Önerilen referans fiyat elektrik maliyetlerini gündeme taşıyor
Filipinler'de doğal gaz santrallerinden elektrik alımı için yapılacak ilk rekabetçi ihalede referans fiyatın kilovatsaat başına 10 pesoya (P10) ulaşabileceği belirtiliyor. Enerji Düzenleme Komisyonu (ERC), tüketicilerin santral yatırımları için fazla ödeme yapmasını önlemeyi amaçlayan kurallar hazırlıyor. Enerji Bakanlığının (DOE) önerdiği alım, Luzon için yaklaşık 2.900 MW ve Cebu ile Panay için 940 MW olmak üzere toplam 3.840 megavatı kapsıyor.
İçindekiler
- Önerilen referans fiyat elektrik maliyetlerini gündeme taşıyor
- Hükümet ne almayı planlıyor?
- Çalışma saatleri fiyatı neden etkiliyor?
- Referans fiyat ile piyasa ödemeleri arasındaki bağlantı
- kWh başına P15,50'lik LNG fiyatı tüketicilere ne anlatıyor?
- Yenilenebilir enerji ve depolama neden tartışmanın parçası?
- İhaleyi şekillendiren tarihler ve kararlar
- Öne Çıkanlar
ERC Başkanı Francis Saturnino Juan, düzenleyici kurumun taslak uygulama yönergelerini ve doğal gaz ihalesi için ilk fiyat hesaplamasını kasım ayında yayımlamayı, ardından kamuoyu istişareleri düzenlemeyi planladığını söyledi. GAP olarak bilinen referans fiyat, hükümetin planladığı ihale koşullarının belirlenmesine yardımcı olacak. Hesaplama ve ödeme kuralları henüz hazırlanmakta olduğundan P10 hâlâ olası bir seviye.
Juan, komisyonun enerji üreticilerine makul getiri sağlamakla elektrik tüketicilerini korumak arasında denge kurmaya çalıştığını söyledi.
Tüketicilerin zarara uğramayacağı, paydaşlarımızın da sermaye maliyetlerini aşırı ölçüde telafi etmeyeceği bir düzenleyici çerçeve oluşturmaya çalışıyoruz,
Önerilen ihale, İklim ve Sürdürülebilir Şehirler Enstitüsünün (ICSC) de itirazına yol açtı. Grup, 4 Kasım 2026'da yayımladığı açıklamada hükümeti daha fazla doğal gaz kapasitesine karar vermeden önce yenilenebilir enerji, bataryalar ve diğer depolama seçeneklerini değerlendirmeye çağırdı.
Düzenleyici kurumun kaygıları da ICSC'nin itirazları da alımın elektrik faturalarına nasıl yansıyacağına odaklanıyor. Kararlar yalnızca açıklanan fiyatla sınırlı değil: Santrallerin ne sıklıkta çalışacağı, inşaat maliyetlerinin nasıl karşılanacağı ve elektrik piyasası gelirleri yetersiz kaldığında farkı kimin ödeyeceği de değerlendirmeye dahil.
Hükümet ne almayı planlıyor?
DOE, 2026-2031 döneminde teslim edilmek üzere 3.840 MW orta yük kapasitesi arıyor. Orta yük santralleri, şebekenin asgari talebi ile en yüksek talep noktaları arasındaki elektrik ihtiyacını karşılıyor. Değişen talebin ve mevcut üretimdeki dalgalanmaların yönetilmesine yardımcı oluyor.
Luzon için önerilen 2.900 MW'lık tahsis, toplamın yaklaşık yüzde 76'sına karşılık geliyor. Kalan 940 MW'ın, yani yaklaşık yüzde 24'lük bölümün Cebu ve Panay'e ayrılması öngörülüyor. Bu dağılım, alımın hangi bölgelerde yoğunlaştığını gösteriyor; ancak gerçek elektrik üretimi tesislerin nasıl işletileceğine bağlı olacak.
İhale; mevcut santralleri, kapasitesi artırılan veya yenilenen tesisleri ve yeni doğal gaz santrallerini kapsıyor. DOE, 14 teklif başvurusu aldıktan sonra 10 şirketi ön yeterlilik aşamasını geçirdi. Ön yeterlilik, şirketlerin alım sürecinde ilerlemesine imkân tanıyor; hangi tesislerin nihayetinde elektrik sağlayacağını ise sözleşme kararları belirleyecek.
Sözleşme verilen mevcut tesisler için teslimat süreleri 5 ila 10 yıl olacak. Yeni doğal gaz santrallerine ise 20 yıllık teslimat süresi tanınacak. Yeni tesisler için daha uzun taahhüt, yatırımcılara inşaat harcamalarını karşılamak için daha fazla zaman sağlarken alımın kapsadığı süreyi de uzatıyor.
Çalışma saatleri fiyatı neden etkiliyor?
Juan, önerilen yüzde 42'lik kapasite faktörünün fiyatlandırmada temel bir kaygı olduğunu belirtti. Kapasite faktörü, bir santralin elektrik üretimini aynı süre boyunca tam kapasiteyle çalışsaydı üretebileceği miktarla karşılaştırıyor. Yüzde 42 kapasite faktörü, tesisin söz konusu dönemin yüzde 42'sinde tam kapasiteyle çalışmış gibi elektrik üreteceği anlamına geliyor.
Bir elektrik santralinin, az üretim yaptığı zamanlarda da devam eden maliyetleri bulunuyor. İnşaat finansmanı ve diğer sabit giderlerin yine ödenmesi gerekiyor. Bu maliyetler daha düşük miktarda elektrik satışından karşılandığında, her kilovatsaat daha büyük bir maliyet payı taşıyor.
Örnek olarak, 100 MW kurulu güce sahip bir santral, yüzde 42 kapasite faktöründe dönem boyunca ortalama 42 MW'lık üretime denk elektrik üretir. Santralin inşaat maliyeti, tam kapasitede kesintisiz çalışma hâlinde elde edilebilecek üretim yerine bu daha düşük üretim miktarına yayılır.
Juan, yüksek inşaat maliyetlerinin sınırlı çalışma süreleri içinde karşılanmaya çalışılmasının tarifeleri yükseltebileceği uyarısında bulundu. Ayrıca nihai ihale kuralları DOE'nin önerdiği tasarımı korursa yenilenebilir enerji tarifelerinin doğal gaz tarifeleriyle aynı seviyeye gelebileceğini söyledi. Son karşılaştırma, her teknoloji için benimsenen fiyatlandırma ve işletme koşullarına bağlı olacak.
Referans fiyat ile piyasa ödemeleri arasındaki bağlantı
ERC'nin planladığı doğal gaz ihalesi fiyat hesaplaması, Yeşil Enerji İhale Programı'nda kullanılan referans fiyatla benzer bir işlev görecek. Bu program, yenilenebilir enerji üreticilerinin 20 yıl boyunca garantili tarifeler üzerinden elektrik tedarik sözleşmeleri için rekabet etmesine imkân tanıyor. Doğal gaz için ERC; eşik fiyat yöntemini, doğal gaz fiyatı referansını ve uzlaştırma mekanizmasını kapsayan kurallar hazırlıyor.
Uzlaştırma, elektrik tedarikçilerine ne kadar ödeme yapılması gerektiğinin hesaplanması ve ödemenin düzenlenmesi anlamına geliyor. Ayrıntılar önem taşıyor; çünkü doğal gaz tesisleri, şebekenin değişen ihtiyaçlarını karşılamak için elektriğin alınıp satıldığı Toptan Elektrik Spot Piyasası'ndan (WESM) gelir elde edebiliyor.
Juan, bir elektrik üreticisinin aynı sermaye yatırımını iki kez karşılaması riskine dikkat çekti. Garantili doğal gaz ihale fiyatı bir santralin sermaye maliyetlerini zaten karşılıyorsa WESM gelirleri üzerinden bu maliyetler için elde edilen tutarın düşülmesi gerektiğini söyledi. ERC, ayarlama mekanizmasını henüz kesinleştiriyor.
ICSC, bu hesabın diğer tarafıyla ilgili benzer bir kaygı dile getirdi. Spot piyasa gelirleri, önerilen düzenleme kapsamında santral işletmecilerine ödenmesi gereken tutarın altında kalırsa farkın tüketicilere yüklenebileceği uyarısında bulundu. Piyasa gelirlerinin, garantili ödemelerin ve tüketici faturalarına yansıtılan ücretlerin nasıl ilişkilendirileceğini nihai kurallar belirleyecek.
kWh başına P15,50'lik LNG fiyatı tüketicilere ne anlatıyor?
ICSC, elektrik fiyatlarını izleyen PRESYO-PH platformuna atıfta bulunarak Manila Electric Co. (Meralco) tarafından satın alınan sıvılaştırılmış doğal gazdan (LNG) üretilen elektriğin Ekim 2026 faturalandırma döneminde kWh başına 15,50 pesoya (P15,50) kadar çıktığını belirtti. Grup, bu rakamı ithal yakıta daha fazla bağımlı olmanın maliyetlerine ilişkin uyarısını desteklemek için kullandı.
LNG, gemilerle taşınabilmesi için soğutularak sıvılaştırılan doğal gazdır. Fiyatı, uluslararası arz ve talebe bağlı olarak değişebilir. Filipinler'deki alıcılar ayrıca kur riskiyle karşı karşıya; pesonun değerindeki değişimler, yabancı para birimleri üzerinden fiyatlandırılan alımların yerel maliyetini etkiliyor.
ICSC, ülkenin iç doğal gaz rezervlerinin azalmasının ithal LNG'ye bağımlılığı artırabileceğini söyledi. Bu nedenle yıllarca sürecek bir alım düzenlemesi, elektrik üretim maliyetlerini etkileyebilen değişken yakıt fiyatları ve döviz kurlarıyla birlikte işleyecek.
P15,50'lik rakam belirli bir faturalandırma döneminde satın alınan LNG kaynaklı elektriği, olası P10 GAP ise geliştirilmekte olan bir ihale referans fiyatını ifade ediyor. Haneler açısından önemli olan, nihai düzenlemenin üretim bedellerini ve dolayısıyla elektrik faturasını nasıl etkileyeceği. Perakende elektrik faturasında iletim, dağıtım ve üretim dışındaki diğer bedeller de yer alıyor.
Yenilenebilir enerji ve depolama neden tartışmanın parçası?
ICSC, daha esnek bir elektrik sistemine duyulan ihtiyacın çeşitli teknolojilerin değerlendirilmesini gerektirdiğini savunuyor. Esneklik, talep arttığında veya azaldığında ya da başka bir üreticinin üretimi değiştiğinde buna yanıt verebilmek anlamına geliyor. Grup, ne kadar ek doğal gaz kapasitesi alınacağına karar vermeden önce DOE'nin şebekenin gerçek işletme ihtiyaçlarını belirlemesini istiyor.
ICSC'nin enerji dönüşümü danışmanı Alberto Dalusung III, güneş enerjisi üretimi ile depolamanın farklı zamanlarda elektrik sağlamak üzere birlikte çalışabileceğini söyledi.
Güneş enerjisi gündüz saatlerinde elektrik sağlayabilir; bataryalar ise fazla üretimi depolayıp talep arttığında veya güneş enerjisi üretimi azaldığında bunu kullanıma sunabilir,
Bataryalar elektriği üretildiği zamandan ihtiyaç duyulduğu zamana aktarır. Pompaj depolamalı hidroelektrik de su kullanarak benzer bir işlev görür: Elektrik, suyu daha yüksek seviyedeki bir rezervuara pompalamak için kullanılır; su daha sonra aşağı akarak türbinleri çalıştırır ve elektrik üretir.
Dalusung, depolama kapasitesini güçlendirebilecek kaynaklar arasında dördüncü Yeşil Enerji İhalesi'ne (GEA-4) dahil edilen pompaj depolamalı hidroelektriği de gösterdi. Ayrıca güneş enerjisi üretiminin uluslararası yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara maruz kalmadığını söyledi. ICSC, bu kaynakların sistemin ihtiyaçlarını karşılamak üzere nasıl birlikte çalışabileceğinin değerlendirilmesini öneriyor.
İhaleyi şekillendiren tarihler ve kararlar
Alım süreci bir teslimat dönemini, yakın tarihli bir fiyat gözlemini ve kasım ayında yapılması beklenen düzenleyici çalışmaları kapsıyor. Temel dönüm noktaları şöyle:
- 2026-2031: 3.840 MW'lık doğal gaz alımı için planlanan teslimat dönemi.
- Ekim 2026: ICSC'nin açıklamasına göre Meralco'nun LNG kaynaklı elektrik alımlarının kWh başına P15,50'ye kadar çıktığı faturalandırma dönemi.
- 4 Kasım 2026: ICSC, yenilenebilir enerji ve depolama seçeneklerinin değerlendirilmesi çağrısını yayımladı.
- Kasım: ERC'nin taslak kuralları ve doğal gaz ihalesine ilişkin ilk fiyat hesaplamasını kamuoyu istişaresine sunması bekleniyor.
Kesin bir istişare veya ihale tarihi açıklanmadı. Düzenleyici kurumun bir sonraki adımı, önerilen yöntemi paydaşların değerlendirmesine sunmak. Böylece çerçeve tamamlanmadan önce fiyat hesabı ve ödeme düzenlemeleri incelenebilecek.
Kurallar, yatırımcılar açısından yatırımlarını karşılamak için elde edebilecekleri gelirleri şekillendirecek. Tüketiciler açısından temel kararlar ise santral kapasitesinin maliyeti, piyasa gelirlerinin ödenecek tutarı nasıl azaltacağı ve ödeme açığının faturalara nasıl yansıyacağıyla ilgili.
Öne Çıkanlar
- ERC'nin doğal gaz ihalesi için ilk referans fiyatı kWh başına P10'a ulaşabilir; taslak kurallar ve kamuoyu istişareleri planlanıyor.
- DOE, Luzon ile Cebu ve Panay arasında paylaştırılacak 3.840 MW'lık alım öneriyor.
- Önerilen yüzde 42 kapasite faktörü, inşaat maliyetlerinin sınırlı elektrik üretimi üzerinden karşılanmasına ilişkin kaygılara yol açtı.
- ERC, spot piyasadan elde edilen sermaye maliyeti karşılıklarının düşülmesi için bir mekanizma geliştiriyor.
- ICSC, ithal LNG maliyetleri ve piyasa gelirlerindeki açığın tüketicilere ödetilmesi olasılığı konusunda uyarıda bulundu.
- Grup, hükümeti doğal gazın yanı sıra güneş enerjisini, bataryaları ve pompaj depolamalı hidroelektriği de değerlendirmeye çağırdı.






