Kurak tarlalar, yükselen gıda faturalarıyla karşı karşıya
Hindistan’da 2026 muson sezonu, uzun dönem ortalamasının yüzde 87’si düzeyinde yağışla sona erdi. Bu durum rezervuarlardaki su miktarını düşürürken çiftçileri kış ekimi için susuz bıraktı. 1 Ekim itibarıyla rezervuarların doluluk oranı yüzde 71,8’de kaldı; bu oran bir yıl önce yüzde 90,3, normal seviyelerde ise yaklaşık yüzde 82 idi. Sonuçlar tarlaların ötesine geçerek buğday, şeker, süt ve tavuk fiyatlarına yansıyor.
İçindekiler
- Kurak tarlalar, yükselen gıda faturalarıyla karşı karşıya
- Yağış azaldı, üstelik yanlış zamanda geldi
- Baskı 2026 boyunca nasıl arttı?
- Tahıl stokları neden ancak kısmi rahatlama sağlıyor?
- Tavuk, süt ve bakliyat hane halkının beslenmesini zorluyor
- Şeker ithalatında açık, izin verilen miktarı aşıyor
- İthalat ve rekabet eden talep baskıyı artırıyor
- Ürün kayıpları bölgelere göre değişiyor, müdahaleyi zorlaştırıyor
- Gıda maliyetleri büyümeyi ve faiz politikasını sınıyor
- Öne Çıkanlar
Mumbai’nin yaklaşık 400 kilometre doğusundaki Rajewadi’de Amarsingh Gushinge, fiyatlar cazipken buğday ve nohut ekmek istiyor. Ancak su kıtlığı nedeniyle ikisini de ekemedi. Yerel meteoroloji dairesine göre köyünün de bulunduğu Maharashtra eyaletindeki Jalna bölgesi, ortalamanın yaklaşık yüzde 48 altında yağış aldı.
78 yaşındaki çiftçi Gushinge, arazisi ve maliyesi üzerindeki baskıyı şöyle anlattı:
Bir sonraki ürünü ekmek için toprakta yeterli nem yok; bunu yapacak param da kalmadı.
Eylül ayında yıllık gıda perakende enflasyonu yüzde 7,74’e ulaşırken tüketici fiyatlarındaki artışın daha geniş ölçütü olan manşet enflasyon yüzde 5,54 oldu. India Ratings and Research’ün baş ekonomisti Devendra Pant, zayıf yağışların yükselen uluslararası fiyatlar ve rupideki değer kaybıyla birleşmesi sonucu gıda enflasyonunun ekim-aralık döneminde yaklaşık yüzde 10’a çıkabileceğini öngörüyor.
Çiftçiler ve tüketiciler aynı sıkışmanın farklı yönleriyle karşı karşıya. Yüksek ürün fiyatları, satacak hasadı olan üreticilere kazanç sağlayabilir. Ekim yapamayanlara ise bu fiyatların pek faydası yok; üstelik kendi hanelerinin gıda faturaları artmayı sürdürüyor. Tüketiciler soğan, bakliyat ve diğer temel gıdalar için de daha fazla ödüyor; böylece market alışverişi dışındaki harcamalara daha az para kalıyor.
Yağış azaldı, üstelik yanlış zamanda geldi
Hindistan genelindeki yağış açığı yüzde 13 olsa da bazı bölgelerdeki su kıtlığı çok daha ağırdı. Jalna’daki yüzde 48’lik açık, ulusal ortalamanın belirli tarım bölgelerindeki ciddi sıkıntıyı nasıl gizleyebildiğini gösteriyor. Rezervuarların doluluk oranı da bir yıl önceki seviyenin 18,5 puan altında kaldı; bu, yağışlar sona erdikten sonra ekinleri desteklemek için kullanılabilecek su miktarını azalttı.
WASEDA Global Commodities Üst Yöneticisi Sumit Gupta, mevsim yağışlarının büyük bölümünün dört aya yayılmak yerine birkaç kısa dönemde geldiğini söyledi. Musonun aniden çekilmesi de zorlukları artırdı. Odisha, Jharkhand, Uttar Pradesh ve doğu Hindistan’ın bazı kesimlerindeki şiddetli yağışlar aksamalara yol açarken diğer tarım bölgeleri kurak kaldı.
Andhra Pradesh, eyaletin toplamının yüzde 56’sını oluşturan 388 mandalda, yani yerel idari bölgede kuraklık ilan etti. Maharashtra’nın Vidarbha bölgesinde pamuk ve çeltikte ağır kayıplar bildirildi. Soya fasulyesi, inci darı ve maş fasulyesi gibi ürünlerin zarar gördüğü Rajasthan’ın bazı kesimlerinde de kuraklık değerlendirmesi sürüyordu.
Su kıtlığı artık iki ekim sezonunu birbirine bağlıyor. Kharif ürünleri genellikle yaz musonu sırasında ekilir. Buğday ve nohut gibi rabi ürünleri ise daha sonra ekilir ve kış boyunca yetiştirilir. Yaz yağışlarının yetersiz kalması ilk hasada zarar verebilir; sonraki ürün için toprakta veya depolanmış sulama suyu olarak yeterli nem bırakmayabilir.
Baskı 2026 boyunca nasıl arttı?
Hindistan’ın ekim güçlükleri muson sona ermeden çok önce ortaya çıktı. Haziran sonu itibarıyla kharif ürünleri ekilen alan, bir yıl önceki seviyenin yaklaşık yüzde 22 altında kaldı. Hindistan Meteoroloji Dairesinin daha önceki tahmini, mevsim yağışlarını uzun dönem ortalamasının yüzde 90’ı olarak öngörmüştü; sezon yüzde 87’de sona erdi.
Bu gelişmeler, erken dönemdeki ekim sorununun gıda arzı ve kış sulamasına ilişkin daha geniş bir kaygıya nasıl dönüştüğünü gösteriyor:
- 2026 Haziran sonu itibarıyla kharif ekim alanı bir yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 22 daha düşüktü.
- Muson sezonu, ülke genelinde yüzde 13 yağış açığıyla sona erdi.
- 1 Ekim’de rezervuarların doluluk oranı yüzde 71,8 oldu; bir yıl önce bu oran yüzde 90,3’tü.
- Pant, ekim-aralık döneminde gıda enflasyonunun yaklaşık yüzde 10’a çıkabileceğini öngörüyor.
- Ocak 2027’den itibaren, maliyetler ve arz baskıları arttıkça kümes hayvanı üreticileri broyler fiyatlarını yükseltebilir.
Hükümet, geciken ekimi veya yeniden ekimi desteklemek için 174 bin kintal tohumluk rezervi hazırladı. Bu miktar, kharif sezonu için gereken 1,73 milyon tona ek olarak ayrıldı. Rezerv 17 bin 400 tona, yani sezonluk ihtiyacın yaklaşık yüzde 1’ine karşılık geliyor. Tohumlar çiftçilerin ekime yeniden başlamasına yardımcı olabilir; ancak ürün yetiştirmek için yine suya ve paraya ihtiyaç var.
Tahıl stokları neden ancak kısmi rahatlama sağlıyor?
Hindistan’ın başlıca iki tahılında önemli bir güvence bulunuyor. Kribhco Agri Business İş Geliştirme Müdürü Rajesh Paharia, Hindistan Gıda Kurumunun yaklaşık 44 milyon ton buğday ve yaklaşık 55 milyon ton pirinç stoku bulunduğunu söyledi. Bu stokların tampon gereksinimleri bakımından yeterli olduğunu belirtti.
Hükümetin tahıl rezervleri, kıtlık ve fiyatların yönetilmesine yardımcı olmak için piyasaya sunulabilecek kaynak sağlıyor. Ancak bu rezervlerin faydası gıda piyasasının farklı kesimlerinde değişiyor. Buğday ve pirinç stokları, baskının bakliyat, yemeklik yağ, süt veya şekerde olduğu dönemlerde daha sınırlı bir destek sunuyor.
Tahıl kategorisi içinde tüketici tercihleri de önem taşıyor. Pirinç İhracatçıları Birliği Başkanı B.V. Krishna Rao, kuru havanın Hindistan’ın güneyinde tercih edilen pirinç çeşitlerinin arzını azalttığını söyledi. Ülkenin depolarında bol miktarda pirinç bulunsa bile bu çeşitlerin fiyatları artabilir.
El Nino’nun daha sıcak bir kışa yol açarak 2027’nin başlarında üretimi azaltabileceği endişesiyle buğday fiyatları yaklaşık iki yılın en yüksek seviyesine çıktı. El Nino, tropikal Pasifik Okyanusu’nun bazı kesimlerindeki ısınmadır; yağış ve Hindistan tarımını etkileyen sıcaklıklar da dahil olmak üzere çok uzak bölgelerdeki hava düzenlerini değiştirebilir. Buğday üreticileri açısından ekim sırasındaki düşük nem ve ilerleyen dönemde aşırı sıcak, ürünün farklı aşamalarında baskı yaratabilir.
Tavuk, süt ve bakliyat hane halkının beslenmesini zorluyor
Gıda enflasyonu, hayvansal protein üretim maliyetleri üzerinden yayılıyor. Hindistan Merkez Bankasının eylül ayı Para Politikası Raporu, mart-ağustos döneminde gıda enflasyonundaki iki puanlık artışın yaklaşık yarısını hayvansal protein ve baharatlara bağladı. Raporda, sıcak hava dalgasının ardından kümes hayvanlarının telef olmasının yanı sıra yem, kaba yem, nakliye, ambalaj ve enerji maliyetlerindeki artışa dikkat çekildi.
Kümes Hayvancılığı Ekipmanları Sektör Birliği IPEMA-Poultry India Başkanı Uday Singh Bayas, başlıca mısır ve soya fasulyesinden oluşan yemin, kümes hayvanı üretim maliyetlerinin yüzde 60 ila 70’ini oluşturduğunu söyledi. Bu nedenle tavuk fiyatları, tahıl ve yağlı tohum piyasalarındaki değişimlere özellikle duyarlı.
Anand Agro Group Başkanı Uddhav Ahire, kümes hayvanı üreticilerinin yem maliyetlerindeki artışın tamamını henüz müşterilere yansıtmadığını söyledi. Bu maliyetlerin daralan arzla birleşmesiyle broyler fiyatları ocak ayından itibaren yükselebilir.
Eylül ayında et enflasyonu, büyük ölçüde fiyatların bir yıl önceki yüksek seviyelerle karşılaştırılması nedeniyle ağustostaki yüzde 12’den yüzde 8,7’ye geriledi. Süt, diğer süt ürünleri ve yumurtada ise ters yönde hareket görüldü; enflasyon yüzde 4,8’den yüzde 5,1’e yükseldi.
Bank of Baroda Başekonomisti Madan Sabnavis, bakliyat, kümes hayvanı ürünleri ve süt ürünleri fiyatlarındaki uzun süreli artışların yoksul haneleri beslenme biçimlerini değiştirmeye zorlayabileceğini ve bunun zaman içinde sağlık üzerinde sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Başlıca protein kaynaklarından birkaçının aynı anda pahalanması, ailelerin uygun fiyatlı alternatiflerini azaltıyor.
Şeker ithalatında açık, izin verilen miktarı aşıyor
Şeker fiyatları son bir yılda yaklaşık yüzde 30 arttı. Mumbai merkezli MEIR Commodities India’nın Genel Müdürü Rahil Shaikh, üretimin üst üste ikinci yıl yurt içi tüketimin altında kalmasını bekliyor. Tüketimin 29 milyon metrik tonu aşması, üretimin ise 27,5 milyon tonun altında kalması bekleniyor.
Bu rakamlar, yurt içi üretimle tüketim arasındaki farkın 1,5 milyon tonu aştığını gösteriyor. Hükümet, bu açığın üçte ikisinden azına karşılık gelen 1 milyon tonun gümrüksüz ithalatına izin verdi. Piyasa dengesinde stoklar ve diğer arz kararları da etkili olacak.
Shaikh, yüksek uluslararası fiyatların ithalatın sağlayabileceği rahatlamayı sınırladığını ve geçen yılki yurt içi fiyatlara dönülmesini olası kılmadığını söyledi. İthalat vergisinin kaldırılması maliyetin bir bölümünü düşürüyor; ancak alıcıların yine de yurt dışı fiyatını ve nakliye masraflarını ödemesi gerekiyor.
Shaikh’in toparlanma tahmini, yaklaşan kış hasadının çok ötesine uzanıyor. 2027’de yağışların elverişli olması şartıyla şeker üretiminin ancak 2028’in sonlarında toparlanabileceğini söyledi. Fiyatları şimdiden hızla yükselen bu ürün açısından bir sonraki muson sezonu önem taşıyor.
İthalat ve rekabet eden talep baskıyı artırıyor
Yurt içi hasadın yetersiz kalması durumunda Hindistan şeker, bakliyat ve bitkisel yağları yurt dışından alabiliyor. Ancak küresel fiyatların yükselmesi, navlun maliyetlerinin artması ve rupinin değer kaybetmesi bu alımları pahalılaştırıyor. Rupinin zayıflaması, Hindistanlı alıcıların aynı dolar tutarındaki faturayı ödemek için daha fazla yerel para kullanması anlamına geliyor.
Mumbai merkezli Sunvin Group aracı kurumunun Üst Yöneticisi Sandeep Bajoria, bitkisel yağ fiyatlarındaki artışı uluslararası üretim baskılarına ve Karadeniz’deki arzı etkileyen aksamalara bağladı. El Nino Hindistan dışındaki tarımı da etkilerken Rusya-Ukrayna savaşı bölgeden tahıl ve ayçiçek yağı arzını sekteye uğrattı.
Gübre de başka bir maliyet kaygısı yaratıyor. Paharia, Hindistan’ın ithal gübreye bağımlılığının çiftçileri fiyat ve bulunabilirliği etkileyen lojistik ve jeopolitik sorunlara açık bıraktığını söyledi. Bu baskı, bazı üreticilerin ekim için zaten nakit sıkıntısı çektiği bir dönemde ortaya çıkıyor.
Mısır; gıda, hayvan yemi ve yakıtta kullanılan etanol için farklı alanlardan talep görüyor. Gupta, şeker ve pirinç kıtlığının yanı sıra benzinde yüzde 20 etanol kullanımını zorunlu kılan E20 düzenlemesinin mısır üzerindeki baskıyı artırabileceğini söyledi. Tavuk yeminin başlıca bileşenlerinden biri olan mısırın pahalanması, kümes hayvanı maliyetlerini de artıracaktır.
Ürün kayıpları bölgelere göre değişiyor, müdahaleyi zorlaştırıyor
Soya fasulyesinde tablo, en ağır darbe alan bölgelerin gösterdiğinden daha karmaşık. Maharashtra’da ürünler zarar gördü; ancak soya fasulyesi ekim alanı en geniş eyalet olan Madhya Pradesh ile Rajasthan’da daha iyi hasat bildirildi. Hindistan Soya İşleyicileri Birliği İcra Direktörü DN Pathak, bu kazanımların Maharashtra’daki kayıpların bir bölümünü veya tamamını telafi etmesini bekliyor.
Pathak, saha incelemelerinin sürdüğünü ve ülke genelindeki üretime ilişkin kesin bir tahmin veremeyeceğini söyledi. Mevcut fiyatlarda soya küspesi ihracatının 800 bin ila 1 milyon ton arasında kalmasını beklerken öngörülen arzın, ithalatın ve devreden stokların yurt içinde ciddi bir kıtlığı önlemeye yardımcı olacağını belirtti.
Pamuk ise farklı bir politika ikilemi yaratıyor. Ürünlerinin bir kısmını kaybeden Vidarbha’daki çiftçiler, ellerinde kalan ürün için daha iyi fiyat istiyor. Tekstil üreticilerinin ise istikrarlı ve uygun fiyatlı elyaf arzına ihtiyacı var; yurt içi üretimin yetersiz kalması hâlinde ithalata yönelmeleri gerekebilir.
Dolayısıyla politika yapıcılar, farklı grupları farklı biçimlerde etkileyen tercihlerle karşı karşıya. Daha ucuz ithalat tüketicilere ve üreticilere yardımcı olabilirken ürün kayıplarını telafi etmeye çalışan çiftçiler yeterli satış fiyatlarına ihtiyaç duyuyor. Hasadın bölgelere göre farklılık göstermesi, ihtiyaç duyulan desteğin de ürüne ve bölgeye göre değiştiği anlamına geliyor.
Gıda maliyetleri büyümeyi ve faiz politikasını sınıyor
Deloitte India ekonomisti Rumki Majumdar’a göre gıda, Hindistan tüketici fiyat endeksi sepetinin yaklaşık yüzde 46’sını oluşturuyor. Bu ağırlık, market fiyatlarında kalıcı artışların manşet enflasyon ve hane halkının satın alma gücü üzerinde güçlü bir etkisi olmasına yol açıyor.
Eylül ayındaki yüzde 5,54’lük manşet enflasyon, Hindistan Merkez Bankasının yüzde 6 olan üst tolerans sınırının 0,46 puan altındaydı. Pant, merkez bankasının faizleri 50 ila 75 baz puan, yani 0,5 ila 0,75 puan daha artırmasını bekliyor. Ekimdeki artışın ardından aralık toplantısında üst üste ikinci artışın gelmesini öngörüyor.
Daha yüksek faizler borçlanmayı pahalılaştırıp harcamaları yavaşlatabilir. Buna, kırsal gelirlerden kaynaklanan ayrı bir baskı da eşlik ediyor: Daha küçük hasat elde eden çiftçilerin harcayacak daha az parası kalırken yükselen market faturaları hane bütçelerinden daha büyük pay alıyor. Traktör ve tarım ekipmanı satışları, kırsaldaki talep zayıflığından şimdiden etkileniyor.
PwC India’da ekonomik danışmanlık ortağı ve lideri Ranen Banerjee, hane halkı harcamalarındaki düşüşün tüketim malları dahil diğer sektörlerde talebi azalttığını söyledi. Tarım ve bağlantılı sektörler FY26’da tahminen yüzde 3 büyüdü; ancak üretimin zayıflaması FY27’de büyümeyi yavaşlatabilir.
Hindistan Merkez Bankasının önceki tahmini, FY27 için ortalama perakende enflasyonunu yüzde 5,1 olarak öngörüyordu; çeyreklik tahminler sırasıyla yüzde 4,2, yüzde 5,1, yüzde 5,9 ve yüzde 5,4’tü. Hükümetin ekim ayı aylık ekonomik raporunda, mali yılın ikinci yarısında ekonomik faaliyeti sürdürmek ve fiyat istikrarını korumak öncelikler arasında sayıldı.
Geçmiş deneyimler, yağışların nihai enflasyon oranını tek başına neden belirlemediğini gösteriyor. 2002-03 ve 2004-05 kuraklık yıllarında gıda enflasyonu yüzde 5’in altında kalırken 2009-10’da yüzde 18,8’e ulaştı. Önümüzdeki aylarda kış ekimi, rezervuarların kullanımı, ithalat maliyetleri ve belirli gıdaların bulunabilirliği, mevcut baskının ne kadar yayılacağını belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Hindistan’da 2026 muson sezonu ortalamanın yüzde 13 altında yağışla sona erdi; batı ve güney Hindistan’ın bazı kesimlerindeki açık daha büyüktü.
- 1 Ekim’de rezervuarların doluluk oranı yüzde 71,8’di; bir yıl önce bu oran yüzde 90,3’tü.
- Eylül ayında gıda enflasyonu yüzde 7,74’e ulaştı; ekonomist Devendra Pant ekim-aralık döneminde yaklaşık yüzde 10 olmasını bekliyor.
- Buğday ve pirinç stokları önemli bir güvence sağlarken tercih edilen tahıl çeşitleri ile diğer gıdalarda arz daralıyor.
- Şeker fiyatları yaklaşık yüzde 30 arttı; izin verilen ithalat miktarı yurt içi üretimle tüketim arasındaki açıktan daha düşük.
- Yem maliyetleri ve arz baskısı artarken kümes hayvanı üreticileri ocak 2027’den itibaren broyler fiyatlarını yükseltebilir.
- Kışlık ekinlerin durumu ve 2027 musonu, çiftçiler ile hane bütçeleri üzerindeki baskının ne kadar süreceğini belirleyecek.






