Futbolda adalet odağında bir meydan okuma
Japonya Futbol Federasyonu’nun eski başkanı ve FIFA Konseyi üyesi Kozo Tashima, 5 Kasım’da Tokyo’da yaptığı açıklamada, dünya futbolunun yönetim organı FIFA’nın başkanlığı için Gianni Infantino’ya rakip olmayı planladığını duyurdu. Japonya Futbol Federasyonu (JFA) yönetim kurulu adaylığını oybirliğiyle destekleyerek 68 yaşındaki Tashima’ya, 18 Kasım’daki adaylık başvurusu son tarihi öncesinde destek verdi.
İçindekiler
- Futbolda adalet odağında bir meydan okuma
- Tashima, Infantino’ya neden meydan okuyor?
- Japonya’nın desteği JFA içindeki anlaşmazlığın ardından geldi
- İlk sınav beş adaylık desteği
- Dünya Kupası’na ilişkin iş planları muhalefeti genişletti
- Asya’nın futbol yönetimi görevdeki başkanı destekliyor
- Deneyimli bir FIFA yöneticisi, açıklama yapan bir başka rakibe katılıyor
- Meydan okumayı şekillendiren tarihler
- Öne Çıkanlar
Tashima, FIFA başkanlığına aday olan ilk Japon olacak. Açıklamasıyla, Dünya Kupası’ndaki disiplin uygulamaları, ticari haklar ve futbol yöneticileriyle siyasi liderler arasındaki ilişkiler konusundaki anlaşmazlıkların şekillendirdiği yarışa, FIFA yönetiminden üst düzey bir isim de katılmış oldu.
İlk aşamada, mart ayında Fas’ın Rabat kentinde yapılması planlanan seçime katılabilmek için yeterli sayıda resmî destek almak gerekiyor. JFA’ya göre Tashima’nın, Japonya dışında dört ulusal federasyonun desteğini daha alması ve gereken beş desteğe ulaşması gerekiyor.
Şu anda JFA’nın onursal başkanı olan Tashima, adaylığını futbolun nasıl yönetilmesi gerektiğine dair bir görüş olarak sundu. Federasyon yönetim kurulu toplantısının ardından konuşan Tashima, yarışa taşımak istediği değerleri şöyle anlattı:
Mesele kazanmak ya da kaybetmek değil; Japon futbolunun inşa ettiği dürüst, sağlıklı ve ilkeli tutumu dünyaya anlatmak. FIFA’nın bugün ihtiyacı olan, bizim koruduğumuz bu değerler. Bu mesajı dünyaya vermek için aday olmaya karar verdim.
Tashima, Infantino’ya neden meydan okuyor?
Tashima, FIFA’nın adalet ve tarafsızlık ilkelerine dönmesi çağrısında bulundu. Yaz aylarındaki Dünya Kupası’nda kırmızı kart gören ABD’li forvet Folarin Balogun’a verilen cezanın ertelenmesini ve İran’ın ABD’ye girişine ilişkin FIFA’nın tutumunu sorguladı.
Kırmızı kart, oyuncunun maç sırasında oyundan çıkarılmasına; men cezası ise sonraki maçlarda oynayamamasına yol açar. Tashima’nın eleştirisi, Balogun’a verilecek sonraki cezanın ertelenmesi kararına odaklanıyor. Böylece spor kurallarının uygulanması, adaylık yarışındaki temel konulardan biri hâline geliyor.
Tashima, kendisine gönderdiği soruları yanıtlamadığı için de Infantino’yu eleştirdi. Mevcut başkanın seçime gidilmeden ve rakip bir aday olmadan görevini sürdürmesine izin verilmesinin doğru olmayacağını savundu.
Infantino’nun ABD Başkanı Donald Trump’la yakın ilişkileri, anlaşmazlığın siyasi arka planını oluşturuyor. Tashima’nın açıkça dile getirdiği talep, Dünya Kupası’nı düzenleyen ve uluslararası futbolu denetleyen kuruluşun tutarlı davranması.
Bu nedenle Tashima’nın kampanyası, oyuncuları ve millî takımları etkileyen kararları FIFA başkanından hesap verme talebiyle bir araya getiriyor. Kimi destekleyeceklerine karar veren federasyonlar açısından bunlar, kuralları kimin uyguladığı ve kararların nasıl açıklandığına ilişkin somut sorular.
Japonya’nın desteği JFA içindeki anlaşmazlığın ardından geldi
JFA yönetim kurulunun oybirliğiyle aldığı karar, Japonya’nın Infantino’ya yaklaşımına dair belirsizliğin ardından Tashima’ya ülke çapında açık bir destek sağladı. Tashima, planlarını JFA’nın mevcut başkanı Tsuneyasu Miyamoto’yla görüştüğünü söyledi ve federasyonun desteğine teşekkür etti.
Açıklama, JFA başkan yardımcısı Takeshi Okada’nın 24 Ekim’de yürürlüğe giren istifasının ardından geldi. Okada, Dünya Kupası’yla ilgili tartışmalarla spor ahlakına ilişkin inançları arasında önemli bir fark olduğunu belirtti. İstifası, Miyamoto’nun Infantino’yu desteklediği yönündeki yorumlara duyulan hoşnutsuzluğun yaşandığı döneme de rastladı.
Miyamoto, 5 Kasım’daki yönetim kurulu toplantısının ardından bu konuya değindi. Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) ile ortak bir tutum belirlemeyi değerlendirmenin, şahsen Infantino’yu desteklemekten farklı olduğunu açıkladı. JFA’nın Tashima’yı destekleme niyetini doğruladı.
Miyamoto ayrıca Okada’yla telefonda görüştüğünü ve eski başkan yardımcısının federasyon dışından kendisine destek vermeyi önerdiğini söyledi. Bu görüşmeler, Japonya’nın kararının hem bir başkan adayı seçmeyi hem de Asya futbolundaki kendi tutumunu netleştirmeyi içerdiğini gösteriyor.
İlk sınav beş adaylık desteği
FIFA’nın 211 üye federasyonu bulunuyor. FIFA başkanlığına aday olmak isteyenlerin beş federasyonun resmî desteğini alması ve FIFA tarafından atanan üç kişilik bir kurulun yürüteceği uygunluk incelemesini geçmesi gerekiyor.
Japonya’nın desteği, Tashima’nın ihtiyaç duyduğu beş adaylık desteğinden birini karşılıyor; geriye başka federasyonlardan alınması gereken dört destek kalıyor. Bu beş destek, FIFA’nın 211 üyesinin yaklaşık yüzde 2,4’üne karşılık geliyor. Destekler oy pusulasına giden yolu açıyor; başkanlığı kazanmak için çok daha geniş bir ittifak gerekiyor.
Tashima, adaylığını açıkladığı sırada başka bir destekçisinin olmadığını ve hiçbir hükümetin kendisini desteklemediğini söyledi. JFA’nın desteğini, kendisine en büyük güveni veren unsur olarak nitelendirdi.
Infantino’yu eleştiren bazı Güneydoğu Asya ve Avrupa federasyonlarının potansiyel destekçi olması bekleniyor. Avrupa’nın desteği özellikle değerli olacak; çünkü Avrupa futbolunun yönetim organı UEFA, inandırıcı bir rakip aday arayışında. Tashima’nın açıklamasıyla birlikte bu federasyonlardan resmî destek geldiği duyurulmadı.
JFA, adaylık için son tarihi 18 Kasım olarak veriyor; ancak 17 Kasım tarihi de gündeme geldi. Seçimin mart ayında Rabat’ta yapılması planlanıyor. Yaygın biçimde 18 Mart tarihi verilirken 16 Mart da belirtiliyor. Kesin oylama tarihinin netleştirilmesi gerekiyor.
Dünya Kupası’na ilişkin iş planları muhalefeti genişletti
Infantino’nun karşılaştığı zorluklar, takımlara ve oyunculara yönelik uygulamalarla sınırlı değil. Temmuz ayında, Dünya Kupası da dâhil olmak üzere FIFA turnuvalarıyla bağlantılı hakları elinde tutacak yeni bir ticari yapıya özel yatırımcıları dâhil etmeyi önerdi.
Teklif, FIFA’nın ticari haklarının yüzde 20’sinin ve gelecekteki Dünya Kupası gelirlerinden payın satılmasını içeriyordu. Hisse, mülkiyetin bir bölümünü ifade ediyor: dış yatırımcılar, düzenlemenin kapsadığı işletmede mali çıkar elde edecekti.
UEFA ve diğer futbol kuruluşları girişime sert biçimde karşı çıktı. Infantino daha sonra planı geri çekti. Muhalefet, Dünya Kupası operasyonlarını denetleyecek ayrı bir kuruluş önerisine de odaklandı ve FIFA’nın en değerli organizasyonunun nasıl yönetileceğine ilişkin kaygılar doğurdu.
UEFA, rafa kaldırılan yatırım önerisi nedeniyle Infantino’ya "güvenini yitirdiğini" açıkladı ve inandırıcı bir alternatif aday belirleme sözü verdi. Adaylık başvurusu son tarihi yaklaşırken olası rakiplerin birkaçı hâlâ değerlendiriliyordu.
Ticari anlaşmazlık ile Tashima’nın spor kararlarına yönelik şikâyetleri, adaylığını birbiriyle bağlantılı iki konu etrafında şekillendiriyor: Dünya Kupası’nın ticari işlerini kimin kontrol edeceği ve FIFA yönetiminin futbol kurallarını adil biçimde uygulayıp uygulamadığı. Tashima’nın kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, ayrıntılı bir alternatif ticari plan yerine dürüstlük vurgusu öne çıktı.
Asya’nın futbol yönetimi görevdeki başkanı destekliyor
AFC Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim el-Halife, 23 Ekim’de Tokyo’da düzenlenen olağanüstü kongrede Infantino’ya açıkça destek verdi. Bu destek, dördüncü dönem için aday olması beklenen mevcut başkana güç kazandırdı.
Şeyh Salman daha önce, Infantino’ya karşı çıkan UEFA ve Kuzey, Orta Amerika ile Karayipler’i temsil eden Concacaf’ın yanında yer almıştı. Desteğini açıklaması, FIFA başkanına yönelik eleştirilerin tek ve kalıcı bir muhalefet cephesi oluşturmadığını gösterdi.
Infantino, Katar ve Suudi Arabistan’ın da aralarında bulunduğu etkili Asya federasyonlarının yanı sıra Afrika ve Güney Amerika’dan da destek alıyor. Oy kullanacak 211 üyenin 106’sının desteği, toplam üye sayısının yarısından fazlasına karşılık geliyor.
Tashima’nın adaylığı, Asya federasyonlarına kendi konfederasyon başkanlarının desteklediği adayın dışında bir seçenek sunuyor. Her ulusal federasyon kendi oyunu kullandığından, bölgesel liderlerin destek açıklamaları siyasi açıdan önem taşıyor; ancak seçimi üyelerin kendileri belirliyor.
Tashima’nın ekim ayında Tokyo’da düzenlenen AFC toplantısında UEFA yetkilileriyle görüştüğü ve adaylığının Avrupa’dan teşvik gördüğü bildirildi. Ancak Tashima, açıklamasında o sırada kesinleşmiş destek kaynağının Japonya olduğunu belirtti.
Deneyimli bir FIFA yöneticisi, açıklama yapan bir başka rakibe katılıyor
Eski Japonya millî takımı forveti Tashima, Sepp Blatter’in başkan olduğu 2015’ten bu yana FIFA’nın yönetim organında görev yapıyor. 2016’da JFA başkanı oldu; 2024’te yerini Miyamoto’ya bıraktı.
Kariyeri, hem bir ulusal federasyonu temsil etme hem de şimdi yönetmek istediği kuruluşta görev alma deneyimi kazandırdı. Futbol yönetimi çevrelerinde, kamuoyu önünde genellikle geri planda duran, diplomatik bir yönetici olarak görülüyor.
Tottenham Hotspur’un eski savunma oyuncusu Ramon Vega, Infantino’ya rakip olma niyetini ekim ayında zaten açıklamıştı. Böylece Tashima, adaylığını açıklayan ikinci rakip oldu; ancak Vega’nın gereken beş federasyonun desteğini alıp alamayacağı belirsizdi.
İlk aşamadaki yarış, açıklanan niyetleri onaylanmış adaylıklara dönüştürmekle ilgili. Tashima, ülkesinin yönetim kurulunun oybirliğiyle verdiği desteği ve FIFA’da geçirdiği yılları arkasına alıyor; ancak oy pusulasında yer alabilmek için uluslararası adaylık desteklerini ve uygunluk onayını alması gerekiyor.
Meydan okumayı şekillendiren tarihler
Tashima’nın kasım ayındaki açıklaması, FIFA’nın ticari yönüne ilişkin birkaç aylık anlaşmazlığın ve Asya ile Japon futbolunda art arda alınan kararların ardından geldi.
- Temmuz: Infantino’nun Dünya Kupası’yla bağlantılı ticari faaliyetlere özel yatırım getirme önerisi sert tepki gördü. Plan daha sonra geri çekildi.
- Ekim: Ramon Vega, Infantino’ya rakip olma niyetini açıkladı.
- 23 Ekim: AFC Başkanı Şeyh Salman, Tokyo’daki olağanüstü kongrede Infantino’ya açıkça destek verdi.
- 24 Ekim: Takeshi Okada’nın JFA başkan yardımcılığından istifası yürürlüğe girdi.
- 5 Kasım: JFA yönetim kurulu Tashima’yı oybirliğiyle destekledi. Tashima, Tokyo’da düzenlenen basın toplantısında aday olma niyetini açıkladı.
- 18 Kasım: JFA’nın açıkladığı, adayların niyetlerini duyurup gereken federasyon desteklerini alması için son tarih.
- Mart: Başkanlık seçiminin Fas’ın Rabat kentinde yapılması planlanıyor.
Tashima için sıradaki somut sınav, son tarihten önce kalan adaylık desteklerini almak. Japonya açısından yönetim kurulunun kararı ülkenin yakın vadeli tutumunu netleştirdi: Infantino’ya alternatif sunması için eski başkanını destekliyor.
Öne Çıkanlar
- Kozo Tashima, 5 Kasım’da Tokyo’da FIFA başkanlığına aday olma niyetini açıkladı.
- JFA yönetim kurulu, federasyonun 68 yaşındaki eski başkanına oybirliğiyle destek verdi.
- Tashima’nın Japonya dışında dört federasyonun daha desteğini alması ve FIFA’nın uygunluk incelemesini geçmesi gerekiyor.
- Adaylığının odağında adalet, yanıtsız kalan sorular ve Dünya Kupası’ndaki tartışmalı kararlar var.
- UEFA, Infantino’ya alternatif ararken AFC Başkanı Şeyh Salman mevcut başkana destek verdi.
- Ramon Vega da aday olma niyetini açıkladı.
- JFA’ya göre adaylık başvurusu için son tarih 18 Kasım; seçimin mart ayında Rabat’ta yapılması planlanıyor.






