Bakanlar Kurulu kararı 11,7 milyondan fazla kişiyi kapsıyor
Hindistan Bakanlar Kurulu, 28 Ekim 2026’da hayat pahalılığı ödeneği (DA) ve emekliler için hayat pahalılığı yardımının (DR) temel maaş veya emekli aylığının yüzde 60’ından yüzde 63’üne çıkarılmasını onayladı. Böylece yaklaşık 48,54 lakh merkezi hükümet çalışanı ile 68,71 lakh emeklinin ödemeleri 1 Temmuz’dan itibaren artırılacak. Artışın hükümete yıllık toplam maliyetinin 10.016,10 crore rupi olması bekleniyor.
İçindekiler
- Bakanlar Kurulu kararı 11,7 milyondan fazla kişiyi kapsıyor
- Yüzde 60’tan yüzde 63’e artış ne anlama geliyor?
- Çalışanlar ve emekliler ne kadar kazanacak?
- Temmuzdan itibaren geçerlilik ve kararların sıralaması
- Düzenlemenin dayandığı enflasyon verileri
- Kimler kapsama giriyor, artışın maliyeti ne?
- Gujarat ve Uttarakhand eyalet ödemelerini açıkladı
- Batı Bengal çalışanları haklarını talep ediyor
- Sekizinci Ücret Komisyonu neleri değerlendiriyor?
- Diğer Bakanlar Kurulu kararlarının harcama takvimleri farklı
- Öne Çıkanlar
Bilgi ve Yayıncılık Bakanı Ashwini Vaishnaw, Başbakan Narendra Modi başkanlığında yapılan Bakanlar Kurulu toplantısının ardından, Diwali öncesinde kararı duyurdu. Yararlanıcıların toplamı 117,25 lakh, yani 11,725 milyon kişi.
Bu değişiklik, temel maaşı 18.000 rupi olan bir çalışana ayda 540 rupi, temel emekli aylığı 20.000 rupi olan bir emekliye ise 600 rupi ek gelir sağlıyor. Düzenleme temmuz ayından itibaren geçerli olduğundan, uygun çalışan ve emekliler, yeni oran ödemelerine yansıtılmadan önce biriken farkı da almaya hak kazanıyor.
Gujarat ve Uttarakhand da daha sonra uygun eyalet çalışanları için artışın aynı yüzde 63 oranında uygulanmasını onayladı. Kararlarda, önceki aylara ait ödenmemiş tutarların, yani farkların nasıl ödeneceği de düzenleniyor. Merkezi hükümetin duyurusunda ise yeni ödeneklerin veya farkların hangi tarihte ödeneceği belirtilmedi.
Merkezi hükümetin artışı, Yedinci Merkezi Ücret Komisyonu’nun kabul edilen formülünü izliyor. Öte yandan Sekizinci Merkezi Ücret Komisyonu, maaş ve emekli aylıklarında daha kapsamlı değişiklikleri değerlendiriyor. Bu ayrı çalışma, ödeneği yalnızca temel maaşa eklemek yerine temel maaşı yeniden şekillendirebilir.
Haneler için hesaplama basit: Uygun temel maaş veya emekli aylığındaki her 1.000 rupi için son düzenlemeyle ayda 30 rupi ek ödeme yapılacak. Dolayısıyla alınacak tutar kişinin temel maaşına veya emekli aylığına bağlı.
Yüzde 60’tan yüzde 63’e artış ne anlama geliyor?
Genellikle DA olarak anılan hayat pahalılığı ödeneği, kamu çalışanlarının artan yaşam maliyetlerini karşılamasına yardımcı olmak amacıyla temel maaşa ek olarak ödeniyor. DR olarak bilinen hayat pahalılığı yardımı da uygun emekliler için aynı işlevi görüyor. Her iki ödeme de ilgili temel tutarın yüzdesi olarak hesaplanıyor.
