Hasat Alanındaki Daralma Pirinç Üretimini Düşürdü: Filipinler’de Çeltik Tahmini Yüzde 17,2 Geriledi

8 dakikalık okuma
Philippine Palay Forecast Falls 17.2% as Smaller Harvest Area Cuts Rice Output

Hasat Alanındaki Daralma 650 Bin Tonluk Düşüşe Yol Açıyor

Filipin İstatistik Kurumu (PSA), Filipinler’in 2026’nın üçüncü çeyreğinde 3,10 milyon metrik ton çeltik, yani işlenmemiş pirinç üretmesinin beklendiğini açıkladı. Bu miktar, bir yıl önceki 3,75 milyon metrik tona göre yüzde 17,2 daha düşük. Eylül tahmini, beklenen kaybı yaklaşık 650 bin metrik ton olarak ortaya koyuyor ve üretim öngörüsünü art arda ikinci ay aşağı çekiyor.

İçindekiler
  1. Hasat Alanındaki Daralma 650 Bin Tonluk Düşüşe Yol Açıyor
  2. Temmuzdan Eylüle Tahmin Nasıl Değişti?
  3. Verim Artışı Daralan Alanı Neden Telafi Edemiyor?
  4. Çiftçilerin Hasat Ettiği ve Ektiği Alan
  5. Tarladaki Ürünler Hasadın Sürdüğünü Gösteriyor
  6. Mısırda Hem Alan Hem Verim Kaybı Bekleniyor
  7. Pirinç İthalatı ve Mısıra Erişim Farklı İhtiyaçları Karşılıyor
  8. NFA Alımları Fiyatlara ve Depo Kapasitesine Bağlı
  9. Üretici Fiyatları Geçen Yıla Göre Yükseldi, Ağustosa Göre Geriledi
  10. Öne Çıkanlar

Temel sorun, hasat yapılabilecek alanın daralması. PSA, temmuz-eylül döneminde 753.680 hektarın hasat edilmesini bekliyor. Geçen yılın aynı dönemindeki alan 916.770 hektardı. Bu, 163.090 hektar ya da yüzde 17,8’lik bir azalma anlamına geliyor. Hektar başına beklenen üretim bir miktar yükselse de bu artış, kaybedilen alanı telafi etmeye yetmiyor.

Mısır üretiminin de düşmesi bekleniyor; bu durum hem hanelere hem de hayvancılık işletmelerine hizmet veren gıda tedarik sistemi üzerindeki baskıyı artırıyor. Tarım Bakanlığı (DA), daha yüksek miktarda mısır ithalatına izin verilmesini isterken Ulusal Gıda Kurumu (NFA), stoklarını artırmak için yerli çeltik alımlarını sürdürüyor.

Pirinç görünümü üç acil konuyu bir araya getiriyor: çiftçilerin ne kadar ürün hasat edebileceği, ne kadar ithal pirince ihtiyaç duyulacağı ve kamu alımlarının kamu stoklarını korurken üreticileri destekleyip destekleyemeyeceği. Veriler, çeyrek sona ermeden önce gözlemlenen ürünlere dayalı tahminlerden oluşuyor; nihai üretim toplamları henüz açıklanmadı.

Temmuzdan Eylüle Tahmin Nasıl Değişti?

PSA, üçüncü çeyrek çeltik tahminini temmuzda 3,26 milyon metrik ton olarak açıklarken ağustosta 3,19 milyona, eylülde ise 3,10 milyona düşürdü. Son tahmin, temmuz öngörüsünün 160 bin metrik ton, yani yaklaşık yüzde 4,9 altında.

Bu sıralama, hasat yaklaştıkça ve tarladaki ürünlere ilişkin daha fazla bilgi geldikçe görünümün zayıfladığını gösteriyor:

  • Temmuz: Çeltik üretimi 3,26 milyon metrik ton, mısır üretimi 2,11 milyon metrik ton olarak tahmin edildi.
  • 1 Ağustos: Çeltik tahmini 3,19 milyon metrik tona, mısır tahmini ise 2,08 milyon metrik tona geriledi.
  • 1 Eylül: Çeltik tahmini 3,10 milyon metrik tona düştü; 334.330 hektarda hasat tamamlanmıştı.
  • 24 Eylül: Pirinç ithalatı 3,98 milyon metrik tona ulaştı.
  • 12 Ekim: NFA’nın alım programına ilişkin güncellemede, hasat sezonu alım hedefinin en az 500 bin metrik ton olduğu belirtildi.

Üçüncü çeyrekte çeltik üretiminin 3,10 milyon metrik ton olması, 2017’de kaydedilen 3,05 milyon metrik tondan bu yana en düşük seviye olacak. Öngörülen hasat, önceki bu seviyenin yalnızca 50 bin metrik ton üzerinde.

Reklam

Verim Artışı Daralan Alanı Neden Telafi Edemiyor?

PSA, çeltik veriminin bir yıl önceki hektar başına 4,09 metrik tondan 4,12 metrik tona çıkmasını bekliyor. Bu, yaklaşık yüzde 0,7’lik bir artış. Verim, belirli bir arazi alanından elde edilen ürün miktarını ifade eder. Toplam üretim hem bu miktara hem de hasat edilen hektar sayısına bağlıdır.

Çok daha küçük bir hasat alanındaki sınırlı verim artışı, yine de daha az pirinç üretilmesiyle sonuçlanıyor. Bu durumda hektar başına 0,03 metrik tonluk artış, 163 bini aşan hektarlık azalmayı telafi edemiyor. Veriler, temel baskının ülke genelinde çeltik verimliliğinin düşmesinden değil, hasat alanının küçülmesinden kaynaklandığını gösteriyor.

Ağustos tahmininde hasat alanı 771.790 hektar, verim ise hektar başına 4,13 metrik ton olarak öngörülmüştü. Eylül itibarıyla tahmini alan 18.110 hektar daha azalırken beklenen verim hafifçe gerileyerek 4,12’ye indi. Her iki güncelleme de üretim tahminini aşağı çekti.

DA, tarımsal üretimin zayıflayacağı beklentisini El Niño’nun etkilerine bağlıyor. Bu hava olayı Filipinler’de olağan dışı kurak koşullara yol açarak ekim ve ürün gelişimi için kullanılabilir suyu azaltabiliyor. Bakanlık, yıllık çeltik üretiminin yaklaşık 700 bin metrik ton düşmesini bekliyor.

Çiftçilerin Hasat Ettiği ve Ektiği Alan

1 Eylül itibarıyla çiftçiler, tahminen 334.330 hektar çeltik hasat ederek 1,32 milyon metrik ton ürün elde etmişti. Hasat edilen alan, PSA’nın üçüncü çeyrek için öngördüğü 753.680 hektarın yüzde 44,4’üne karşılık geliyordu.

Bir ay önce, 1 Ağustos itibarıyla yalnızca 113.790 hektarda hasat yapılmış ve 455.250 metrik ton ürün elde edilmişti. Hasat edilen alan, o tarihteki ağustos tahmininin yüzde 14,7’siydi. Bu rakamlar, çeyreğin tamamına ilişkin tahmin düşerken ağustos ayında ürünün ne kadarının hasat edildiğini gösteriyor.

Ulusal üretim istatistiklerinden sorumlu devlet kurumu PSA, çiftçilerin temmuz-eylül dönemi için planladığı ekim alanındaki ilerlemeyi de kaydetti:

PSA, “Çiftçilerin temmuz-eylül 2026 dönemi için 1,58 milyon hektar olarak öngörülen ekim alanı planının 1,38 milyon hektarında, yani yüzde 87,5’inde fiilen ekim yapıldı,” dedi.

Ekim verileri, çiftçilerin bu aylarda ekmeyi planladığı araziyi ifade ediyor. Hasat tahmini ise çeyrek içinde toplanması beklenen ürünleri kapsıyor. Pirincin yetişmesi zaman aldığı için ekim ve hasat verileri tarım döngüsünün farklı aşamalarını anlatıyor.

Reklam

Tarladaki Ürünler Hasadın Sürdüğünü Gösteriyor

PSA’nın eylül güncellemesinde tarlada bulunan çeltik alanı 1,80 milyon hektar olarak kaydedildi. Bu alanın yüzde 40,6’sı vejetatif, yüzde 38,3’ü üreme, yüzde 21,1’i ise olgunlaşma aşamasındaydı.

Vejetatif aşamadaki bitkiler yaprak ve gövde geliştiriyor. Üreme aşamasında tahıl veren yapılar gelişirken olgunlaşma aşamasındaki ürünler hasada yaklaşıyor. Bu aşamalar, tarladaki geniş pirinç alanının neden tek seferde hasat edilmiş ürüne dönüşmediğini açıklamaya yardımcı oluyor.

Ağustos güncellemesinde tarladaki çeltik alanı 1,55 milyon hektar olarak kaydedilmiş; bunun yüzde 60,1’i vejetatif, yüzde 26,1’i üreme, yüzde 13,8’i olgunlaşma aşamasında bulunmuştu. Eylül itibarıyla daha büyük bir bölümün büyümenin ileri aşamalarına geçmiş olması, yaklaşan hasat için suya erişimi ve tane gelişimi sırasındaki koşulları önemli hâle getirdi.

Mısırda Hem Alan Hem Verim Kaybı Bekleniyor

Üçüncü çeyrek mısır üretiminin 2,08 milyon metrik ton olması bekleniyor. Geçen yıl aynı dönemde üretim 2,43 milyon metrik tondu. Bu, yaklaşık 350 bin metrik ton ya da yüzde 14,4’lük düşüş anlamına geliyor. Çeltikten farklı olarak mısırda hem hasat alanının hem de hektar başına üretimin gerilemesi bekleniyor.

Son mısır tahmini, hasat alanını 692.550 hektar olarak öngörüyor. Bu, bir yıl önceki 789.240 hektara göre yüzde 12,3 daha düşük. Verimin de hektar başına 3,07’den 3,00 metrik tona gerileyerek yüzde 2,3 azalması bekleniyor.

Ağustos tahmininde de 2,08 milyon metrik ton mısır üretimi öngörülmüş, ancak hasat alanı 688.030 hektar, verim ise hektar başına 3,02 metrik ton olarak hesaplanmıştı. Tahmini alanın daha sonra yükselmesi, beklenen verimdeki düşüşle dengelendi ve yuvarlanmış üretim tahmini değişmedi.

1 Ağustos itibarıyla çiftçiler 129.950 hektar mısır hasat etmişti. Bu, o tarihte öngörülen alanın yüzde 18,9’una karşılık geliyor ve 366.790 metrik ton üretim sağlıyordu. PSA ayrıca tarlada 798.370 hektar mısır bulunduğunu kaydetti: Bunun yüzde 39,2’si üreme, yüzde 31,2’si olgunlaşma ve yüzde 29,6’sı vejetatif aşamadaydı.

Reklam

Pirinç İthalatı ve Mısıra Erişim Farklı İhtiyaçları Karşılıyor

24 Eylül itibarıyla pirinç ithalatı 3,98 milyon metrik tona ulaşmıştı. Yıllık ithalatın 5 milyon metrik tonu aşacağı öngörülüyordu. Bu tahmine ulaşmak için eylül sonundaki miktarın üzerine 1,02 milyon metrik tondan fazla ithalat yapılması gerekiyor.

Çeltiğin, yemeklerde kullanılan pirince dönüşmesi için önce öğütülmesi gerekir. Öğütme işlemi kavuz ve diğer dış katmanları ayırarak ağırlığı azaltır. Bu nedenle gıda arzı değerlendirilirken çeltikteki 650 bin metrik tonluk düşüş, ithal edilmiş öğütülmüş pirinçle kilogram kilogram karşılaştırılamaz.

