TSMC, Olgunluk ve Daha Düşük Maliyetleri Gözeterek 2030’da High-NA EUV Üretimini Hedefliyor

9 dakikalık okuma
TSMC Targets High-NA EUV Production in 2030, Betting on Maturity and Lower Costs

2030’da başlangıç, ardından daha büyük maskelere geçiş

TSMC, gelişmiş çiplerin seri üretiminde ASML’nin High-NA EUV litografi teknolojisini 2030’da kullanmaya başlamayı planlıyor. Intel ekipmanla deneyim kazanırken şirket, üretime hazırlığın artmasını ve maliyetlerin daha uygun seviyeye gelmesini beklemeyi tercih ediyor. Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi C.C. Wei, daha geç başlamanın Tayvanlı çip üreticisini rekabet açısından dezavantajlı duruma düşürmeyeceğini söylüyor.

İçindekiler
  1. 2030’da başlangıç, ardından daha büyük maskelere geçiş
  2. TSMC üretime hazırlığı neden bekliyor?
  3. High-NA çip fabrikasında neleri değiştiriyor?
  4. Daha büyük fotomaskeler neden önemli?
  5. 2033’e uzanan kilometre taşları
  6. Intel ve Samsung daha erken harekete geçiyor
  7. High-NA gelmeden A14’e talep artıyor
  8. Paketleme, daha ince devrelerle birlikte gelişiyor
  9. Kapasite ve harcamalar müşteri ihtiyaçlarını izliyor
  10. Öne Çıkanlar

Takvim iki aşamadan oluşuyor. TSMC başlangıçta, devre desenlerini silikon levhalara aktaran mevcut 6 inçlik fotomaskeleri kullanacak. ASML ile yürütülen ortak sektör girişimi, 2031’e kadar daha büyük, 12 inçlik maskeler için bir pilot üretim hattı kurulmasını; ardından 2033’e kadar gelişmiş çip üretimini desteklemeye hazır litografi sistemlerinin devreye alınmasını hedefliyor.

ASML ve TSMC bu kilometre taşlarını 8 Eylül 2026 tarihli ortak teknoloji duyurusunda açıkladı. Şirketler, girişimi bir gün önce Kaliforniya’nın Monterey kentindeki SPIE BACUS konferansı öncesinde oluşturduklarını belirtti. Açıklanan hedefler, fabrika verimliliğini artırmak, çip üretim maliyetlerini düşürmek ve büyük devre desenlerinin basılmasındaki kısıtlamaları azaltmak.

Wei, TSMC’nin üçüncü çeyrek yatırımcı görüşmesinde 2030’da benimseme planını yineledi. Bu yaklaşım, güçlü ve yeni bir aracın satın alınmasını ve kullanılmasını; güvenilir biçimde, müşterilerin karşılayabileceği bir maliyetle çip üretmenin pratik gerekliliklerine bağlıyor.

TSMC üretime hazırlığı neden bekliyor?

Wei, yeni ekipmanları seri üretime almak için üç gereklilik sıraladı: teknik yeterlilik, makul maliyet ve olgunluk. En fazla ağırlığı olgunluğa verdi. Buna göre ekipman ve onu destekleyen üretim süreçleri, yüksek üretim hacimlerinde güvenilir şekilde kullanılmaya hazır olmalı.

TSMC, High-NA EUV’nin bu koşulları 2030’da daha rahat karşılayacağını öngörüyor. Şirket, mevcut litografi teknolojisiyle gelişmiş süreçler geliştirmeyi sürdürürken üretim verimliliğini artırıyor ve ASML ile yakın çalışıyor.

Reklam

High-NA pozlama makinelerinin her birinin yaklaşık 400 milyon ABD dolarına mal olduğu belirtiliyor. Bu fiyatla iş kararı, ekipmanın ne kadar küçük bir desen basabildiğinin ötesine geçiyor. TSMC’nin ayrıca kaç levhayı işleyebildiğini, ne kadar istikrarlı çalıştığını ve üretimden kaç kullanılabilir çip çıktığını da değerlendirmesi gerekiyor.

Müşteri için kullanılabilir bir çip, pozlama aşamasının başarıyla tamamlanmasından daha önemlidir. Daha pahalı bir makine, başka üretim adımlarını ortadan kaldırıyorsa veya çıktıyı artırıyorsa yine de ekonomik açıdan anlamlı olabilir. Wei’nin takvimi, teknik ve finansal koşulların bir araya gelerek 2030’a kadar TSMC’nin üretim ihtiyaçlarına uygun hâle geleceği beklentisine dayanıyor.

High-NA çip fabrikasında neleri değiştiriyor?

Litografi, devre desenlerini kaplanmış bir silikon levhaya aktarmak için ışık kullanır. Çip üreticileri, bir işlemcinin çalışmasını sağlayan çok sayıdaki katmanı oluşturmak için bu ve diğer üretim adımlarını tekrarlar. EUV, son derece ince desenler oluşturmakta kullanılan ışık türü olan aşırı morötesi ışığın kısaltmasıdır.

High-NA, optik sistemi iyileştirir. NA olarak kısaltılan sayısal açıklık, sistemin ışığı toplama ve ince ayrıntıları ayırt etme kabiliyetini ifade eder. Mevcut EUV sistemlerinde NA değeri 0,33 iken High-NA bu değeri 0,55’e çıkarıyor.

Belirtilen asgari çözünürlük, tek pozlamada yaklaşık 13 nanometreden 8 nanometreye yükseliyor. Bu iki değere göre hesaplandığında, çözümlenebilen en küçük boyutta yaklaşık yüzde 38’lik bir azalma söz konusu. Daha ince çözünürlük, bazı desenlerde iki veya daha fazla pozlamanın tek pozlamayla yapılmasını sağlayarak üretim adımlarını, üretim süresini ve kusur oluşma olasılığını azaltabilir.

Optikteki değişiklik bir kısıtlamayı da beraberinde getiriyor: Mevcut maskelerle High-NA, geleneksel bir EUV pozlama alanının yaklaşık yarısı büyüklüğünde bir alanı pozluyor. Bu nedenle büyük bir çip deseni, birleştirme adı verilen işlemle bir araya getirilen ayrı pozlamalar gerektirebilir. Bu da maske boyutunu, özellikle yapay zekâda kullanılan büyük işlemciler açısından geçişin önemli bir parçası hâline getiriyor.

Daha büyük fotomaskeler neden önemli?

TSMC ve ASML, mevcut yaklaşık 6 x 6 inçlik maske formatından, yaklaşık 6 x 12 inç ölçülerindeki ve 12 inçlik maskeler olarak tanımlanan daha büyük formata geçmeyi planlıyor. Bu ölçüler, litografi ekipmanında kullanılan desenli maskeleri ifade ediyor. Silikon levhalar ise çiplerin üretildiği ayrı disklerdir.

Reklam

Şirketler, daha büyük maskelerin tarayıcı verimliliğini artırmasını, çip üretim maliyetlerini düşürmesini ve birleştirme kısıtlamalarını ortadan kaldırmasını bekliyor. Tarayıcı, maskenin desenini levhaya yansıtan litografi makinesidir. Tarayıcının verimliliği, bir fabrikanın pahalı ekipmanlarla ne kadar üretim işi tamamlayabileceğini etkiler.

ASML Başkanı ve Üst Yöneticisi Christophe Fouquet, ortak duyuruda planlanan sırayı şöyle açıkladı:

Cihazların ölçek küçültme yol haritası doğrultusunda High-NA EUV’nin aşamalı olarak benimsenmesini bekliyoruz. Önce mevcut 6 inçlik maskeler kullanılacak, ardından daha yüksek tarayıcı verimliliği sağlayan ve sektörün daha küçük, daha hızlı ve enerji açısından daha verimli çiplere yönelik talebi karşılamasına imkân veren 12 inçlik maskeler devreye girecek.

Geçiş için yalnızca tarayıcının değil, başka sistemlerin de geliştirilmesi gerekiyor. Maske üretimi, maske yazım araçları, taşıma ekipmanları ve tasarım yazılımları daha büyük formatı desteklemeli. TSMC’nin 2030’daki ilk üretim planında mevcut maske boyutu kullanılacak; destekleyici sistemler hazır hâle geldikçe daha büyük formata geçilecek.

2033’e uzanan kilometre taşları

TSMC’nin takvimi, High-NA’nın seri üretimde ilk kullanımını daha büyük maskelerin sonraki aşamada devreye alınmasından ayırıyor. Ortak duyuru üç üretim hedefi ortaya koyarken şirketin süreç yol haritasında bu hedeflerden önce birkaç çip nesli bulunuyor.

  • 2025: TSMC’nin N2 süreci dördüncü çeyrekte seri üretime girdi.
  • 2027: A14’ün deneme üretimine başlaması bekleniyor.
  • 2028: A14’ün seri üretime geçmesi planlanıyor.
  • 2029: A13 ve A12’nin mevcut EUV teknolojisiyle seri üretime ulaşması bekleniyor.
  • 2030: TSMC, mevcut 6 inçlik maskelerle gelişmiş düğümlerde High-NA EUV seri üretimine başlamayı planlıyor.
  • 2031: ASML ve TSMC girişimi, 12 inçlik fotomaskeler için bir pilot üretim hattı kurmayı hedefliyor.
  • 2033: Girişim, daha büyük maskelerle gelişmiş çip üretimine yönelik litografi sistemlerinin hazır olmasını hedefliyor.

Eylül ayındaki duyuruda 2031 ve 2033 tarihleri hedef olarak veriliyor. Pilot hat, şirketlerin bir üretim yaklaşımını daha geniş çaplı üretime geçmeden önce geliştirmesine ve iyileştirmesine imkân tanıyor. Sistemin tümüyle hazır olması için ekipman ve destekleyici süreçlerin birlikte çalışması gerekiyor.

TSMC, 2030’da High-NA kullanacak ilk süreç düğümünü, devreye almayı planladığı makine sayısını veya beklenen maliyet tasarrufunu açıklamadı. A10 ve A11 olası adaylar olarak gündeme gelirken A10 geliştirme çalışmaları TSMC’nin araştırma biriminde yer aldı. Ancak şirketin resmî benimseme duyurusunda ilk düğümün adı belirtilmedi.

Reklam

Intel ve Samsung daha erken harekete geçiyor

Intel, 2024’te Oregon’da ilk ticari High-NA EUV sistemini kurdu ve ardından teknolojiyi seçili üretim katmanlarında kullanmaya başladı. Intel ve ASML, Intel 18A ile Core Ultra Series 3 adıyla satılan bazı Panther Lake işlemcilerini kapsayan uygulamalardan söz etti.

Intel ve ASML, Eylül 2026’ya kadar High-NA ekipmanlarıyla 1 milyondan fazla levhanın işlendiğini açıkladı. Bu toplam; ekipman doğrulama, test, araştırma ve belirli ürün katmanlarının bir kısmındaki üretimi kapsıyordu. Intel, High-NA ile üretilen seçili 18A katmanlarının, mevcut 0,33 NA EUV ile elde edilen performansa eşit veya daha yüksek performans sağladığını belirtti.

Samsung da High-NA EUV’yi 2028’e kadar DRAM seri üretimine dâhil etme planını açıkladı. DRAM, bilgisayar veya başka bir cihaz çalışırken bilgileri geçici olarak tutan bellek türüdür. Samsung, daha ince litografinin bellek üretiminin bazı aşamalarını basitleştirmesini ve verimliliği artırmasını bekliyor.

Dolayısıyla şirketler farklı üretim takvimleri ve uygulamalar izliyor. Intel seçili mantık çipi katmanlarında çalışma deneyimi kazanıyor, Samsung belleği hedefliyor; TSMC ise 2030’da High-NA üretimine başlamadan önce mevcut ekipman stratejisini sürdürüyor. Her üç şirket de daha büyük maskelere geçişi destekleyenler arasında gösterildi.

High-NA gelmeden A14’e talep artıyor

TSMC’nin daha yakın vadeli süreç planları ayrı bir takvimde ilerliyor. Wei, şirketin N2’ye kıyasla A14 konusunda daha fazla müşteriyle görüştüğünü ve A14’ün daha büyük bir düğüm olmasını beklediğini söyledi. Düğüm, kendine özgü tasarım kuralları, performans özellikleri ve üretim süreçleri bulunan bir üretim teknolojisi neslidir.

A14’ün planlanan 2028 üretim başlangıcı, TSMC’nin High-NA’yı devreye alma hedefinden iki yıl önceye denk geliyor. A14’ün iyileştirilmiş sürümü olarak tanımlanan A13’ün, transistör yoğunluğunu yaklaşık yüzde 6 artırması bekleniyor. A12 ise TSMC’nin Super Power Rail arka yüz güç dağıtım teknolojisini A14 platformuna taşıyor.

Arka yüz güç dağıtımı, elektriği çipin arka tarafından ileterek başka yerlerde sinyal bağlantıları için alan açar. Wei, bu teknolojinin benimsenmesinin her ürünün ihtiyaçlarına bağlı olduğunu söyledi: Bazı yapay zekâ hızlandırıcılarında kullanılabilirken akıllı telefon ürünlerinde kullanılmayabilir.

Wei ayrıca TSMC’nin küçük akıllı telefon çipleriyle çok daha büyük yapay zekâ hızlandırıcılarının üretimini aynı anda artırmaya hazırlandığını söyledi. Üretimde öğrenme eğrisini makul olarak nitelendiren Wei, müşterilerin memnun olduğunu belirtti. Müşteriler için hemen verilecek karar, ürünlerine uygun süreçler ve özellikler arasından seçim yapmak; High-NA ise daha sonra bu üretim araçları arasına katılacak.

Reklam

Paketleme, daha ince devrelerle birlikte gelişiyor

TSMC, birden fazla çipi ve bellek bileşenini birbirine bağlayan daha büyük gelişmiş paketler de geliştiriyor. Wei, şirketin retikül boyutunun beş katı büyüklüğündeki ürünleri yüksek verimle seri üretebildiğini, dokuz kat ve ilerleyen dönemde 14 kat retikül boyutundaki paketler üzerinde çalıştığını söyledi.

Retikül, devre deseni taşıyan bir maskedir. Paketleme tartışmalarında retikül boyutunun katları, bir araya getirilmiş paketin standart bir litografi alanına göre ölçeğini ifade eder. Paketleme, bileşenleri çalışan bir sistem hâline getirirken litografi, çip üretimi sırasında desenler oluşturur.

Wei, müşterilerin tercihinin CoWoS olmaya devam ettiğini söyledi. TSMC, gelecekte maliyetleri düşürmek amacıyla paneller kullanan bir paketleme yaklaşımı olan CoPoS’u da geliştiriyor. Büyük paketler, işlem çipleriyle belleğin tek bir bileşen içinde yakın biçimde birbirine bağlanmasını sağladığı için yapay zekâ sistemlerinde önem taşıyor.

Resmî High-NA duyurusu, ekipmana yönelik gelecekteki talebi yapay zekâ uygulamalarında kullanılan ve giderek karmaşıklaşan transistör mimarileriyle ilişkilendiriyor. TSMC, süreç nesilleri ilerledikçe High-NA EUV gerektiren katmanların sayısının artmasını bekliyor. Şirketin planı, bu nedenle daha ince çip üretimini daha büyük ve daha yetenekli paketlemeyle birleştiriyor.

Kapasite ve harcamalar müşteri ihtiyaçlarını izliyor

TSMC’nin kapasite planlaması, hem çip tasarlayan müşterileri hem de kendi fabrikalarını işleten şirketleri kapsıyor. Wei, şirketin bu iki gruba eşit davrandığını ve ne kadar üretim desteği oluşturacağına karar verirken müşterinin kendi üretim kapasitesini de hesaba kattığını söyledi.

Wei, TSMC’nin müşterilerin kapasite tahsislerini yeniden satmasını veya açık artırmaya çıkarmasını genel olarak yasakladığını da belirtti. Maske lisanslamasını kapsayan istisnai düzenlemeler, çok küçük miktarlarda levhayla sınırlı. Bu politika, TSMC’nin üretim kapasitesinin müşterilerin ürünlerine nasıl hizmet edeceğini belirlemede daha doğrudan rol oynamasını sağlıyor.

Mali İşler Direktörü Wendell Huang, 2026-2028 dönemindeki sermaye harcamalarının önceki üç yıla kıyasla önemli ölçüde daha yüksek olmasının beklendiğini, ancak 2027 ve sonrasına ilişkin ayrıntılı rakamları paylaşmak için henüz erken olduğunu söyledi. Ekipman, malzeme ve iş gücü maliyetlerinin arttığını belirten Huang, yatırımların temel itici gücünün uzun vadeli müşteri talebi olmaya devam ettiğini ifade etti.

TSMC ayrıca yurt dışındaki fabrika genişlemesinin, beş yıllık planlama döneminin son bölümünde brüt kâr marjını 3 ila 4 yüzde puan azaltmasını bekliyor. Bu harcama baskıları, High-NA kararında üretim verimliliğine neden bu kadar önem verildiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Yaklaşık 400 milyon ABD doları maliyeti olan bir makinenin fabrika çıktısı, müşteri talebi ve kârlılığı kapsayan çok daha geniş bir plana uyması gerekiyor.

Reklam

Wei, iş birliğinin amacını ortak duyuruda şöyle ifade etti:

Sektör birlikte çalışarak karmaşık sorunları çözmeye koyulduğunda, tek bir şirketin tek başına ulaşamayacağı imkânların önünü açtığına her zaman inandık.

TSMC, 2030’da High-NA üretimine başlama ve sektör gelişimin bir sonraki aşamasını tamamladıkça daha büyük maskelerden ek verimlilik elde etme taahhüdünde bulunuyor. Müşteriler bunun sonuçlarını gelecekteki çiplerinin üretim süreçlerinde, kullanılabilir kapasitesinde ve maliyetlerinde görecek.

Öne Çıkanlar

  • TSMC, gelişmiş düğümlerde High-NA EUV seri üretimine 2030’da başlamayı planlıyor.
  • Wei, zamanlamayı teknik olgunluk ve makul maliyetin belirlediğini, daha geç benimsemenin rekabet açısından dezavantaj yaratmayacağını söylüyor.
  • İlk üretimde mevcut 6 inçlik maskeler kullanılacak.
  • TSMC ve ASML, 2031’e kadar daha büyük maskeler için pilot üretim hattı, 2033’e kadar da üretimi destekleyen sistemlerin hazır olmasını hedefliyor.
  • Intel, seçili üretim katmanlarında High-NA kullandı; Samsung ise 2028’e kadar DRAM üretimini hedefliyor.
  • A14’ün seri üretimi, TSMC’nin High-NA’yı devreye alacağı tarihten önce, 2028 için planlanıyor.
  • TSMC ilk High-NA süreç düğümünü henüz açıklamadı; ekipman miktarını ve öngörülen tasarrufları da paylaşmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir