Liste başarısı, belirsiz bir telif sistemiyle karşı karşıya
Güney Kore müzik sektörü, artık listelerin zirvesinden mahalle kafelerine kadar uzanan bir telif anlaşmazlığıyla karşı karşıya. 26 Ekim 2026'da Meomureu adlı müzik projesi, Suno kullanılarak hazırlanan bir şarkıyla Melon TOP100 listesinde 2 numaraya yükseldi. İki ay önce Kore Müzik Telif Hakları Derneği, yapay zekâyla üretilen müzikteki hangi insan katkılarının telif gelirlerini yönettiği sisteme girebileceğini belirlemeyi amaçlayan kurallarını geri çekmişti.
İçindekiler
- Liste başarısı, belirsiz bir telif sistemiyle karşı karşıya
- Müzik prodüksiyonu neredeyse anlık hâle geliyor
- Derneğin geri çektiği kurallar nelerdi?
- Başvurulara ve üyeliklere ne olacak?
- Anlaşmazlık nasıl gelişti?
- Eğitim tartışması şarkı üretilmeden önce başlıyor
- Dinleyiciler yapay zekâ müziğine ısınıyor
- Kafeler daha ucuz fon müziği arıyor
- Takip sistemi ödemeleri daha adil hâle getirebilir mi?
- Öne Çıkanlar
Korece adı Hayalindeki Yetişkin Oldun mu? anlamına gelen şarkı, insan planlamasını ve sözlerini yapay zekâyla üretilen müzikle birleştiriyor. Glorywave adlı besteci ekibi planlama, söz yazımı ve prodüksiyon yönlendirmesini üstlenirken melodi ve vokalleri yapay zekâ üretti. Şarkının başarısı, sektörü somut bir soruyla karşı karşıya bırakıyor: İnsanlar ve yazılımlar işi paylaştığında parayı kim almalı?
Denetim ve Teftiş Kurulu'nun yürüttüğü bir soruşturmada, incelenen ve yeni sipariş edilen yerli müzik parçalarının yüzde 60'tan fazlasının yapay zekâ içerdiğinden şüphelenildiği ortaya çıktı. Bu oran yeni sipariş edilen parçalarla ilgili. Daha geniş tartışma ise ticari yayınları, fon müziklerini ve prodüksiyon deneyimi olmayan kişilerce üretilen şarkıları da kapsıyor.
Köklü isimler, müzik üretim araçlarının eserlerinden izinsiz yararlanarak eğitildiğini savunuyor ve telif gelirlerinin dağıtımının durdurulmasını talep ediyor. Yapay zekâ kullananlar ise planlama, komutlar ve yaratıcı kararlarının tanınmayı hak ettiğini söylüyor. Derneğin kuralları geri çekmesiyle bekleyen başvurular askıya alındı; hükümet, parlamento ve kültür sektörü ortak standartları görüşüyor.
Müzik prodüksiyonu neredeyse anlık hâle geliyor
Brightbell'de daha önce müzik prodüksiyonu deneyimi olmayan çalışanlar, dans eden robot göstericiler için hareketli müzikler oluşturmak üzere yapay zekâ kullandı. Şirketin icra direktörü Kim Il-yoo, bu yöntemi neden seçtiklerini şöyle açıkladı:
Yapay zekânın ürettiği müzik eşliğinde şarkı söyleyip dans etmenin, yapay zekâ robotları olarak kimliklerini ifade etmek için uygun bir yol olabileceğini düşündük...
Sonbahar baladı talebiyle yapılan bir gösterimde, 30 saniyeden kısa sürede sözler ve melodi üretildi. Bu hız, yapay zekâ müziğinin işletmelere ve sıradan kullanıcılara neden cazip geldiğini açıklamaya yardımcı oluyor: Bir zamanlar çeşitli yaratıcı beceriler gerektiren bir iş artık kısa bir yazılı talimatla başlayabiliyor.
