Şebeke, saat 11.45 civarında yaşanan kesintinin ardından yeniden devreye alındı
Sri Lanka Ulusal Sistem İşletmecisi (NSO), 17 Ekim 2026 Cumartesi günü ülke genelinde yaşanan elektrik kesintisinin ardından ulusal elektrik iletim sisteminin tamamen yeniden devreye alındığını açıkladı. Birçok bölgede elektrik yeniden verilirken işletmeci, arzın çok yakında tamamen normale dönmesini beklediğini bildirdi.
İçindekiler
- Şebeke, saat 11.45 civarında yaşanan kesintinin ardından yeniden devreye alındı
- Kesinti ve toparlanma süreci nasıl ilerledi?
- İletim sistemi arızası ne anlama geliyor?
- Upper Kotmale neden soruşturuluyor?
- İşletmecinin santrallerle ilgili açıklaması
- Çatı tipi güneş enerjisi sistemi sahiplerinden neden bağlantıyı kesmeleri istendi?
- Güneş enerjisi kapasitesi ve talep de inceleniyor
- Toparlanma verileri aboneler açısından ne anlama geliyor?
- Öne çıkanlar
Kesinti, iletim şebekesinde gelişen istikrarsızlığın sistemin tamamen devre dışı kalmasına yol açmasının ardından saat 11.45 civarında başladı. NSO, onarım çalışmalarının ilk aşamalarında şebekenin saat 18.30 civarında istikrara kavuşturulmasını hedeflemişti. İşletmecinin iletim sisteminin yeniden devreye alındığına ilişkin sonraki açıklamasında, işlemin tam olarak ne zaman tamamlandığına veya tüm abonelere yeniden elektrik verilip verilmediğine dair bilgi yer almadı.
Enerji Bakanı Anura Karunathilaka, yetkililerin 16 Ekim’de Upper Kotmale hidroelektrik santralinde yaşanan bir arızanın şebekenin çökmesine katkıda bulunup bulunmadığını araştırdığını söyledi. Yetkililer, talebe kıyasla güneş enerjisi üretiminin fazla olması ihtimali de dahil olmak üzere diğer işletme koşullarını da değerlendiriyordu.
NSO, şebekenin yeniden devreye alınmasına yardımcı olmak için çatı tipi güneş enerjisi fotovoltaik sistemlerinin sahiplerinden, yeni bir duyuruya kadar sistemlerini devre dışı bırakmalarını istedi. Ülke genelinde elektrik kademeli olarak yeniden verilirken bu talimat da kurtarma çalışmalarının bir parçası olmayı sürdürdü.
Kesinti ve toparlanma süreci nasıl ilerledi?
NSO ülke genelindeki kesintiyi doğrulamadan önce Sri Lanka’nın çeşitli bölgelerinde yaşayanlar elektrik kesintileri bildirdi. Ceylon Electricity Board, ulusal şebekede ani bir teknik arıza meydana geldiğini belirterek onarım çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
Açıklamaların kronolojisi, acil durumun kesintinin boyutunun belirlenmesinden elektrik şebekesinin yeniden kurulmasına nasıl ilerlediğini gösteriyor:
- 16 Ekim: Enerji bakanına göre Upper Kotmale santralindeki bir ünite teknik bir sorundan etkilendi.
- 17 Ekim, saat 11.45 civarı: İletim şebekesindeki istikrarsızlığın ardından ülke genelindeki kesinti bildirildi.
- Öğle saatlerinden itibaren: Onarım çalışmaları ilerledikçe bölgelere kademeli olarak yeniden elektrik verilmeye başlandı.
- Toparlanma sürecinde: Etkilenen bölgelerin yaklaşık yüzde 50’sine yeniden elektrik verildiği bildirildi.
- İlk onarım hedefi: NSO, şebekenin saat 18.30 civarında istikrara kavuşmasını bekliyordu.
- Son açıklama: NSO, ulusal iletim sisteminin tamamen yeniden devreye alındığını ve elektrik arzının normale dönmekte olduğunu duyurdu.
Ceylon Electricity Board yetkilileri başlangıçta elektriğin yeniden verilmesinin 30 dakikadan uzun sürebileceğini belirtmişti. Kesinti daha sonra iki saati aştı; sonraki açıklamalarda kısmi olarak yeniden elektrik verildiği ve akşam için belirlenen hedef aktarıldı.
Enerji Bakan Yardımcısı Arkham Ilyas, etkilenen bölgelere mümkün olan en kısa sürede yeniden elektrik vermek için gerekli çalışmaların acilen yürütüldüğünü söyledi.
İletim sistemi arızası ne anlama geliyor?
NSO, elektrik kesintisinin doğrudan nedeni olarak iletim şebekesindeki istikrarsızlığı gösterdi. İletim hatları, yerel dağıtım şebekeleri elektriği evlere ve iş yerlerine ulaştırmadan önce, santrallerde üretilen elektriği ülke genelinde taşır.
Elektrik üretimi ile tüketiminin birbirine yakın dengede tutulması gerekir. Bu denge bozulduğunda koruma ekipmanları, makine ve hatları korumak amacıyla şebekenin bazı bölümlerini devre dışı bırakabilir. Büyük bir arıza, birbirine bağlı sisteme yayılarak elektrik arzını sorunun başladığı yerin çok ötesinde kesintiye uğratabilir.
Şebekenin yeniden devreye alınması; santrallerin, iletim hatlarının ve tüketici talebinin kontrollü aşamalarla yeniden bir araya getirilmesini gerektirir. Talebin veya üretimin aynı anda fazla miktarda sisteme bağlanması bu süreci zorlaştırabilir. Bu nedenle bazı bölgelere yeniden elektrik verilirken diğerlerinin beklemeyi sürdürmesi anlaşılabilir.
NSO’nun açıklaması, ulusal iletim sisteminin yeniden devreye alınmasıyla ilgiliydi. Arzın normale dönmeye devam ettiğini belirten ek açıklama ise geniş şebeke üzerinden abonelere yeniden elektrik ulaştırılması için kalan çalışmaları anlatıyordu.
Upper Kotmale neden soruşturuluyor?
Enerji Bakanı Anura Karunathilaka, olası nedenlerden biri olarak Upper Kotmale Santrali’nde şüphelenilen bir arızayı ilk olarak gündeme getirdi. Bakanın daha ayrıntılı açıklamasında, yetkililerin bir gün önce bir ünitede kaydedilen teknik arızayı ve bunun şebeke dengesizliğine katkıda bulunup bulunmadığını araştırdığı belirtildi.
Karunathilaka, istikrar kaybına başka işletme koşullarının yol açıp açmadığının da araştırıldığını söyledi. Bakan, Tamilce yaptığı açıklamada şöyle konuştu:
Olayın temel nedenini henüz belirleyemedik.
Bakan, önceliğin ülke genelinde elektriği yeniden vermek olduğunu söyledi. Bazı bölgelere elektriğin yeniden verildiğini, diğer yerlerde çalışmaların sürdüğünü ve toparlanmanın kademeli ilerlediğini belirtti.
Dolayısıyla soruşturma, hem üretim ünitesinde daha önce yaşanan sorunu hem de 17 Ekim’de şebeke genelinde etkili olan koşulları kapsıyor. Olayların sırasının belirlenmesi, bir arızanın neden sistemin daha küçük bir bölümüyle sınırlı kalmayıp ülke çapında kesintiye dönüştüğünü açıklamaya yardımcı olacak.
İşletmecinin santrallerle ilgili açıklaması
NSO, acil durum sırasında birkaç santralin arızalandığı yönündeki iddiaları reddetti. İşletmeci, güncellenmiş açıklamasında olaydan önce çalışır durumda olan tüm hidroelektrik santrallerin devrede olduğunu ve ulusal şebekenin yeniden kurulmasında kullanıldığını bildirdi.
İşletmeci ayrıca herhangi bir üretim santralinde arıza olduğuna ilişkin bilgi almadığını söyledi. Bu açıklama, onarım sırasında santrallerin durumunu anlatırken bakanın yürüttüğü soruşturma, bir gün önce kaydedilen Upper Kotmale arızasının olası etkisine odaklanıyordu.
NSO’ya göre kömürle çalışan Norochcholai santrali, standart prosedürlere uygun olarak devre dışı bırakılmıştı. Onarım sürecine ilişkin başka bir açıklamada ise bir termik santralin önlem amacıyla geçici olarak devre dışı bırakıldığı belirtildi.
Elektrik bekleyen haneler açısından bu ayrıntılar, üretim santralleri çalışır durumda olsa bile ülke genelinde neden kesinti yaşanabileceğini açıklıyor. Santrallerin elektriğini taşıyabilmesi için şebekenin yeterince istikrarlı olması ve santrallerin toparlanma sürecine kontrollü biçimde dahil edilmesi gerekiyor.
Çatı tipi güneş enerjisi sistemi sahiplerinden neden bağlantıyı kesmeleri istendi?
NSO, çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin sahiplerinden, yeni bir duyuruya kadar fotovoltaik sistemlerini devre dışı bırakmalarını istedi. Kısaca PV olarak anılan fotovoltaik paneller, güneş ışığını elektriğe dönüştürüyor. Şebekeye bağlı sistemler, kurulu oldukları mülke olduğu kadar daha geniş şebekeye de elektrik sağlayabiliyor.
Karunathilaka da bu talebi yineleyerek sistemlerin geçici olarak kapatılmasının onarım çalışmalarına yardımcı olacağını söyledi. Bu talimat, elektrik kademeli olarak yeniden verilirken şebekeyi korumak ve yeni sorunları önlemek için alınan bir önlem olarak açıklandı.
Şebekeyi yeniden kuran mühendislerin, yeniden bağlanan taleple birlikte şebekeye giren elektrik miktarını da yönetmesi gerekiyor. Çatı tipi güneş enerjisi sistemleri pek çok noktada üretim sağladığından, toparlanmakta olan şebeke genelinde koordinasyon da çalışmaların bir parçası oluyor.
İşletmeciden yeni bir duyuru gelene kadar bu sistemlerin devre dışı tutulması istendi. Şebekenin yeniden devreye alındığına ilişkin açıklamalarda bu talebin kaldırıldığı belirtilmedi.
Güneş enerjisi kapasitesi ve talep de inceleniyor
Kamuya ait Electricity Distribution Lanka, mühendislerin tüm şebekeyi etkileyen arızayla ilgilendiğini ve güneş enerjisi üretimindeki fazlanın katkıda bulunmuş olabileceğinden şüphelendiklerini söyledi. Enerji bakanının açıklaması da soruşturmanın Upper Kotmale ünitesindeki arızanın ötesindeki işletme koşullarını kapsayabileceğini ortaya koydu.
Sri Lanka’nın kurulu güneş enerjisi üretim kapasitesinin 3.000 megavatın biraz üzerinde, gündüz elektrik talebinin ise yaklaşık 2.000 ila 2.500 megavat olduğu bildirildi. 3.000 megavat temel alındığında, bu kapasite belirtilen talep aralığından yaklaşık 500 ila 1.000 megavat, başka bir deyişle yüzde 20 ila 50 daha fazla.
Kurulu kapasite, ekipmanın nominal üretim gücünü ifade eder. Gerçek güneş enerjisi üretimi; güneş ışığına, hava durumuna ve çalışma koşullarına göre değişir. Mühendislerin ne olduğunu belirleyebilmesi için arıza anında fiilen ne kadar elektrik üretildiğini ve tüketildiğini tespit etmesi gerekiyor.
Şubat 2025’te yaşanan önceki ülke çapındaki şebeke arızasının giderilmesi altı saatten uzun sürmüştü. Talebe kıyasla fazla güneş enerjisi üretimi, o olayla ilgili açıklamalarda da gündeme gelmişti. Bu nedenle gündüz üretimi ile tüketimi arasındaki denge, iki kesintiye ilişkin değerlendirmelerde tekrar eden bir konu oldu.
Toparlanma verileri aboneler açısından ne anlama geliyor?
Toparlanmanın ara aşamasında etkilenen bölgelerin yaklaşık yüzde 50’sine yeniden elektrik verilmişti. Bu oran, hane veya kişi sayısını değil bölgeleri ifade ediyor. Dolayısıyla coğrafi ilerlemeyi gösterse de kaç abonenin yeniden elektriğe kavuştuğunu ortaya koymuyor.
NSO’nun daha sonraki açıklaması, iletim sisteminin tamamen yeniden devreye alındığını duyurarak toparlanmayı kısmi aşamanın ötesine taşıdı. Birçok yerde elektrik zaten normale dönmeye başlamıştı; işletmeci, kalan bölgelerde de arzın kısa süre içinde yeniden sağlanmasını bekliyordu.
Aboneler açısından iki önemli gelişme yaşandı: Elektrik kademeli olarak yeniden veriliyordu ve çatı tipi güneş enerjisi sistemi sahiplerinden geçici devre dışı bırakma talimatına uymaları isteniyordu. Sonraki operasyonel adımlar, ülke genelinde normal elektrik arzının sağlanması ve çatı sistemlerinin yeniden bağlanmasına ilişkin talimatların duyurulmasıydı.
Soruşturmada yanıt bekleyen temel soru, istikrarsızlığı neyin başlattığı. Bakan, Upper Kotmale arızasının ve diğer işletme koşullarının incelendiğini belirtirken NSO, kamuoyuna yaptığı açıklamalarda şebekenin yeniden devreye alınmasına ve birkaç santralin arızalandığı yönündeki iddiaların düzeltilmesine odaklandı.
Öne çıkanlar
- Sri Lanka’da 17 Ekim 2026’da saat 11.45 civarında ülke genelinde elektrik kesintisi yaşandı.
- NSO daha sonra ulusal iletim sisteminin tamamen yeniden devreye alındığını ve elektrik arzının normale dönmekte olduğunu duyurdu.
- İlk toparlanma hedefi saat 18.30 civarıydı; iletim sisteminin yeniden devreye alındığına ilişkin son açıklamada kesin bir tamamlanma saati verilmedi.
- Yetkililer, 16 Ekim’de kaydedilen Upper Kotmale ünitesi arızasını ve şebeke istikrarsızlığının diğer olası nedenlerini araştırıyordu.
- NSO, hidroelektrik santrallerinin yeniden devreye alma çalışmalarını desteklediğini söyledi ve birkaç üretim santralinin arızalandığı yönündeki iddiaları reddetti.
- Çatı tipi güneş enerjisi sistemi sahiplerinden, yeni bir duyuruya kadar sistemlerini devre dışı tutmaları istendi.






