Engelli aylığı kapsamının üç kattan fazla artması bekleniyor
Hindistan Birlik Kabinesi, 14 Ekim 2026 Çarşamba günü, ulusal sosyal yardım programının 2026-27'den 2030-31'e kadar sürdürülmesi için 53.428 crore rupilik ödeneği onayladı. Kararla engelli aylığına uygunluk şartları genişletilirken aylık ödemeler yüzde 25 artırıldı. Revize edilen engelli aylığı programının, mevcut uygulamalardan yararlanan 8,33 lakh kişiye kıyasla 27 lakh kişiye ulaşması bekleniyor.
İçindekiler
- Engelli aylığı kapsamının üç kattan fazla artması bekleniyor
- Beş yıllık ödeneğin kapsamı
- Engellilik düzenlemesiyle kimler hak kazanacak?
- Aylık ödemeler ne kadar artacak?
- 27 lakh kişiye ulaşılması ne anlama geliyor?
- Hükümet kuralları neden 2016 tarihli yasayla uyumlu hale getiriyor?
- Hangi programlar yeni adlar alıyor?
- Revize edilen kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?
- Yoksul hanelere yardım amacıyla başlatılan program
- Öne çıkanlar
Başbakan Narendra Modi başkanlığındaki Kabine, Kırsal Kalkınma Bakanlığının engellilik oranı şartını yüzde 80'den yüzde 40'a indiren ve 18 yaş alt sınırını kaldıran teklifini onayladı. Böylece diğer program koşullarını karşılamaları şartıyla çocuklar doğumdan itibaren yardım alabilecek.
Aylık engelli yardımı, 79 yaşına kadar olan yararlanıcılar için 300 rupiden 375 rupiye, 80 yaş ve üzerindekiler için 500 rupiden 625 rupiye çıkarılacak. Hükümet, genişletilen sosyal yardım programının 36 eyalet ve Birlik Toprağı genelinde yaklaşık 3,20 crore, yani 32 milyon kişiye fayda sağlamasını bekliyor.
Ulusal Sosyal Yardım Programı (NSAP) bundan böyle Pradhan Mantri Samajik Sahayata Yojana adını alacak. Aylık ve aile yardımı programlarına da yeni adlar verilecek. Ancak Kabine, yaşlılara, dullara ve uygunluk şartlarını karşılayan yaslı hanelere yönelik yardımların mevcut uygulamalar kapsamında süreceğini bildirdi.
Beş yıllık ödeneğin kapsamı
53.428 crore rupilik ödenek, programın tamamı için beş mali yılı kapsıyor. Bir crore 10 milyona eşit olduğundan, onaylanan tutar 534,28 milyar rupidir. Hindistan'da mali yıl nisandan marta kadar sürdüğü için onay dönemi Mart 2031'e kadar devam ediyor.
Program; uygunluk şartlarını karşılayan yaşlılara, dullara, engellilere ve hanenin temel geçim kaynağını sağlayan kişinin ölümünden etkilenen ailelere destek sunuyor. Ödenek, ortak yardım çerçevesini sürdürürken uygunluk ve ödeme tutarlarına ilişkin değişiklikleri engelli aylıklarına odaklıyor.
Program kapsamında yardımın tamamı merkezi hükümet tarafından karşılanıyor. Hükümet, bu finansman düzenlemesinin ülke genelinde uygunluk şartlarını karşılayan yararlanıcılara eşit biçimde yardım sunulmasını amaçladığını belirtiyor. Aylıklar doğrudan yararlanıcıların banka hesaplarına aktarılıyor.
Eyalet hükümetleri kendi kaynaklarından ek yardım sağlayabiliyor. Açıklanan 375 ve 625 rupilik engelli aylığı tutarları merkezi programın sağladığı yardım miktarları. Eyaletin ek destek sunduğu durumlarda yararlanıcının toplam ödemesi değişebiliyor.
Engellilik düzenlemesiyle kimler hak kazanacak?
Engellilik oranı eşiği yüzde 80'den yüzde 40'a düşürülecek. Bu değişiklik, engellilik oranı bu iki seviye arasında olan ve diğer uygunluk şartlarını karşılayan kişileri de programa dahil ederek önceki eşik kapsamındaki grubun ötesinde kişilere erişim sağlayacak.
Engellilik yüzdesi, değerlendirme ve belgelendirme sürecinde kullanılan bir ölçüttür. Belirlenmiş engellilik oranı, belirli koruma ve desteklerden yararlanma hakkını belirleyen yasal eşiği ifade eder. Revize edilen aylık kuralları kapsamında bu eşik yüzde 40 olacak.
Asgari yaş şartı da kaldırılacak. Daha önce alt yaş sınırı 18'di; yeni kurallara göre doğumdan itibaren uygunluk mümkün olacak. Böylece engellilik şartını ve programın diğer koşullarını karşılayan bir çocuk, reşit olmadan da aylık programına dahil olabilecek.
Aylık, yoksulluk sınırının altında olarak sınıflandırılan hanelerdeki uygun kişilere yönelik desteğini sürdürecek. Engellilik oranı eşiğinin düşürülmesi ve yaş sınırının kaldırılması, bu yardım çerçevesindeki erişimi genişletirken hane uygunluğu programın bir koşulu olmaya devam edecek.
Aylık ödemeler ne kadar artacak?
79 yaşına kadar olan yararlanıcılar ayda 375 rupi alacak. Bu, önceki 300 rupilik tutara göre 75 rupilik artış anlamına geliyor. Ödemeleri yıl boyunca alan mevcut bir yetişkin yararlanıcı için merkezi yardım yıllık 3.600 rupiden 4.500 rupiye çıkarak 900 rupi artacak.
80 yaş ve üzerindeki yararlanıcılar ayda 625 rupi alacak. Bu, 500 rupiye kıyasla 125 rupilik artış demek. 12 ayda merkezi yardım 6.000 rupiden 7.500 rupiye çıkacak; artış 1.500 rupi olacak.
Her iki aylık ödeme tutarı da tam yüzde 25 artıyor. Daha genç yaş kategorisi de genişliyor: Önceki 300 rupilik tutar 18-79 yaş arasındaki uygun kişilere uygulanırken yeni 375 rupilik tutar doğumdan 79 yaşına kadar geçerli olacak.
Dolayısıyla karar hem ödenecek tutarı hem de uygun bir kişinin desteği almaya başlayabileceği yaşı değiştiriyor. Mevcut yararlanıcılar daha yüksek aylık ödeme alırken, yeni uygunluk kazanan çocuklar ve daha düşük engellilik oranı eşiğini karşılayan kişiler de programa dahil olabilecek.
27 lakh kişiye ulaşılması ne anlama geliyor?
Enformasyon ve Yayıncılık Bakanı Ashwini Vaishnaw, Kabine toplantısının ardından basına yaptığı açıklamada, revize edilen kriterlerin engelli aylığı kapsamını 27 lakh kişiye kadar çıkarabileceğini söyledi. Bir lakh 100.000'e eşit olduğundan, öngörülen kapsam 2,7 milyon kişi.
Yararlanıcı sayısının 8,33 lakh'tan 27 lakh'a çıkması, 18,67 lakh ek yararlanıcıya, yani yaklaşık 1,867 milyon kişiye karşılık geliyor. Öngörülen toplam, mevcut kapsamın yaklaşık 3,24 katı; bu da kabaca yüzde 224'lük bir artış demek.
27 lakh rakamı engelli aylığı bileşenini kapsıyor. Hükümetin verdiği 3,20 crore rakamı ise diğer aylık ve aile yardımı bileşenleri dahil olmak üzere daha geniş sosyal yardım programından yararlananların toplamını ifade ediyor.
Öngörülen kapsamdaki artışın, ödeme tutarlarındaki yüzde 25'lik artıştan çok daha yüksek olması, uygunluk değişikliklerinin ölçeğini gösteriyor. Daha fazla kişi yardım alacak ve engelli aylığına hak kazanan her yararlanıcıya ödenecek tutar da artacak.
Hükümet kuralları neden 2016 tarihli yasayla uyumlu hale getiriyor?
Hükümet, engelli aylığına uygunluk şartlarının yüzde 40'lık belirlenmiş engellilik eşiğiyle uyumlu hale getirilmesi için 2016 tarihli Engelli Hakları Yasası'nı gerekçe gösterdi. Yasa, belirlenmiş engellilik oranını bu seviyede tanıyor.
Hükümetin açıklamasında ayrıca engellilikle bağlantılı yardımın, diğer kategorilere yönelik benzer programlardaki yardımdan en az yüzde 25 daha yüksek olması gerektiğine ilişkin bir şart da yer alıyor. Bu, engellilere sağlanan destek ile sosyal yardım sisteminin diğer alanlarındaki benzer yardımlar arasındaki ilişkiyi ilgilendiriyor.
Açıklanan aylık artışının hesabı basit: 375 rupi, önceki 300 rupilik engelli aylığından yüzde 25 daha yüksek; 625 rupi de 500 rupiden yüzde 25 daha yüksek. Hükümetin sözünü ettiği yasal şart, yardımın diğer kategorilerle karşılaştırılmasına ilişkin. Bu hesaplamalar ise önceki engelli aylığı tutarlarına göre artışı gösteriyor.
Kabine kararı, aylığa giriş eşiğini yasanın belirlediği ölçüte yaklaştırırken çocukları da uygunluk kapsamına alıyor. Bu değişiklikler birlikte, hem kimlerin yardım alabileceğini hem de merkezi program kapsamında ödenecek miktarı düzenliyor.
Hangi programlar yeni adlar alıyor?
Kabine, ana program ve ona bağlı dört program için yeni adları onayladı. Eski Başbakan Indira Gandhi'nin adını taşıyan üç aylık programının adı Pradhan Mantri ile başlayan adlarla değiştirilecek.
- Ulusal Sosyal Yardım Programı, Pradhan Mantri Samajik Sahayata Yojana adını alacak.
- Indira Gandhi Ulusal Yaşlılık Aylığı Programı, Pradhan Mantri Vridhavastha Pension Yojana adını alacak.
- Indira Gandhi Ulusal Dul Aylığı Programı, Pradhan Mantri Vidhawa Pension Yojana adını alacak.
- Indira Gandhi Ulusal Engelli Aylığı Programı, Pradhan Mantri Divyangjan Pension Yojana adını alacak.
- Ulusal Aile Yardımı Programı, Pradhan Mantri Parivar Labh Yojana adını alacak.
Yaşlılık aylığı programı, yoksulluk sınırının altında yaşayan hanelerdeki uygun yaşlılara aylık yardım sağlıyor. Dul aylığı programı, bu hanelerde yaşayan uygun dulları desteklerken engelli aylığı programı, engelli olup şartları karşılayan kişilere aylık yardım sunuyor.
Aile yardımı programının amacı farklı: Hanenin temel geçim kaynağını, yani ailenin ana gelirinden sorumlu kişiyi kaybetmesinin ardından uygun hanelere destek sağlıyor. Kabine, yaşlılık ve dul aylığı programlarıyla birlikte bu programın da mevcut biçimiyle sürdürülmesini onayladı.
Revize edilen kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?
Kabine tarafından onaylanan tekliften Kırsal Kalkınma Bakanlığı sorumlu. Revize edilen kılavuzların, engelli aylığına uygunluk kurallarını, yararlanıcı kapsamını ve yardım tutarlarını belirleyerek onayı uygulama için gerekli ayrıntılı düzenlemelere dönüştürmesi bekleniyor.
Kabine açıklamasında kılavuzların üç ay içinde yayımlanıp uygulanacağı belirtiliyor. Bakanın basın toplantısına ilişkin açıklamada ise uygulamanın kılavuzların yayımlanmasından itibaren üç ay içinde başlayacağı ifade ediliyor. Kılavuzların yayımlanacağı veya yeni tutarlardaki ilk ödemelerin yapılacağı kesin bir tarih açıklanmadı.
Programın önemli tarihleri, yeni kararın daha uzun geçmişi içindeki yerini gösteriyor:
- 15 Ağustos 1995: Ulusal Sosyal Yardım Programı başlatıldı.
- 2016: Engelli Hakları Yasası, revize edilen engellilik uygunluk kuralları için gösterilen yasal çerçeveyi oluşturdu.
- 14 Ekim 2026: Kabine, ödeneği, yeni adları ve engelli aylığı değişikliklerini onayladı.
- 2026-27'den 2030-31'e: 53.428 crore rupilik onayın kapsadığı beş mali yıl.
Engellilik düzenlemeleriyle yeni uygunluk kazanacak haneler için sıradaki pratik adım kılavuzların yayımlanması olacak. Kılavuzların genişleyen kapsamın ve revize edilen tutarların nasıl uygulamaya konacağını açıklaması bekleniyor.
Yoksul hanelere yardım amacıyla başlatılan program
NSAP, yoksul hanelere yardım sağlamak ve Anayasa'nın Devlet Politikası Direktif İlkeleri'ndeki 41. madde kapsamında merkezi hükümetin sorumluluğunu yerine getirmek amacıyla 15 Ağustos 1995'te başlatıldı. 41. madde; yaşlılık, hastalık ve engellilik gibi durumlarda kamu yardımı sağlanmasını düzenliyor.
Direktif İlkeleri, hükümet politikalarına ve yasa yapımına yön veriyor. Bu programda söz konusu sorumluluk; yaşlılık, engellilik, dulluk veya hanenin temel geçim kaynağını sağlayan kişinin kaybıyla karşı karşıya kalan uygun kişi ve hanelere mali yardım şeklinde yerine getiriliyor.
Ekim 2026'da alınan karar, genel programın sürdürülmesini engelli aylığına erişimin önemli ölçüde genişletilmesiyle bir araya getiriyor. Başlıca uygulama değişiklikleri; daha düşük engellilik oranı eşiği, doğumdan itibaren uygunluk ve 2030-31'e kadar sağlanacak finansmanla desteklenen daha yüksek aylık merkezi ödemeler.
Öne çıkanlar
- Kabine, 2026-27'den 2030-31'e kadar sosyal yardım için 53.428 crore rupilik ödeneği onayladı.
- Engelli aylığı kapsamındaki kişi sayısının 8,33 lakh'tan 27 lakh'a çıkması bekleniyor.
- Engellilik oranı eşiği yüzde 80'den yüzde 40'a düşürülüyor ve 18 yaş alt sınırı kaldırılıyor.
- Aylık engelli yardımı, 79 yaşına kadar 375 rupiye, 80 yaş ve üzerindekiler için 625 rupiye çıkarılıyor.
- NSAP ve ona bağlı dört program yeni adlar alıyor.
- Yaşlılık aylıkları, dul aylıkları ve aile yardımları mevcut uygulamalar kapsamında sürüyor.
- Revize edilen kılavuzlar, engelli aylığı değişikliklerinin nasıl uygulanacağını belirleyecek.






