Sessizlik, kişisel verilerin kullanılması için izin sayılmaz
Vietnam'ın 19 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren 330/2026/ND-CP sayılı Kararnamesi, bir kişinin sessizliğini kişisel verilerin toplanmasına veya işlenmesine rıza olarak kabul edenlere 50 milyon VND ile 70 milyon VND arasında para cezası öngörüyor. Aynı ceza aralığı, kişinin durdurma veya kısıtlama talebinden ya da yetkili makamın yazılı emrinden sonra veri işlemeyi kasıtlı olarak sürdürmek için de geçerli.
İçindekiler
- Sessizlik, kişisel verilerin kullanılması için izin sayılmaz
- Rıza hangi koşullarda geçerli sayılır?
- 70 milyon VND'lik ceza neden tablonun yalnızca bir parçası?
- Yabancı işletmeler de kuralların kapsamına giriyor
- Reklam listelerinin hukuka uygun bir temeli olmalı
- Çocuklara ve gözetim verilerine yönelik kontroller daha sıkı olmalı
- Yapay zekâ ve sosyal medya, kullanıcılara ve işletmecilere sorumluluk yüklüyor
- Para cezalarına veri silme veya faaliyetlerin durdurulması eşlik edebilir
- Kurallar ne zaman uygulanıyor, süreç nasıl işleyebiliyor?
- Öne Çıkanlar
Rıza kuralları, çok daha geniş kapsamlı bir yaptırım çerçevesinin parçası. Kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin bazı ihlallerde, bir önceki yılın gelirinin yüzde 5'ine kadar para cezası uygulanabiliyor. Diğer kişisel veri ihlallerinde cezalar 3 milyar VND'ye ulaşabilirken, yasa dışı veri ticaretinde işlem değerinin katları üzerinden hesaplanan yaptırımlar devreye girebiliyor.
Hükümetin 26 Ağustos tarihli yayımladığı kararname metni, dört bölüm ve 82 maddeden oluşan bir çerçeveyi ayrıntılarıyla açıklıyor. Siber güvenlik, sosyal medya, bilgi sistemleri ve kişisel verilerin korunmasını kapsayan düzenlemede temel yaptırımlar uyarı ve para cezaları.
Uygulama kullanan, internetten alışveriş yapan veya reklam mesajları alan kişiler açısından pratik mesele, kontrolün kimde olduğu: işletmelerin bilgileri kullanmak için hukuka uygun bir dayanağa sahip olması, ilgili amaçları açıklaması ve durdurma taleplerine uyması gerekiyor. İşletmeler ise para cezasının yanı sıra faaliyetlerin askıya alınması, hukuka aykırı işlenen verilerin silinmesi ve haksız kazançların iadesi gibi yaptırımlarla da karşılaşabilir.
Rıza hangi koşullarda geçerli sayılır?
43. maddenin 1. fıkrası, çeşitli rıza ihlalleri için 30 milyon VND ile 50 milyon VND arasında para cezası öngörüyor. Bunlar arasında, kanunun rıza gerektirdiği durumlarda kişisel verilerin rıza alınmadan işlenmesi, rızanın varsayılan seçenek olarak belirlenmesi ve kabul ile ret seçenekleri arasındaki tercihi belirsizleştiren, kafa karıştırıcı talimatlar verilmesi yer alıyor.
İşletmelerin açık, belirli ve doğrulanabilir bir yöntemle rıza alması gerekiyor. Kimin, ne zaman ve neye rıza verdiğini gösterebilmeleri şart. Kullanıcılar ayrıca her işleme amacı için ayrı ayrı tercih yapabilmeli.
Örneğin bir alışveriş hizmeti, siparişi yerine getirmek için bilgiye ihtiyaç duyabilir. Kararname, bu hizmete erişimin kişisel verilerin ilgisiz amaçlarla kullanılmasının kabul edilmesi şartına bağlanmasını düzenliyor. Kişi, kararlaştırılan hizmeti alabilmek için bu ek amaçları kabul etmek zorunda bırakılmamalı; söz konusu amaçlar için ayrı bir seçim yapabilmeli.
43. madde ayrıca işlenen veri türleri, işleme amaçları, kişinin hak ve yükümlülükleri ile işleme faaliyetini kontrol eden kuruluş hakkındaki açıklamaların eksik olmasını da kapsıyor. Rıza kayıtlarının tutulmaması da cezaya yol açabiliyor. Bu nedenle işletmelerin hem geçerli bir izin sürecine hem de bu sürecin düzgün işlediğini gösteren kanıtlara ihtiyacı var.
Hassas kişisel veriler ek korumaya tabi. Bir kişiye hassas verilerinin işlendiğinin bildirilmemesi, 30 milyon VND ile 50 milyon VND arasındaki ceza aralığına giriyor. İşletmelerin hangi bilgileri ellerinde bulundurduklarını belirlemesi ve ilgili koruma önlemlerini uygulaması gerekiyor.
70 milyon VND'lik ceza neden tablonun yalnızca bir parçası?
Rıza ihlallerindeki en yüksek ceza, alt ceza aralığının üst sınırı olan 50 milyon VND'den 20 milyon VND daha fazla ve 70 milyon VND'ye ulaşıyor. Bu üst ceza aralığı iki özel uygulamayı hedef alıyor: sessizliği rıza saymak ve verilerin işlenmesini durdurma veya kısıtlama talebini kasıtlı olarak görmezden gelmek.
Daha geniş çerçevede siber güvenlik ihlallerine ilişkin para cezalarının üst sınırı kuruluşlar için 200 milyon VND, bireyler için 100 milyon VND. Kişisel verilerin korunmasına yönelik yaptırımlar ise sabit para cezası aralıklarını, yasa dışı ticaret ve gelirle bağlantılı cezaları içeren farklı bir yapıya sahip.
EY'nin ekim ayındaki hukuk uyarısı, yasa dışı kişisel veri ticaretinde işlem değerinin iki ila on katı tutarında para cezaları öngörüldüğünü belirtiyor. EY'ye göre bu değer; maliyetler düşülmeden sözleşme, fatura, ödeme kaydı, mesaj ve banka ekstresi gibi kanıtlar üzerinden hesaplanıyor.
Yurt dışına aktarım içeren bazı ciddi ihlallerde, gelirin yüzde 1'i ile yüzde 5'i arasında para cezası uygulanıyor. EY, en az 10 bin Vietnam vatandaşının verilerinin kaybolmasına veya sızdırılmasına yol açan aktarımları bu kategoriye dahil ediyor ve en az bir milyon kişiyi etkileyen vakalar için en yüksek oran olan yüzde 5'i belirtiyor. EY'nin tablosunda üst sınır, bir önceki yıl Vietnam'da elde edilen gelirin belirli bir oranı olarak tanımlanıyor; önceki yıl gelir elde edilmemişse üst sınır 3 milyar VND oluyor.
Yabancı işletmeler de kuralların kapsamına giriyor
330 sayılı Kararname, Vietnamlı ve yabancı bireylerle kuruluşlara uygulanıyor. Kapsamda, telekomünikasyon, internet, çevrim içi içerik, bilişim teknolojisi, siber güvenlik veya sınır ötesi hizmetler sunan ve koşulları karşılayan yabancı şirketlerin yanı sıra, Vietnamlı kişilerin kapsama giren kişisel verilerini işleyen yabancı kuruluşlar da bulunuyor.
Korunan gruplar arasında Vietnam vatandaşları ve kimlik belgeleri bulunan ancak vatandaşlığı henüz belirlenmemiş, Vietnam'da ikamet eden Vietnam kökenli kişiler de yer alıyor. Bu nedenle işletmelerin, sundukları hizmetlerin ve işledikleri bilgilerin sahiplerinin yanı sıra yurt dışında bulunma durumunu da değerlendirmesi gerekiyor.
Tilleke & Gibbins, yaptırım kararnamesi analizinde, Kamu Güvenliği Bakanlığını kişisel verilerin korunması ve siber güvenlikten sorumlu makam olarak gösteriyor. Analizde, kararnamenin kişisel verilerin korunması ve siber güvenlik yasalarındaki yükümlülükleri ayrıntılı bir idari yaptırım çerçevesiyle desteklediği belirtiliyor.
Vietnam dışında faaliyet gösteren şirketlerin, sundukları hizmetlerin ve veri işleme faaliyetlerinin bu kapsama girip girmediğini kontrol etmesi gerekiyor. Reklam sistemleri, müşteri veri tabanları ve yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara yapılan aktarımların tümü, ilgili hükümler kapsamında incelenmeyi gerektirebilir.
Reklam listelerinin hukuka uygun bir temeli olmalı
37. madde, istenmeyen reklam e-postaları ve mesajlarıyla çevrim içi reklam kurallarının diğer ihlallerini ele alıyor. Reklam için kullanılan bilgilerin hukuka aykırı biçimde toplanmış olması durumunda 48. madde de uygulanabilir. Dolayısıyla hem reklam faaliyeti hem de bu faaliyetin dayandığı verilerin toplanması ayrı uyum yükümlülükleri doğuruyor.
Telefon numaralarından oluşan bir liste satın alan işletmenin, verilerin kaynağını, bunları kullanmanın hukuki dayanağını ve hangi amaçla toplandığını kontrol etmesi gerekiyor. Ayrıca kişilere reklamları veya bilgilerinin ilgili taraflarla paylaşılmasını reddetme imkânı sunmalı.
43. madde, rıza kurallarını da bu sürece dahil ediyor. İzin talebine yanıt vermeyen bir alıcı rıza göstermiş sayılmaz. Durdurma veya kısıtlama talebinden sonra veri işlemeyi kasıtlı olarak sürdüren işletmeler 50 milyon VND ile 70 milyon VND arasındaki daha yüksek cezayla karşı karşıya kalıyor.
EY, kişisel verilerin bağlı kuruluşların reklam ağına açıklanmasına varsayılan olarak rıza verildiği kabul edilen durumlar için de özel bir yaptırım bulunduğunu belirtiyor. Bu tür ağlar, işletmeleri ürünlerini tanıtan veya potansiyel müşterileri onlara yönlendiren iş ortaklarıyla buluşturuyor. Bu düzenlemeler kapsamında bilgi paylaşılırken, kişinin tercihinin önceden seçilmiş bir anlaşma yerine esas alınması gerekiyor.
Tüketiciler açısından bu hükümler, telefon numarasının ilk kez toplanmasından sonraki kullanımına kadar uzanıyor. Şirketler içinse pazarlama mesajını kontrol etmek işin yalnızca bir bölümü: iletişim listesinin kaynağı, listedeki kişilerin izinleri ve retlerin nasıl ele alındığı da önem taşıyor.
Çocuklara ve gözetim verilerine yönelik kontroller daha sıkı olmalı
Çocukların bilgilerini işleyen platformlar, eğitim hizmetleri, eğlence uygulamaları ve çevrim içi perakendeciler; işleme amacı, geçerli rıza, toplanan veri miktarı ve koruyucu önlemlerle ilgili yükümlülüklerle karşı karşıya. EY, kişisel veriler işlenmeden önce çocuğun yaşının doğrulanmamasına ilişkin yaptırımlara dikkat çekiyor.
EY ayrıca kişisel verilerin korunması yasası ile kararname arasındaki bir ifade farklılığına işaret ediyor. Yasa, çocuğun özel hayatını veya kişisel sırlarını açıklamak amacıyla veri işlenmesi durumunda yedi yaş ve üzerindeki çocuktan ve yasal temsilcisinden birlikte rıza alınmasını gerektiriyor. EY'nin analizine göre, iki taraftan da rıza alınmasına ilişkin kararnamedeki yaptırım hükmü daha geniş ifadeler içeriyor.
Bu nedenle çocuklara hizmet sunan işletmelerin, yaş doğrulama ve rıza prosedürlerinin yürütülen faaliyetlere uygunluğunu incelemesi gerekiyor. EY, amacı dışında işlenmiş çocuk verilerinin silinmemesi veya yok edilmemesiyle ilgili bazı ihlallerde kuruluşlar için azami 200 milyon VND ceza öngörüldüğünü belirtiyor.
Kamusal alanlardaki gözetim kayıtları da belirli riskler taşıyor. EY, geçerli rıza olmadan kamuya açık alanlardaki gözetim kameralarından elde edilen kişisel verilerin, görüntülerin veya ses kayıtlarının ticari amaçlarla, davranış analizi için ya da profiller oluşturmak üzere otomatik yüz tanımada kullanılmasına yönelik yaptırımları sıralıyor.
Güvenlik amacıyla kurulan bir kamera, işletmenin daha sonra başka bir amaçla kullanmak isteyeceği bilgiler üretebilir. EY'nin açıkladığı hükümler uyarınca, bu bilgilerin sonradan ticari veya analitik amaçlarla kullanılması ayrıca hukuki değerlendirme gerektiriyor ve belirtilen durumlarda geçerli rıza alınmasını şart koşuyor. Saklama süreleri de önem taşıyor: veri aktarımına ilişkin bazı anlaşmalarda, aktarımın amacına uygun bir saklama süresi belirtilmeli.
Yapay zekâ ve sosyal medya, kullanıcılara ve işletmecilere sorumluluk yüklüyor
Yapay zekâyı başka bir kişinin görüntüsünü, sesini veya kimliğini taklit etmek için kullanmak; bu davranışın dolandırıcılık, yanlış bilgi, hukuka uygun hakların ihlali ya da kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde toplanıp kullanılmasıyla ilişkili olduğu durumlarda yaptırıma yol açabiliyor. Uygulanacak ceza, fiilin niteliğine ve ağırlığına bağlı.
Bilgileri toplama, bir yapay zekâ sistemine aktarma ve ortaya çıkan çıktıyı kullanma kararlarının sorumluluğu işletmelerde kalıyor. Bu nedenle otomatik veri işleme faaliyetlerinde de diğer işleme faaliyetlerinde geçerli hukuki dayanak, amaç, rıza ve koruma kontrolleri uygulanmalı.
Sosyal medya yükümlülükleri sağlayıcıları, yöneticileri, işletmecileri ve kullanıcıları kapsıyor. İçerik paylaşan veya yayımlayan kişiler, içerik başka birinin kimliğine bürünme, dolandırıcılık ya da hak ve menfaatlerinin ihlaliyle ilgili olsa da bundan sorumlu.
Siber güvenlik hükümleri ayrıca saldırıları, yetkisiz erişimi, zararlı kodları ve uzman siber güvenlik birimleriyle iş birliği yapılmamasını ele alıyor. Bir olayda suç teşkil eden fiillere dair emareler bulunması halinde, Hükümetin yayımladığı açıklamaya göre dosya, İdari İhlallerin Ele Alınmasına İlişkin Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca devredilecek.
Para cezalarına veri silme veya faaliyetlerin durdurulması eşlik edebilir
İhlalin niteliğine bağlı olarak ek yaptırımlar arasında belirli lisans veya sertifikaları kullanma hakkının bir ila 24 ay süreyle geri alınması, faaliyetlerin aynı süreyle askıya alınması, ihlalde kullanılan ekipman veya diğer eşyaların müsadere edilmesi ve yabancı uyrukluların sınır dışı edilmesi bulunuyor.
43. madde, belirli rıza ihlallerinde hukuka aykırı biçimde toplanan veya işlenen verilerin geri döndürülemez şekilde silinmesini öngörüyor. Belirtilen durumlarda müsadere ve daha yüksek ceza aralığına giren ihlallerde haksız kazançların iadesi de söz konusu. Dolayısıyla işletmeler para cezasının yanı sıra söz konusu verilere erişimlerini de kaybedebilir.
Haksız kazançların iadesi, kendi hesaplama yöntemi olan bir telafi tedbiri. EY, yasa dışı veri ticareti dışındaki uygulanabilir durumlarda bu tedbirin; hukuka aykırı biçimde toplanan, işlenen, kullanılan veya aktarılan verilerden yararlanan ticari faaliyetlerin elde ettiği geliri kapsayabildiğini ve maliyetlerin düşülmediğini açıklıyor.
Tilleke & Gibbins, günlük uyumu etkileyen diğer yaptırımlar arasında ihlal bildiriminde bulunmama için 80 milyon VND'ye, veri işleme etki değerlendirmesi ihlalleri için 100 milyon VND'ye ve veri koruma görevlisi veya birimi atama yükümlülüğünün ihlali için 30 milyon VND'ye kadar para cezası sıralıyor.
Etki değerlendirmesi, veri işleme faaliyetlerinin kişileri nasıl etkileyebileceğini ve risklerin nasıl yönetileceğini inceleyen bir belgedir. İhlal giderme tedbirleri, değerlendirme raporunun zorunlu olarak sunulmasını ve bildirim yükümlülükleri yerine getirilene kadar veri işlemenin durdurulmasını içerebilir. Yurt dışına aktarımlar için gerekli değerlendirmelerde de benzer tedbirler uygulanabilir. EY ayrıca, kişinin veri haklarına ilişkin talebinin kanunda belirlenen süre içinde karşılanmaması halinde kuruluşlara 40 milyon VND'ye kadar para cezası verilebileceğini belirtiyor.
Kurallar ne zaman uygulanıyor, süreç nasıl işleyebiliyor?
330 sayılı Kararname, herhangi bir geçiş süresi olmaksızın yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce Vietnam'ın kişisel verilerin korunması çerçevesi birkaç yıl içinde geliştirildi:
- 1 Temmuz 2023: Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin 13/2023/ND-CP sayılı Kararname yürürlüğe girdi.
- 1 Ocak 2026: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, uygulama gerekliliklerini düzenleyen 356/2025/ND-CP sayılı Kararname ile birlikte yürürlüğe girdi.
- 19 Ağustos 2026: 330/2026/ND-CP sayılı Kararname yayımlandı ve yürürlüğe girdi.
- 26 Ağustos 2026: Hükümet, kararnameye ve rıza ihlallerine ilişkin cezalara dair açıklamasını yayımladı.
İdari yaptırımlarda zamanaşımı süresi bir yıl. Tamamlanmış bir ihlalde süre, yükümlülüğün yerine getirilmesine veya yetkili makamın ihlalin sona erdiğini tespit etmesine bağlanıyor. Makamların ayrıca fiilin tamamlanıp tamamlanmadığını ya da sürüp sürmediğini belirlemesi gerekiyor.
Tilleke & Gibbins, 19 Ağustos'tan önce işlenen ancak bu tarihten sonra tespit edilen veya incelemesi devam eden ihlallere yönelik geçiş kuralını açıklıyor. Genel olarak, ihlal tarihinde yürürlükte olan yaptırım rejimi uygulanıyor. Sorumluluğu kaldıran veya daha hafif ceza öngören 330 sayılı Kararname hükümleri daha lehe oldukları durumlarda uygulanabiliyor.
Çerçeve, elektronik delilleri tanıyor ve dijital imzaların bulunmadığı durumlarda biyometrik doğrulama dahil olmak üzere elektronik ihlal tutanakları ve yaptırım kararları düzenlenmesine izin veriyor. Bu nedenle rıza kayıtları, talep geçmişi ve işlem kayıtları gibi uyum belgeleri, inceleme sürecinde özellikle önem taşıyor.
Belirli denetimler veya yaptırım dosyaları için bir takvim açıklanmış değil. Uygulamadaki doğrudan değişiklik, belgelendirme, personel, güvenlik, rıza ve kişisel bilgilerin fiilî kullanımını kapsayan özel bir yaptırım çerçevesinin mevcut yükümlülükleri desteklemesi.
Öne Çıkanlar
- 330 sayılı Kararname, siber güvenlik ve kişisel verilerin korunmasını kapsayarak 19 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi.
- Belirli rıza ihlallerinde 30 milyon VND ile 50 milyon VND arasında para cezası uygulanıyor.
- Sessizliği rıza saymak veya durdurma taleplerini kasıtlı olarak görmezden gelmek, 50 milyon VND ile 70 milyon VND arasında para cezasına yol açabiliyor.
- Yurt dışına yapılan bazı ciddi veri aktarımlarında gelirin yüzde 5'ine ulaşan para cezaları uygulanabiliyor.
- Koşulları karşılayan yabancı kuruluşlar da Vietnamlı işletmeler ve bireylerle birlikte kapsamda.
- Ek sonuçlar arasında faaliyetlerin askıya alınması, verilerin geri döndürülemez şekilde silinmesi ve haksız kazançların iadesi yer alabiliyor.






