Düşen Çiftlik Fiyatları Domuz Eti Ticaret Politikasını Baskı Altına Alıyor
Filipinler Tarım Bakanlığı, yerel domuz yetiştiricileri hayvanlarını üretim maliyetinin altında sattıklarını bildirirken domuz eti ithalatına uygulanan gümrük vergilerinin artırılmasını ve seçili domuz eti ithalatının 60 gün süreyle durdurulmasını istiyor. Öneriler, ülkenin zor durumdaki çiftçilere destek sağlama ile hanelere uygun fiyatlı et sunma arasındaki dengeyi nasıl kurduğunu değiştirebilir.
İçindekiler
- Düşen Çiftlik Fiyatları Domuz Eti Ticaret Politikasını Baskı Altına Alıyor
- Sınırda Neler Değişecek?
- Domuz Yetiştiricileri Neden Acil Destek İstiyor?
- İthalatçılar Bu Teşhise Neden İtiraz Ediyor?
- İthalat Rakamları Domuz Etinin Büyük Payını Gösteriyor
- Çiftlikteki Düşük Fiyatlar Tüketiciye Neden Yansımayabilir?
- İşletmeler Arz ve Gıda Faturaları Konusunda Uyarıyor
- Hükümet Sırada Neyi Değerlendiriyor?
- Öne Çıkanlar
Senato Çoğunluk Lideri Juan Miguel F. Zubiri, bakanlığın 2027 bütçe önerisine ilişkin bir oturumda canlı domuz fiyatlarının 2024'te kilogram başına 185 Filipin pesosundan (P185) P90-P120'ye düştüğünü söyledi. Üretim maliyetini kilogram başına P130-P140 olarak açıkladı. Bu rakamlara göre çiftçiler, maliyetlerine ve satış fiyatlarına bağlı olarak kilogram başına P10 ile P50 arasında zarar ediyor.
Samahang Industriya ng Agrikultura (SINAG) adlı tarım grubu, kilogram başına P50-P90 veya domuz başına yaklaşık P5.000-P9.000 ile daha yüksek bir zarar tahmini veriyor. Grubun başkanı Rosendo So, ithalatın çiftlik fiyatlarını düşürdüğünü ancak pazarlarda domuz etini ucuzlatmadığını savunuyor.
İthalatçılar ve British Chamber of Commerce Philippines önerilen kısıtlamalara karşı çıkıyor. Daha yüksek ithalat vergileri ve ülkeye giren sevkiyatların azalmasının gıda fiyatlarını artırabileceği, buna karşılık çiftliklerdeki hastalık, üretim maliyetleri ve diğer sorunları çözümsüz bırakabileceği uyarısında bulunuyorlar.
Sınırda Neler Değişecek?
Mevcut domuz eti tarifeleri, asgari erişim kotası (MAV) kapsamındaki ithalatta yüzde 15, kota dışındaki ithalatta yüzde 25. MAV, belirli miktarda etin daha düşük vergi oranıyla ülkeye girmesine izin veren bir kota. 62 sayılı Başkanlık Kararnamesi, bu düşük oranları 2028'e kadar uzattı.
Bakanlığın açıkladığı hedef, kota içinde yüzde 30, kota dışında yüzde 40. Meat Importers and Traders Association'ın görüş belgesinde yer alan kademeli öneri, oranların önce 2027'de yüzde 25 ve yüzde 35'e, ardından 2028'de yüzde 30 ve yüzde 40'a çıkarılmasını öngörüyor. SINAG ise yüzde 30 ve yüzde 40'lık oranların derhal yeniden yürürlüğe konmasını istiyor.
Gümrük tarifesi, ithal mallardan alınan vergidir. Gümrük değeri P100 olan bir sevkiyata yüzde 15 tarife uygulandığında, diğer masraflar hariç P15; yüzde 30 tarife uygulandığında ise P30 vergi eklenir. Daha yüksek bir tutarla karşılaşan ithalatçı kâr marjını daraltabilir, tedarikçiden daha düşük fiyat isteyebilir ya da maliyeti alıcılara yansıtabilir.
Önerilen ithalatın durdurulması ayrı bir önlem. Bakanlık, kasım ayından itibaren kasim (omuz), pigue (but) ve liempo (karın) etleri için ithalat izni verilmesinin 60 gün süreyle durdurulmasını görüştü. Nihai uygulama tarihi ve daha önce onaylanmış sevkiyatlara nasıl işlem yapılacağı açıklanmadı.
Domuz Yetiştiricileri Neden Acil Destek İstiyor?
SINAG, art arda yapılan tarife indirimlerinin önceki iki yılda yoğun ithalatı teşvik ettiğini; yem ve diğer giderler yükselmeye devam ederken yerli üreticileri bol miktarda yabancı ürünle rekabet etmek zorunda bıraktığını söylüyor. Grup, geçici bir durdurmanın çiftçilere hayvanlarını satmaları ve toparlanmaları için alan açacağını savunuyor.
Grubun başkanı So, ithalatın Filipinler'in gıda arzındaki rolüne ilişkin görüşünü şöyle anlattı:
İthalat, yerli üretimin yerini almamalı, onu tamamlamalı. Yerel üreticileri zarara uğratacak bir arz fazlası yaratmak yerine, gerçek arz açıklarını kapatmalı.
Zubiri, Bukidnon ve diğer tarım illerindeki çiftçilerin ciddi baskı altında olduğunu söyledi. Verdiği rakamlara göre domuz eti üreticilerinin yüzde 80'i küçük ölçekli, yüzde 20'si ise büyük ölçekli üreticilerden oluşuyor. Küçük işletmeler, fiyatların düzelmesini beklerken hayvanları beslemeyi sürdürmek için daha az kaynağa sahip olabiliyor.
Kilogram başına P185 olan 2024 fiyatının P90-P120'ye gerilemesi, yaklaşık yüzde 35 ila yüzde 51'lik bir düşüş anlamına geliyor. Yem, yakıt ve hayvan bakımı masraflarını ödemeye devam eden bir çiftçi için bu düşüş, yeni bir domuz grubunu yetiştirip yetiştiremeyeceğini belirleyebilir.
İthalatçılar Bu Teşhise Neden İtiraz Ediyor?
Meat Importers and Traders Association (MITA), Tarife Komisyonundan önerilen artışları reddetmesini istedi. Birlik, çiftlik fiyatlarındaki düşüşü ithalat artışından ziyade mevsimsel satışlara ve Afrika domuz vebası endişesine bağlıyor.
Afrika domuz vebası, domuzları öldürebilen ve çiftliklerde büyük kayıplara yol açabilen bulaşıcı bir hastalık. MITA, bazı yetiştiricilerin hastalık ve şiddetli hava koşullarına maruz kalma riskini azaltmak için yağmur mevsiminde hayvanlarını erken sattığını söylüyor. Bazıları ise okul yılı başladığında öğrenim ücretlerini ve hane giderlerini karşılamak için hayvanlarını satıyor.
Birlik, Filipinler İstatistik Kurumunun verilerinde Afrika domuz vebası salgınlarının ardından yıl ortasında ithalat miktarlarından bağımsız olarak benzer düşüşler görüldüğünü belirtiyor. MITA'ya göre ithalat vergilerini artırmak, bu baskıları ortadan kaldırmadan eti alıcılar için daha pahalı hâle getirir.
MITA'nın fahri başkanı Jesus Cham, bunun hem tüketiciler hem de işletmeler açısından doğuracağı sonuçlara ilişkin uyarıda bulundu:
Tarifeleri zamanından önce artırmak gıda enflasyonunu körükler, gıda üreticilerinin ham madde tedarikini tehlikeye atar ve tüketicilere gereksiz maliyet yükler.
MITA, düşük oranların 2028 sonrasında da korunmasını istiyor. Birliğin görüşü, SINAG'ınkinden farklı bir noktadan başlıyor: SINAG kayıpların başlıca nedeni olarak aşırı ithalat arzını gösterirken MITA hastalık endişelerine ve mevsimsel satış kararlarına işaret ediyor.
İthalat Rakamları Domuz Etinin Büyük Payını Gösteriyor
Tarife tartışmasında atıfta bulunulan Hayvancılık Endüstrisi Bürosu verilerine göre ocak-ağustos döneminde toplam et ithalatı 1,14 milyar kilogram oldu; bunun 602,65 milyon kilogramını domuz eti oluşturdu. Böylece domuz eti, bu dönemde ithal edilen etin yaklaşık yüzde 53'ünü oluşturdu.
Domuz eti ithalatı, bir önceki yılın aynı dönemindeki 573,09 milyon kilograma göre yüzde 5,2 artarak yaklaşık 29,56 milyon kilogram yükseldi. Tartışmada atıfta bulunulan Hayvancılık Endüstrisi Bürosunun başka bir veri setinde ise ocak-ağustos domuz eti ithalatı 602,65 milyon kilogram yerine 573.091 metrik ton, yani yaklaşık 573,09 milyon kilogram olarak veriliyor.
Hükümet ayrıca mayıs ayında domuz eti MAV'sini 54.210 metrik tondan 204.210 metrik tona çıkardı. Bu, 150.000 metrik tonluk artış anlamına geliyor ve kotayı önceki büyüklüğünün yaklaşık 3,8 katına çıkarıyor. Böylece daha fazla domuz eti, düşük tarife kapsamına girebilir.
British Chamber of Commerce Philippines'in başkan yardımcısı Chris Nelson, bazı tüccarların genişletilen kota kapsamındaki tahsisleri almakta zorlandığını söyledi. Oda, yerli üretim talebi karşılayana kadar ithalata erişimin sürmesini isterken tahsis düzenlemelerinin de netleştirilmesini talep ediyor.
Çiftlikteki Düşük Fiyatlar Tüketiciye Neden Yansımayabilir?
Zubiri, Mindanao'da canlı domuz fiyatlarının kilogram başına P100'e kadar gerilerken kent merkezlerinde domuz karnının kilogram başına P380'e satıldığını belirtti. Tarım ve ticaret müfettişlerine piyasa fiyatlarını ve aracıların eklediği kâr marjlarını inceleme çağrısı yaptı.
Çiftlik ve perakende fiyatları, gıda zincirinin farklı aşamalarını kapsıyor. Bir kilogram canlı hayvanın içindeki parçaların tamamı satılabilir et hâline gelmiyor. Kesim, nakliye, soğutma, işleme ve perakende faaliyetleri maliyet ekliyor; farklı et parçaları da farklı fiyatlardan satılıyor. Aradaki farkı anlamak için bu aşamaların ve süreç boyunca alınan kâr marjlarının incelenmesi gerekiyor.
SINAG, ithal domuz etinin ülkeye giriş maliyetinin kilogram başına P100-P160 olduğunu belirtiyor ve daha ucuz ithalatın tüketicilere aynı ölçüde rahatlama sağlamadığını savunuyor. Ülkeye giriş maliyeti, malların varış ülkesine getirilmesinin maliyetini ifade ediyor; sonrasında dağıtım ve perakende giderleri de ekleniyor.
Grubun eleştirisi, çiftçi gelirinin yanı sıra tüketici fiyatlarını da tartışmanın merkezine taşıyor. Çiftçiler daha az kazanırken tüketiciler yüksek fiyat ödemeye devam ediyorsa, yalnızca ithalata yönelik hükümet adımları dağıtım zinciri ve piyasa fiyatlarını da incelenmesi gereken konular hâline getiriyor.
İşletmeler Arz ve Gıda Faturaları Konusunda Uyarıyor
British Chamber of Commerce Philippines, yerel arz artan talebi karşılayana kadar tarife artışlarına karşı çıkan bir görüş belgesini Tarife Komisyonuna sundu. Oda, ithalatın durdurulmasının arzı daraltabileceğini ve hanelerin satın alma gücünü zayıflatabileceğini savunuyor.
Nelson, ani kesintilere ilişkin oda endişesini açıklarken ticaret koşullarının öngörülebilir olmasını da istedi:
Koşulların ve ticaretin net olduğu bir şekilde çalışmak istiyoruz; birinin çıkıp bir şeyi iki ay boyunca yasaklayabileceğini söylemesini değil.
MITA'ya göre tarifeler artarsa ithal omuz ve karın eti kullanan gıda üreticilerinin girdi maliyetleri yükselir. Restoranlar, artan maliyetleri üstlenmek ya da menü fiyatlarını artırmak zorunda kalır. Haneler bu artışı hem taze domuz eti alımlarında hem de hazır yemeklerde hissedebilir.
MITA ayrıca tarife artışlarının Filipinler-Avrupa Birliği serbest ticaret anlaşması müzakerelerini ve Trans-Pasifik Ortaklığı için Kapsamlı ve İlerici Anlaşma'ya katılım görüşmelerini etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu kaygı, çiftliklerin ayakta kalması, perakende fiyatları ve hastalık kontrolünü içeren anlaşmazlığa ticaret politikasını da ekliyor.
Hükümet Sırada Neyi Değerlendiriyor?
Tarım Bakanı Francisco Tiu Laurel Jr., Senato oturumunda hükümetin omuz, but ve karın etlerinin ithalatını 60 gün süreyle durdurmayı ya da yeni Sağlık ve Bitki Sağlığı İthalat İzinlerinin verilmesini durdurmayı değerlendirdiğini söyledi. Yaygın olarak SPSIC adıyla bilinen bu izinler, tarım ürünleri ithalatında gerekli olan sağlık ve güvenlik belgeleri.
Zubiri, Laurel'e aşırı ithalatın yanı sıra yıkıcı fiyatlandırma ve tarım ürünleri kaçakçılığına karşı da harekete geçme çağrısı yaptı. Kamu pazarlarında tüketiciler çok daha yüksek fiyatlar ödemeye devam ederken düşük fiyat alan çiftçileri korumak için denetimlerin görünür biçimde uygulanması gerektiğini savundu.
Tartışmanın merkezindeki tarihler ve önerilen değişiklikler şöyle:
- 2024: Zubiri'nin karşılaştırmasına göre çiftlikte canlı domuz fiyatı kilogram başına P185'ti.
- Mayıs: Hükümet domuz eti MAV'sini 54.210 metrik tondan 204.210 metrik tona çıkardı.
- Kasım: Bakanlık, seçili domuz eti parçalarına yönelik izinlerin 60 gün süreyle durdurulmasını başlatmayı önerdi.
- 2027: Kademeli tarife önerisine göre oranlar kota içinde yüzde 25, kota dışında yüzde 35 olacak.
- 2028: Kademeli öneriyle bu oranlar yüzde 30 ve yüzde 40'a çıkarılacak. 62 sayılı Başkanlık Kararnamesi ise mevcut durumda düşük tarifeleri o yılın sonuna kadar uzatıyor.
Ekonomi yetkilileri, tatil dönemindeki harcamalar ve hükümet harcamalarının hız kazanmasının desteğiyle yılın son çeyreğinde yerli üretimin artmasını bekliyor. Kasım ayında önerilen kısıtlama, tatil alışverişi sezonunun yaklaşmasıyla aynı döneme denk gelecek. Bu nedenle domuz etinin bulunabilirliği ve fiyatı hükümetin kararında belirleyici olacak.
Çiftçiler, hayvan yetiştirme maliyetlerini karşılayacak fiyatlar istiyor. Tüketiciler uygun fiyatlı et, işleyiciler ve tüccarlar ise güvenilir tedarik arıyor. Hükümetin önündeki acil görev, daha sıkı ithalat kısıtlamalarının yerli üretimi desteklerken pazarlara yeterli miktarda domuz eti ulaşmasını sağlayıp sağlayamayacağına karar vermek.
Öne Çıkanlar
- Tarım Bakanlığı, domuz eti tarifelerinin artırılmasını ve seçili ürünlerin ithalatının 60 gün süreyle durdurulmasını istiyor.
- Mevcut tarifeler, ithalat kotası içinde yüzde 15, kota dışında yüzde 25.
- Kademeli bir öneriyle tarifeler 2027'de, ardından 2028'de artırılarak yüzde 30 ve yüzde 40'a çıkarılacak.
- Zubiri, canlı domuz fiyatlarının kilogram başına P90-P120'ye düştüğünü, tahmini üretim maliyetlerinin ise P130-P140 olduğunu söylüyor.
- SINAG çiftçilerin zarar etmesini yoğun ithalata bağlıyor; MITA ise mevsimsel satışları ve Afrika domuz vebası endişesini öne çıkarıyor.
- İthalatçılar ve British Chamber of Commerce Philippines, kısıtlamaların tüketici fiyatlarını artırabileceği ve arzı aksatabileceği uyarısında bulunuyor.
- Önerilen ithalat durdurmasının nihai koşulları ve uygulama tarihi açıklanmadı.