Son artış üç yüzde puanlık. Daha önce her 100 rupilik temel maaş için 60 rupi DA alan bir çalışan, artık 63 rupi alacak. Ek ödeme temel maaşın yüzde 3’üne eşit. DA bileşenindeki artış ise yüzde 5; çünkü 3, önceki yüzde 60 oranının yüzde 5’i.
Bu kararla temel maaş değişmiyor. Temel maaşı 18.000 rupi olan birinin temel maaş ve DA toplamı 28.800 rupiden 29.340 rupiye çıkıyor. Bu iki bileşenin toplamında yüzde 1,875 artış anlamına geliyor. Diğer ödenekler ve kesintiler, çalışana ödenecek nihai tutarı etkiliyor.
Bakanlar Kurulu açıklamasında düzenlemenin enflasyonla bağlantısı kuruldu. Ek taksitin amacına ilişkin açıklamada artışın şu amaçla yapıldığı belirtildi:
fiyat artışını telafi etmek.
Çalışanlar ve emekliler ne kadar kazanacak?
Çalışanlar, aylık ek tutarı temel maaşlarını üçle çarpıp 100’e bölerek hesaplayabilir. Aynı hesaplama uygun emekliler için temel emekli aylığı üzerinden yapılır.
- 18.000 rupi temel maaş: DA 10.800 rupiden 11.340 rupiye çıkıyor; ayda 540 rupi, 12 ayda 6.480 rupi ek ödeme.
- 25.000 rupi temel maaş: DA 15.000 rupiden 15.750 rupiye çıkıyor; ayda 750 rupi, 12 ayda 9.000 rupi ek ödeme.
- 40.000 rupi temel maaş: DA 24.000 rupiden 25.200 rupiye çıkıyor; ayda 1.200 rupi, 12 ayda 14.400 rupi ek ödeme.
- 50.000 rupi temel maaş: DA 30.000 rupiden 31.500 rupiye çıkıyor; ayda 1.500 rupi, 12 ayda 18.000 rupi ek ödeme.
BankBazaar Üst Yöneticisi Adhil Shetty, merkezi ücret yapısının iki düzeyindeki çalışanlar için şu örnekleri verdi:
3. ve 8. düzeylerde temel maaşı sırasıyla 21.700 ve 47.600 rupi olan çalışanlara aylık 651 ve 1.428 rupi ek ödeme yapılacak; geçmiş dönem farkları ayrıca ödenecek.
Temel emekli aylığı 20.000 rupi olan bir emekli, 12.000 rupi yerine 12.600 rupi DR alacak; aylık kazancı 600 rupi olacak. Temel emekli aylığı 30.000 rupi olduğunda DR, 18.000 rupiden 18.900 rupiye çıkıyor. Uygulanabilecek kesinti veya düzeltmelerden önce ek tutar 900 rupi.
Temmuzdan itibaren geçerlilik ve kararların sıralaması
Bakanlar Kurulu artışı ekim ayında onaylamış olsa da merkezi hükümetin yeni oranı 1 Temmuz’dan itibaren geçerli. Ödenmemiş farklar, ödemeler güncellenmeden önce uygun dönemde eski ve yeni oranlar arasındaki farkı kapsıyor.
Uygun temel maaşı temmuz-ekim döneminde 25.000 rupide kalan bir çalışan için aylık 750 rupilik ek tutarın dört aylık toplamı 3.000 rupi olur. Temel emekli aylığı aynı dönemde 20.000 rupide kalan bir emeklinin biriken farkı ise 2.400 rupiye ulaşır. Bunlar temel tutarın değişmediği varsayımına dayanan örneklerdir.
- 28 Mart 2025: Merkezi hükümet, DA ve DR’yi yüzde 53’ten yüzde 55’e çıkaran iki yüzde puanlık önceki artışı onayladı.
- Nisan 2026: İki yüzde puanlık ek artış duyuruldu ve oran yüzde 60’a çıktı.
- 15 Haziran 2026: Sekizinci Merkezi Ücret Komisyonu’na görüş ve önerilerin sunulması için uzatılan sürenin son günüydü.
- 1 Temmuz 2026: Merkezi hükümetin son DA ve DR düzenlemesi yürürlüğe girdi.
- 28 Ekim 2026: Bakanlar Kurulu, oranı yüzde 60’tan yüzde 63’e çıkarma kararını onayladı.
- 4 Kasım 2026: Gujarat, buna karşılık gelen artışı ve temmuz-ekim farklarının kasım maaşı ve emekli aylığıyla ödenmesine ilişkin düzenlemeleri duyurdu.
Merkezi hükümet DA ve DR’yi genellikle ocak ve temmuz aylarından itibaren geçerli olacak şekilde yeniden düzenliyor. Onay ve ödeme daha sonra yapılabildiğinden, hak edişin başladığı tarih ile paranın hesaba geçtiği tarih arasında süre oluşabiliyor.
Düzenlemenin dayandığı enflasyon verileri
Ödenek formülünde, Sanayi İşçileri Tüm Hindistan Tüketici Fiyat Endeksi (AICPI-IW) kullanılıyor. Bu endeks, sanayi işçisi hanelerinin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimleri izliyor ve DA hesabında kullanılan enflasyon ölçütünü sağlıyor.
Endeks Ağustos 2026’da 1,2 puan artarak 154,4’e, ardından eylülde 155,5’e çıktı. Ağustos verisi, temmuz ayından itibaren geçerli olacak üç ila dört yüzde puanlık artış beklentilerinde kaynak gösterilmişti; Bakanlar Kurulu sonuçta üç puanlık artışı onayladı.
Ocak 2027’de yapılacak DA ve DR düzenlemesinde, Ocak-Aralık 2026 arasındaki endeks değerlerinin ortalaması kullanılacak. Aylık endeks değeri bu hesabın bir parçası. Öngörülen formül için gereken rakamı ise genel ortalama belirliyor.
Bakanlar Kurulu açıklamasında, onaylanan artışın dayanağı olarak mevcut ücret komisyonu çerçevesi gösterildi:
Bu artış, 7. Merkezi Ücret Komisyonu’nun tavsiyelerine dayanan ve kabul edilmiş formülle uyumludur.
Kimler kapsama giriyor, artışın maliyeti ne?
Hükümetin onaylanan tahmini, 48,54 lakh çalışanı ve 68,71 lakh emekliyi kapsıyor. Karar öncesinde yayımlanan bir tahminde potansiyel yararlanıcı sayısı yaklaşık 55 lakh çalışan ve 69 lakh emekli olarak belirtilmişti. Bakanlar Kurulu duyurusundaki rakamlar ise onaylanan düzenlemenin kapsadığı kişileri gösteriyor.
Hükümetin açıkladığı iki rakam üzerinden yapılan hesaba göre, toplam 117,25 lakh yararlanıcının yaklaşık yüzde 58,6’sı emeklilerden oluşuyor. Dolayısıyla karar, görevdeki çalışanlardan daha fazla emekliye ulaşıyor.
Yıllık 10.016,10 crore rupilik ek maliyet, Mart 2025’te onaylanan iki yüzde puanlık artış için öngörülen 6.614,04 crore rupiden yüksek. Son yıllık tahmin, önceki tutardan 3.402,06 crore rupi, yani yaklaşık yüzde 51 fazla. Son artış iki değil üç yüzde puanlık.
Daha eski merkezi ücret skalalarında kalan personel için farklı ödenek oranları geçerli. Altıncı Merkezi Ücret Komisyonu skalasında DA ve DR, 1 Temmuz’dan itibaren temel maaş veya emekli aylığının yüzde 262’sinden yüzde 269’una çıkıyor; artış yedi yüzde puan. Beşinci Merkezi Ücret Komisyonu skalasında ise oran aynı tarihten itibaren yüzde 483’ten yüzde 497’ye yükseliyor; artış 14 yüzde puan.
Her yüzde oranı, ilgili ücret yapısında tanımlanan temel maaş veya emekli aylığı üzerinden uygulanıyor. Bu nedenle kişinin hak edişini hesaplarken hangi skalaya tabi olduğu mutlaka dikkate alınmalı.
Gujarat ve Uttarakhand eyalet ödemelerini açıkladı
Başbakan Bhupendra Patel başkanlığında toplanan Gujarat kabinesi, 1 Temmuz’dan itibaren geçerli olmak üzere oranı yüzde 60’tan yüzde 63’e çıkarma kararı aldı. Eyalet sözcüsü Jitu Vaghani, yaklaşık 4,62 lakh çalışan ve 5,07 lakh emeklinin, toplamda 9,69 lakh kişinin bu artıştan yararlanacağını duyurdu.
Gujarat, temmuz-ekim dönemine ait farkı kasım maaşı ve emekli aylığıyla tek seferde ödeyecek. Eyalet, fark ödemesinin maliyetini 523 crore rupi, yıllık ek maliyeti ise 1.569 crore rupi olarak hesaplıyor. Fark ödemesi, açıklanan yıllık maliyetin dört aylık tutarına eşit.
Uttarakhand Başbakanı Pushkar Singh Dhami de 1 Temmuz’dan itibaren oranı yüzde 63’e çıkarma kararını onayladı. Düzenleme; uygun eyalet çalışanlarının yanı sıra yerel yönetimlerde, devlet destekli eğitim kurumlarında, eyalet üniversitelerinde ve teknik eğitim kurumlarında çalışanları da kapsıyor. Üniversite Hibe Komisyonu ücret skalalarından yararlananlar da kapsamda.
Uttarakhand Başbakanlık Ofisi, 1 Temmuz-31 Ekim arasındaki farkın geçmiş dönem ödemesi olarak nakden verileceğini bildirdi. Eyalet hükümetleri kendi düzenlemelerine kendileri karar veriyor. Merkezi artış, merkezi hükümet çalışanlarına uygulanırken eyalet çalışanlarının durumu ilgili eyalet hükümetlerinin kararlarına bağlı.
Batı Bengal çalışanları haklarını talep ediyor
Batı Bengal çalışanları, merkezi hükümetin yeni yüzde 63 oranına karşılık yüzde 38 DA alıyor. Eyaletin oranını yüzde 18’den yüzde 38’e yükseltmesinin ardından aradaki fark 25 yüzde puan oldu.
Batı Bengal çalışanları, merkezi hükümetin Yedinci Merkezi Ücret Komisyonu çerçevesinde uyguladığı yüzde 63 oranı yerine, eyaletin Altıncı Ücret Komisyonu yapısı olan ROPA 2019’a tabi. Aylık hak edişlerin her bir ücret yapısındaki temel maaş üzerinden hesaplanması gerekiyor.
Sangrami Joutha Mancha, çalışan temsilcilerinin ödenmemiş DA alacaklarını talep ettiği protestolara öncülük ediyor. Çalışanlar hukuki süreçleri de sürdürüyor. Merkezi hükümetin son artışı bu taleplere yönelik baskıyı artırırken eyalet çalışanlarına ödenecek tutar, eyaletin kuralları ve kararlarına bağlı olmaya devam ediyor.
Sekizinci Ücret Komisyonu neleri değerlendiriyor?
Sekizinci Merkezi Ücret Komisyonu’na eski Yüksek Mahkeme yargıcı Ranjana Prakash Desai başkanlık ediyor. Eski Hindistan İdari Hizmetleri yetkilisi Pankaj Jain komisyon sekreteri olarak görev yapıyor. Başbakan’ın Ekonomi Danışma Konseyi üyesi ve finans profesörü Pulak Ghosh da komisyonda yer alıyor.
Komisyon; maaş, emekli aylıkları, emeklilik hakları ve hizmet koşullarına ilişkin sunulan görüşleri değerlendiriyor. Görüş alma sürecinde, öneri ve belgelerin sunulması için belirlenen son tarih 15 Haziran 2026’ya uzatılmıştı.
Çalışan grupları 2,28 ile 3,83 arasında değişen katsayılar önerirken bazıları beş veya üzeri katsayı talep ediyor. Uyarlama katsayısı, mevcut temel maaş veya emekli aylığını yeni temel tutara dönüştürmek için kullanılan çarpandır. Yedinci Ücret Komisyonu döneminde, asgari temel maaşın 7.000 rupiden 18.000 rupiye çıkarılmasına 2,57 katsayısı eşlik etmişti.
Sekizinci Komisyon’un tavsiyelerini 2027 ortalarında sunması bekleniyor. Tavsiyelerin 1 Ocak 2026’dan itibaren geriye dönük uygulanabileceği yönünde beklentiler bulunuyor. Nihai katsayı, yeni asgari maaş ve uygulama düzenlemeleri henüz karara bağlanmadı; bunlar komisyonun tavsiyelerine ve hükümetin onayına bağlı olacak.
Şu anki hak ediş, mevcut çerçeve kapsamında onaylanan DA ve DR artışıdır. Temel maaşta daha sonra yapılabilecek bir düzenleme, ayrıca hesaplama ve uygulama kararları gerektirir.
Diğer Bakanlar Kurulu kararlarının harcama takvimleri farklı
Ekim ayında alınan Bakanlar Kurulu kararları arasında, 2040’ta sona erecek mali yıla kadar finansman sağlayacak 10.000 crore rupilik Konteyner Üretimini Teşvik Programı da yer aldı. Program, Hindistan’da küresel ölçekte rekabet edebilecek bir konteyner üretim sanayisi geliştirmeyi amaçlıyor.
Khelo India Spor Malzemeleri Üretim Programı’na 2026-27 ile 2033-34 mali yılları için 1.856 crore rupi kaynak ayrıldı. Program kapsamında üretim bölgeleri, yatırım desteği, ciroya bağlı yardımlar, mevcut sanayi kümelerine destek, test, sertifikasyon, araştırma ve beceri geliştirme çalışmaları yer alıyor.
Bakanlar Kurulu, 2026-27 ile 2030-31 döneminde uygulanacak Pradhan Mantri Viksit Gram Swaraj Yojana için 7.395 crore rupi ayırdı. Program eyaletleri ve Birlik Toprakları’nı kapsıyor; Anayasa’nın IX. Bölümü kapsamı dışında kalan kırsal yerel yönetim kurumlarını da içeriyor ve yerel planlama ile kurumsal kapasitenin güçlendirilmesine odaklanıyor.
Bu açıklanan tutarlar, yıllık DA ve DR maliyetiyle birlikte yaklaşık 29.267 crore rupiye ulaşıyor. Harcama dönemleri farklı: Ödenek tutarı her yıl tekrarlanan bir tahminken üç programın kaynakları birkaç yıla yayılıyor.
Öne Çıkanlar
- Merkezi DA ve DR, Bakanlar Kurulu’nun 28 Ekim’deki onayının ardından 1 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yüzde 60’tan yüzde 63’e yükseldi.
- Hükümet, 48,54 lakh çalışan ile 68,71 lakh emeklinin kapsama girdiğini ve yıllık ek maliyetin 10.016,10 crore rupi olduğunu tahmin ediyor.
- Aylık artış, uygun temel maaş veya emekli aylığının yüzde 3’üne eşit; ilgili fark geriye dönük olarak ödenecek.
- Gujarat, temmuz-ekim farklarını kasım maaşı ve emekli aylığıyla ödeyecek; Uttarakhand da aynı dönem için fark ödemelerini onayladı.
- Ocak 2027 düzenlemesinde, Ocak-Aralık 2026 dönemindeki AICPI-IW endeks değerlerinin ortalaması kullanılacak.
- Sekizinci Ücret Komisyonu, maaş ve emekli aylıklarında daha kapsamlı değişiklikleri değerlendiriyor; tavsiyelerin 2027 ortalarında sunulması bekleniyor.