Profesyonel projelerde iş bölümü daha karmaşık olabiliyor. Glorywave, Meomureu'nun hit şarkısının sözlerini yazıp prodüksiyonunu yönlendirirken Suno müzikal unsurları ve şarkı söyleyen sesi sağladı. Yapay zekâ kullanılarak hazırlanan bir başka şarkı olan GG.EZ ise kısa videolarda fon müziği olarak dikkat çekti. Her iki örnek de yapay zekâyla üretilen müziğin teknik bir deney olarak kalmayıp sıradan eğlence içerikleri aracılığıyla dinleyicilere ulaştığını gösteriyor.
Derneğin geri çektiği kurallar nelerdi?
KOMCA olarak bilinen Kore Müzik Telif Hakları Derneği, yaklaşık üç yıl süren şirket içi yapay zekâ komitesi görüşmelerinin ardından önerdiği standartları 3 Ağustos 2026'da duyurdu. Kurallar, Müzik Eserlerinin Bildirilmesi ve Kaydedilmesine İlişkin Yönetmelik ile Müzik Telif Hakları Standart Güvence Sözleşmesi'ni kapsıyordu.
Öneri, yalnızca söz yazımı, beste veya aranjmanda insanın kayda değer ve belirleyici katkısıyla oluşturulan bölümlerin kaydedilmesine izin verecekti. Esaslı bir yaratıcı insan katkısı olmadan, yalnızca komut girilerek üretilen parçalar kapsam dışında kalacaktı.
Hakların güvence altına alınarak kaydedilmesi, derneğin bu hakları yönetmesi ve telif gelirlerini dağıtması için hakların dernek yönetimine verilmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla öneri, korumaya hak kazanan insan yaratıcılığının ne olduğu sorusunun yanı sıra para toplama ve paylaşmaya yönelik işleyen bir sisteme erişimi de ilgilendiriyordu.
Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı 18 Ağustos'ta mektup göndererek sanat dünyasının tamamında daha geniş bir tartışma yürütülmesini önerdi. Parlamento da konunun daha kapsamlı değerlendirilmesi çağrısı yaptı. KOMCA yönetim kurulu, 25 Ağustos'taki sekizinci toplantısında değişiklikleri duyurudan 22 gün sonra geri çekti.
KOMCA Başkanı Lee Siha, ilk önerinin amacını şöyle anlattı:
Kural değişikliğinin amacı, yerleşik standartların bulunmadığı bir ortamda insan yaratıcıların haklarını ve adil ücret sistemlerini korumaktı.
Başvurulara ve üyeliklere ne olacak?
KOMCA, değiştirilmiş kurallar yürürlükteyken sunulan eserleri yeniden değerlendireceğini açıkladı. Eserleri güvence sistemi kapsamında kaydedilmiş üyelere kuralların geri çekildiği bildirilecek; talep etmeleri hâlinde kayıt silme işlemleri yapılacak. Başvuruları alınmış ancak henüz kaydedilmemiş eserler, yeni politikalar belirlenene kadar askıda kalacak.
Yapay zekâ kullanılarak hazırlanmış müziklere dayanan üyelik başvuruları da aksayacak. İncelemesi süren başvurular ertelenecek. Bu temelde üyeliği tamamlanmış kişiler için dernek, geri çekme kararını açıklayacağını ve sözleşme fesih işlemlerini yürüteceğini bildirdi.
KOMCA, esaslı bir insan yaratıcı katkısı olmadan tamamen yapay zekâyla üretilen eserlerin kaydedilmeyeceği yönündeki tutumunu korudu. Ayrıca mevcut yasa ve kurallar çerçevesinde yanlış beyanlar ve çarpıtılmış telif geliri dağıtımına ilişkin incelemelerin, izlemenin ve soruşturmaların süreceğini belirtti.
Dernek, tamamen yapay zekâyla üretilen eserlerle bağlantılı hak beyanlarında gönüllü düzeltmeler yapıldığını ve telif gelirlerinin iade edildiğini bildirdi. Etkilenen başvurular, üyelikler veya geri ödemeler için yeni bir politika tarihi ya da sayı açıklamadı.
Anlaşmazlık nasıl gelişti?
Yapay zekâ kullanılan müzik ticari açıdan ilgi görmeye başladıkça tartışma, şirket içi düzenleme girişiminden daha geniş bir politika müzakeresine dönüştü. 2026'daki başlıca gelişmeler şöyleydi:
- 3 Ağustos: KOMCA, yapay zekâyla üretilen müzikte belirli nitelikleri taşıyan insan katkılarının kaydedilmesine izin veren standartları duyurdu.
- 18 Ağustos: Kültür Bakanlığı, sanat sektörünün tamamında tartışma yürütülmesi çağrısı yaptı.
- 25 Ağustos: KOMCA yönetim kurulu değişiklikleri geri çekti.
- Eylül: Universal ve Sony ile bağlantılı plak şirketleri, Massachusetts federal mahkemesinde Suno'ya karşı ek bir dava açtı.
- 26 Ekim: Meomureu'nun şarkısı Melon TOP100 listesinde 2 numaraya yükseldi.
- 3 Kasım: Kafe ve spor salonu hesapları, işletmelerin yapay zekâyla üretilen müziğe geçtiğini anlattı.
- 7 Kasım: Bir gösterimde sonbahar baladının 30 saniyeden kısa sürede üretilebildiği ortaya kondu.
Ulusal Meclis'te yapay zekâ müziğinin telif hakları ve dağıtım standartları da iki ayrı oturumda ele alındı. KOMCA, yasal ve politik standartlar üzerinde parlamento, hükümet, yaratıcılar ve kültür sektörüyle birlikte çalışmayı taahhüt etti.
Eğitim tartışması şarkı üretilmeden önce başlıyor
Universal ve Sony ile bağlantılı plak şirketleri, eylül ayında açtıkları davada Suno'nun teknolojisini geliştirmek için 60.202 kaydı izinsiz kopyaladığını öne sürdü. Anlaşmazlık konusu kayıtlar arasında Psy'nin Gangnam Style'ı ve BTS üyelerinin yer aldığı Bad Decisions da bulunuyor.
Suno, eğitim amacıyla kopyalamanın ABD telif hakkı yasası kapsamında adil kullanım sayıldığını savunuyor. Adil kullanım, amacına ve koşullarına bağlı olarak telifli materyalin izinsiz kullanılmasına belirli durumlarda izin veriyor. Plak şirketleri ile Suno, ticari bir müzik üretim aracını eğitmenin bu koruma kapsamına girip girmediği konusunda anlaşamıyor.
Konkuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü Jung Yeon-deok, eğitim materyallerini kullanma izninin temel meselelerden biri olduğunu belirtti. Ayrıca bir sistem çok sayıda kayıttan öğrenirken hangi şarkıların, hangi bölümlerin ve hangi yöntemlerin kullanıldığına dair kanıt toplamanın güçlüğüne dikkat çekti.
Dolayısıyla müzik üretim sürecinin farklı aşamalarında iki ayrı karar verilmesi gerekiyor. Hak sahipleri, kayıtları bir modeli eğitmek için kullanıldığında ödeme ya da denetim hakkı istiyor. Yeni şarkılar üreten kişiler ise esere kattıkları sözlerin, bestelerin veya diğer yaratıcı çalışmaların tanınmasını talep ediyor. Telif sistemi hem mevcut müziklerin daha önceki kullanımını hem de dinleyicilerin açıp dinleyebileceği yeni bir eserin sonradan yaratılmasını ele almak zorunda.
Dinleyiciler yapay zekâ müziğine ısınıyor
Kore Yaratıcı İçerik Ajansı'nın 2025 Müzik Dinleyicileri Anketi, yapay zekâ kullanılan müzikleri dinlemeye istekli katılımcıların oranının bir yıl önceki yüzde 26,5'ten yüzde 33,7'ye çıktığını gösterdi. Bu, 7,2 yüzde puanlık bir artışla dinlemeye istekli olduğunu belirtenlerin oranını yaklaşık dörtte birden üçte bire yükseltiyor.
Meomureu'nun şarkısı, çocukluk hayalleriyle yetişkinlik arasındaki uçurumu anlatan sözleriyle kısa videolar üzerinden popülerlik kazandı. Yapay zekâ kullanıldığı ortaya çıktıktan sonra da yükselişini sürdürdü. Dinleyicilerin bir kısmı için duygusal çekiciliğin, şarkıyı söyleyen sesin bir insan tarafından sağlanıp sağlanmamasından daha önemli olabileceğini gösteriyor.
Popüler kültür eleştirmeni Kim Seong-su, cilalı yapay zekâ vokallerinin ses düzeltme ve diğer ses işleme tekniklerine alışkın dinleyicilere tanıdık gelebileceğini söyledi. Dinleyicilerin belirli bir şarkıcı ya da enstrüman icracısının ayırt edici performansından çok hoş bir ses arayabileceği kolay dinlenir müzik türünde yapay zekânın özellikle elverişli olabileceğini düşündü.
Melon, FLO ve Bugs, söz konusu dönemde yapay zekâyla üretilen müzikler için ayrı etiketleme sistemleri kullanmıyordu. Bu nedenle dinleyiciler bu parçalarla diğer müziklerle aynı dağıtım ve öneri sistemleri üzerinden karşılaşıyor.
Platformlar ortak sektör kurallarına ihtiyaç olduğuna dikkat çekti. İnsan tarafından yazılan sözleri yapay zekâ sesiyle birleştiren bir şarkıda iş bölümü, yapay zekânın yalnızca yardımcı olarak kullanıldığı insan performansından farklı. Etiketleme, öneri sistemleri ve telif gelirlerinin yönetimi, bu katkıları tutarlı biçimde tanımlayacak ortak bir yönteme ihtiyaç duyuyor.
Kafeler daha ucuz fon müziği arıyor
Incheon'un Namdong ilçesindeki Guwol-dong'da bir kafe sahibi, ayda yaklaşık 15.000 won müzik kullanım ücreti talep edilmesinin ardından dükkânın fon müziğini yapay zekâyla üretilen söz ve besteleri içeren çalma listeleriyle değiştirdi. İşletme sahibi artan fiyatları ve zorlu ticari koşulları gerekçe gösterdi.
İlgili umuma açık icra telif tarifesine tabi kafeler ve sıradan barlar, alanlarına bağlı olarak ayda 4.000 ila 20.000 won ödüyor. Spor salonları için ayrı bir tarife uygulanıyor. İşletmeler ödemeyi doğrudan hak yönetim kuruluşlarına yapabiliyor ya da ödemeyi halleden ticari bir fon müziği hizmeti kullanabiliyor.
Umuma açık icra telif ücretleri, koruma altındaki müzik müşterilere dinletildiğinde hak sahiplerine ödenen bedelleri karşılıyor. Açıklanan kurallara göre, alanı en az 50 metrekare olan kafeler gibi kapsama giren mekânlar, bu haklara tabi müzikleri çaldıklarında ödeme yapmak zorunda. Güney Kore Telif Hakkı Yasası'nın 136. maddesi, mali telif haklarının ihlali için beş yıla kadar hapis ya da 50 milyon wona kadar para cezası öngörüyor.
KOMCA, fon müziğini yapay zekâ parçalarıyla değiştirmeye yönelik zaman zaman sorular aldığını, ancak umuma açık icra ücreti tahsilatında belirgin bir değişiklik görülmediğini söyledi. Derneğin denetimleri, yalnızca yapay zekâ müziği kullandığını beyan eden bazı işletmelerin derneğin yönettiği şarkıları çalmaya devam ettiğini de ortaya çıkardı.
İşletme sahipleri açısından pratik mesele, gerçekte çalınan müzik ve bu müziğe bağlı izinler. Bir çalma listesi farklı haklara tabi çeşitli parçalar içerebiliyor. Bu nedenle doğru kayıt tutmak hem işletmeler hem de ücretleri tahsil eden kuruluşlar için yararlı.
Takip sistemi ödemeleri daha adil hâle getirebilir mi?
Teknoloji geliştiricileri, yapay zekâyla üretilen müzikte özgün yaratıcıların katkılarını analiz etmenin yolları üzerinde çalışıyor. Neutune Üst Yöneticisi Lee Jong-pil, müzik kullanımına ilişkin daha açık kayıt tutulmasının olası değerini şöyle anlattı:
Yapay zekânın müzik kullanımının net biçimde kayda geçirildiği ve takip edildiği bir sistem başladığında, bu tüm telif sorunlarını çözebilir...
Takip, eğitim aşamasıyla yeni bir şarkının oluşturulmasını ve daha sonra ticari kullanımını birbirine bağlamaya yardımcı olabilir. Bu adımları kaydeden bir sistem, izin pazarlığı yapılırken veya ödemelerin nasıl bölüştürüleceğine karar verilirken yaratıcılar, yapay zekâ şirketleri ve telif geliri yöneticilerine daha fazla bilgi sağlayabilir.
Kim Seong-su, ekonomik etkilerin kayıtlarda çalmak için ücret alan müzisyenlere de uzandığı uyarısında bulundu. Eşlik enstrümanlarını üretebilen bir prodüktör daha az stüdyo müzisyeni çalıştırabilir. Ayrıca eğitim için yapılan ödemelerin, yaratıcıların geleneksel telif gelirlerinden daha önce elde ettiği kazançla örtüşüp örtüşmeyeceğini sorguladı.
Adı bilinen yıldızlar ve kendine özgü tarzlarıyla tanınan icracılar, daha az görünür müzisyenlere kıyasla ödeme pazarlığında avantajlı olabilir. Böylece politika tartışmasının önünde somut bir paylaşım sorunu duruyor: Ticari müziği mümkün kılmaya yardımcı olan, dinleyicilerin adını nadiren gördüğü kişiler de dâhil çok sayıda katkı sahibine nasıl ödeme yapılacak?
Güney Kore'nin oluşturacağı yeni standartların birbiriyle bağlantılı birkaç kararı ele alması gerekiyor: İnsanların yaratıcı katkıları nasıl belirlenecek, yapay zekâ kullanımı nasıl belgelenecek, platformlar dinleyicileri nasıl bilgilendirecek ve mevcut hak sahiplerine nasıl ödeme yapılacak? KOMCA'nın geri çekilen önerisi, insan katkılarını kaydetmeye yönelik bir yaklaşım sunmuştu. Yapay zekâ müziği dolaşıma girmeyi sürdürürken bu önerinin yerine geçecek sistem için daha geniş bir kesimin uzlaşması gerekecek.
Öne Çıkanlar
- Meomureu, insan eliyle yazılmış sözleri ve prodüksiyon yönlendirmesini yapay zekâ melodisi ve vokalleriyle birleştiren şarkısıyla 26 Ekim 2026'da Melon TOP100 listesinde 2 numaraya yükseldi.
- KOMCA, hükümet ve kültür sektörü çapında daha geniş tartışma çağrılarının ardından 25 Ağustos'ta yapay zekâya ilişkin kayıt değişikliklerini geri çekti.
- Yapay zekâyla üretilen eserlere dayanan bekleyen başvurular ve üyelikler askıya alınabilir ya da ek işlemlere tabi olabilir.
- Universal ve Sony ile bağlantılı plak şirketleri Suno'yu 60.202 kaydı izinsiz kullanmakla suçluyor; Suno ise adil kullanım savunmasını öne sürüyor.
- Kore Yaratıcı İçerik Ajansı anketinde yapay zekâ kullanılan müziği dinlemeye istekli olanların oranı yüzde 26,5'ten yüzde 33,7'ye yükseldi.
- Güney Kore'nin büyük platformlarında yapay zekâ müziğine özel etiketler bulunmuyor; bazı işletmeler ise fon müziği olarak yapay zekâ üretimi parçaları kullanmaya başlıyor.






