Nepal, Hindistan-Pakistan Hikâyesi Nedeniyle Udta Teer’in Gösterimini Engelledi

8 dakikalık okuma
Nepal Blocks Udta Teer Release Over India-Pakistan Storyline

23 Ekim’deki gösterim öncesinde izin verilmedi

Nepal, Ayushmann Khurrana ve Sara Ali Khan’ın başrollerini paylaştığı casus komedisi Udta Teer’e, 23 Ekim 2026’da yapılması planlanan sinema gösterimi öncesinde kamuya açık gösterim izni vermedi. Karar, Merkezi Film Sansür Kurulu’nun incelemesinin ve filmin Hindistan ile Pakistan arasındaki gerilimi ele alış biçimine ilişkin kaygıların ardından geldi.

İçindekiler
  1. 23 Ekim’deki gösterim öncesinde izin verilmedi
  2. Hindistan-Pakistan konusu neden incelemeye alındı?
  3. Nepal’in film mevzuatı neleri kapsıyor?
  4. Bakanlık genelgesi gösterim kurallarını ortaya koydu
  5. Kesintiler daha sonra gösterime izin sağlayabilir mi?
  6. Bir eleştirmen, kısıtlamaların tekrarlanmasının sakıncalarına dikkat çekti
  7. Alpha, gösterim kararlarının değişebileceğini gösteriyor
  8. Buddha ve Sita daha önceki tartışmaların odağındaydı
  9. Gösterim takvimi iki kez aksadı
  10. Öne Çıkanlar

İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, filmin Nepal’deki dağıtımcısı National Cine Group Nepal’e kamuya açık gösterime izin veremeyeceğini bildirdi. 16 Ekim tarihli ret yazısı, bakanlıkta bölüm sorumlusu olan Bishal Bhandari tarafından iletildi. Yazının Nepal’in Bikram Sambat takvimindeki tarihi Ashwin 30, 2083’tü.

Bakanlığın Görsel-İşitsel ve Yayıncılık Dairesi, Nepal’in güvenliğine, kamu düzenine ya da dost ülkelerle ilişkilerine zarar verebileceği düşünülen filmlere izin verilmemesini öngören mevzuata atıfta bulundu. Seyirciler ve sinemalar açısından sonuç açık: mevcut karar uyarınca Nepal’de planlanan gösterim yapılamayacak.

Ret kararı, yapımcıların Hindistan’daki gösterim tarihini daha az yoğun bir sinema dönemine denk getirmek için 9 Ekim’den 23 Ekim’e ertelemesinin ardından geldi. Nepal’deki gösterimin de 23 Ekim’de, yerel takvimde Kartik 6 Cuma günü yapılması planlanıyordu.

Hindistan-Pakistan konusu neden incelemeye alındı?

Khurrana, bir görev için Hindistan’a gönderilen Pakistanlı istihbarat ajanı Bilal Ahmed’i canlandırıyor. Bir kaza sonucu hafızasını kaybeden Bilal, gerçek kimliğini unutuyor ve kendisinin Hindistan’da terörle mücadele görevlisi olduğuna inanmaya başlıyor.

Hikâye, Bilal’in yanlış kimliği ve sonradan benimsediği yurtseverlik duygusunun komediyi beslediği Hindistan-Pakistan sınır bölgesinde geçiyor. Bilal’in yaşadığı kafa karışıklığı, filmin mizahını iki ülke arasındaki siyasi rekabete doğrudan bağlıyor.

Yetkililerin kaygılarının, bu rekabetin işleniş biçiminin bir ülkenin imajına zarar verebilmesiyle ilgili olduğu belirtildi. Film yazarı ve eleştirmeni Samipyaraj Timilsina da ret kararını, hikâyenin Hindistan-Pakistan gerilimine odaklanmasına ve Nepal’in dost ülkelerle ilişkilerine sağlanan yasal korumaya bağladı.

Reklam

Timilsina, hem Hindistan’ın hem de Pakistan’ın Nepal için dost ülkeler olduğunu açıkladı. Timilsina’ya göre başka bir ülkenin imajına zarar veren ya da o ülkenin ulusal kimliğini veya topluluklarını doğrudan etkileyen bir film, gösterimin kısıtlanması için gerekçe oluşturabilir.

Ret kararına eşlik eden açıklamalarda belirli bir sahne, diyalog ya da talep edilen bir kurgu değişikliğinin adı verilmedi. Bu nedenle kurulun kararına yol açan içeriğin tam olarak ne olduğu belirsizliğini koruyor.

Nepal’in film mevzuatı neleri kapsıyor?

İlgili mevzuat, bakanlığın politikasıyla ilgili açıklamalarda 1969 tarihli, yani 2026 B.S. sayılı Film (Yapım, Gösterim ve Dağıtım) Yasası olarak tanımlanıyor. Nepal’in Bikram Sambat takvimi, Gregoryen takviminden farklı bir yıl numaralandırma sistemi kullanıyor; bu nedenle 2026 B.S. eski tarihli yasaya karşılık geliyor.

8(3). madde; Nepal’in güvenliğine, barış ve düzenine, dost ülkelerle ilişkilerine ya da farklı sınıflar veya etnik gruplar arasındaki uyuma zarar verdiği düşünülen bir filmi veya filmin herhangi bir bölümünü kapsıyor. Dolayısıyla bu maddenin kapsamı, yalnızca Nepal’le ilgili içeriklerle sınırlı değil; Nepal’in dostane ilişkiler sürdürdüğü ülkeleri konu alan materyalleri de içeriyor.

Ret kararı esas olarak 8(3). maddeye dayandırıldı; ancak 16 Ekim tarihli yazının bir açıklamasında 5(3). maddeye atıfta bulunuluyor. Bakanlığın daha geniş kapsamlı gösterim politikası ve bu olayla bağlantılı olarak alıntılanan yasal hüküm ise 8(3). maddeyi işaret ediyor.

Dağıtımcılar açısından uygulamadaki gereklilik, önceden izin almak. Planlanan gösterim tarihi ve dağıtım anlaşması olsa bile, filmin kamuya açık biçimde gösterilebilmesi için Nepal’deki gösterim yetkililerinden onay alınması gerekiyor.

Bakanlık genelgesi gösterim kurallarını ortaya koydu

Bakanlık ayrıca Film Geliştirme Kuruluna, Nepal’in güvenliğine ya da komşu dost ülkelere karşı içerik barındıran filmleri onaylamaması talimatını veren bir genelge yayımlamıştı. Yılı belirtilmeyen 14 Temmuz tarihli bir haberde genelgeden söz edildi.

İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, genelgede sertifikasyon şartını şöyle açıkladı:

Nepal'de kamuya açık gösterim için hazırlanan filmlerin öncelikle sertifika almak üzere Film Gösterim Komitesine başvurması ve ancak yürürlükteki yasa ve yönetmeliklere uygun biçimde onay aldıktan sonra gösterilmesi gerekir.

Bakanlık, Film Geliştirme Kuruluna yapımcıları, dağıtımcıları ve diğer paydaşları bu şart konusunda bilgilendirmesi ve uygulamayı koordine etmesi talimatını verdi. Genelgede ayrıca yasaklı materyal içeren filmlerin reddedilmesinin dayanağı olarak 8(3). maddeye açıkça atıfta bulunuldu.

Reklam

Dolayısıyla Udta Teer’e izin verilmemesi, bakanlığın dost ülkeleri ilgilendiren içeriklere ilişkin daha önce açıkladığı tutumla örtüşüyor. Kurul filmi resmî bildirimden birkaç gün önce inceledi, ardından bakanlık kararı yerel dağıtımcıya iletti.

Kesintiler daha sonra gösterime izin sağlayabilir mi?

Yasa, değişiklik yapılmasının ardından filme izin verilmesinin önünü açıyor. Filmin bir bölümünün çıkarılması ya da değiştirilmesi, içeriği yasaya uygun hâle getirecekse gösterim komitesi gerekli kesinti veya değişiklikleri şart koşarak gösterimi onaylayabiliyor.

Udta Teer açısından bu hüküm, kurulun belirli içeriklere ilişkin değerlendirmesini önemli kılıyor. Tek bir replik ya da sahneye yönelik kaygı, filmin ana hikâyesine yayılan bir kaygıdan farklı bir karşılık gerektirebilir.

Kamuoyuna açıklanan bilgilerde Nepal için yeni bir gösterim tarihi, kesintiler konusunda anlaşma ya da değiştirilmiş bir sürümün sunulmasına ilişkin karar duyurulmadı. Sinema gösteriminin planlanan tarihi 23 Ekim olarak kalırken Nepal’deki gösterim izni verilmiş değil.

Dağıtımcı ve yapımcıların önündeki acil karar, komitenin şartlarını karşılayan bir sürüm hazırlamak için başvuruda bulunup bulunmayacakları. Böyle bir sürümün de kamuya açık gösterimden önce onaylanması gerekecek.

Bir eleştirmen, kısıtlamaların tekrarlanmasının sakıncalarına dikkat çekti

Timilsina, dost ülkelerle ilgili hükmü kabul etmekle birlikte çatışma ve intikam konulu filmlerin tekrar tekrar yasaklanmasının yeni sorunlar yaratabileceği uyarısında bulundu. Kısıtlama kararı verilirken filmin konusunun ve hassasiyet düzeyinin özel olarak incelenmesini önerdi.

Timilsina’nın değerlendirmesi, kuralın nasıl uygulandığına odaklanıyor. Hindistan-Pakistan hikâyeleri düşmanlık ve intikam içerebileceği gibi aşkı veya dostluğu da konu alabilir. Aynı uluslararası rekabet birbirinden çok farklı hikâyelere zemin oluşturabileceğinden, bu temaların nasıl işlendiğinin özel olarak değerlendirilmesi önem taşıyor.

Udta Teer, hafıza kaybını ve ulusal aidiyetin tersine dönmesini temel komedi unsuru olarak kullanıyor. Bu nedenle kimlik ve yurtseverlik temalarının ele alınışı, filmin öyküsünün kenarında kalan küçük bir unsur değil, merkezinde yer alan bir konu.

Timilsina, daha önceki gösterim tartışmalarından Alpha ve Bantwara’yı da örnek gösterdi. Uyarısı, Nepal yetkililerinin tekrarlayan bir görevine işaret ediyor: Her filmin içeriğini değerlendirirken hangi anlatımların yasal eşiği aştığına karar vermek.

Reklam

Alpha, gösterim kararlarının değişebileceğini gösteriyor

Bakanlık genelgesinden önceki tartışmalarda Alpha da gündeme gelmişti. Film Gösterim Komitesi, konusu hakkındaki kaygılar nedeniyle filmi onaylayıp onaylamamayı tartışmış; ancak bir bakanın talimatının ardından filme izin verilmişti.

Gösterim sürecinin seyri, vizyon planlamaya çalışan yapımcı ve dağıtımcılar açısından önem taşıyor. Bir film sertifikasyon aşamasında itirazlarla karşılaşıp sonunda gösterim izni alabilirken, başka bir film planlanan vizyon haftasına izin almadan girebilir.

Udta Teer’in mevcut durumu, kamuya açık gösterim izninin reddedilmiş olması. Alpha’nın deneyimi ise itirazların ardından, o olaya özgü olarak belirtilen bakan müdahalesiyle farklı bir sonuca ulaşıldığını gösteriyor.

Bantwara da Timilsina tarafından önceki gösterim tartışmalarından biri olarak anıldı. Udta Teer’e ilişkin aktarılan bilgiler, bu önceki tartışmanın nasıl sonuçlandığını açıklamıyor.

Buddha ve Sita daha önceki tartışmaların odağındaydı

Nepal, dinî figürlerin ve ulusal kimliğin ele alınış biçimi nedeniyle daha önce Hint filmlerinin gösterimini durdurmuş ya da aksatmıştı. 2009’da Gautama Buddha’nın Hindistan’da doğduğu iddiası nedeniyle Chandni Chowk to China protestolarla karşılaştı ve filmin Nepal’deki gösterimi durduruldu.

2023’te Adipurush’ta Sita’yı Hindistan’ın kızı olarak tanımlayan bir diyaloğa itiraz edildi. Katmandu Belediye Başkanı Balen Shah, buna karşılık kentte Hint filmlerini yasakladığını duyurdu. Adipurush’un gösterimleri Janakpur ve başka yerlerde de durduruldu veya ertelendi.

Adipurush tartışması, belediye başkanının duyurusu Hint filmlerini daha geniş kapsamda içerdiği için Katmandu’da tek bir filmin gösteriminin ötesine geçti. Buna karşılık Udta Teer’in gösterim izni, bakanlığın ilettiği ulusal film gösterim süreci kapsamında reddedildi.

Üç tartışmada farklı içerikler söz konusu: Buddha’nın doğum yeriyle ilgili bir iddia, Sita’nın kimliği hakkındaki bir diyalog ve Hindistan ile Pakistan’ı konu alan kurgusal bir istihbarat hikâyesi. Her biri, ithal bir filmin içeriğini kimlik veya ülkeler arası ilişkilerle ilgili daha geniş bir tartışmanın odağına taşıdı.

Gösterim takvimi iki kez aksadı

Udta Teer, Aakash Kaushik’in (Akash A Kaushik olarak da biliniyor) uzun metrajlı film yönetmenliğindeki ilk çalışması. Khurrana ve Khan’ın yanı sıra filmin oyuncu kadrosunda Gulshan Grover, merhum Mukul Dev ve Ram Kapoor yer alıyor.

Filmin yapımcılığını Dharma Productions ve Sikhya Entertainment üstlendi. Adı açıklanan yapımcılar, Dharma’dan Karan Johar, Apoorva Mehta ve Adar Poonawalla; Sikhya’dan ise Guneet Monga Kapoor ve Achin Jain.

Reklam

Yapımcılar, daha az sayıda rakip filmin gösterime gireceği bir dönem yakalamak amacıyla Hindistan’daki vizyon tarihini iki hafta erteleyerek 9 Ekim’den 23 Ekim’e aldı. Ticaret analisti Taran Adarsh, tarih değişikliğini X’te duyurdu. Nepal’in ret kararı ise oradaki planlanan gösterime ayrı bir engel oluşturdu.

Önemli tarihler ve kararlar şöyle:

  • 9 Ekim 2026: Daha sonra ertelenen, Hindistan için ilk açıklanan gösterim tarihi.
  • 16 Ekim 2026: Nepal’de kamuya açık gösterim izninin reddedildiği yazının tarihi; Nepal takviminde Ashwin 30, 2083 olarak da belirtiliyor.
  • 23 Ekim 2026: Yeni sinema gösterimi tarihi ve Nepal’deki planlanan vizyon; yerel takvimde Kartik 6 olarak belirtiliyor.

National Cine Group Nepal açısından ret kararı, filmin planlanan dağıtımını aksatıyor. Sinema seyircilerinin filmi izleyebilmesi artık daha önce duyurulan vizyon takvimine değil, yeni bir onay kararına bağlı.

Öne Çıkanlar

  • Nepal, planlanan 23 Ekim 2026 gösterimi öncesinde Udta Teer’e kamuya açık gösterim izni vermedi.
  • Bakanlık, sansür kurulu incelemesinin ardından ret kararını dağıtımcı National Cine Group Nepal’e iletti.
  • İtirazlar, filmin Hindistan-Pakistan hikâyesiyle ve dost ülkelerle ilişkileri koruyan yasal hükümlerle ilgili.
  • Filmde, hafızasını kaybederek kendisinin Hindistan’da terörle mücadele görevlisi olduğuna inanan Pakistanlı casusu Ayushmann Khurrana canlandırıyor.
  • Nepal’in film yasası, gerekli kesinti veya değişikliklerin ardından filme izin verilmesine olanak tanıyor.
  • Nepal için yeni bir gösterim tarihi ya da değişiklikler konusunda anlaşma duyurulmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir