Ofis çalışanları yapay zekâ kaynaklı artan baskıyla karşı karşıya
Thailand Development Research Institute'a (TDRI) göre yaklaşık 2,2 milyon Taylandlı çalışan, yani iş gücünün yüzde 5,6'sı, yapay zekâya yüksek düzeyde maruz kalan mesleklerde çalışıyor. Enstitünün değerlendirmesine göre risk altındaki çalışanların oranında Tayland, Singapur ve Filipinler'in ardından Güneydoğu Asya'da üçüncü sırada yer alıyor.
İçindekiler
- Ofis çalışanları yapay zekâ kaynaklı artan baskıyla karşı karşıya
- 2,2 milyon çalışanı riske atan ne?
- Yapay zekâ becerileri teknoloji işlerinin ötesine yayılıyor
- TDRI işveren talebindeki değişimi nasıl izliyor?
- 2030 için ağır bir senaryo
- İşletmeleri desteklerken işleri de yeniden tasarlamak
- Eğitimin bir hedefi ve karşılığı olmalı
- Daha ucuz yapay zekâ çevrim içi dolandırıcılığı da güçlendiriyor
- Öne Çıkanlar
Uyarı, teknoloji şirketlerinin ötesine uzanıyor. Yazılımlar sözcükler, sayılar, görüntüler ve sesle ilgili daha fazla görevi üstlendikçe büro memurları, veri girişi çalışanları, muhasebeciler, çevirmenler, pazarlamacılar ve reklam içeriği üretenler de risk altındaki gruplar arasında yer alıyor.
TDRI araştırmacısı Dr. Phutthiphan Hiranyathakul, bulguları TDRI'nin 2026 Yıllık Kamu Konferansı'nda sundu. 50 meslek grubunu kapsayan değerlendirmede, işlerinin önemli bir bölümü yapay zekâ tarafından yapılabilecek çalışanlar belirlendi.
İşsizlik, 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 10 artarak 401 bine ulaştı ve yaklaşık iki yılın en yüksek seviyesine çıktı. Toplamın büyük bölümünü 20-24 yaş aralığındaki gençler oluştururken yeni mezunlar, ofis ve profesyonel işlere girme konusunda daha az fırsatla karşılaştı.
TDRI, yapay zekânın iş dünyasında benimsenmesini işlerin yeniden tasarlanması, eğitim ve daha net kariyer yollarıyla buluşturacak devlet desteği çağrısında bulunuyor. Enstitünün temel kaygısı somut: Şirketler bu teknolojiyle daha fazla üretim yapabilir; ancak çalışanların bu kazançlardan pay alabilmesi ve mevcut görevleri ortadan kalktığında geçerli işlere geçebilmesi gerekiyor.
2,2 milyon çalışanı riske atan ne?
TDRI'nin değerlendirmesinde, bir mesleği oluşturan daha küçük görevleri incelemek için Uluslararası Çalışma Örgütü'nün bir endeksi kullanılıyor. Bir iş; bilgi girişi, belgeleri kontrol etme, müşterileri yanıtlama ve karar verme gibi birden fazla faaliyetten oluşabilir. Yapay zekâya maruz kalma düzeyi, bu işlerin ne kadarını yazılımların yapabileceğine bağlı.
Enstitü, etkilenen meslekleri iki kategoriye ayırıyor. Büro memurları ve veri girişi çalışanları, yapay zekânın görevlerin çoğunu yerine getirebileceği kategoride bulunuyor. Muhasebeciler, çevirmenler, pazarlamacılar ve yaratıcı işlerde çalışanlar ise yüksek düzeyde maruz kalan gruplar arasında.
2,2 milyonluk rakam her iki kategoriyi de kapsıyor. İstihdam üzerindeki nihai etki, şirketlerin hangi görevleri otomatikleştireceğine ve kalan işleri nasıl yeniden düzenleyeceğine bağlı. Bir şirket, rutin işlemler için daha az çalışana ihtiyaç duyarken çalışanlara sonuçları kontrol etme veya müşterilerle ilgilenme konusunda daha fazla sorumluluk verebilir.
Önceki otomasyon dalgaları çoğunlukla fiziksel ve tekrarlayan işleri etkiliyordu. TDRI'nin uyarısı ise iş gücü piyasasının farklı bir kesimine odaklanıyor: Dil, hesaplama ve yaratıcı muhakeme gerektiren işlere. Bunlar, geleneksel olarak iyi ücret ve terfi fırsatları sunan pozisyonları da kapsıyor.
Yapay zekâ becerileri teknoloji işlerinin ötesine yayılıyor
Phutthiphan'ın sunduğu bulgulara göre, yapay zekâ becerisi isteyen çevrim içi iş ilanları 2024'ün ikinci çeyreği ile 2026'nın ikinci çeyreği arasında dört katına çıktı. Aynı dönemde çevrim içi iş ilanlarının toplamı yalnızca yüzde 6 arttı.
İlan sayısının öncekinin dört katına çıkması yüzde 300'lük bir artış anlamına geliyor. Genel ilanlardaki yüzde 6'lık yükselişle karşılaştırıldığında bu, daha geniş iş piyasası çok daha yavaş büyürken yapay zekâ gerekliliklerinin işe alım süreçlerine ne hızla yayıldığını gösteriyor.
İşverenler bu becerileri bilgi teknolojilerinin yanı sıra idari işler, finans, yönetim, muhasebe, pazarlama ve yaratıcı işlerde de arıyor. Adaylar açısından yapay zekâ bilgisi, hesapları yönetmek veya reklam üretmek gibi temel amacı başka olan mesleklerde de giderek önem kazanıyor.
Yeni mezunlar özellikle baskı altında; çünkü giriş seviyesindeki birçok görev, yazılımların düşük maliyetle yapabileceği işler arasında. Veri girişi, temel muhasebe kontrolleri, reklam metni yazımı ve video düzenleme, giderek otomatikleştirilen faaliyetlerden bazıları. Bu düzeydeki iş fırsatlarının azalması, daha sonra sorumluluk üstlenmek için gereken ilk deneyimi kazanmayı zorlaştırabilir.
TDRI işveren talebindeki değişimi nasıl izliyor?
TDRI, işe alım süreçlerini incelemek için de yapay zekâdan yararlandı. 20 Haziran 2025'te yayımlanan çevrim içi iş gücü piyasası analizi, 2024'ün üçüncü çeyreğine ait ilanları inceleyen ve 20'den fazla çevrim içi platformdan bilgi toplayan bir projeyi anlatıyor.
Proje, yaygın işe alım siteleriyle uzmanlık platformlarını merkezi bir bulut veri tabanında bir araya getirdi. Araştırmacılar bilgileri incelemeden önce yinelenen ilanları kaldırdı ve yazım hatalarını düzeltti. Bu adımlar, tekrarlanan ilanların veya tutarsız ifadelerin işveren talebine dair tabloyu çarpıtmasını önlemeye yardımcı oluyor.
Ekip, pozisyonları Tayland Standart Endüstri Sınıflandırması'na göre sınıflandırdı ve verileri ABD Çalışma Bakanlığı tarafından tutulan meslek veri tabanı O*NET ile ilişkilendirdi. Bu bağlantı, araştırmacılara iş tanımlarını ve becerileri karşılaştırmak için başka bir yol sunuyor.
İlanlardaki becerileri çıkarmak için büyük dil modelleri (LLM) kullanıldı. Bunlar dili işleyen yapay zekâ sistemleri. Araştırmacılar, işverenlerin aradığı yetkinlikleri belirleyip düzenlemek için istem mühendisliği olarak bilinen, özenle tasarlanmış yönergelerden yararlandı.
Proje, insan kaynakları ve kurumsal gelişim, araştırma ve inovasyon alanlarında Tayland'ın fonlama kurumu olan PMU-B'nin desteğini aldı. Çalışmada bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında iş gücü planlaması; belirli büyüme sektörleri ile biyo, döngüsel ve yeşil ekonomi hedeflendi. Haziran 2025 tarihli yayın bu önceki araştırma projesini anlatırken konferansta sunulan bulgular, işe alımdaki değişimlerin 2026'nın ikinci çeyreğine kadar uzanan değerlendirmesini içeriyor.
2030 için ağır bir senaryo
TDRI'nin en ağır ekonomik senaryosunda, işsizliğin 2030'da yüzde 3,66'ya ulaşacağı ve toplam ücretlerin yüzde 1 düşeceği öngörülüyor. Hesaplama, yapay zekânın bilişsel işlerin, yani düşünme ve bilgi işlemeyi içeren işlerin yüzde 80'ini yapabileceği ve şirketlerin bu teknolojiyi benimseme oranının yüzde 60'a ulaşacağı varsayımlarına dayanıyor.
Bu varsayımlar, sonucun temelini oluşturuyor. Model, teknolojik kapasite ve iş dünyasında benimsenme düzeyinin belirli bir bileşimi altında neler olabileceğini inceliyor. Yüzde 3,66'lık oran 2030'a yönelik koşullu bir öngörü; 401 bin işsiz rakamıysa 2026'nın ikinci çeyreğine ait.
TDRI, kamu maliyesi üzerindeki baskıya da dikkat çekiyor. Kazançların düşmesi ve ücretli çalışan sayısının azalması gelir vergisi tahsilatlarını azaltırken, işsizliğin artması sosyal yardımlara olan talebi yükseltir. Enstitü, bu bileşimin Sosyal Güvenlik Fonu'nu zorlayabileceği uyarısında bulunuyor.
Araştırma ve öngörülerdeki temel tarihler şöyle:
- 2024'ün üçüncü çeyreği: TDRI'nin çevrim içi işe alım ve becerilerle ilgili yayımlanmış projesinde incelenen dönem.
- 20 Haziran 2025: Araştırma projesinin tanıtımının yayımlandığı tarih.
- 2024'ün ikinci çeyreğinden 2026'nın ikinci çeyreğine: Yapay zekâ becerisi isteyen ilanların dört katına çıktığını gösteren karşılaştırma dönemi.
- 2026'nın ikinci çeyreği: İşsizlik 401 bine ulaştı.
- 2030: TDRI'nin en ağır istihdam ve ücret senaryosunda incelenen yıl.
İşletmeleri desteklerken işleri de yeniden tasarlamak
TDRI, rekabet gücünü korumak için Tayland'ın yapay zekâyı benimsemeyi sürdürmesi, ancak çalışanların iş kaybı yaygınlaşmadan uyum sağlamasına da yardımcı olması gerektiğini savunuyor. Önerilen yaklaşım, işletmelere yönelik mali desteği iş tasarımındaki değişiklikler ve çalışan eğitimiyle birleştiriyor.
Phutthiphan, kuruluşların yapay zekâyı benimsemesine, işleri yeniden tasarlamasına ve çalışanları eğitmesine yardımcı olmak için uygun maliyetlerin yüzde 70'ine kadarını, 150 bin Singapur doları üst sınırıyla karşılayan bir Singapur programını örnek gösterdi. Bu örnek, kamu kaynaklarının teknoloji alımının yanı sıra iş yerindeki dönüşümleri de destekleyebileceğini ortaya koyuyor.
Enstitü, Tayland'daki şirketlerin yazılımlar rutin faaliyetleri devralırken çalışanlara yararlı roller sunacak şekilde işleri yeniden düzenlemesine yardımcı olunmasını öneriyor. Eğitim, aynı görevleri yeni ekipmanlarla sürdürmek yerine teknolojiyi denetlemeyi ve ürettiği sonuçları kontrol etmeyi de kapsayacak.
TDRI'nin açıkladığı hedef; adil ücretler ve ilerleme fırsatları sunan istikrarlı istihdam. Öneriler henüz birer teklif niteliğinde; Tayland'da bir destek programı için takvim açıklanmadı. Dolayısıyla işletmelerin ve çalışanların, desteğin nasıl düzenleneceği ve sunulacağına ilişkin kararları beklemesi gerekiyor.
Eğitimin bir hedefi ve karşılığı olmalı
TDRI'nin ikinci önerisi, işveren talebine ilişkin verilerin eğitim ve kariyer değişikliklerine yön vermesi. Enstitü, bir grafik tasarımcının yaratıcı direktörlüğe ilerlemesine yardım edilmesini örnek veriyor. Bu geçiş, tek tek içerikler üretmekten yaratıcı işleri yönetmeye doğru bir adımı ifade ediyor.
Bir başka örnek, idari işlerde çalışan bir kişinin nitelikli yaşlı bakım personeli olarak yeniden eğitim almasına yardımcı olmak. Böyle bir geçiş, kısa süreli bir yapay zekâ tanıtımı yerine uygulamalı beceriler ve tanınan standartlar dahil olmak üzere farklı bir mesleğe hazırlık gerektirir.
Nitelikli zanaat işleri, sağlık hizmetleri ve yaşlı bakımı; fiziksel beceriler, birebir temas ve empati gerektirdiği için otomasyona daha az açık. TDRI zor bir ikileme dikkat çekiyor: Risk altındaki pek çok ofis işi görece iyi kazanç ve kariyer olanağı sunarken otomasyona daha dirençli işler Tayland'da genellikle düşük ücretli.
Enstitünün üçüncü önerisi, mesleki standartları ve uzmanlaşmış kurumları güçlendirerek bu açığı kapatmayı amaçlıyor. Yaşlı bakımı için psikoloji, fizik tedavi ve sağlık durumunu izlemekte kullanılan teknolojilere ilişkin beceriler öngörülüyor. Daha iyi nitelikler, çalışan koruması ve daha yüksek ücretler, kariyer değiştirenler için bu meslekleri daha güvenilir seçeneklere dönüştürebilir.
Daha ucuz yapay zekâ çevrim içi dolandırıcılığı da güçlendiriyor
TDRI'nin uyarısı, istihdamdan hane halklarının mali güvenliğine uzanıyor. Yapay zekâ; dolandırıcıların inandırıcı mesajlar hazırlamasını, tanıdık ses ve yüzleri taklit etmesini ve sahte internet sitelerini hızla oluşturmasını sağlayarak siber suçların maliyetini düşürüyor.
Suç örgütleri çalıntı veriler, paravan hesaplar ve kara para aklama gibi hizmetleri şimdiden satışa sunuyor. Paravan hesap, suç gelirlerini almak veya aktarmak için kullanılan banka hesabıdır. Bu hizmetlere erişim satın almak, dolandırıcıların operasyonun her aşamasını kendileri yönetmeden farklı parçaları bir araya getirmesini sağlıyor.
Yapay zekâ bu piyasaya hız ve ikna edici ayrıntılar katıyor. Suçlular, insanları bilgilerini vermeye veya para göndermeye kandırmak üzere tasarlanmış oltalama mesajları üretebiliyor, binlerce sahte internet sitesi oluşturabiliyor ve mağdurların tanıdığı kişileri taklit etmek için deepfake kullanabiliyor. Deepfake, gerçek kişileri taklit eden yapay yollarla üretilmiş veya değiştirilmiş ses ve görüntülerdir.
TDRI; halkı bilinçlendirme çalışmalarının yanı sıra finans kuruluşları, telekomünikasyon sağlayıcıları ve sosyal medya platformlarının ortak sorumluluk üstlenmesini öneriyor. Şüpheli para transferlerinin yurt dışına çıkmadan durdurulabilmesi için bilgilerin gerçek zamanlı paylaşılmasını istiyor.
Bu iki uyarı arasındaki bağlantı pratik: Metin, görüntü ve ses üretme maliyetlerinin düşmesi, meşru işletmelerin daha hızlı çalışmasına yardımcı olurken suçluların da daha fazla mağdura ulaşmasını kolaylaştırabiliyor. Bu nedenle TDRI'nin önerileri hem iş yaşamındaki değişime hazırlığı hem de insanların parasını korumaya yönelik koordinasyonu kapsıyor.
Öne Çıkanlar
- TDRI, yapay zekâya yüksek düzeyde maruz kalan mesleklerde çalışan 2,2 milyon Taylandlıyı, yani iş gücünün yüzde 5,6'sını belirledi.
- Bu çalışanların oranında Tayland, Singapur ve Filipinler'in ardından Güneydoğu Asya'da üçüncü sırada yer alıyor.
- Yapay zekâ becerisi isteyen ilanlar 2024 ve 2026'nın ikinci çeyrekleri arasında dört katına çıkarken toplam ilan sayısı yüzde 6 arttı.
- İşsizlik 2026'nın ikinci çeyreğinde 401 bine ulaştı; genç yetişkinler özellikle baskı altında.
- Belirli yapay zekâ kapasitesi ve benimsenme varsayımlarına dayanan 2030'a yönelik ağır bir senaryo, işsizliğin yüzde 3,66'ya çıkacağını ve toplam ücretlerin yüzde 1 düşeceğini öngörüyor.
- TDRI; yeniden tasarlanan işler, işveren talebiyle bağlantılı eğitim ve bakım meslekleri için daha güçlü standartlar öneriyor.
- Enstitü ayrıca yapay zekâ destekli dolandırıcılıkla mücadele için bankalar, telekomünikasyon sağlayıcıları ve çevrim içi platformlar arasında daha hızlı iş birliği çağrısında bulunuyor.






