Güney Kore’de GSYH yüzde 1 büyüdü; çip patlaması ve kamu harcamaları hanehalklarını geride bıraktı

9 dakikalık okuma
South Korea GDP Grows 1% as Chip Boom and Government Spending Outpace Households

Daha güçlü ekonomi, zayıflayan alışveriş sepeti

Güney Kore ekonomisi, yarı iletken ihracatı, makine yatırımları ve kamu harcamalarının büyümeyi desteklemesiyle 2026’nın üçüncü çeyreğinde yüzde 1,0 büyüdü. Bu oran, Güney Kore Merkez Bankasının ağustos ayındaki yüzde 0,3’lük tahmininin üç katından fazlaydı; ancak büyümenin nimetleri hanehalklarına eşit biçimde yansımadı.

İçindekiler
  1. Daha güçlü ekonomi, zayıflayan alışveriş sepeti
  2. Çipler ihracatı ve fabrika yatırımlarını artırıyor
  3. Rekor ihracat net ticarete neden az katkı sağladı?
  4. Çeyreklik artışın büyük bölümünü kamu faaliyetleri sağladı
  5. Üretimdeki sıçramaya rağmen hanehalkları harcamalarını kıstı
  6. Ulusal satın alma gücü üretimden çok daha hızlı artıyor
  7. Artan vergi gelirleri daha yüksek harcama planlarını destekliyor
  8. Enflasyon, tüketicileri destekleme imkânını sınırlıyor
  9. Kasım tahminleri yıllık görünümü netleştirecek
  10. Öne Çıkan Noktalar

Merkez bankasının 27 Ekim’de yayımladığı öncü tahminlere göre, özel tüketim bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,2 geriledi. Otomobil ve ev aletleri alımları düşerken finansal hizmetlere ve dışarıda yemeğe yapılan harcamalar da azaldı. Buna karşılık kamu faaliyetleri, ekonominin yüzde 1,0’lık büyümesine 0,8 yüzde puan katkı sağladı.

Reel gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), fiyat değişimleri hesaba katıldıktan sonra bir ekonomide üretilen mal ve hizmetleri ölçer. Çeyreklik büyüme, nisan-haziran dönemindeki yüzde 0,6’dan hızlandı. Ancak bir yıl öncesine kıyasla büyüme yüzde 3,7’den yüzde 3,4’e yavaşladı.

Rakamlar, tüketiciye yönelik işletmeler zayıf taleple karşı karşıyayken ekonominin fabrikalar, ihracat ve kamu harcamaları sayesinde ilerlediğini gösteriyor. Yarı iletken şirketleri yurt dışına daha fazla satış yapıp üretimi artırmak için ekipman alıyor; ancak bu gelirlerin hanehalkı harcamalarına yansıması daha uzun sürüyor.

Güney Kore Merkez Bankası Ekonomik İstatistikler Dairesi Genel Müdürü Lee Dong-won, bir bilgilendirme toplantısında sektörün katkısını şöyle değerlendirdi:

Ekonomik büyümenin yaklaşık yarısının yarı iletkenlerden kaynaklandığı tahmin ediliyor,

Bu tahmin, çipleri hem daha güçlü büyüme görünümünün hem de büyümenin belirli alanlarda yoğunlaşmasının merkezine yerleştiriyor. Merkez bankası, temettülerin ve çalışan ikramiyelerinin tüketimin toparlanmasına yardımcı olmasını bekliyor. Ekonomistler ise kazanımların ne ölçüde yayılacağını sınırlayan etkenler olarak borçlanma maliyetlerine ve istihdam koşullarına dikkat çekiyor.

Reklam

Çipler ihracatı ve fabrika yatırımlarını artırıyor

Yarı iletkenler, makineler ve elektrikli ekipmanların öncülüğünde ihracat bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,3 arttı. Yapay zekâ altyapısına yönelik küresel yatırımlar, bu sistemlerin ihtiyaç duyduğu büyük miktardaki veriyi işlemek ve depolamak için kullanılan çiplere talebi destekliyor.

Eylül ayında mal ihracatı, bir yıl öncesine göre yüzde 83,5 artarak 120,9 milyar dolarla rekor kırdı. Yarı iletken sevkiyatı 60 milyar doları aştı ve ayın toplam ihracatının yüzde 49,6’sından fazlasına ulaştı.

Güney Kore, ocak-eylül döneminde 800 milyar doların üzerinde mal ihraç ederek önceki yılın yıllık rekorunu şimdiden geride bıraktı. Güney Kore Merkez Bankası Başkanı Shin Hyun Song, ihracatın ilk kez 1 trilyon dolara ulaşma yolunda olduğunu söyledi. Ticaret Bakanlığı, bu seviyeye ulaşılması hâlinde Güney Kore’nin ABD, Çin ve Almanya’nın ardından bunu başaran dördüncü ekonomi olacağını belirtti.

Şirketler üretimi artırmayı sürdürmek için gereken ekipmanlara da daha fazla harcama yaptı. Tesis yatırımları ikinci çeyrekteki yüzde 0,2’ye kıyasla yüzde 4,1 arttı. Bu yükselişte, yarı iletken üretim ekipmanları dâhil makineler başı çekti. Araştırma-geliştirme ve yazılım gibi fikrî mülkiyet ürünlerine yapılan yatırımlar yüzde 2,3 büyüdü.

İmalat üretimi çeyrek boyunca yüzde 2,0, bir yıl öncesine göre ise yüzde 7,0 arttı. Çeyreklik artışa bilgisayarlar, elektronik ve optik ekipmanlar ile makineler öncülük etti. Lee, çip üretim hacminin 2027’de daha da artmasını, fiyatların ise daha yavaş bir hızla yükselmeyi sürdürmesini bekliyor.

Rekor ihracat net ticarete neden az katkı sağladı?

İhracat tek başına çeyreklik GSYH büyümesine 1,1 yüzde puan katkı sağladı. İhracattan ithalatın çıkarılmasıyla hesaplanan net ihracatın katkısı ise ikinci çeyrekteki 0,3 yüzde puandan 0,1 yüzde puana geriledi.

Ham petrol ve yarı iletken üretim ekipmanı alımlarının etkisiyle ithalat yüzde 2,4 arttı. Dolayısıyla Güney Kore’nin çip sektörünü büyüten yatırımların bir kısmı, yurt dışından yapılan alımları da artırıyor.

Harcamalar toplamında yurt dışında üretilen mallar da yer alabileceği için GSYH hesaplamalarında ithalat düşülür. Bir fabrikanın ithal makine alımı yatırım harcamalarına yansırken, ithalat düzeltmesi makinenin yurt dışında üretildiğini hesaba katar. Ardından bu ekipman, Kore’deki fabrikanın ilerleyen çeyreklerde daha fazla üretim yapmasına yardımcı olabilir.

Eylül ayına ait mal ihracatı rakamları sevkiyatların dolar cinsinden değerini ölçüyor. Çeyreklik GSYH ihracat rakamları ise fiyatlar hesaba katıldıktan sonraki değişimi gösteriyor. Çip fiyatlarının yükselmesi, ihracat gelirleri ile ölçülen üretimin neden çok farklı oranlarda artabildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.

Reklam

Çeyreklik artışın büyük bölümünü kamu faaliyetleri sağladı

Kamu tüketimi, ikinci çeyrekteki yalnızca yüzde 0,1’lik artışın ardından yüzde 1,9 yükseldi. Mal alımları ve sağlık sigortası ödemelerine yapılan harcamalar arttı.

Kamu tüketimi GSYH büyümesine 0,3 yüzde puan katkı sağlarken kamu yatırımlarının katkısı 0,5 yüzde puan oldu. Böylece kamu faaliyetlerinin toplam katkısı 0,8 yüzde puana ulaştı. Önceki çeyrekte bu katkı eksi 0,5 yüzde puandı.

Özel sektörün katkısı 1,1 yüzde puandan 0,2 yüzde puana geriledi. Başka bir ifadeyle, özel imalatçılar ve ihracatçılar faaliyetlerini artırırken çeyrekteki net büyümenin beşte dördü kamu faaliyetlerinden geldi.

Hanehalkı harcamalarının yanı sıra kamu tüketimi ve yatırımları ile işletme yatırımlarını da kapsayan iç talep, 0,3 yüzde puandan 0,9 yüzde puana yükseldi. Bu iyileşme, özel tüketimin GSYH büyümesini 0,1 yüzde puan düşürdüğü bir dönemde gerçekleşti.

İnşaat yatırımları, inşaat mühendisliği çalışmalarındaki artışla yüzde 0,7 yükseldi; ancak bir yıl önceki seviyesinin yüzde 0,7 altında kaldı. Sektördeki faaliyetleri izleyen farklı bir ölçüt olan inşaat üretimi ise çeyrek boyunca yüzde 2,0 arttı.

Üretimdeki sıçramaya rağmen hanehalkları harcamalarını kıstı

Özel tüketim, 2022’nin dördüncü çeyreğinden bu yana ilk kez geriledi. Yüzde 0,2’lik düşüş, ikinci çeyrekteki yüzde 0,4’lük artışı tersine çevirdi ve 2022’nin ilk çeyreğinde kaydedilen yüzde 1,0’lık düşüşten bu yana en sert daralma oldu.

Güney Kore Merkez Bankası, zayıflığı kısmen finansal hizmet harcamalarını azaltan borsa düzeltmesine ve büyük otomobil üreticilerindeki grevlerin satışları aksatmasına bağladı. Ev aletleri ve dışarıda yemeğe yapılan harcamalar da geriledi; böylece zayıflık bu iki alanın ötesine yayıldı.

Merkez bankası yetkilileri, finansal hizmetler ve otomobil sektöründeki aksaklıklar olmasaydı tüketimin yüzde 0,4 artabileceğini tahmin etti. Bu hesaplama, söz konusu etkiler hafifledikçe ve yarı iletken gelirleri hissedarlarla çalışanlara ulaştıkça tüketimin kademeli olarak toparlanacağı yönündeki beklentilerini açıklamaya yardımcı oluyor.

Hizmet üretimi, ikinci çeyrekteki yüzde 1,0’lık artıştan yavaşlayarak yalnızca yüzde 0,2 büyürken finans ve sigorta sektörü yüzde 4,3 daraldı. Merkez bankasının ekim ayındaki anketi de hanehalkı geliri ve harcama beklentilerindeki zayıflama dâhil, tüketici güveninde hafif düşüş gösterdi.

Nomura Holdings ekonomisti Jeong-Woo Park, manşet büyüme ile hanehalklarının koşulları arasındaki farkı şöyle değerlendirdi:

Şirketler ve hükümet, yarı iletken patlamasının yarattığı gelirden faydalanıp bu parayı harcıyor; ancak hanehalkları geride kalıyor.

Reklam

Ulusal satın alma gücü üretimden çok daha hızlı artıyor

Reel gayrisafi yurt içi gelir (GSYİG), bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,4, bir yıl öncesine göre yüzde 18,8 arttı. Yıllık artış ikinci çeyrekteki yüzde 15,7’den hızlandı ve yüzde 19,0’a ulaştığı 1977’nin dördüncü çeyreğinden bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

GSYİG, üretim yoluyla elde edilen gelirin satın alma gücünü ölçer. Bir ülkenin ihracat için elde ettiği fiyatların ithalat için ödediği fiyatlara kıyasla nasıl değiştiğini, başka bir deyişle dış ticaret hadlerini hesaba katar.

Yarı iletken fiyatlarındaki artış, Güney Kore’nin dış ticaret hadlerini iyileştirdi. İhracatçılar ürünleri için ithal malların maliyetine kıyasla daha fazla gelir elde ettiğinde ülke, kazandığı gelirle daha fazla mal satın alabilir. Bu durum, reel gelirin reel üretimden neden çok daha hızlı arttığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Hanehalkı harcamaları, bu gelirin insanlara nasıl ve ne zaman ulaştığına bağlı. Şirket gelirleri, kamu gelirleri, hissedar temettüleri ve çalışan ücretleri farklı zamanlamalarla elde ediliyor. Lee, yarı iletken şirketlerinin dördüncü çeyrekte dağıtacağı temettülerin ve 2027’nin ilk çeyreğindeki çalışan ikramiyelerinin hanehalkı gelirini desteklemesini bekliyor.

iM Securities ekonomisti Park Sang-hyun, harcamalardaki olası artışa daha temkinli yaklaştı:

Kısa vadeli bir canlanma görülebilir, ancak iş gücü piyasasının durumu ve kısıtlayıcı faiz oranları göz önüne alındığında güçlü bir ivme beklemek zor,

Artan vergi gelirleri daha yüksek harcama planlarını destekliyor

Hükümet, ulusal vergi gelirlerinin 2025’e göre yüzde 28 artarak 2026’da rekor seviye olan 478,6 trilyon wona ulaşmasını bekliyor. Yarı iletken şirketlerinin güçlü kazançları, olağanüstü temettü ödemeleri ve borsadaki yoğun işlemler gelirleri artırıyor.

Seul yönetimi, yapay zekâ ve yarı iletken altyapısına önemli kaynak ayırarak 2027’de kamu harcamalarını yüzde 12,8 artırmayı önerdi. Öneri, ihracat ve ekipman alımlarını şimdiden destekleyen sektörlere kamu desteğini sürdürecek.

Üçüncü çeyrek, hanehalkları harcamalarını kısarken kamu harcamalarının toplam talebi nasıl destekleyebildiğini gösteriyor. Önerilen bütçe artışı bu desteği sürdürecek; ancak nihai büyüklüğü ve kapsamı onaya bağlı.

Güney Kore’nin toparlanması, Tayvan’ın teknoloji ihracatıyla öne çıktığı bir dönemin ardından geliyor. Tayvan’ın kişi başına düşen GSYH’de öne geçmesinin ardından, 2025’te açıklanan son Kore verileri çip ihracatı ve yatırımlarında belirgin bir güçlenmeye işaret ediyor. Kore’nin son çeyreklik verileri ise farklı bir soruyu öne çıkarıyor: Daha güçlü üretim, hanehalkı harcamalarına ne kadar hızlı yansıyacak?

Reklam

Enflasyon, tüketicileri destekleme imkânını sınırlıyor

Güney Kore Merkez Bankası, yıl içinde yaptığı iki faiz artışının ardından son toplantısında politika faizini yüzde 3’te tuttu. Başkan Shin, enflasyonun yüzde 2’lik hedefe yaklaşacağına ikna olana kadar para politikasının kısıtlayıcı kalacağını söyledi.

Eylül ayında tüketici enflasyonu bir yıl öncesine göre yüzde 2,9 oldu. Temel fiyat hareketlerini izlemek için gıda ve enerjiyi dışarıda bırakan çekirdek enflasyon ise yüzde 2,8 olarak gerçekleşti. Her iki ölçüt de ağustos ayına kıyasla yavaşlamasına rağmen merkez bankasının hedefinin üzerinde kaldı.

Yüksek faiz oranları, borçlanma maliyetini artırıp talebi düşürerek enflasyonu sınırlayabilir. Bununla birlikte, kredi ödemelerinden sonra hanehalklarının harcayabileceği parayı azaltabilir ve büyük alımların finansmanını zorlaştırabilir.

Jeong-Woo Park; sıkılaşan finansal koşulların, borsa kayıplarının ve zayıf istihdamın tüketimi baskıladığını belirtti. GSYH verileri açıklanmadan önce Citigroup ve Nomura, kasım ve şubat aylarında 0,25’er yüzde puanlık faiz artışı bekliyordu. Bu artışlar politika faizini yüzde 3,5’e çıkaracaktı.

Merkez bankası, güçlü ihracat gelirleri ve yatırımları zayıf hanehalkı talebiyle dengelemek zorunda. Ücretlerde ve harcamalarda toparlanma, büyümenin daha geniş kesimlere yayılmasını sağlayabilir. Enflasyonun yüksek seyretmesi ise politika yapıcıların borçlanma maliyetlerini yüksek tutma baskısını artırır.

Kasım tahminleri yıllık görünümü netleştirecek

Güney Kore Merkez Bankasının ağustos tahmini, yıllık büyümeyi yüzde 3,3 olarak öngörüyordu. Üçüncü çeyrekteki güçlü büyüme, tahminin yukarı yönlü revize edilebileceğine ilişkin beklentileri artırdı. Güncellenmiş tahminlerin 26 Kasım’da açıklanması planlanıyor. GSYH’ye ilişkin öncü tahminler de revizyona açık.

Lee, dördüncü çeyrekte üçüncü çeyrekteki hız korunursa yıllık büyümenin muhtemelen yüzde 3,6 olacağını, çeyreklik büyümenin yüzde 1,4’e ulaşmasının ise yıllık oranı yüzde 4’e çıkarabileceğini söyledi. Başka bir ilk hesaplamaya göre, dördüncü çeyrek üretiminin üçüncü çeyrek seviyesinde kalması hâlinde yıllık büyüme yaklaşık yüzde 3,7 olacak. Merkez bankasının güncellenmiş değerlendirmesi kasım ayında açıklanacak.

Öne çıkan gelişmeler ve sonraki önemli tarihler şöyle:

  • 2026’nın ilk çeyreği: GSYH bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,8 büyüdü.
  • İkinci çeyrek: Büyüme yüzde 0,6’ya yavaşlarken özel tüketim yüzde 0,4 arttı.
  • Üçüncü çeyrek: GSYH yüzde 1,0 büyüdü, ancak özel tüketim yüzde 0,2 geriledi.
  • 27 Ekim: Güney Kore Merkez Bankası üçüncü çeyreğe ilişkin öncü tahminlerini yayımladı.
  • 26 Kasım: Güncellenmiş ekonomik tahminlerin açıklanması bekleniyor.
  • 2026’nın dördüncü çeyreği ve 2027’nin ilk çeyreği: Yarı iletken temettülerinin ve çalışan ikramiyelerinin hanehalkı gelirini desteklemesi bekleniyor.

İhracat ve yatırımların yılın son çeyreğinde güçlü kalması bekleniyor. Toparlanmanın bir sonraki aşaması, çiplerden elde edilen gelirin mağazalarda, restoranlarda ve tüketiciye yönelik diğer işletmelerde daha fazla harcamaya dönüşüp dönüşmeyeceğine kısmen bağlı.

Öne Çıkan Noktalar

  • Güney Kore GSYH’si üçüncü çeyrekte yüzde 1,0 büyüdü; Güney Kore Merkez Bankasının ağustos tahmini yüzde 0,3’tü.
  • Güney Kore Merkez Bankası yetkilisi Lee Dong-won’a göre büyümenin yaklaşık yarısını yarı iletkenler sağladı.
  • Kamu faaliyetleri çeyreklik büyümeye 0,8 yüzde puan katkı yaptı.
  • Özel tüketim, 2022’nin dördüncü çeyreğinden bu yana ilk kez yüzde 0,2 geriledi.
  • Yüksek çip fiyatlarının satın alma gücünü artırmasıyla reel gayrisafi yurt içi gelir bir yıl öncesine göre yüzde 18,8 yükseldi.
  • Politika faizi yüzde 3 seviyesindeydi; eylül enflasyonu yüzde 2’lik hedefin üzerinde kaldı.
  • Güney Kore Merkez Bankasının bir sonraki ekonomik tahminlerinin 26 Kasım’da açıklanması bekleniyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir