94 yaşındaki Tan, Çin turunu tamamlamak için Lhasa’ya 43 saatlik tren yolculuğu yaptı

9 dakikalık okuma
At 94, Tan Takes a 43-Hour Train to Lhasa, Completing His Tour of China

Yolculuğun son durağı

Tan, 10 Ekim’de Jiangsu eyaletindeki Wuxi’den yola çıktı ve 12 Ekim’de Lhasa’ya ulaştı. Emekli demiryolu çalışanı, tren yolculuğunun 43 saat sürdüğünü söyledi. 94 yaşındaki Tan, yaşını gerekçe göstererek kendisini kabul etmeyen bir seyahat acentesinin ardından biletini, otelini ve gezi planını akıllı telefonuyla kendi ayarladı.

İçindekiler
  1. Yolculuğun son durağı
  2. Tibet’e neden Sincan’dan sonra gitti?
  3. Düzenlemeleri akıllı telefonuyla yaptı
  4. Tek başına seyahat ederken de yardım aldı
  5. Lhasa, ünlü simge yapılardan fazlasını sundu
  6. Turizm yetkilileri 16 Ekim’de devreye girdi
  7. Eşi ve kızı neden evde kaldı?
  8. Seyahatle dolu bir yaşamdan önce demiryolu kariyeri
  9. Sağlık, günlük alışkanlıklar ve sıradaki durak
  10. Öne Çıkanlar

Tibet’e varması, Pekin’de başlayan ve seyahatlerine ilişkin anlatımlara göre Çin’in 34 eyalet düzeyindeki idari bölgesinin tamamını kapsayan ülke çapındaki gezi programını tamamladı. En zorlu varış noktası olarak gördüğü Tibet’i son durağa bırakmıştı.

İnternette yaygın biçimde 96 yaşındaki Dede Tan olarak tanıtılan Tan, tamamlanmış yaş hesabına göre 94 yaşında. Daha yüksek yaş, Wuxi’de kullanılan geleneksel yaş hesabından kaynaklanıyor. Tan’ın anlatımında tren yolculuğu 43 saat sürerken, internette dolaşan bir videonun açıklamasında süre 48 saat olarak verilmişti.

Tan, Lhasa’ya vardıktan sonra kendini iyi hissettiğini ve irtifa hastalığı yaşamadığını söyledi. Potala Sarayı ve Jokhang Tapınağı çevresindeki önemli yerleri gezdi, şehir otobüslerine bindi. Daha sonra Lhasa turizm yetkilileri ona eşlik ederek Tibet Müzesi’ni ve Norbulingka’yı gezmesine yardımcı oldu.

Yolculuğu, kendi başına hareket etmesi nedeniyle takdir topladı; ancak ailesi, ona neden eşlik etmediği konusunda yöneltilen sert yorumların hedefi oldu. Tan, eşinin 80’li, kızının ise 60’lı yaşlarında olduğunu açıkladı. Sağlıklarını zorlamaktan çekindiği için kısmen onlarsız seyahat etmeyi seçmişti.

Çok paylaşılan yolculuğun ayrıntıları, farklı türlerde desteği gözler önüne seriyor: kendi düzenlemelerini yapmasını sağlayan teknoloji, fiziksel engelleri aşmasına yardım eden yabancılar ve planlarına saygı gösterirken destek sunan yerel görevliler.

Reklam

Tibet’e neden Sincan’dan sonra gitti?

Tan’ın Lhasa yolculuğundan önce bir başka zorlu seyahati daha olmuştu. Eylül ayında Sincan’ı ziyaret etmiş, eve döndükten sonra yeniden yola çıkmadan önce yaklaşık 20 gün dinlenmişti. Uzun tren yolculuklarına alışkındı: Daha önce Yunnan’a yaptığı bir seyahatte trende yaklaşık 40 saat geçirmişti.

Ülke çapındaki gezi programının önceki 33 durağında akrabaları onu desteklemişti. Tibet yolculuğuna ise farklı tepki gösterdiler. Ailesi ve arkadaşları, uzun süreli yolculukla irtifa hastalığının birleşmesinden endişe ederek bu geziye karşı çıktı. Karşılaştığı bir tren kondüktörü de onu yeniden düşünmeye çağırdı.

Tan başlangıçta organize bir tura katılmak istedi, ancak yaşından dolayı bir acente onu kabul etmedi. Bunun üzerine hazırlıkları kendi başına yapmaya karar verdi. Önceki seyahatlerde edindiği deneyim, çevresindekiler endişelenmeye devam etse de kendine güvenini açıklamaya yardımcı oluyor.

Son seyahatinin başlıca aşamaları şöyleydi:

  • Eylül: Tan, Sincan gezisini tamamladıktan sonra evinde yaklaşık 20 gün dinlendi.
  • 10 Ekim: Wuxi’den Lhasa’ya hareket etti.
  • 12 Ekim: Kendi anlatımına göre 43 saat süren yolculuğun ardından Lhasa’ya vardı.
  • 16 Ekim: Lhasa turizm yetkilileri onu ziyaret ederek Tibet Müzesi ve Norbulingka’ya eşlik etti. Üniversitesinin mezunlar derneğinden bir temsilci de kendisiyle iletişime geçti.

Düzenlemeleri akıllı telefonuyla yaptı

Tan tren biletini Çin’in demiryolu bilet rezervasyon hizmeti 12306 üzerinden, otelini ise bir mobil uygulamayla ayırttı. Araç çağırmak için de uygulama kullandı. Bunlar, ailesinin önceden ayarladığı işler değil, kendi başına tamamladığı işlemlerdi.

Yapay zekâyı kullanmaya geçen yıl, kızının telefonunda sorular sorduğunu gördükten sonra başladı. Merak edip bir yapay zekâ asistanı indirdi ve seyahat araştırmalarında kullanmayı öğrendi.

Lhasa’ya gitmeden önce rakım, turistik yerler ve güzergâhlar hakkında bilgi almak için asistandan yararlandı. Yaşındaki birinin bu yolculuğu yapıp yapamayacağını da sordu. Araç kesin bir yanıt vermedi. Bir yapay zekâ asistanı bilgileri düzenleyip gezi programı önerebilir; kişinin seyahate uygun olup olmadığı ise sağlık durumunun değerlendirilmesini gerektirir.

Tan’ın planlama alışkanlıkları, seyahat etme biçimindeki pratik değişimi yansıtıyor. Demiryolu biletinin gişede sıraya girerek alındığı, konaklamanın çoğu zaman varışa bırakıldığı ve yerel bilgi için başlıca kaynağın otel çalışanları olduğu günleri hatırlıyor. Artık telefonu, evden çıkmadan bu işlerin çoğunu tamamlamasını sağlıyor.

Dijital beceriler, onun için bağımsız seyahati somut biçimde kolaylaştırıyor: Her adımda bir başkasından yardım istemeden oda ayırtabiliyor, güzergâh seçebiliyor ve ulaşım ayarlayabiliyor.

Reklam

Tek başına seyahat ederken de yardım aldı

Tan trende üst ranzayı ayırtmıştı. Aynı kompartımandaki genç bir kadın alt ranzasını onunla değiştirmeyi teklif etti ve aradaki ücret farkını ödeme teklifini kabul etmedi. Böylece Tan’ın yatacağı yere erişmesi kolaylaştı.

Lhasa tren istasyonundaki görevliler ona tekerlekli sandalye sağladı ve uygulamalardan çağırdığı araçların bulunduğu alana ulaşmasına yardım etti. Otel çalışanları da gezi programını ve yardıma ihtiyacı olup olmadığını sordu.

Tan’ın hareket kabiliyetinde belirli bir kısıtlılık var. Daha gençken sol bacağındaki kasların eridiğini ve bacağını çalıştırmak için yıllarca bisiklete bindiğini söyledi. Durumu iyileşmiş olsa da çok sayıda basamağın bulunduğu yerlerde destek almadan ya da başka birinin yardımı olmadan zorlanabiliyor. Baston da kullanıyor.

Bu ayrıntılar, yolculuk boyunca aldığı yardımın neden önemli olduğunu açıklıyor. Nereye gideceğini planlayıp seçebiliyor ve rezervasyonlarını yapabiliyor; ranza, istasyondaki ulaşım ya da merdivenler söz konusu olduğunda ise yardımı kabul ediyor. Erişimin zor olduğu bazı yerleri göremediği de oldu.

Yolculuğunda kişisel bağımsızlıkla pratik destek bir araya geldi. Rezervasyonları telefon halletti; fiziksel çevrenin gerektirdiği yerlerde insanlar yardımcı oldu.

Lhasa, ünlü simge yapılardan fazlasını sundu

Tan’ın gezdiği yerler arasında Potala Sarayı Meydanı, Zongjiao Lukang Parkı, Jokhang Tapınağı, Tibet Müzesi ve Norbulingka vardı. Lhasa Nehri’nde gece gezisine çıktı ve fotoğraf çektirmek için Tibet kıyafetleri giydi.

Şehir sokakları, en tanınmış turistik yerler kadar ilgisini çekti. Yalnızca turistik duraklar arasında gidip gelmek yerine gündelik yaşamı görmek için farklı mahallelerde otobüs ve taksilere bindi.

Tan, seyahatlerinde kendine özgü bir rutin geliştirmiş: Bir şehrin tarihini öğrenmek için müzeleri ziyaret etmek, gece pazarlarını gezmek, toplu taşıma kullanmak ve yerel halkla sohbet etmek. Bu tercihler, ülke çapındaki gezisine destinasyonları listeye eklemenin ötesinde bir amaç kazandırıyor.

Yolculuğa çıkan emekli demiryolu çalışanı Tan, genç ziyaretçilerle tanışmanın kendisini nasıl etkilediğini şöyle anlattı:

Bu gezi çok keyifli geçti. Potala Sarayı’nda birçok gençle tanıştım; onlarla sohbet etmek beni çok mutlu etti. Ben de kendimi daha genç hissettim.

Lhasa’ya ilişkin anlatımında Tan, bu karşılaşmaların yanı sıra turistik yerlerdeki görevlilerden ve bölge sakinlerinden aldığı yardımlara da değindi. Kentteki anıtların yanı sıra sohbetler ve şehir içindeki sıradan yolculuklar da ziyaretin parçası oldu.

Reklam

Turizm yetkilileri 16 Ekim’de devreye girdi

Tan’ın hikâyesi internette ilgi gördükten sonra Lhasa Kültür ve Turizm Bürosu onunla iletişime geçti. Tan’ın onayıyla görevliler, planlarını sormak ve yardım teklif etmek üzere 16 Ekim’de öğle saatlerinde kaldığı oteli ziyaret etti.

Tibet Müzesi ve Norbulingka için rezervasyon yaptırdılar ve her iki yere de ona eşlik ettiler. Geziler sırasında sergileri inceleyen Tan, Norbulingka’da Tibet kıyafetleriyle çekilen fotoğraflar da dâhil olmak üzere fotoğraflar çektirdi.

Görevliler, Tan’ın dinç olduğunu ve iletişim kurmakta zorlanmadığını belirtti. Ayrıca Tan’ın sık sık yorulup yorulmadıklarını sorduğunu söylediler. Sonraki planları arasında bir Tibet operası gösterisine eşlik etmek de vardı.

Ziyaret, Tan için zor bir ana denk geldi. Ailesinden, internette kendilerine yönelik hakaretler olduğunu öğrenmiş ve o sabah dışarı çıkmayacak kadar üzülmüştü. Turizm yetkililerinin güvence verip gezmeye devam etmesine yardım etmesinin ardından morali düzeldi.

Eşi ve kızı neden evde kaldı?

Tan, ailesinin geziye katılmamasının yaşları ve fiziksel sınırlarıyla ilgili olduğunu söyledi. Eşi 80’li, kızı 60’lı yaşlarında. Yakın zamanda birlikte Chongqing’e yaptıkları bir gezide kızı yolculuk sırasında rahatsızlanmıştı.

Bu deneyim, Tibet’e tek başına gitme kararında etkili oldu. Eşinin ve kızının kendi hatırı için bir başka yorucu yolculuğa katlanmasını istemediğini söyledi. Onların yolculuğuyla ilgili endişesi, kendisine eşlik etmelerinin gerektireceği şeylere ilişkin kaygısıyla birlikte vardı.

Aileye yönelik çevrimiçi eleştiriler bu nedenle Tan’ı üzdü. Çok sayıda kişi kararlılığını överken bazıları yakınlarının neden onun tek başına seyahat etmesine izin verdiğini sorguladı ve aile üyelerine kişisel saldırılarda bulundu.

Tan’ın açıklaması, ailenin üç üyesinin de yaşlarını dikkate almayı gerektiriyor. 60 yaşını geçmiş bir kızın da sağlık ve dayanıklılık sınırları olabilir; 80’li yaşlardaki bir eş için de uzun bir yolculuğa çıkmak zorlayıcı olabilir. Bu aile, birlikte seyahat etmenin güç olduğunu daha önce görmüştü.

Seyahatle dolu bir yaşamdan önce demiryolu kariyeri

Tan’ın ailesi Guangdong’un Taishan kentinden; kendisi Malezya’da doğup büyümüş. 19 yaşında Çin’e dönen Tan, 1954’te araç üretimi eğitimi almak üzere beş yıllık bir program kapsamında Shanghai Jiao Tong Üniversitesi’ne girdi.

1959’da mezun olduktan sonra Nanjing Puzhen vagon fabrikasında, bugünkü adıyla CRRC Nanjing Puzhen’de çalıştı. 1988’de emekli oldu ve daha sonra eşinin memleketi Wuxi’ye yerleşti. Çalışma yıllarında Nanjing ile Wuxi arasında düzenli olarak seyahat etmişti.

Emeklilik, gençken ilgi duyduğu bir uğraşa yeniden vakit ayırmasını sağladı. İş ve aile sorumlulukları daha önce seyahat etmeye pek fırsat bırakmamıştı.

Shanghai Jiao Tong Üniversitesi Wuxi Mezunlar Derneği Sekreteri Yu, 16 Ekim’de Tibet’te nasıl olduğunu sormak ve selamlarını iletmek üzere Tan’la iletişim kurdu. Tan, çevresindekilerin kendisiyle ilgilendiğini söyledi ve Wuxi’ye döndükten sonra mezunlar derneğinin temsilcileriyle buluşmalarını önerdi. Üniversiteyi yeniden ziyaret etmeyi de umuyordu.

Reklam

Sağlık, günlük alışkanlıklar ve sıradaki durak

Tan, sağlık durumunu kısmen düzenli hareket etmeye ve seyahat etmeye bağlıyor. Akşam yemeğinden sonra genellikle üç ila beş kilometre yürüdüğünü, kitap okurken ya da televizyon izlerken en az saatte bir ayağa kalktığını söyledi. Her gün gazete okuyor, düzenli bir yaşam sürüyor ve dengeli beslenmeye çalışıyor.

Lhasa’da kendini iyi hissettiğini söylemesi, yolculuk öncesindeki kaygılarla birlikte değerlendirilmelidir. Yüksek rakımda hava basıncı düşer ve her nefeste vücuda daha az oksijen girer; bedenin uyum sağlaması için zamana ihtiyaç vardır. Özellikle kalp hastalığı, yüksek tansiyon veya başka sağlık sorunları bulunan ileri yaştaki yolcular, yola çıkmadan önce planlarını doktorlarıyla görüşmelidir.

Dinlenme, temposu makul bir gezi programı ve aileyle güvenilir iletişim, yüksek rakımlı bir yolculuk için pratik hazırlıklar arasında. Yolcular ayrıca hava durumunu kontrol etmeli, uygun kıyafetler getirmeli ve rahatsızlandıklarında tıbbi yardım almalı. Tan’ın hareket kabiliyetindeki güçlükler, erişilebilir ulaşımı ve merdivenlerde yardım almayı özellikle önemli kıldı.

Lhasa ziyareti, ülke çapındaki bu seyahat turunu tamamladı; ancak Tan şimdiden başka yerleri de düşünüyordu. Pinglu Kanalı’nı görmek için Guangxi’ye gitmek ve kentin nasıl değiştiğini gözlemlemek üzere Hefei’ye dönmek istiyordu. Bu ziyaretlerin hiçbiri için tarih açıklanmadı.

Sıradaki planları, Lhasa’daki zamanına yön veren ilginin izinden gidiyor: yerleri kendi gözleriyle görmek, nasıl geliştiklerini gözlemlemek ve orada yaşayan insanlarla tanışmak.

Öne Çıkanlar

  • Tan, tamamlanmış yaş hesabına göre 94 yaşında; geleneksel yerel yaş hesabına göre yaygın biçimde 96 yaşında olarak tanıtılıyor.
  • 10 Ekim’de Wuxi’den tek başına yola çıktı ve 12 Ekim’de Lhasa’ya vardı. Tren yolculuğunun 43 saat sürdüğünü söyledi.
  • Ulaşım ve konaklama rezervasyonlarını akıllı telefonuyla kendi yaptı; gezi programını araştırmak için bir yapay zekâ asistanı kullandı.
  • Yolculuk sırasında bir yolcu, demiryolu çalışanları, otel personeli ve Lhasa turizm yetkilileri ona yardımcı oldu.
  • İrtifa hastalığı yaşamadığını söyledi; ancak bacağındaki rahatsızlık bazı merdivenleri çıkmasını zorlaştırdı.
  • Tan, eşi ve kızının kısmen yaşları ve uzun yolculukların yaratacağı yorgunluk nedeniyle evde kaldığını söyledi.
  • Tibet’te ülke çapındaki gezi programını tamamladıktan sonra Guangxi ve Hefei’yi ziyaret etmeyi umuyordu.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir