirildiğini ortaya koyduğunu söyledi; Pyongyang sorumluluğu reddetti. Seul, MDL’yi netleştirmek amacıyla Kasım 2025’te askerî görüşmeler önerdi ancak Kuzey Kore bu önerilere yanıt vermedi.
Değişiklik sınırların ve silahların ötesine uzanıyor
Kuzey Kore, 1972’den beri kullanılan Sosyalist Anayasa adını Anayasa olarak kısalttı. Anayasanın başlangıç bölümünde, Kim Jong Un’un dedesi ve babası olan Kim Il Sung ile Kim Jong Il’in başarılarına yönelik önceki uzun övgüler de çıkarıldı.
Gözden geçirilmiş başlangıç bölümü, Kimilsungizm-Kimjongilizm’i devletin yol gösterici ideolojisi olarak tanımlamayı sürdürüyor. 9. madde de Kuzey Kore’nin tüm faaliyetlerini İşçi Partisi liderliğinde yürütmesini şart koşuyor. Yeniden yazılan metin, anayasanın sunuluş biçimindeki değişiklikleri parti yönetiminin devamıyla bir araya getiriyor.
Ekonomik ve toplumsal hükümler de değişti. 2023 anayasasıyla yapılan karşılaştırma, Kuzey Kore’yi vergisiz bir ülke ve çalışanlarını işsizliği bilmeyen insanlar olarak tanımlayan ifadelerin kaldırıldığını gösteriyor. Sağlık hizmetlerine ilişkin hüküm, ücretsiz tedavi, belirli bölgelere atanmış doktorlar ve koruyucu hekimliğe açık atıfların yerine sosyalist sağlık sistemine ve daha iyi sağlık hizmetlerine yönelik daha genel taahhütler getiriyor.
26. madde, devlete yerel kalkınmada dengeyi destekleme, yerel sanayiyi modernleştirme, kent ve ilçelerin kaynaklarını kullanmasına yardımcı olma görevleri yüklüyor. Yeni savunma hükümleri, askerî bilim ve teknolojide ilerleme kaydedilmesini ve tüm halkın savaşa hazırlanmasını şart koşuyor.
Diplomasi ve askerî risk açısından değişiklikler
Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung defalarca diyalog çağrısında bulundu; Pyongyang ise bu girişimleri geri çevirdi. Birleşme hedefinin anayasadan çıkarılması, önceki Koreler arası anlaşmalarda kullanılan ortak siyasi dili daraltıyor. Ulusal Güvenlik Stratejisi Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Sung Ki-young, Haziran 2024’te yayımlanan analizinde eski birleşme politikasının terk edilmesinin bu anlaşmaların temelini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Dışişleri ve Ulusal Güvenlik Enstitüsü, Washington’la yürütülecek müzakereler açısından olası sonuçlara dikkat çekiyor. Enstitünün değerlendirmesine göre Kuzey Kore, nükleer cephaneliğinden vazgeçmesi beklentisiyle başlayacak müzakereler yerine, silahların sınırlandırılmasının ele alınacağı silah kontrolü görüşmeleri talep edebilir. Pyongyang’ın ateşkesin yerini alacak devletler arası bir barış anlaşması arayabileceği uyarısı da yapılıyor.
Hukuki değişikliklere paralel olarak askerî gelişmeler de sürdü. Kim’in 29 Ekim 2026’daki İHA ve füze gösterileri, insansız hava araçlarını, füze fırlatmalarını ve ağır roket topçularını bir araya getirdi. Kim, İHA’ların ve yapay zekânın geliştirilmesinin hızlandırılması çağrısı yaptı. Bu faaliyetler, gözden geçirilmiş savunma hükümlerine yansıyan modernizasyon gündemini ileri taşıyor.
Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Kore Kürsüsü Başkanı Lami Kim, iletişim kanallarının tıkanmasının yerel olayları kontrol altına almayı zorlaştırdığı uyarısında bulundu:
Pyongyang, Seul’le ilişki kurmamaya kararlı görünürken güvenilir iletişim kanallarının yokluğu, küçük bir olayın veya yanlış hesaplamanın savaşa dönüşme tehlikesini artırıyor.
Belirsiz sınır hatlarının yakınında görev yapan askerler açısından acil mesele pratik: inşaat faaliyetleri, mayınlar ve şüpheli sınır geçişleri silahlı kuvvetleri karşı karşıya getirebilir. Yeni anayasa, askerî iletişim etkisiz kalmayı sürdürürken Pyongyang’ın sınır politikası için daha güçlü bir iç hukuk çerçevesi oluşturuyor.
Öne Çıkanlar
- Kuzey Kore gözden geçirilmiş anayasayı 22 ve 23 Mart 2026’da kabul etti; Güney Kore metni 6 Mayıs’ta yayımladı.
- 2. madde, Güney Kore’yle sınırdaş toprakları tanımlıyor ancak kara ve deniz sınırlarının kesin hattını belirtmiyor.
- Yeniden birleşme hükümleri ve Kore’nin kuzey yarısını yönetmeye yönelik ifadeler kaldırıldı.
- Kim’e açık nükleer komuta yetkisi veriliyor ve nükleer silah kullanma yetkisini ulusal bir komuta organına devretmesine izin tanınıyor.
- Değişiklik, Kim’in yasalar, meclis üyeleri ve üst düzey yetkililer üzerindeki yetkilerini genişletiyor.
- Ders kitaplarında, haritalarda ve siyasi eğitimde bildirilen değişiklikler, ayrışma politikasını gündelik yaşama çoktan taşıdı.
- Sınır tahkimatı ve işlemeyen askerî iletişim kanalları, yerel olayları yönetmeyi zorlaştırıyor.






