Yapay zekâ yatırımlarının finansmanına ilişkin endişeler Asya borsalarındaki düşüşü derinleştirirken Nikkei yüzde 5,25 geriledi

8 dakikalık okuma
Nikkei Falls 5.25% as AI Funding Fears Deepen Asia's Stock Selloff

Yatırımcılar yapay zekâ yatırımlarının kârlılığını sorgularken Tokyo'daki kayıplar derinleşti

Japonya'nın Nikkei 225 endeksi, yapay zekâ yatırımlarının maliyeti ve kârlılığına ilişkin endişelerin teknoloji hisselerinde yoğun satışlara yol açmasıyla 15 Ekim 2026 Perşembe günü saat 12.55'te 3.555,14 puan, yani yüzde 5,25 düşerek 64.189,15'e geriledi. Düşüş, gösterge endeksin 2.900 puandan fazla değer kaybettiği art arda beş seanslık gerilemenin ardından geldi.

İçindekiler
  1. Yatırımcılar yapay zekâ yatırımlarının kârlılığını sorgularken Tokyo'daki kayıplar derinleşti
  2. Kayıplar altıncı seansta hızlandı
  3. CoreWeave tahvilleri Japon hisselerini neden etkiledi?
  4. Enflasyon, maliyetli yatırım döngüsüne baskı ekliyor
  5. En büyük kayıplar Japonya'nın çip ve teknoloji hisselerinde
  6. Güney Kore'de daha sert bir düşüş yaşandı
  7. Wall Street'teki teknoloji hissesi kayıpları yönü belirledi
  8. Enerji fiyatları enflasyon sorununu gündemde tutuyor
  9. Öne Çıkanlar

Daha geniş kapsamlı Topix endeksi 115,50 puan, yani yüzde 2,82 düşerek 3.981,28'e indi. Her iki endeks de Japon hisselerinden çıkışa işaret etti; ancak Nikkei'deki çok daha sert düşüş, büyük teknoloji ve yarı iletken şirketleri üzerindeki baskıyı yansıttı.

Yapay zekâ hesaplamalarında kullanılan veri merkezlerini işleten ABD'li CoreWeave'in şirket tahvillerindeki sert düşüş, gerilemeyi tetikleyen etkenlerden biri oldu. Yatırımcılar, şirketlerin bilişim altyapısına yönelik büyük yatırımları nasıl finanse edeceği ve gelirlerin artan maliyetleri karşılayacak kadar hızlı büyüyüp büyümeyeceği konusunda daha fazla endişe duymaya başladı.

Çarşamba günü ABD teknoloji hisselerinin düşmesinin ardından satışlar Asya geneline yayıldı. Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 8, Tayvan'ın gösterge endeksi yüzde 3,4 geriledi. Beklentilerin üzerinde gelen ABD enflasyonu da borçlanma maliyetlerine ilişkin endişeleri artırarak baskıyı ağırlaştırdı.

Kayıplar altıncı seansta hızlandı

Tokyo'daki düşüş, yarı iletken üretim ekipmanı hisselerindeki satışlarla başladı ve öğle arasının ardından hız kazandı. Nikkei, sabah seansını 3.255,23 puan düşüşle 64.489,06'dan tamamladı. Saat 12.55 itibarıyla endeks, sabah kapanışına göre 299,91 puan daha gerilemişti.

Perşembe günkü işlemlerde endeks 65.000'in altına inerken düşüş serisi altıncı seansa uzadı ve Nikkei yaklaşık iki haftanın en düşük seviyesine geriledi. Sadece öğleden sonraki kayıp, önceki beş seansta yaşanan 2.900 puanı aşkın düşüşü geçti.

Reklam

Başlıca gelişmeler iki işlem gününe yayıldı:

  • 14 Ekim: ABD'de eylül enflasyonu beklentileri aştı, Hazine tahvillerinin getirileri geçici olarak yükseldi ve Nasdaq Composite yaklaşık yüzde 1,9 düştü.
  • 15 Ekim, sabah: Japon yarı iletken hisselerinde satışlar görüldü; Nikkei sabah kapanışında 3.255,23 puan düşüşle 64.489,06'ya geriledi.
  • 15 Ekim, saat 12.55: Nikkei'deki kayıp 3.555,14 puana, yani yüzde 5,25'e çıktı; Topix ise yüzde 2,82 düştü.

Bu rakamlar seans içindeki işlemleri gösteriyor. Perşembe günü için nihai kapanış seviyesi verilmedi.

CoreWeave tahvilleri Japon hisselerini neden etkiledi?

CoreWeave, getiri sağlamadan önce büyük miktarda sermaye gerektiren yapay zekâ sektörünün bir bölümünde faaliyet gösteriyor. Veri merkezi işletmecileri, yapay zekâ geliştiricilerinin kullandığı kapasiteyi sunabilmek için bilişim çiplerine, binalara, elektrik kaynaklarına ve soğutma ekipmanlarına ihtiyaç duyuyor.

Şirketler bu harcamaları, şirket tahvilleri de dâhil olmak üzere borçlanmayla finanse edebiliyor. Tahvil, bir şirketin yatırımcılardan aldığı ve üzerinde anlaşılan koşullar uyarınca faiz ödemeyi ve anaparayı geri ödemeyi taahhüt ettiği borçtur. Mevcut bir tahvilin fiyatı düştüğünde, o fiyattan alım yapacak yeni yatırımcının elde edeceği getiri yükselir.

CoreWeave tahvillerinin değer kaybetmesi, yapay zekâ altyapısının finansman maliyetine dikkat çekti. Yüksek getiriler, benzer kaygılarla karşı karşıya olan şirketlerin gelecekteki borçlanma maliyetlerini artırabilir. Büyümek için sürekli kaynak bulması gereken şirketler daha zorlu bir hesapla karşı karşıya kalabilir: yatırımlarının hem işletme giderlerini hem de finansman maliyetlerini karşılayacak kadar kazanç sağlaması gerekir.

Japon çip üreticileri ve ekipman tedarikçileri bu hesaplamadan etkileniyor; çünkü müşterileri bilişim kapasitesine yönelik harcamaların sürmesine bağlı. Yatırımcılar veri merkezi işletmecilerinin bütçelerinin daralacağını düşünürse, bu projelere tedarik sağlayan şirketlerin hisseleri için ödemeye razı oldukları fiyatları da düşürebilir.

CoreWeave'in 2032 vadeli yüzde 9,625 faizli tahvilinin getirisi yüzde 14,8'e, 2031 vadeli yüzde 9,75 faizli tahvilinin getirisi ise yaklaşık yüzde 14,9'a çıktı. Tahvil fiyatlarındaki düşüşün kesin boyutu verilmedi. Hisse piyasalarına yayılan endişeler, finansman ve gelecekteki kârlılık üzerinde yoğunlaştı.

Enflasyon, maliyetli yatırım döngüsüne baskı ekliyor

ABD'de tüketici fiyatları eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,7 arttı. Bu oran ağustos ayında yüzde 3,4'tü. Artış ekonomistlerin beklentilerini aşarken yıllık enflasyonda 0,3 puanlık hızlanmaya işaret etti.

Reklam

Süregelen enflasyon, merkez bankalarının talebi ve fiyat artışlarını dizginlemek için borçlanma maliyetlerini kullanması nedeniyle faizlerin daha uzun süre yüksek kalmasına yol açabilir. Önemli yatırımlar planlayan şirketler için yüksek faizler, yeni kredileri ve tahvil yoluyla finansmanı daha pahalı hâle getirebilir.

ABD'nin 10 yıl vadeli Hazine tahvilinin getirisi çarşamba günü kısa süreliğine yüzde 5,32'nin üzerine çıktıktan sonra yüzde 5,10'a geriledi. Getiri, ekim başlarında yüzde 5,35'e ulaşarak 2002'den bu yana en yüksek seviyesini görmüştü. Yatırımcılar diğer yatırımları değerlendirirken Hazine tahvillerinin getirilerini referans aldığından, bu getiriler ABD hükümetinin çok ötesindeki finansman koşullarını etkiliyor.

Yapay zekâ şirketleri birbiriyle bağlantılı iki sorunla karşı karşıyaydı: kaynak bulmanın maliyeti ve yatırımların ne hızla kazanca dönüşeceği. Yatırımcılar, gelir artışının yükselen maliyetlere yetişememesinden endişe ediyordu. Yüksek borçlanma giderleri bu baskıyı artıracaktı.

İran savaşının yol açtığı enerji şokuyla bağlantılı enflasyon endişeleri ve ABD kamu borcundaki artış da tahvil piyasasını baskıladı. Hazine tahvili getirileri çarşamba günkü zirvesinden gerilese de Asya genelindeki teknoloji hisseleri düşmeye devam etti.

En büyük kayıplar Japonya'nın çip ve teknoloji hisselerinde

Bellek çipi üreticisi Kioxia Holdings, seans içi bir görünümde yüzde 11,2'ye varan düşüş kaydetti. OpenAI yatırımcılarından SoftBank Group yüzde 9,6, yarı iletken ekipmanı üreticisi Tokyo Electron ise yüzde 7,5 değer kaybetti.

Seans içindeki diğer verilere göre Advantest yüzde 7,4, Lasertec yüzde 8,8, elektronik bileşen üreticisi Taiyo Yuden ise yüzde 4,5 geriledi. Kayıplar; bellek, çip testi, üretim ekipmanları ve yapay zekâ şirketlerine yatırımlar dâhil olmak üzere teknoloji tedarik zincirinin çeşitli alanlarına yayıldı.

Satışların yaygın olması önemli; çünkü söz konusu şirketler farklı işler yapıyor. Veri merkezi işletmecisi bilişim kapasitesi satın alıyor, çip üreticisi bileşen üretiyor, ekipman tedarikçisi ise bu bileşenleri üretmek için gereken makineleri satıyor. Yapay zekâ yatırımlarının süreceğine ilişkin beklentiler, bu şirketlerin iş olanaklarını birbirine bağlıyor.

Banka hisseleri de geriledi, ancak düşüşleri daha sınırlı kaldı. Mitsubishi UFJ ve Sumitomo Mitsui yüzde 1,1'er, Mizuho Financial ise yüzde 1,8 değer kaybetti. Topix'teki düşüş, geri çekilmenin en büyük kayıpları yaşayan teknoloji şirketlerinin ötesine geçtiğini gösterdi.

Reklam

Japonya'dan daha olumlu bir ekonomik veri de geldi: Çekirdek makine siparişleri ağustos ayında beklentilerin üzerinde arttı. İş yatırımlarının göstergesi olarak izlenen bu siparişlere karşın, perşembe günkü piyasa kayıpları seans boyunca küresel teknoloji harcamaları ve finansmana ilişkin kaygıların yurt içi veriye ağır bastığını gösterdi.

Güney Kore'de daha sert bir düşüş yaşandı

Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 8 düşerek 5.527,12'ye indi; bu, Japonya'nın Nikkei endeksindeki gerilemeden daha büyük bir orandı. Samsung Electronics yüzde 9,7, bellek çipi üreticisi SK Hynix yüzde 11,1 değer kaybederek küresel elektronik sektörünün iki büyük tedarikçisini satış dalgasının merkezine taşıdı.

Kospi, önceki ay boyunca yüzde 16'dan fazla gerilemişti. Perşembe günü açıklanan seviyede endeks, yapay zekâya yönelik heyecanın piyasayı rekor seviyeye taşıdığı haziran ayında aştığı 9.000 eşiğinin de yaklaşık yüzde 39 altında bulunuyordu. Bu karşılaştırma, önceki yükselişten bu yana fiyatların ne ölçüde gerilediğini gösteriyor.

Tayvan'ın Taiex endeksi yüzde 3,4 düştü. Diğer şirketler için çip üreten Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC), bilançosunu açıklamadan önce yüzde 1,8 değer kaybetti. Şirketin sonuçları, gelişmiş bilişim bileşenlerine yönelik talebe ilişkin yatırımcı endişeleriyle yakından bağlantılı.

Hong Kong'un Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düşerek 24.009,28'e, Shanghai Composite ise yüzde 2 gerileyerek 3.692,65'e indi. Avustralya'nın S&P/ASX 200 endeksi çok daha sınırlı bir düşüşle yüzde 0,2 gerileyerek 8.710,20'ye geldi. Bu fark, çip ve yapay zekâ şirketlerinin öne çıktığı piyasalarda baskının daha güçlü, diğer piyasalardaki kayıpların ise daha sınırlı olduğunu gösterdi.

Wall Street'teki teknoloji hissesi kayıpları yönü belirledi

Çarşamba günkü ABD işlemleri, Asya'daki düşüşün yakın arka planını oluşturdu. Nasdaq Composite yaklaşık yüzde 1,9 gerilerken S&P 500 yüzde 1,1 düştü, Dow Jones Industrial Average ise yüzde 0,1 geriledi.

Büyük yarı iletken hisseleri, ABD genelindeki piyasadan daha fazla kayıp yaşadı. Nvidia yüzde 3,2, Broadcom yüzde 3,1, Advanced Micro Devices ise yüzde 5,7 değer kaybetti. Bu düşüşlerin ardından Japonya ve Güney Kore'de aynı sektörlere ürün ve ekipman sağlayan şirketlerde satışlar görüldü.

ABD hisse senedi vadeli işlemleri de Asya işlemleri sırasında geriledi. Tokyo, Seul ve Taipei'deki yatırımcılar hem şirketlerin finansman sorunlarından hem de uluslararası piyasalardaki zayıf görünümden kaynaklanan baskıyla karşılaştı.

Reklam

ABD endeksleri arasındaki fark, düşüşün seyrini açıklamaya yardımcı oldu. Çarşamba günü teknoloji hisseleri genel piyasaya kıyasla daha ağır baskı altındaydı; Asya'daki çip hisseleri de bu zayıflığı perşembe gününe taşıdı. Ardından Nikkei yüzde 5,25, Güney Kore'nin Kospi endeksi ise yüzde 8 gerileyerek Nasdaq'taki oransal kaybı aştı.

Enerji fiyatları enflasyon sorununu gündemde tutuyor

Petrol fiyatları perşembe günkü işlemlerde geriledi, ancak İran savaşının şubat sonunda başlamasından önceki seviyelerin üzerinde kaldı. Brent petrol yüzde 1,5 düşerek varil başına 104,47 dolara, ABD ham petrolü ise yüzde 1 gerileyerek 94,17 dolara indi.

Brent petrol savaş öncesinde varil başına yaklaşık 72 dolardan işlem görüyordu. Gün içindeki düşüşe rağmen 104,47 dolar seviyesi, önceki düzeyin hâlâ yaklaşık yüzde 45 üzerindeydi. Enerji fiyatlarının yükselmesi; enflasyonun yatırımcılar için neden kaygı kaynağı olmaya devam ettiğini açıklayan ulaşım, üretim ve hane halkı maliyetlerini artırabilir.

Yapay zekâ altyapısının da yüksek yoğunluklu bilişim ekipmanlarını çalıştırmak ve soğutmak için elektriğe ihtiyacı var. Bu nedenle enerji maliyetleri, çipler, inşaat ve faiz ödemelerinin yanı sıra sektörün harcama sorunlarının bir parçasını oluşturuyor.

Perşembe günkü satış dalgası, bu maliyetleri gelecekteki gelir beklentileriyle aynı hesapta buluşturdu. Yapay zekâ altyapısı tedarik eden şirketler, enerji maliyetlerinin yüksek, tahvil getirilerinin yukarıda olduğu ve büyük yatırımların ne kadar hızlı kâr sağlayacağına ilişkin endişelerin arttığı daha zorlu bir finansal ortamda değerlendiriliyordu.

Öne Çıkanlar

  • Nikkei, 15 Ekim saat 12.55'te yüzde 5,25 düşerek 64.189,15'e indi ve kayıp serisini altıncı seansa taşıdı.
  • Topix yüzde 2,82 gerileyerek satışların en sert darbe alan teknoloji hisselerinin ötesine yayıldığını gösterdi.
  • CoreWeave tahvillerinin değer kaybetmesi, yapay zekâ altyapısının finansmanına ve artan maliyetleri karşılayacak kazanç elde edilip edilemeyeceğine ilişkin endişeleri artırdı. Şirketin 2032 ve 2031 vadeli tahvillerinin getirileri sırasıyla yüzde 14,8 ve yaklaşık yüzde 14,9'a çıktı.
  • ABD'de yıllık enflasyon ağustostaki yüzde 3,4'ten eylülde yüzde 3,7'ye yükselerek faiz endişelerini artırdı.
  • Kioxia, SoftBank Group ve Tokyo Electron sert düşüşler yaşarken Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 8 geriledi.
  • Brent petrol seans sırasında düşmesine rağmen İran savaşı öncesindeki yaklaşık seviyesinin yüzde 45 üzerinde kaldı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir