Ekimdeki gerileme, sektörler arasındaki makasın açıldığını gösterdi
Çin'in resmi imalat satın alma yöneticileri endeksi, yeni siparişler, ihracat ve üretimdeki zayıflamayla Eylül 2026'daki 50,1 seviyesinden Ekimde 49,3'e gerileyerek yeniden daralma bölgesine indi. İnşaat faaliyetleri de yavaşladı; böylece iş dünyasına ilişkin üç ana gösterge de genişlemeyi daralmadan ayıran 50 eşiğinin altında kaldı.
İçindekiler
- Ekimdeki gerileme, sektörler arasındaki makasın açıldığını gösterdi
- Anket verileri ne anlama geliyor?
- Tatil takvimi ve ihracat siparişlerindeki zayıflık talebi vurdu
- Teknoloji ve makine-teçhizat fabrikalarında genişleme sürüyor
- Küçük ölçekli imalatçılar daha fazla baskıyla karşı karşıya
- Girdi maliyetleri fabrika satış fiyatlarından daha hızlı artıyor
- Tatil seyahatleri hizmetleri destekledi, ancak yeni işler zayıfladı
- İnşaatta sipariş sorunu daha derin
- Pekin'in finansman hamlesinin artık projelere ulaşması gerekiyor
- Öne Çıkanlar
Ulusal İstatistik Bürosu Hizmet Sektörü Araştırma Merkezi ile Çin Lojistik ve Satın Alma Federasyonu'nun 31 Ekim'de yayımladığı veriler, imalatın dört ay içinde üçüncü kez daraldığını gösterdi. Hizmetler ve inşaatı kapsayan imalat dışı iş faaliyetleri endeksi, 50,2'den 49,7'ye düştü. Bileşik üretim endeksi ise 50,7'den 49,7'ye geriledi.
İleri teknoloji imalatı güçlü kalmayı sürdürdü. İleri teknoloji kullanılan imalat endeksi 51,3, makine ve teçhizat imalatı endeksi ise 50,6 oldu. Büyük fabrikalarda genişleme devam ederken orta ve küçük ölçekli imalatçıların endeksleri sırasıyla 48,4 ve 47,5 olarak kaydedildi.
Ekim sonuçları, teknoloji sektörlerindeki gücün ve hükümet yatırımlarının diğer alanlardaki talep zayıflığını telafi edecek ölçüde iş yaratıp yaratamayacağı sorusunu gündeme taşıdı. İnşaat şirketleri, Pekin'in projeleri desteklemek amacıyla yüz milyarlarca yuan kaynak ayırmasına rağmen yeni siparişler endeksinin yalnızca 40,0 olduğunu bildirdi.
Anket verileri ne anlama geliyor?
Satın alma yöneticileri, işletmelerindeki koşulların önceki aya göre iyileşip iyileşmediğini, kötüleşip kötüleşmediğini ya da değişmeden kalıp kalmadığını bildiriyor. Yanıtlar üretim, siparişler, istihdam ve tedarik gibi alanları kapsıyor. 50'nin üzerindeki değerler genişlemeye, altındaki değerler daralmaya işaret ederken 50, koşulların genel olarak değişmediğini gösteriyor.
Ekimde imalat endeksi Eylülün 0,8 puan altında kaldı. Üretim daha sert bir düşüşle 1,9 puan gerileyerek 49,8'e, yeni siparişler ise 1,1 puan düşerek 49,4'e indi. Fabrikalar daha az yeni iş alırken talebin zayıflamasıyla üretimlerini ayarladı.
Sonuç, ekonomistlerin beklentilerinin de altında kaldı. Bir tahmin anketinde endeksin 50,0, başka bir ankette ise 49,9 olması bekleniyordu. Her iki tahmin de gerçekleşen 49,3 değerinden yüksekti.
Tatil takvimi ve ihracat siparişlerindeki zayıflık talebi vurdu
Ulusal İstatistik Bürosu Hizmet Sektörü Araştırma Merkezi baş istatistikçisi Huo Lihui, ekimdeki gerilemenin bir bölümünü siparişlerin Ulusal Gün tatilinden önce gelmesine ve karmaşık uluslararası ortama bağladı. Siparişlerini daha önce alan işletmeler, ekimde faaliyetlerini destekleyecek daha az yeni taleple karşılaştı.
Yurt dışından gelen Noel siparişleri eylülde yoğunlaşmış, sonraki ay ise azalmıştı. Yeni ihracat siparişleri endeksi 50,0'dan 48,7'ye gerileyerek 1,3 puan düştü. Ekim başındaki tatilin ardından yurt içi tüketim de yavaşlarken temel ham madde üreticileri mevsimsel olarak daha durgun bir döneme girdi.
Tüketim malları imalatında PMI 1,9 puan düşerek 48,8 oldu. Bu sektörde yeni siparişler endeksi üç puandan fazla gerileyerek 49'un altına indi. Enerji yoğun sektörlerin PMI'ı 0,7 puan düşüşle 47,3 olarak kaydedilirken tekstil, metalik olmayan mineral ürünler ve demir dışı metal işleme sektörlerinde üretim ve sipariş endeksleri 50'nin altında kaldı.
Çin Lojistik ve Satın Alma Federasyonu analisti Zhang Liqun, temel sorunun talep olduğunu belirterek hükümetin sağladığı mal ve hizmetlere yönelik kamu yatırımlarının artırılması da dahil olmak üzere desteğin hızlandırılması çağrısında bulundu.
"Yetersiz talep, ekonomi üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırıyor," dedi Zhang.
Gelişmelerin sıralaması, yavaşlamanın nasıl şekillendiğini gösteriyor:
- Eylül: Tatil öncesinde verilen siparişlerin ve yurt dışından gelen Noel taleplerinin kısmi desteğiyle imalat kısa süreliğine 50,1 ile yeniden genişleme bölgesine döndü.
- Ekim başı: Ulusal Gün tatilindeki seyahat ve harcamalar ulaştırma, konaklama ve eğlence sektörlerini destekledi.
- 28 Ekim itibarıyla: Yetkililer, yeni politika finansmanı aracı kapsamında kullanılabilir durumdaki 800 milyar yuanın tamamını öncelikli projelere tahsis etmişti.
- 31 Ekim: Aylık anket, hizmetler 50 eşiğinde kalırken imalat ve inşaatın daraldığını gösterdi.
Teknoloji ve makine-teçhizat fabrikalarında genişleme sürüyor
Demiryolu, gemi inşası ve havacılık-uzay ekipmanı üreticilerinin yanı sıra bilgisayar, iletişim ve elektronik ekipman üreticilerinin üretim ve yeni sipariş endeksleri en az 53,0 oldu. Bu değerler, söz konusu sektörlerin genel imalat sektöründen belirgin biçimde daha iyi durumda olduğunu gösterdi.
Makine-teçhizat imalatı ile ileri teknoloji kullanılan imalatın üretim endeksleri art arda 27 aydır 50'nin üzerinde kaldı. Makine-teçhizat üreticilerinin yeni siparişler endeksi, kısmen hükümetin Altı Ağ altyapı programıyla bağlantılı çalışmaların desteğiyle ekimde 51'in üzerine çıktı.
Şirket bilançoları, teknoloji işletmelerinin güçlü performansıyla konut talebindeki zayıflığa maruz kalan sektörler arasındaki farkı ortaya koydu. Yapay zekâ veri merkezlerinde sunucuları ve anahtarları birbirine bağlayan optik modülleri üreten Zhongji Innolight'ın üçüncü çeyrek net kârı yaklaşık üçe katlandı. Özel tasarım mobilya üreticisi Oppein Home'un üç aylık net kârı ise yüzde 80 düştü.
Yapay zekâ altyapısı, makineler arasında yüksek miktarda veri taşıyan özel bileşenlere talep yaratıyor. Mobilya satışları ise hanelerin konut satın almasına, döşemesine veya yenilemesine daha yakından bağlı. Ekim anketi ve şirket bilançoları, bu alanların çok farklı yönlerde ilerlediğini gösterdi.
Küçük ölçekli imalatçılar daha fazla baskıyla karşı karşıya
Büyük imalatçıların PMI'ı Eylüle göre 0,4 puan düşerek 50,2 oldu ancak genişleme eşiğinin az da olsa üzerinde kaldı. Orta ölçekli işletmelerin endeksi 1,3 puan düşüşle 48,4'e, küçük işletmelerin endeksi ise 1,4 puan gerileyerek 47,5'e indi.
50,2 ve 47,5 olan değerler esas alındığında büyük ve küçük şirketler arasındaki fark 2,7 endeks puanına ulaştı. Orta ve küçük ölçekli işletmeler, büyük imalatçılara kıyasla hem daha düşük faaliyet düzeyleri hem de daha sert aylık düşüşler yaşadı.
İmalat sektöründe istihdam 48,4'te kalarak Eylül ayıyla aynı seviyede gerçekleşti ve eşik değerin altında seyretti. Ham madde stokları endeksi de 48,4 oldu; ancak endeksin 0,2 puan yükselmesi stoklardaki düşüşün yavaşladığına işaret etti. Tedarikçilerin teslimat süresi endeksi ise 50,1'den 50,2'ye çıktı.
İmalatçıların beklentileri mevcut faaliyetlerine kıyasla daha olumluydu. Üretim ve işletme faaliyetleri beklenti endeksi 53,4 oldu. Buna göre işletmeler, ekimde siparişler ve üretim zayıflamasına rağmen gelecekteki faaliyetlerine ilişkin güvenlerini kısmen korudu.
Girdi maliyetleri fabrika satış fiyatlarından daha hızlı artıyor
İmalatçıların ham madde satın alma fiyatları endeksi dört puan düşerek 56,8 oldu. Fabrika satış fiyatları endeksi ise 2,3 puan gerileyerek 51,7'ye indi. Her iki endeks de 50'nin üzerinde kaldı; bu da artışların daha az yaygın hale gelmesine rağmen anket genelinde fiyatların yükselmeyi sürdürdüğü anlamına geliyor.
Bazı demir dışı metaller ve diğer emtiaların ucuzlaması, satın alma maliyetlerinin hafiflemesine yardımcı oldu. Uluslararası ham petrol fiyatlarının yükselmesiyle petrol ve yakıt işleme, kimyasal elyaf, kauçuk ve plastik sektörlerinde fiyat baskısı daha güçlü kaldı; bu sektörlerde satın alma ve satış fiyatları endeksleri 60'ın üzerinde seyretti.
56,8 ve 51,7 olan değerler üzerinden hesaplandığında satın alma fiyatları endeksi, satış fiyatları endeksinin 5,1 puan üzerinde kaldı. Siparişleri zayıflayan imalatçılar için bu durum, malzeme maliyetleriyle müşterilere uygulanan fiyatlar arasındaki ilişkiyi özellikle önemli hale getiriyor: işletmelerin, üretim giderlerini karşılayabilmek için satışlardan yeterli gelir elde etmesi gerekiyor.
Hizmet ve inşaat işletmeleri de benzer bir sıkışmayla karşı karşıya kaldı. Bu sektörlerin birleşik girdi fiyatları endeksi 51,5 olurken satış fiyatları endeksi 49,5 olarak kaydedildi. Anket genelinde işletme maliyetleri yükselirken müşterilere yansıtılan fiyatlar düşüyordu.
Tatil seyahatleri hizmetleri destekledi, ancak yeni işler zayıfladı
Hizmetler sektörü ekimde 50,0 seviyesinde kaldı; bu, Eylül ayına göre 0,2 puanlık düşüş anlamına geliyor. Ulusal Gün dönemindeki seyahat ve tüketici harcamaları, demiryolu taşımacılığı, konaklama, kültür, spor ve eğlence işletmelerinin genişleme bölgesine geçmesine yardımcı oldu.
Su taşımacılığı, posta hizmetleri ile internet, yazılım ve bilgi teknolojisi hizmetlerinde iş faaliyetleri endeksleri 55,0'ın üzerinde gerçekleşti. Çevrimiçi alışveriş posta hizmetlerine talebi desteklerken bilgi hizmetleri de dijital faaliyetlerden ve yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesinden yararlanmaya devam etti.
Hizmetler endeksindeki sınırlı düşüşün büyük bölümü, keskin biçimde zayıflayan finansal hizmetlerden kaynaklandı. Sermaye piyasası hizmetleri, sigorta ve gayrimenkul, eşik değerin altında kalan kategoriler arasındaydı.
Yeni işler, mevcut faaliyetlerden daha zayıftı. Hizmetler yeni siparişler endeksi 1,5 puan gerileyerek 45,2'ye indi. Hizmetler sektöründe istihdam 0,5 puan artışla 46,7'ye yükselirken iş dünyasının beklentileri 0,3 puan düşüşle 55,2'de kaldı.
Hizmetler, Çin'in büyümesinde önemli bir paya sahip. Sektör, yılın ilk yarısında ekonomik büyümeye yüzde 66,1 katkı sağladı; bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre 5,9 puanlık artış demek. Buna göre önceki yılın katkısı yüzde 60,2'ydi. Son dönemde ekonomik üretimdeki artışın yaklaşık üçte ikisi hizmetlerden kaynaklandı.
İnşaatta sipariş sorunu daha derin
İnşaat iş faaliyetleri 2,3 puan düşerek 48,0'a indi. Hizmetler istikrarlı kalmasına rağmen bu gerileme, imalat dışı endeksi 50'nin altına çekti. İnşaatta yeni siparişler endeksi 5,7 puan gerileyerek 40,0'a, istihdam endeksi ise 2,3 puan düşüşle 42,0'a indi.
Sipariş endeksi, inşaat faaliyetleri endeksinin sekiz puan altında kaldı. Müteahhitler, devam eden işlere kıyasla yeni iş girişlerinde daha büyük bir zayıflık bildirdi; bu da gelecekteki proje havuzuna odaklanılmasına yol açtı.
İnşaat beklentileri 50'nin üzerinde, 52,3 seviyesinde kaldı ancak Eylüle göre 3,1 puan düştü. Hizmetler ve inşaat birlikte değerlendirildiğinde yeni siparişler 46,5'ten 44,4'e, beklentiler ise 55,5'ten 54,7'ye geriledi.
Lojistik federasyonunda analist olan Wu Wei, finansmanla projelerin uygulanması arasında daha yakın eşgüdüm kurulması çağrısı yaptı. Uygulamadaki temel mesele, onaylanan kaynağın başlamış, işçi istihdam etmiş ve ekipman ile malzeme siparişlerine girişmiş bir projeye aktarılması.
Pekin'in finansman hamlesinin artık projelere ulaşması gerekiyor
Yetkililer, 28 Ekim itibarıyla yeni politika finansmanı aracı kapsamında 800 milyar yuan tahsis etmişti. Maliye Bakanlığı ayrıca kullanılmayan yerel yönetim borçlanma kotalarından 550 milyar yuanın kullanılmasını planladı. Bu tutara, dördüncü çeyrekte proje finansmanı ihtiyacı bulunan eyaletler için ayrılan 250 milyar yuanlık özel borçlanma kapasitesi de dahildi.
İki tutar, toplam 1,35 trilyon yuanlık finansman tahsisi ve borçlanma kapasitesine karşılık geliyor. Özel borçlanma kapasitesi, 550 milyar yuanlık toplamın bir parçası. Destek; başlıca ekonomik eyaletlere, Altı Ağ programına ve diğer öncelikli alanlara yönlendirildi.
Altyapı yatırımları yılın ilk üç çeyreğinde bir önceki yıla göre yüzde 4,2 gerilemişti. Tahvil harcamalarının ve proje başlangıçlarının hızlanması, inşaat şirketleri ile ekipman tedarikçilerine yeni siparişler sağlayarak finansman hamlesini ekimde zayıflık görülen sektörlere doğrudan aktarabilir.
Çin Lojistik ve Satın Alma Federasyonu başkan yardımcısı He Hui, özel tahvillerden yapılan harcamaların hızlandırılmasını, çevrimiçi perakende kampanyalarını ve yapay zekâ sektöründeki büyümenin sürmesini kasımda imalatı destekleyebilecek unsurlar olarak sıraladı. Bazı sektörlerde beklenen mevsimsel yavaşlamanın olası toparlanmayı sınırlayacağı öngörüldü. Ek destek önlemleri için belirli bir tarih verilmedi.
Ekonomik büyüme, önceki çeyrekteki yüzde 4,3'ten üçüncü çeyrekte yüzde 4,5'e yükselirken yıllık büyüme beklentileri, bildirilen yüzde 4,5 ila 5,0 hedef aralığında kaldı. Ekimde faaliyetlerin zayıflaması, finansmanın fiilî siparişlere ve inşaat çalışmalarına dönüştürülmesini son çeyreğin temel meselesi haline getiriyor.
Öne Çıkanlar
- İmalat PMI'ı Eylül ayındaki 50,1 seviyesinden ekimde 49,3'e düştü; böylece dört ay içinde üçüncü kez daralma kaydedildi.
- Üretim, toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri endekslerinin tümü 50'nin altına indi.
- İleri teknoloji kullanılan imalat ve makine-teçhizat imalatı genişlemeyi sürdürürken küçük fabrikalar daha fazla baskıyla karşılaştı.
- Tatil seyahatleri ve dijital faaliyetlerin desteğiyle hizmetler 50,0 seviyesinde kaldı, ancak yeni siparişler zayıfladı.
- İnşaat faaliyetleri 48,0'a gerilerken yeni siparişler 40,0, istihdam ise 42,0 oldu.
- Pekin, politika finansmanı kapsamında 800 milyar yuan tahsis etti ve kullanılmayan yerel borçlanma kapasitesinden 550 milyar yuanın kullanılmasını planladı. Böylece projelerin başlatılması ve harcamalar öne çıktı.






