Yakıt krizi dünya turunu durdurdu: Villa Vie Odyssey, sakinleri olmadan Kamboçya'dan ayrıldı

9 dakikalık okuma
Villa Vie Odyssey Leaves Cambodia Without Residents After Fuel Crisis Halts World Cruise

Yüzen ev, sakinleri olmadan yola çıktı

Villa Vie Odyssey, Sihanoukville'de dünya turu yarıda kalan 200'ü aşkın sakini olmadan Kamboçya'dan ayrıldı. Yıllarca gemide yaşamak için yüklü miktarda ödeme yapan yolcular, barınacak yer, uçuş ve paralarıyla ilgili yanıtlar aramak zorunda kaldı.

İçindekiler
  1. Yüzen ev, sakinleri olmadan yola çıktı
  2. Yolcular alabildiklerini topladı
  3. Yolculuk bu noktaya nasıl geldi?
  4. Yakıt maliyetleri üç katından fazla arttı
  5. Sakinler daha önceki uyarı işaretlerini anlattı
  6. Yüksek kabin ödemeleri, süren masraflarla karşı karşıya
  7. Kamboçya sakinlere toparlanma imkânı sundu
  8. Otel desteği ve yanıtsız kalan bilgi talebi
  9. Borç veren kuruluşun devralması ve yeniden yapılandırma önerisi
  10. Öne Çıkanlar

Kamboçya Başbakanı Hun Manet, geminin 3 Kasım 2026 gecesi limandan ayrıldığını söyledi. Yerel turizm yetkilisi Taing Sochitkrishna ise geminin 4 Kasım'ın ilk saatlerinde hareket ettiğini ve yolcu olmadan yaklaşık 50 mürettebat taşıdığını belirtti. Eski sakinlerden yaklaşık 100'ü Kamboçya'da kalırken diğerlerinin çoğu bölgedeki başka yerlere uçtu.

Florida merkezli Villa Vie Residences şirketi, İran'daki savaşla bağlantılı olarak keskin biçimde artan yakıt maliyetlerini faaliyetleri durdurma kararının gerekçesi olarak gösterdi. Yolcular, kapanmadan önce para katkısı çağrıları yapıldığını ve hizmetlerin kısıtlandığını; ardından kendilerine eşyalarını toplayıp birkaç saat içinde gemiden ayrılmalarının söylendiğini anlattı.

Hun Manet, Kamboçya devlet haber ajansı Agence Kampuchea Presse'in yayımladığı 5 Kasım tarihli açıklamasında geminin ayrıldığını doğruladı. Kamboçya'nın gemiye ayrılması için bir süre sınırı koymadığını ve çoğu yaşlı olan yolcuların otellerde dinlenmesine izin verdiğini söyledi.

Yolculuk en az 755 gün sürmüştü. Eşyalarını satmış ya da karadaki evlerinden vazgeçmiş sakinler için bu kesinti, planladıkları yolculuğun yanı sıra günlük barınma imkânlarını da kaybetmek anlamına geliyordu.

Yolcular alabildiklerini topladı

Yolcular, gemi yola çıkmadan kısa süre önce, 3 Kasım'da kalan eşyalarını almak için geri döndü. Bazıları, artık evleri hâline gelmiş gemiye geri dönmeyi beklemediklerini söyledi.

Kuzey Carolina'nın Wilmington kentinden yolcu Shirine Thomas, son eşyalarından bazılarını aldıktan sonra geride bıraktıklarını anlattı.

Gemide hâlâ yanıma almayı çok istediğim pek çok şey var.

Reklam

Bazı sakinlere eşyalarını toplamak için yalnızca birkaç saat verildi; bildirimin yaklaşık yedi saat önce yapıldığı aktarıldı. Duyuru geldiğinde gemide olmayanlar, büyük eşyalarını ya da mobilyalarını almakta özellikle zorlandı.

Faaliyetlerin durduğu sıradaki yolcu sayısı yaygın biçimde 203 olarak verilirken, başka bir haberde bu sayı 300 olarak belirtildi. Sakinlerin çoğu ABD'liydi. Öncelikli işleri pratikti: bir oda bulmak, ulaşımı ayarlamak, bavullara sığanları taşımak ve Kamboçya'da beklemek mi yoksa başka bir yere gitmek mi gerektiğine karar vermek.

Yolculuk bu noktaya nasıl geldi?

Villa Vie gemiyi 2023'te satın aldı. 1993'te inşa edilen gemi, Ekim 2024'te mevcut yolculuğuna başladığı Kuzey İrlanda'nın Belfast kentinde yenilenmeden önce birkaç farklı adla sefer yapmıştı. Planlanan rota üç yılı kapsıyordu; bazı müşteriler ise çok daha uzun süreli yaşam hakkı satın almıştı.

Şirket daha önce başka bir gemi turunu ve ikinci bir gemi satın almayı gündeme getirmişti. Ancak ilk yerleşik yaşam yolculuğu, Kamboçya'nın Tayland Körfezi kıyısındaki Sihanoukville limanına yapılan planlı ziyaret sırasında durdu.

Başlıca gelişmeler şöyleydi:

  • Ekim 2024: Odyssey, mevcut dünya turuna Belfast'tan başladı.
  • Eylül 2026: Yolcu Pamela Reckamp, yakıt stokları azalırken Vietnam'daki Ha Long Körfezi'nden ayrılabilmek için şirketin 1 milyon dolar istediğini söyledi.
  • 27 Ekim: Villa Vie, faaliyetleri askıya aldığını ve yeniden yapılandırma ile finansman arayacağını duyurdu.
  • Ekim sonu: Sakinlere birkaç saat içinde karaya çıkmaları söylendi. Tahliye, bazı haberlerde 28 Ekim, bir başka haberde ise 18 Ekim olarak tarihlendirildi.
  • 1 Kasım: Yolculara, borç veren kuruluşun gemiyi devralacağı, mürettebatın ücretlerini ve yakıt masraflarını karşılayacağı bildirildi.
  • 3 Kasım: Sakinler kalan eşyalarını topladı; Hun Manet geminin o gece ayrıldığını söyledi.
  • 5 Kasım: Hun Manet, Kamboçya'nın yolculara ve gemiye sağladığı desteği kamuoyuyla paylaştı.

Ekim ayında yapılan askıya alma duyurusunda duraklamanın geçici olduğu belirtilmiş; şirketin önümüzdeki 60 gün boyunca finansman arayacağı sırada temel sistemlerin çalışır durumda tutulması için mürettebatın gemide kalacağı açıklanmıştı.

Reklam

Yakıt maliyetleri üç katından fazla arttı

Villa Vie, geçmişte kabin başına aylık yakıt giderinin yaklaşık 1.800 dolar olduğunu söyledi. Şirket, Asya'nın bazı bölgelerinde bu giderin 6.000 ila 8.000 dolara ulaştığını tahmin etti. Şirketin başka bir açıklamasında başlangıç tutarı 1.600 dolar, yeni aralık ise 5.000 ila 7.000 dolar olarak verildi.

Daha sık aktarılan 1.800 dolarlık başlangıç tutarı esas alındığında, artış kabin başına ayda 4.200 ila 6.200 dolar ek maliyet anlamına geliyor. Yeni aralık, önceki tutarın yaklaşık 3,3 ila 4,4 katı. Bunlar, her odada kullanılan yakıtı ölçen sayaçlardan elde edilen rakamlar değil; geminin yakıt yükünün kabinlere dağıtılmasıyla hesaplanan tutarlar.

Şirket artışı İran'daki savaşa bağladı. Petrol sevkiyatları için önemli bir güzergâh olan Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin azalması, Güneydoğu Asya dâhil olmak üzere yakıt arzı ve fiyatları üzerinde baskı yarattı.

Villa Vie, rotayı yavaşlatıp limanlarda daha uzun süre kalarak yakıt tasarrufu sağlamaya çalıştığını söyledi. Bu önlemler yolculuğun temposunu değiştirdi, ancak şirket tasarrufun faaliyetleri sürdürmeye yetmediğini belirtti.

Mali baskı doğrudan yolcuları da etkiledi. Sakinler, geminin sonraki seferlerini finanse etmeye yönelik ek ödemeler de dâhil olmak üzere aylardır kendilerinden katkı istendiğini söyledi.

Sakinler daha önceki uyarı işaretlerini anlattı

28 Ekim'de Kamboçya'daki bir otele taşınan ABD'li yolcular Kit ve Randy Cassingham, menülerin ve porsiyonların küçüldüğünü, internet erişiminin aksadığını, yakıt tasarrufu için klimada ayarlamalar yapıldığını ve kıyı gezilerinin kısaltıldığını anlattı.

Sakinlerden, geminin Bangkok'a ulaşmasına yardımcı olmak için kişi başı 1.800 dolar katkıda bulunmaları da istendi. Sabit emekli gelirlerine göre bütçe yapanlar için bu tür talepler, denizde uzun süreli yaşam vaadiyle sunulan bir yaşam tarzına öngörülemeyen masraflar ekledi.

78 yaşındaki emekli Amerikalı öğretmen Sharon Lane, eşyalarının çoğunu sattığını ve 15 yıl boyunca kalmasının planlandığı bir kabin için 200.000 dolar ödediğini söyledi. Haziran 2025'te gemiye taşınan Lane, sağlık sorunları nedeniyle ağustos ayında karaya döndü.

Reklam

Lane, öğle yemeği ile akşam 19.00'a yakın saatte servis edilen yemek arasında yiyeceklerin kısıtlı olduğunu ve porsiyonların gemideki kişi sayısına yetmediğini anlattı. Sosyal güvenlik geliriyle geçinen yolcuları düşündüğü için yakıt masraflarına gönüllü olarak yüzlerce dolar katkıda bulunduğunu söyledi.

Şirketin finansman düzenlemelerine ilişkin bir habere göre Villa Vie, yolculara yıllık yüzde 12 ila 24 faizle kredi de sundu. Bu oranlarla borçlanmak, işletme giderlerini karşılamaya zaten katkıda bulunmaları istenen sakinlere düzenli bir yük daha getirecekti.

Yüksek kabin ödemeleri, süren masraflarla karşı karşıya

Kabin satış fiyatlarının 119.999 ila 439.999 dolar arasında değiştiği; bazı yolcuların geminin ömrü boyunca kullanmak üzere süitlere 300.000 dolardan fazla ödediği aktarıldı. Süitler için ayrıca başlangıç fiyatı olarak 230.000 dolar verilmişti. Müşteriler kiralama, uzun yıllar konaklama ve geminin kalan ömrüne bağlı haklar dâhil farklı düzenlemeler kapsamında katılmıştı.

Sakinler hizmet ve bakım için sürekli ücretlerle de karşı karşıyaydı. Bu nedenle başlangıçta büyük bir ödeme yapmak, konaklama süresince yakıt, personel ve diğer giderleri karşılayabilmesi için işletmeciye bağımlı kalmaları anlamına geliyordu.

Geminin yaygın olarak belirtilen yolcu kapasitesi 650'ydi; başka bir haberde ise bu kapasite 300 olarak verildi. 650 kişilik kapasite esas alındığında, 203 sakin kapasitenin yaklaşık yüzde 31'ine denk geliyor. Sakin sayısı azaldıkça büyük bir geminin sefer ve bakım maliyetleri daha küçük bir ödeme yapan topluluğa kalıyor.

Koşullara bağlı olarak mürettebat sayısı da değişti. Gemi limandan ayrılmadan önce mürettebat sayısı, sıkça verilen 156 kişi dâhil olmak üzere 145 ila 160 arasında değişiyordu. Sochitkrishna'nın yaklaşık 50 olarak verdiği sayı, özellikle geminin Kamboçya'dan ayrıldığı sırada gemide bulunanlara ilişkindi.

Faaliyetlerin durması, kabin kullanım hakları ile geminin mülkiyeti arasındaki ilişkiyi doğrudan gündeme getirdi. Sakinlerin satın aldıkları konaklama ve hizmetlerden yararlanabilmesi için işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi gerekiyordu. Borç veren kuruluşun müdahale ettiğine ilişkin haberler ise mali görüşmelerin merkezine geminin kontrolünü yerleştirdi.

Reklam

Kamboçya sakinlere toparlanma imkânı sundu

Hun Manet, şirketin artan yakıt fiyatlarından kaynaklanan mali sıkıntıları gerekçe göstermesinin ardından Kamboçya'nın geminin limana yanaşmasına izin verdiğini söyledi. Başbakan bu açıklamayı 5 Kasım'da Pursat Eyalet Stadyumu'nda, selden etkilenen ailelere pirinç tohumu ve gıda paketi dağıtımı sırasında yaptı.

Başbakan, turizm bakanının yolcuları karşılamak için bizzat seyahat ettiğini söyledi. Sakinlere yardım etmeyi insani bir sorumluluk olarak nitelendiren Hun Manet, Kamboçya'nın karşılığında hiçbir şey beklemediğini belirtti.

Hun Manet, hükümetin yaklaşımını şu sözlerle anlattı:

Bu, Kamboçya halkının kültürü ve ruhudur. Kamboçya zengin bir ülke değil; ancak başkaları zorluk yaşadığında yardım eder ve çözüm buluruz,

Hükümet, yolcu ve mürettebatın aldıkları yardımdan duydukları memnuniyeti dile getirdiğini söyledi. Kamboçyalı yetkililerin konsolosluk yardımı ve sonraki yolculuklarla ilgili olarak yabancı büyükelçiliklerle koordinasyon sağladığı da bildirildi.

Hun Manet, başka limanların kabul etmediği Westerdam gemisinin 2020'de, COVID-19 salgınının ilk dönemlerinde Kamboçya tarafından kabul edilmesini hatırlattı. Odyssey olayında ise öncelikli ihtiyaç, denizdeki planlı evleri faaliyetlerini aniden durdurunca ortada kalan insanlara barınma sağlamaktı.

Otel desteği ve yanıtsız kalan bilgi talebi

Villa Vie, sakinlere geçici konaklama yeri bulmaları için yardım edeceğini söyledi. Bazı yolcular kısa süreli otel konaklaması sağlandığını, bazılarıysa yardım almadıklarını ya da otel kuponlarından yararlanamadıklarını belirtti. Sonraki konaklama ve uçuş düzenlemelerini yapma ve masraflarını karşılama işi büyük ölçüde kişilere bırakıldı.

Yerel turizm yetkililerine göre yaklaşık 100 yolcu Sihanoukville'de kalırken diğerleri Kamboçya'nın başka bölgelerine ya da yurt dışına gitti. Uluslararası uçuş arayan sakinlerin çoğu zaman daha büyük ulaşım merkezlerine geçiş ayarlaması gerekiyordu; bu da yolculuklarına bir adım daha ekliyordu.

Kanada'nın Ontario eyaletinden emekli lise öğretmeni, 67 yaşındaki Mary Ann Demsar, şirket sahiplerinin yolculuğun devam edip etmeyeceğine dair pek bilgi vermediğini söyledi.

Villa Vie'nin sahiplerinden neler olduğuna dair net bir bilgi alamıyoruz," dedi. "Çok sessiz kaldılar; aldığımız tek bilgi, Kamboçya'daki harika hükümetten ve temsilcilerden geliyor.

Reklam

Villa Vie Residences, geminin ayrılmasının ardından e-posta ya da telefonla yapılan yorum taleplerine yanıt vermedi. Yolcular, yakınlarda beklemenin maliyetini yeni seyahat ve konaklama düzenlemeleri yapmanın masrafıyla karşılaştırmak zorunda kaldı.

Borç veren kuruluşun devralması ve yeniden yapılandırma önerisi

Yolculara 1 Kasım'da, geminin borç veren kuruluşunun kontrolü devralacağı, mürettebatın ücretlerini ödeyeceği ve yakıt masraflarını karşılayacağı söylendi. Sonraki adım olarak açık artırma olasılığı gündeme geldi. Bir gemiyi satan borç veren kuruluş, borçlu olunan parayı tahsil etmek amacıyla bu süreci kullanır.

Villa Vie Residences'ın başındaki Mikael Petterson, olası bir yeniden yapılandırma sürecini ve şirkete bir işletme ortağı bulma umutlarını anlattı.

Bu süreç 30 ila 90 gün sürecek. Bu süre içinde yeniden yapılandırma yapma fırsatımız var. Bir işletme ortağı bulursak şirket hâlâ Odyssey'i geri almayı umuyor,

Daha önce açıklanan 60 günlük finansman arayışı ile Petterson'ın sonradan verdiği 30 ila 90 günlük süre, planlanan mali çalışmaları ifade ediyor; yolcular için belirlenmiş bir ayrılış tarihi değil. Yolcuların ve gemi takip verilerinin işaret ettiği muhtemel varış noktası Singapur'du, ancak Kamboçyalı yetkililer geminin nereye gittiğini doğrulamamıştı.

Yerleşik yaşam seferlerinin ne zaman yeniden başlayacağı, açık artırmanın ne zaman yapılacağı, para iadeleri ya da hâlâ gemide bulunan eşyaların geri alınması konusunda kesin bir tarih açıklanmamıştı. Para iadesi ya da yeniden konaklama imkânı arayan yolcuların durumu, sözleşmelerine ve işletmeci ile borç veren kuruluş arasındaki görüşmelerin sonucuna bağlı olacak.

Öne Çıkanlar

  • Villa Vie Odyssey, 3 Kasım gecesi ile 4 Kasım 2026'nın ilk saatlerinde Sihanoukville'den yolcusuz ayrıldı.
  • 200'ü aşkın sakin yerinden oldu; yaklaşık 100'ü Kamboçya'da kaldı.
  • Villa Vie, Asya'nın bazı bölgelerinde kabin başına aylık yakıt giderinin yaklaşık 1.800 dolardan 6.000 ila 8.000 dolara çıktığını söyledi.
  • Yolcular, faaliyetlerin durmasından önce kendilerinden tekrar tekrar para istendiğini ve hizmetlerin azaltıldığını anlattı.
  • Kamboçya yolcuların karaya çıkmasına ve otellerde dinlenmesine izin verdi; geminin ayrılması için süre sınırı koymadı.
  • Yolculara, borç veren kuruluşun gemiyi devralabileceği ve açık artırmanın gündeme gelebileceği bildirilirken şirket yeniden yapılandırma ortağı aradı.
  • Seferlerin yeniden başlayacağı ya da para iadelerinin yapılacağı tarihe ilişkin kesin bir takvim açıklanmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir