Yabancı Satışları, Yerli Yatırımcıların Düşüşü Sınırlamasıyla Hindistan Hisselerinde Dokuz Yıllık Alımları Sildi

11 dakikalık okuma
Foreign Selling Erases Nine Years of Indian Equity Buying as Domestic Money Cushions the Fall

63,6 milyar dolarlık tersine dönüş Hindistan hisselerini yeniden şekillendiriyor

Yabancı yatırımcılar Ekim 2024'ten bu yana Hindistan hisse senetlerinde yaklaşık 63,6 milyar dolarlık satış yaptı. Böylece önceki dokuz yılda biriken yaklaşık 63,5 milyar dolarlık alımlar silindi. National Securities Depository Ltd'ye (NSDL) atfedilen verilere göre, Ekim 2015'te başlayan kümülatif yabancı hisse akışı serisi şu anda yaklaşık eksi 110 milyon dolar düzeyinde.

İçindekiler
  1. 63,6 milyar dolarlık tersine dönüş Hindistan hisselerini yeniden şekillendiriyor
  2. Geri çekilme nasıl gelişti?
  3. Petrol Hindistan'ı özellikle zorluyor
  4. Rupinin değer kaybı yabancı yatırımcıların getirisini düşürüyor
  5. Küresel sermaye yapay zekâ yatırımlarına yöneliyor
  6. En büyük yük finans hisselerinde
  7. Yerli tasarruflar satışları karşılıyor
  8. Yeni hisse ihraçları yabancı alıcıları çekmeye devam ediyor
  9. Daha ucuz hisselerde gözler kârlara çevriliyor
  10. Öne Çıkanlar

Tersine dönüş 2026'da hız kazandı. Yurt dışındaki yatırımcılar, 2025'teki 18,9 milyar dolarlık çıkışın ardından yaklaşık 32,8 milyar dolar çekti. Bu rakamların arkasında Hindistan için zorlayıcı bir bileşim var: pahalı ithal petrol, ABD devlet tahvillerindeki cazip getiriler, zayıflayan rupi ve başka piyasalarda yoğunlaşan yapay zekâ yatırımlarına yönelik küresel ilgi.

Hindistanlı kurumlar ters yönde yoğun alım yaptı. Motilal Oswal Financial Services, Ekim 2024 ile Haziran 2026 arasındaki yatırımlarını rekor düzeyde 162 milyar dolar olarak hesaplıyor. Daha sonraki bir piyasa hesabına göre, daha geniş satış dönemi boyunca yerli alımlar 180 milyar doları aştı; bu, yabancıların satışlarının yaklaşık üç katı.

Bu alımlar kayıpları hafifletti ancak kalıcı bir toparlanma sağlamadı. Yabancı satışlarına ilişkin verilerin eşlik ettiği karşılaştırmada Nifty 50, Eylül 2024'teki zirvesinden yaklaşık yüzde 14 geriledi. Yerli tasarruflar, yabancı yatırımcıların satmak istediği hisseleri karşılamaya yardımcı olurken şirket kârları, kur hareketleri ve alternatif yatırımlar, alıcıların ödemeye razı olduğu fiyatı belirlemeyi sürdürüyor.

Değişim günlük piyasa hareketlerinin ötesine uzanıyor. Mülkiyeti Hindistanlı kurumlara kaydırıyor, yabancı payı yüksek büyük şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor ve yurt dışındaki yatırımcıları yeni sermaye ayıracakları yerler konusunda daha seçici kılıyor.

Geri çekilme nasıl gelişti?

Kalıcı para çıkışları Ekim 2024'te başladı. Haziran 2026'ya gelindiğinde, piyasanın zirvesinden bu yana yabancı yatırımcılar yaklaşık 60 milyar dolarlık satış yapmıştı. En sert baskı Orta Doğu'daki çatışma sırasında görüldü.

Ana aşamalar, alımlardaki kısa süreli iyileşmenin neden daha geniş çaplı geri çekilmeyi sona erdirmediğini gösteriyor:

  • Ekim 2015-Eylül 2024: Yabancı yatırımcılar uzun dönemli akış serisinde yaklaşık 63,5 milyar dolarlık birikimli alım yaptı.
  • Ekim 2024: Yabancı yatırımcıların çektiği para 940 milyar rupiye ulaştı. Bu, Mart 2026'ya kadar aylık bazda rekor düzeydi.
  • 2025: Hisse senetlerinden yabancı yatırımcı çıkışı yaklaşık 18,9 milyar dolar oldu.
  • Mart 2026: Çıkışlar yaklaşık 12,7 milyar dolara ulaştı; Nisan'da bu rakam 6,5 milyar dolar oldu.
  • Haziran 2026: Ayın ilerleyen günlerinde alımlar bir miktar canlansa da yatırımcılar, üst üste dördüncü ayda net çıkışla 5,2 milyar dolarlık satış yaptı.
  • Eylül ve Ekim 2026: Satışlar sürdü. Eylül'de 358,61 milyar rupi, 12 Ekim'e kadar ise 474,17 milyar rupi daha çekildi.

Motilal Oswal'ın haziran değerlendirmesinde, yılın ilk altı ayındaki çıkışlar 29,2 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu dönemde net para girişinin görüldüğü tek ay, 2,5 milyar dolarla şubat oldu. Yurt dışındaki yatırımcılar yalnızca mart-haziran döneminde yaklaşık 27,4 milyar dolar çekti.

Reklam

ABD ile İran arasındaki ateşkes, piyasa algısını kısa süreliğine iyileştirdi. Motilal Oswal, çatışmanın en yoğun olduğu dönemde yabancı yatırımcıların günlük ortalama net satışının yaklaşık 400 milyon dolardan, sonrasında günlük yaklaşık 100 milyon dolarlık net alıma döndüğünü belirtti. Eylül ve ekimde süren çıkışlar, bu iyileşmenin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.

Petrol Hindistan'ı özellikle zorluyor

Dünyanın üçüncü büyük petrol ithalatçısı olan Hindistan için Orta Doğu'daki enerji arzının kesintiye uğraması özellikle maliyetli. Petrol fiyatlarındaki artış ülkenin ithalat faturasını ve işletme maliyetlerini yükseltirken, yurt dışındaki tedarikçilere ödeme yapmak için dolara yönelik talebi de artırıyor.

Matthews Asia'da portföy yöneticisi olan Peeyush Mittal, mart ayındaki para çıkışlarındaki artışı doğrudan çatışmayla ilişkilendirdi:

Mart 2026'daki yüksek FII çıkışları Orta Doğu'daki çatışmayla bağlantılı.

HSBC'nin mart ayına ilişkin öncü Satın Alma Yöneticileri Endeksi, özel sektör faaliyetlerindeki büyümenin Ekim 2022'den bu yana en zayıf düzeyine gerilediğini, maliyet enflasyonunun ise son dört yılın en yüksek seviyesine yaklaştığını gösterdi. Endeks, ekonomik ivmeye ilişkin erken bir gösterge sunmak üzere işletmelere siparişler, üretim ve maliyetler gibi koşulları soruyor.

S&P Global Market Intelligence'ın Asya-Pasifik Ekonomisi Başkanı Hanna Luchnikava-Schorsch, Hindistan'ın net petrol ithalatının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5'i olduğunu belirtti. Yüksek fiyatların kalıcı olmasının rupiyi baskılayabileceği, Orta Doğu'dan gelen işçi dövizlerindeki düşüşün ise Hindistan'ın dış finansmanındaki sıkıntıları artırabileceği uyarısında bulundu.

Renaissance Investment Managers'ın Üst Yöneticisi ve Baş Yatırım Sorumlusu Pankaj Murarka, savaşın ardından petrolün varil başına 85-95 dolarda dengelenmesi hâlinde 40-50 milyar dolarlık ek çıkış yaşanabileceği ve ekonomik büyümenin yüzde 7,2'den yüzde 6,5'e gerileyebileceği koşullu bir senaryo ortaya koydu. Bu rakamlar, söz konusu petrol fiyatı senaryosuna ilişkin tahminiydi.

Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman, yakıt fiyatları üzerindeki baskıya karşılık benzin ve motorinde litre başına özel tüketim vergisini 10'ar rupi düşürdüklerini söyledi. Petrol ve Doğal Gaz Bakanı Hardeep Singh Puri, zarar eden petrol şirketlerini desteklemek için hükümetin önemli miktarda gelir kaybını göze alacağını belirtti.

Rupinin değer kaybı yabancı yatırımcıların getirisini düşürüyor

Yurt dışındaki yatırımcılar getirilerini rupinin yanı sıra dolar cinsinden de ölçüyor. Bir hisse Hindistan'da değerini korurken, elde edilen gelir yabancı para birimine çevrildiğinde daha az değerli hâle gelebilir.

Reklam

IIM Ranchi'de ekonomi dersleri veren Sankalpa Bhattacharjee, dolar kurunun 89,92 rupiden 96,77 rupiye yükselmesinin etkisini örnekledi. Bu kurlarda, rupi cinsinden değeri değişmeyen bir yatırım dolar cinsinden değerinin yaklaşık yüzde 7,1'ini kaybeder. Yatırımcının, yalnızca kur kaybını telafi etmek için bile hissenin fiyatının yükselmesine ihtiyacı olur.

ABD devlet tahvilleri de daha cazip hâle geldi. PL Capital'den Amnish Aggarwal'ın aktardığı ABD Hazine tahvili getirisi yaklaşık yüzde 5,3'tü. Bhattacharjee'nin analizine göre, 10 yıl vadeli ABD Hazine tahvilinin getirisi 7 Ekim'de yüzde 5,28 düzeyindeydi.

Tahvil getirilerinin yükselmesi, yatırımcılara hisse senedi riskine alternatif sunuyor. Ayrıca şirketlerin borçlanma maliyetlerini artırabiliyor ve yatırımcıların gelecekteki kârlar için bugün ödemeye razı olduğu fiyatı düşürebiliyor.

Aggarwal, Nifty 100'ün son beş yılda dolar cinsinden yıllık bileşik getirisinin yalnızca yüzde 1,2 olduğunu söyledi. Petrol fiyatları ve faiz oranlarının yanı sıra, yetersiz muson yağışları ile güçlü bir El Niño olasılığını da ek oynaklık kaynakları olarak sıraladı. Yetersiz yağış tarımsal gelirleri düşürebileceği ve gıda maliyetlerini artırabileceği için hava koşulları önem taşıyor.

Küresel sermaye yapay zekâ yatırımlarına yöneliyor

Hindistan, yapay zekâ ve yarı iletkenlere yapılan harcamalardan doğrudan yararlanan şirketlerin daha fazla bulunduğu piyasalarla sermaye için rekabet ediyor. Centrum Broking'in kurumsal hisse senetlerinden sorumlu Üst Yöneticisi Jignesh Desai, küresel yatırımcıların paralarını ABD, Tayvan ve Güney Kore'deki bu şirketlere yönlendirdiğini söyledi.

Goldman Sachs'ın 8 Ekim tarihli raporuna göre Tayvan'ın MSCI Japonya Hariç Asya Pasifik Endeksi'ndeki ağırlığı yüzde 29, Güney Kore'ninki ise yüzde 22'ydi. Hindistan'ın payı birkaç yıl önceki yüzde 19 seviyesinden yüzde 10'a gerilemişti. Endeks ağırlıkları önem taşıyor; çünkü bu ağırlıklar endeksi izleyen ya da kendilerini endeksle karşılaştıran fonların portföylerini etkiliyor.

Nomura'nın dağılım verilerine göre, Japonya hariç Asya ve Asya Pasifik fonlarının yüzde 68'i şubatta Hindistan'a kıyasla gösterge endekslerine göre daha az ağırlık ayırdı. Bu oran ocakta yüzde 63'tü. Düşük ağırlık olarak adlandırılan bu pozisyon, bir yöneticinin Hindistan'a karşılaştırma endeksinden daha küçük bir pay ayırdığı anlamına geliyor.

Sitharaman, sermayenin yapay zekâ yatırımlarına ve ABD'ye yönelmesine ilişkin endişeleri kabul etti. Bununla birlikte, Hindistan'ın bu yatırımlardan daha az pay aldığı için söz konusu eğilimin olası bir tersine dönüşüne daha az maruz kaldığını savundu ve yarı iletken üretimini kurmaya yönelik çalışmalara dikkat çekti.

Reklam

En büyük yük finans hisselerinde

Motilal Oswal'ın 2026'ya ilişkin daha geniş sektör verilerine göre yabancıların finansal hizmetler hisselerindeki satışları 12,2 milyar dolara ulaştı. Bu sektörü 4,1 milyar dolarla otomotiv ve 3,9 milyar dolarla petrol ve gaz izledi. Böylece finans şirketleri, yıllık 32,8 milyar dolarlık çıkışın yaklaşık yüzde 37'sini oluşturdu.

Aracı kurumun haziran ayına kadarki değerlendirmesinde finansal hizmetlerdeki çıkışlar 11,8 milyar dolar, teknoloji sektöründekiler ise 3,7 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. Aynı dönemde sermaye malları, metal ve hizmet sektörlerine sırasıyla 2,3 milyar, 1,4 milyar ve 600 milyon dolar girdi.

Aylık işlemler daha geniş eğilimlerin tersine dönebildi. Yılın başlarında ağır satışlar görülmesine rağmen haziranda finansal hizmetler sektörüne 400 milyon dolar girdi. Yılın ilk yarısında para çeken metal sektörü ise aynı ay 1 milyar dolar kaybetti.

Yabancı mülkiyetin bankacılık ve teknoloji gibi sektörlerde yoğunlaşması, büyük şirketler üzerinde özel bir baskı yarattı. Choice AMC Genel Müdür Yardımcısı Manish Jain, orta ve küçük ölçekli şirketlerin daha iyi performansının bir bölümünü yabancı mülkiyet paylarının düşük ve yerli fon girişlerinin güçlü olmasına bağladı.

Jain, 12 ayda eylüle kadar Midcap 150 ve Smallcap 250 endekslerinin toplam getirisinin sırasıyla yüzde 4,6 ve yüzde 7,2 olduğunu; Nifty 50'nin ise yüzde 7,1 kayıp yaşadığını söyledi. Ayrıca eylülde orta ve küçük ölçekli şirketlere yatırım yapan fonlara 168,73 milyar rupi girdiğini belirtti. Bu tutar, o ay hisse senedi fonlarına giren paranın yaklaşık yüzde 44'üydü.

Yerli tasarruflar satışları karşılıyor

Hindistan Yatırım Fonları Birliği verilerine göre, Hindistan hisse senedi yatırım fonlarına Mart 2021'den bu yana her ay net para girişi oldu. Sistematik yatırım planları (SIP) aracılığıyla yapılan düzenli katkılar, hisse fiyatları düşerken bile sürekli bir talep kaynağı hâline geldi.

Jain, eylül ayında hisse senedi fonlarına 383,07 milyar rupi, SIP katkılarında ise rekor düzeyde 324,90 milyar rupi giriş olduğunu söyledi. Buna rağmen Nifty aynı ay yaklaşık yüzde 6 düştü. Jain, yerli sermayenin rolünü şöyle anlattı:

Ancak şu noktayı gözden kaçırmamak gerekir: Yerli para tabanı belirler, tavanı değil.

Mülkiyet verileri bu değişimi ortaya koyuyor. Motilal Oswal, yabancı kurumsal yatırımcıların Nifty 500'deki payının Mart 2026'da rekor düşük düzey olan yüzde 17,1'e, yerli kurumsal yatırımcıların payının ise rekor yüksek düzey olan yüzde 20,9'a indiğini bildirdi. Yerli payı, yabancı payını 3,8 puan aştı.

Reklam

Sitharaman, bu likiditenin başka bir sonucuna daha dikkat çekti: Mevcut hissedarlara satış için hazır bir piyasa sunuyor. Çok uluslu şirketler, özel sermaye fonları ve yabancı yatırımcılar, bazı durumlarda primli fiyatlarla halka açık piyasalardan paylarını azaltabildi.

Büyük bir ITC işlemi, yabancı yatırımcıların çekildiği bir dönemde bile mülkiyetin nasıl el değiştirebildiğini gösteriyor. GQG Partners yaklaşık yüzde 3'lük hissesini yaklaşık 94 milyar rupiye sattı. Fidelity Advisor Overseas Fund yüzde 1'in biraz üzerinde hisseyi 34,48 milyar rupiye satın alırken, ICICI Prudential Mutual Fund ve SBI Mutual Fund da aktarılan işlemlerde hisse aldı.

Yeni hisse ihraçları yabancı alıcıları çekmeye devam ediyor

Yabancı yatırımcılar, borsalarda hâlihazırda işlem gören hisseleri satarken yeni hisse arzlarına para yatırmayı sürdürdü. Motilal Oswal, yaklaşık iki yıldaki ikincil piyasa satışlarını yaklaşık 63 milyar dolar, birincil arzlara yapılan yatırımları ise 21 milyar dolar olarak hesapladı.

Birincil piyasa, şirketlerin ya da mevcut hissedarların yeni ihraçlarla hisse sunduğu piyasadır. İkincil piyasa ise yatırımcıların hâlihazırda borsaya kote hisseleri alıp sattığı piyasadır. Yabancı talebi ilkinde ikincisine kıyasla çok daha güçlü.

NSDL'nin 12 Ekim'e kadarki verilerine göre, 2026'da ikincil piyasadan 3,64 trilyon rupi, yani 38,69 milyar dolar çekilirken birincil piyasaya 564,85 milyar rupi, yani 5,97 milyar dolar girdi. Yeni ihraçlardan gelen para, dolar cinsinden ikincil piyasa çıkışının yaklaşık yüzde 15'ini karşıladı.

Uzun dönemli akış dengesi böylece sıfıra yaklaşırken yurt dışındaki yatırımcıların elinde hâlâ önemli miktarda varlık bulunuyor. Eylül sonu itibarıyla yabancıların elindeki varlıkların değeri 689,41 milyar dolardı; bu tutar Hindistan hisse senedi piyasasının yüzde 14,5'ine karşılık geliyordu. Akış, belirli bir dönemde içeri giren ya da dışarı çıkan parayı; varlık tutarı ise belirli bir tarihte hâlâ sahip olunan yatırımların değerini ölçer.

Daha ucuz hisselerde gözler kârlara çevriliyor

HSBC'ye göre Nifty 50, gelecek 12 aya ilişkin tahmini kârın yaklaşık 16 katından işlem görüyordu. Bu düzeye önceki on yılda yalnızca iki kez ulaşıldı. Bu oran, yatırımcıların beklenen her 1 rupilik yıllık kâr için yaklaşık 16 rupi ödediği anlamına geliyor.

Finans hisseleri, tahmini defter değerinin 1,7 katından işlem görüyordu. Beş yıllık ortalama 2,4 kattı; dolayısıyla yaklaşık yüzde 29'luk bir iskonto vardı. Defter değeri, varlıklardan yükümlülüklerin çıkarılmasıyla hesaplanır. Teknoloji hisseleri, yaklaşık 23 kat olan ortalamaya karşılık beklenen kârın yaklaşık 18 katından, yani yaklaşık yüzde 22 iskontoyla işlem görüyordu.

Reklam

Bu fiyatların kalıcı alım çekip çekmeyeceğini belirleyecek temel unsur şirket kârları olmaya devam ediyor. Bhattacharjee'nin ekim ayındaki analizinde, Mart 2027'de sona eren mali yılda en büyük 200 şirketin beklenen kâr artışı yüzde 9,2 olarak hesaplandı. Mart ayındaki tahmin yüzde 16,4'tü. Beklenen kâr artışının yavaşlaması, ekonomik üretim güçlü şekilde büyüse bile yatırımcıların daha düşük fiyat talep etmesine yol açabilir.

HSBC, kalıcı bir toparlanma için özellikle şirketlerin gelirlerini artırabildiğini ve yükselen maliyetlere karşı kâr marjlarını koruyabildiğini gösteren üç aylık sonuçların belirleyici olacağını söyledi. Daha düşük petrol fiyatlarını ve tahvil getirilerini de yatırımcı ilgisini yeniden canlandırabilecek etkenler arasında sıraladı.

Kotak Institutional Equities, yatırımcı parasının yönüne odaklanan açıklamalara itiraz etti:

Hisse fiyatı hareketlerini 'para akışlarıyla' açıklayan alışılmış piyasa yorumları gülünç.

Aracı kurum, kâr artışı ve değerleme çarpanlarının hisse fiyatlarının temel belirleyicileri olmaya devam ettiğini savundu. Yerli alımlar yabancı satışlarını karşılayabilir; kârların artması da yatırımcılara aldıkları hisseler için daha fazla ödeme yapma gerekçesi sunabilir.

Yabancı yatırımcıların kalıcı dönüşü için henüz bir tarih belirlenmiş değil. Desai, daha istikrarlı bir rupi, daha ucuz ham petrol, iyileşen kâr beklentileri ve yapay zekâ yatırımlarındaki ilginin soğumasını yardımcı olabilecek koşullar olarak sıraladı. Sitharaman, devam eden sermaye çıkışlarını Hindistan'ın 2027'de karşı karşıya olduğu risklerden biri olarak niteledi.

Öne Çıkanlar

  • Ekim 2024'ten bu yana yaklaşık 63,6 milyar dolarlık yabancı satışı, uzun dönemli akış serisinde yaklaşık dokuz yıllık birikimli alımı sildi.
  • Yabancı yatırımcılar 2026'da yaklaşık 32,8 milyar dolar çekti; 2025'teki çıkış 18,9 milyar dolardı.
  • Yüksek petrol fiyatları, ABD tahvil getirileri, rupinin değer kaybı ve yapay zekâ yatırımlarındaki rekabet, yabancı talebi baskılıyor.
  • Yerli kurumlar Ekim 2024-Haziran 2026 döneminde rekor düzeyde 162 milyar dolar yatırım yaparak geri çekilmeyi hafifletti.
  • Yabancı yatırımcılar yeni hisse ihraçlarını almaya devam ediyor ve Hindistan hisselerinde önemli miktarda varlık tutuyor.
  • HSBC'ye göre kalıcı toparlanmada şirket kârları ile petrol fiyatlarının ve tahvil getirilerinin düşmesi belirleyici olacak.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir