Cakarta’ya takviye gönderilirken dördüncü şüphelinin adı açıklandı
Polis, Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun izinsiz gözetlendiği ve dinlenen iletişim kayıtlarının silindiği iddialarını soruştururken Endonezya, Cakarta’ya 20.980 asker sevk ediyor; 13.140 asker de göreve hazır bekletiliyor. Soruşturmacılar, 5 Kasım 2026’da dördüncü şüpheli olarak Emniyet Genel Müdür Yardımcısı Slamet Uliandi’nin adını açıkladı. Soruşturma, eski Emniyet Genel Müdürü Listyo Sigit Prabowo’nun cumhurbaşkanlığı özel kalem müdürlüğü görevinden alınmasına yol açmıştı.
İçindekiler
- Cakarta’ya takviye gönderilirken dördüncü şüphelinin adı açıklandı
- Sevkiyat neleri kapsıyor?
- Kimler soruşturuluyor?
- Gözetim sistemi iddiaya göre nasıl kötüye kullanıldı?
- Silinen kayıtlar neden önemli?
- Dinleme suçlamalarından olası vatana ihanet iddiasına
- Binlerce olası hedef mahremiyeti gündeme taşıyor
- Siyasi baskı artarken Widodo’dan açıklama
- Polis yöneticilerine şeffaflık çağrısı
- Dosyanın seyrini belirleyen tarihler
- Öne Çıkanlar
Listyo’nun da aralarında bulunduğu üç üst düzey polis, Batı Cava eyaletinin Depok kentindeki Mobil Tugay karargâhında tutuluyor. Daha önce tanık olarak sorgulanan Slamet, felç geçirdikten sonra iyileşme sürecinde olduğu için gözaltına alınmadı. Açıklamayı, Bareskrim olarak bilinen Ulusal Polis Kriminal Soruşturma Dairesinin siber suçlardan sorumlu direktörü Tuğgeneral Suhermanto yaptı.
Soruşturma, polis dinleme sisteminin iddia edilen şekilde kötüye kullanılmasını, elektronik bilgilere izinsiz erişimi ve kayıtların yok edilmesini konu alıyor. Polise göre hedefler arasında cumhurbaşkanı, hükümet yetkilileri, siyasetçiler, gazeteciler, sivil toplum temsilcileri ve iş insanları bulunuyor.
Askerî yetkililer birlik hareketliliğini olağan güvenlik hazırlıkları olarak nitelendirdi. Her iki gelişme de aynı hafta içinde yaşanmış olsa da yetkililer sevkiyat ile telefon dinleme soruşturması arasında bağlantı olduğunu doğrulamadı.
Soruşturmada artık acil yanıt bekleyen üç konu bir arada: Gözetimi kim yetkilendirdi, toplanan bilgilere ne oldu ve yasal soruşturmalar için tasarlanan bir polis sistemi meşru bir ceza soruşturmasının dışında kalan kişilere karşı nasıl kullanıldı? Bakanlar vatana ihanet suçlaması olasılığını da gündeme getirirken soruşturmacılar operasyonun amacını incelemeyi sürdürüyor.
Sevkiyat neleri kapsıyor?
Deniz Kuvvetleri Harekât Başkan Yardımcısı Koramiral Yayan Sofiyan, sevk edilen personel sayısını 20.980 olarak açıkladı. İlk aşama, 2 Kasım’da Cakarta’da zaten konuşlu birliklerden 2.100 personelle başladı. Başkent dışından takviye birlikler 4 Kasım’da gelmeye başladı.
Personel katkısında deniz piyade ve deniz kuvvetleri birliklerinin yanı sıra Java’daki eğitim merkezleri ile Lampung eyaletindeki deniz üsleri de yer alıyor. Sofiyan, gerekmesi hâlinde 13.140 personelin daha sevke hazır olduğunu söyledi. Açıklanan sevkiyat ve hazır bekletilen birliklerin toplamı 34.120 personele ulaşıyor; ancak hazır bekletilen birlikler harekete geçirilmiş değil, ihtiyaç hâlinde kullanılmak üzere bekliyor.
Askerî sözcü Tümgeneral Muhammad Nas, sevkiyatın ulusal güvenliği ve toprak bütünlüğünü koruma çalışmalarının parçası olduğunu söyledi. Ordunun tutumunu şu sözlerle açıkladı:
Asker sevkiyatı olağan bir durumdur.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre personelin çoğu kışlalarda ve diğer tesislerde bekletiliyordu. Açıklanan sevkiyatın büyüklüğüne rağmen 5 Kasım’daki duruma ilişkin haberde Cakarta sokaklarında gözle görülür bir askerî varlık bulunmadığı belirtildi.
Daha özel bir güvenlik görevi kapsamında, eski Cumhurbaşkanı Joko Widodo’nun o gün katıldığı duruşmayı korumak üzere 5.500 polis ve asker görevlendirildi. Bu sayı mahkeme güvenliği operasyonunu ifade ediyor; yetkililer bunun daha geniş kapsamlı asker sevkiyatıyla nasıl örtüştüğünü açıklamadı.
Kimler soruşturuluyor?
Bareskrim Başkanı Komiser General Asep Safrudin, 3 Kasım’da ilk üç şüphelinin adını açıkladı: Listyo Sigit Prabowo, Ahrie Sonta Nasution ve Eko Hadi Santoso. Polis, üçünün de 1 Kasım’da gözaltına alındığını bildirdi.
Listyo, Widodo tarafından atandıktan sonra 2021’de emniyet genel müdürü olmuştu. İddiaların kamuoyuna yansımasından yaklaşık bir ay önce, Ekim 2026’da Prabowo’nun cumhurbaşkanlığı özel kalem müdürlüğüne atanmıştı. Hükümet, Prabowo’nun Listyo’yu 4 Kasım’da görevden aldığını doğruladı.
Ahrie, Ulusal Polis Hukuk Dairesi başkanı olarak tanımlandı. Eko’nun ise Ulusal Polis Eğitim ve Öğretim Enstitüsünde kıdemli eğitmen olduğu belirtildi. Şüpheliler suçlamalara kamuoyu önünde yanıt vermedi.
Polis brifinglerinde baş harfleri SU olarak belirtilen Slamet, dosyanın incelenmesinin ardından 5 Kasım’da şüpheliler arasına eklendi. Suhermanto, Slamet’in Bareskrim İzleme Merkezi’nde danışman denetçi olarak görev yaptığını ve 2010-2019 yılları arasında merkezin izleme bölümünün başında bulunduğunu söyledi.
Polis, Asep’in yönettiği özel bir soruşturma ekibi kurdu. 5 Kasım’daki bilgilendirmeye kadar soruşturmacılar 13 tanığı ve beş uzmanı dinledi. Uzmanlardan üçü elektronik bilgi ve işlemler, ikisi ise ceza hukuku alanındaydı.
Gözetim sistemi iddiaya göre nasıl kötüye kullanıldı?
Asep, telefon numaralarının gerekli doğrulama yapılmadan ve geçerli bir polis soruşturmasıyla bağlantısı bulunmadan Yasal Dinleme Yönetim Sistemi’ne (LIMS) girildiğini söyledi. LIMS, iletişim dinlemelerini yönetmek için kullanılan bir sistem. Hangi numaraların, hangi soruşturma amacıyla izlenebileceğini yasal yetki ve onay süreçleri belirliyor.
Soruşturmacılar, şüphelilerin bu süreçleri devre dışı bıraktığını öne sürüyor. Polis açıklamalarına göre Ulusal Polis gözetim sistemine erişim, iletişimleri yasal bir soruşturmanın kapsamına girmeyen kişileri izlemek için kullanıldı.
Polis bilgilendirmelerinde iddia edilen faaliyet 2025 ve 2026 yıllarına tarihleniyor; ancak polis iddialarına ilişkin bazı haberlerde dönem 2024 ve 2025 olarak da aktarılıyor. Dolayısıyla kesin başlangıç ve bitiş tarihlerinin açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Soruşturmacılar 11 cep telefonu, bir iPad ve dört USB bellek ele geçirdi. Bu cihazlar sisteme erişimin, dinlenen bilgilerin nasıl işlendiğinin ve elektronik kayıtların iddiaya göre nasıl silindiğinin incelendiği soruşturmanın parçası.
Asıl mesele, ekipmanı kimin kullandığından ibaret değil. Soruşturmacılar telefon numaralarını kimin seçtiğini, erişimi kimin onayladığını ve elde edilen bilgileri kimin aldığını araştırıyor. Bir numaranın sunucuya girilmesinden operasyonun yetkilendirilmesine kadar her adım farklı bir sorumluluk türü içeriyor.
Silinen kayıtlar neden önemli?
Suhermanto, EH ve AS olarak tanımlanan şüphelilerin sistemin kurulması ya da telefonların dinlenmesi için Slamet’in onayını almaları gerektiğini söyledi. Bu bağlamda sistemin kurulması, seçilen bir numarayı izlemeye başlamak üzere sistemi hazırlamak anlamına geliyor.
Polis, AS’nin Ekim 2026’nın başlarında dinleme sonuçlarının silinmesi için izin istediğini ve Slamet’in kalıcı silme işlemini onayladığını öne sürüyor. Soruşturmacılar ayrıca ekim ayının sonlarında dosyaların silinmesi talimatı verildiğini ve aynı ay elektronik kayıtların kaldırıldığını belirtti.
Dinleme dosyaları gözetim sırasında toplanan bilgileri içeriyor. Elektronik kayıtlar ise erişim ya da değişiklikler gibi sistem içindeki işlemleri kaydediyor. Soruşturmacılar her ikisini de inceliyor; dosyaların içeriği nelerin toplandığını ortaya koyabilirken kayıtlar sistemin nasıl kullanıldığını yeniden oluşturmaya yardımcı olabilir.
Slamet’in onay verdiği iddiası, soruşturmaya bir denetim boyutu kazandırıyor. Polis, ekipmanı kullanan personelin üst kademesindeki kararları; gözetimi başlatma izni ile sonuçların silinmesine yönelik onay dâhil olmak üzere soruşturuyor.
Slamet’e yönelik suçlamanın odağında bu onay rolü bulunuyor. İzleme bölümündeki önceki görevi ve daha sonra üstlendiği danışmanlık yetkisi, soruşturmacıların yeniden oluşturmaya çalıştığı sorumluluk zincirinin parçaları.
Dinleme suçlamalarından olası vatana ihanet iddiasına
Suhermanto, Slamet hakkında uygulanan çeşitli hükümleri şöyle sıraladı: Hukuka aykırı erişimle ilgili 2023 tarihli 1 sayılı Kanun’un 332. maddesinin 1. ve/veya 2. fıkraları; aynı kanunun dinlemeyle ilgili 258. maddesinin 1. fıkrası; silme dâhil elektronik bilgilere müdahaleyi düzenleyen Elektronik Bilgi ve İşlemler Kanunu’nun 32. maddesinin 1. fıkrası.
Suhermanto, hukuka aykırı erişim için altı yıla, dinleme hükmü kapsamında 10 yıla, elektronik bilgi hükmü kapsamında ise sekiz yıla kadar hapis cezası öngörüldüğünü söyledi. Polis ayrıca Suç Kanunu’nun suça iştirakle ilgili 20. maddesine de atıfta bulundu. Olası bir davada verilecek ceza, yöneltilen suçlamalara ve mahkemenin bulgularına bağlı olacak.
Hukuk, İnsan Hakları, Göç ve Islah İşlerinden Sorumlu Koordinasyon Bakanı Yusril Ihza Mahendra, soruşturmacıların Suç Kanunu’nun 191. maddesinin uygulanıp uygulanamayacağını değerlendirdiğini söyledi. Bu hüküm ölüm cezasına kadar uzanan cezalar öngörüyor. Yusril, vatana ihanet değerlendirmesinin ön aşamada olduğunu belirterek soruşturmacıların saik ve operasyonun nihai amacını incelemeyi sürdürdüğünü kaydetti.
Yusril, ilk bulguların dinleme suçlamalarını desteklediğini, sonraki bulguların ise hükümetin işleyişini engellemeye yönelik olası bir girişime işaret ettiğini söyledi. Gelişen değerlendirmeyi 4 Kasım’daki basın toplantısında şöyle anlattı:
Soruşturmanın şimdiye kadarki ilerleyişine dayanarak vatana ihanet eylemine işaret eden belirtiler ve emareler var.
Devlet Sekreteri Bakanı Prasetyo Hadi de iddia edilen gözetimi ulusal çıkarlar ve liderliğin güvenliği açısından tehdit olarak nitelendirdi. Bir cumhurbaşkanıyla yapılan iletişimlerde hükümet kararları ve güvenlikle ilgili hassas bilgiler bulunabileceğinden, materyalin hangi amaçla kullanıldığı soruşturmanın temel konularından biri.
Binlerce olası hedef mahremiyeti gündeme taşıyor
Soruşturmaya yakın, adı açıklanmayan bir kişinin verdiği bilgiye göre bildirilen listede 6.000’den fazla telefon numarası bulunuyor. Listede gazeteci ve siyasetçi Akbar Faizal ile hukuk akademisyenleri Feri Amsari ve Zainal Mochtar’ın da olduğu öne sürülüyor. Polis, hedeflerin genel kategorilerini kamuoyuna açıkladı ancak bu sayıyı doğrulamadı ve tam listeyi yayımlamadı.
Telefon numarası ile kişi sayısı aynı ölçüt değil: Bir kişi birden fazla numara kullanabilir. İddia edilen operasyonun kapsamını belirlemek için gerçekte kimlerin, ne kadar süreyle izlendiğinin ve hangi bilgilerin toplandığının ortaya çıkarılması gerekiyor.
Uluslararası Af Örgütü Endonezya İcra Direktörü Usman Hamid, gözetimin insan haklarını ihlal edebileceği ve eleştirmenleri sindirmek için kullanılabileceği uyarısında bulundu. Soruşturmacılara, cumhurbaşkanlığı dışındaki kişileri de ele almaları çağrısı yaptı:
Bu mesele yalnızca cumhurbaşkanının iddia edilen şekilde dinlenmesinden ibaret değil. Yetkililer başka kimlerin hedef alınmış olabileceğini açıklamalı ve operasyonun tüm etkilerini soruşturmalı.
Gazeteciler, aktivistler ve iş insanları açısından özel iletişimler; gizli kaynakların kimliklerini, kampanya planlarını ya da ticari kararları içerebilir. Dolayısıyla soruşturma hem cumhurbaşkanının güvenliğini hem de kişisel bilgilerin kamusal yaşamın farklı alanlarında nasıl kullanıldığını ilgilendiriyor.
Siyasi baskı artarken Widodo’dan açıklama
Widodo, sahte üniversite diploması kullandığı iddialarından kaynaklanan hakaret davasında tanık olarak 5 Kasım’da Doğu Cakarta Bölge Mahkemesine gitti. İddiaları reddediyor. Dava, telefon dinleme soruşturmasından ayrı bir dosya.
Eski cumhurbaşkanı duruşmanın ardından gözetim soruşturması hakkında konuştu. Soruşturmacılar tarafından herhangi bir suçlamaya konu edilmeyen Widodo, sürece saygı gösterilmesi çağrısı yaptı:
Hepimiz devam eden hukuk sürecine saygı göstermeliyiz; soruşturmanın sonucunu bekleyelim.
Eski Emniyet Genel Müdür Yardımcısı emekli General Nugroho, Widodo’dan talimat gelip gelmediği de dâhil olmak üzere soruşturmacılara tüm komuta zincirini inceleme çağrısı yaptı. Eski Halk Danışma Meclisi Başkanı Amien Rais de kapsamlı bir soruşturma talep etti ve eski cumhurbaşkanının olası müdahalesini kamuoyu önünde gündeme getirdi.
Amien, polis reformuna yönelik önceki eleştirileri nedeniyle Prabowo’dan özür diledi. Jimly Asshiddiqie başkanlığında 10 üyeden oluşan bir komisyonun üç aylık çalışmanın ardından 3.000 sayfalık bir kitap hazırladığını söyledi; ancak reform için net bir yön belirleyip belirlemediğini sorguladı.
Cumhurbaşkanlığı Kabine Sekreteri Teddy Indra Wijaya da askerî polisin kendisini sorgulayıp serbest bıraktığına ilişkin doğrulanmamış bir iddia nedeniyle kamuoyundaki tartışmalara dâhil oldu. İddianın zamanı, yeri, konusu, hukuki durumu ve gözetim soruşturmasıyla bağlantısı doğrulanmadı. Teddy, 27 Ekim’de ve yeniden 5 Kasım’da sarayda Prabowo’ya eşlik ederken görüldü.
Polis yöneticilerine şeffaflık çağrısı
Emekli Komiser General Mochamad Iriawan, bilinen adıyla Iwan Bule, eski üst düzey yöneticilere ayrıcalık tanınmadan profesyonel ve şeffaf bir soruşturma yürütülmesi çağrısında bulundu. Polisin bağlılığının hukuka uygun olması ve devlete ve halka hizmet etmesi gerektiğini söyledi.
Emniyet Genel Müdürü General Suyudi Ario Seto ile 5 Kasım’da yapılan toplantıda polis emeklileri derneği PP Polri soruşturmayı destekledi. Dernek Başkanı ve eski Emniyet Genel Müdürü Bambang Hendarso Danuri, yönetimin konuyu mevcut ve eski emniyet genel müdürleri arasındaki rekabet değil, polis memurlarının karıştığı bir ceza davası olarak değerlendirdiğini söyledi.
Bambang, bu oranı gösteren anketi belirtmeden halkın polise güveninin yüzde 80’e ulaştığını söyledi. Dernek, yedi etik mesaj iletti ve polis, ordu, bakanlıklar ile diğer kurumlar arasındaki koordinasyonu övdü.
Siyasi liderler de açıklama yaptı. Ulusal Uyanış Partisi Başkanı Abdul Muhaimin Iskandar, Prabowo ve Suyudi’yi polisin verdiği karşılık nedeniyle övdü. Demokrat Parti Başkanı Agus Harimurti Yudhoyono, yasa dışı dinlemeyi ulusal güvenlik, mahremiyet, kamu güveni ve demokrasiye yönelik tehdit olarak nitelendirdi ve soruşturmanın hukuka uygun yürütülmesini istedi.
Bu açıklamalardaki ortak talep somut: Soruşturmacılar sorumlu olan herkesi belirlemeli, yetkilendirme sürecini açıklamalı ve iletişimleri iddiaya göre izlenen kişilere ne olduğunu ortaya koymalı.
Dosyanın seyrini belirleyen tarihler
Üç üst düzey polisin gözaltına alınmasından cumhurbaşkanlığı yardımcısının görevden alınmasına ve dördüncü şüphelinin açıklanmasına uzanan gelişmeler hızla yaşandı.
- Ekim 2026: Soruşturmacılar dinleme dosyalarının ve elektronik kayıtların silinmesi talimatı verildiğini öne sürüyor. Aynı ay Listyo cumhurbaşkanlığı özel kalem müdürlüğüne atandı.
- 1 Kasım: Polise göre Listyo, Ahrie ve Eko gözaltına alındı.
- 2 Kasım: İlk sevkiyat aşaması, Cakarta’da zaten konuşlu 2.100 personelle başladı.
- 3 Kasım: Asep ilk üç şüphelinin adını açıkladı.
- 4 Kasım: Takviye birlikler gelmeye başladı, Listyo görevden alındı ve bakanlar olası vatana ihanet suçlamalarını görüştü.
- 5 Kasım: Slamet dördüncü şüpheli oldu; 5.500 polis ve asker de Widodo’nun mahkemeye gelişinde güvenliği sağladı.
Soruşturmacılar henüz saik konusunda nihai bir bulgu açıklamadı, dinlenen bilgileri alan herkesin kimliğini belirlemedi veya dava açılacağı tarihi duyurmadı. Sıradaki önemli kararlar, her şüpheliye karşı bulunan deliller ve soruşturmanın dinleme, hukuka aykırı erişim ve silme suçlamalarının ötesine genişleyip genişlemeyeceğiyle ilgili.
Öne Çıkanlar
- Endonezya, Cakarta’ya 20.980 personel sevk edileceğini, 13.140 personelin de hazır bekletileceğini açıkladı.
- Yetkililer asker sevkiyatı ile telefon dinleme soruşturması arasında bağlantı olduğunu doğrulamadı.
- Dört polis memuru şüpheli. Üçü gözaltında; Slamet Uliandi felçten sonra iyileşiyor.
- Prabowo, Listyo Sigit Prabowo’yu cumhurbaşkanlığı özel kalem müdürlüğü görevinden aldı.
- Polis, LIMS gözetim sisteminin kötüye kullanıldığını ve elektronik kayıtların silindiğini öne sürüyor.
- Olası vatana ihanet suçlamaları incelenmeye devam ediyor; saik ve hedeflerin tam listesi henüz netleşmedi.