DA ayrıca mısır için asgari erişim kotasının 500 bin metrik tona çıkarılmasını istiyor. Bu, belirli bir miktarın kota dışından ithal edilen mısıra göre daha düşük gümrük vergisiyle ülkeye girmesine izin veren bir ithalat kotasıdır. Gümrük vergisi, ithal ürünlerden alınan vergidir.

Önerilen artış, El Niño tehdidi karşısında yem maliyetlerinin yükselme ihtimaline karşı domuz ve kümes hayvanı üreticilerini korumayı amaçlıyor. Mısır hayvan yemlerinde kullanılan bir bileşen olduğundan, yerli hasadın küçülmesi domuz eti, tavuk eti ve yumurta üreten işletmeler üzerinde baskı yaratabilir. Öneri, ithal mısıra erişimle ilgili; onay ve uygulama tarihleri belirtilmedi.

NFA Alımları Fiyatlara ve Depo Kapasitesine Bağlı

NFA, hasat sezonunda 500 bin metrik ton çeltik almayı, yıllık 790 bin metrik tonluk hedefe ulaşmayı amaçlıyor. Üretime ilişkin açıklamada hasat sezonu hedefi 500 bin metrik tona kadar olarak belirtilirken, 12 Ekim tarihli alım güncellemesinde bu miktarın en az 500 bin metrik ton olduğu ifade edildi.

NFA Yöneticisi Larry Lacson, kurumun temiz ve kuru çeltik için asgari alım fiyatını kilogram başına 28-30 Filipin pesosuna yükselttiğini söyledi. Ayrıca ek depo kiraladıklarını ve depolama alanı bulunduğu sürece alımlara devam edeceklerini belirtti.

500 bin metrik tonluk alım, NFA’nın yıllık hedefinin yaklaşık yüzde 63,3’üne karşılık geliyor. Depo kapasitesi pratik bir sınır oluşturuyor: Kurumun daha fazla alım yapabilmesi için önce tahılı teslim alıp depolayacak alana ihtiyacı var.

Reklam

NFA, kendi stoklarının yedi günlük tüketime yetecek düzeyde olduğunu, ülkenin toplam pirinç stokunun ise yaklaşık 75 günlük tüketimi karşıladığını açıkladı. Ulusal rakama hanelerde, tüccarlarda ve pirinç değirmenlerinde tutulanların yanı sıra kamu stokları da dâhil. Dolayısıyla ülkenin pirinç arzının büyük bölümü NFA depoları dışında bulunuyor.

Üretici Fiyatları Geçen Yıla Göre Yükseldi, Ağustosa Göre Geriledi

Kuru çeltiğin ortalama çiftlik çıkış fiyatı eylülde kilogram başına 20,84 Filipin pesosu oldu. Bu, geçen yılın aynı ayındaki 15,60 pesoya göre yüzde 33,6 artış anlamına geliyor. Çiftlik çıkış fiyatı, öğütme, nakliye ve perakende maliyetleri eklenmeden önce üreticinin ürününü satarken aldığı tutardır.

Ancak eylül fiyatı, ağustostaki kilogram başına 22,16 pesonun yüzde 6 altındaydı. Çiftçiler bir yıl öncesine göre belirgin biçimde daha yüksek gelir elde ederken hasadın ilerlemesiyle bir ay öncesine göre daha düşük fiyat aldı.

NFA’nın açıkladığı kilogram başına 28-30 pesoluk alım aralığı, eylül ayındaki ulusal ortalamanın 7,16-9,16 peso üzerindeydi. Bu fark, devlet alımlarının üreticilerin ilgisini neden çekebileceğini açıklıyor. Ancak NFA’nın fiyatı, belirli koşulları karşılayan temiz ve kuru çeltik için geçerli; fiilî alımlar mevcut depolama alanına bağlı.

Üretimdeki düşüş ve alım programı aynı arz sorununun farklı yönlerine karşılık geliyor. İthalat tüketicilere ek pirinç sağlayabilir; NFA alımları ise yerli üretim çeltiği kamu stoklarına aktararak çiftçilere ürünlerini satabilecekleri bir kanal sunar. Ancak bu adımların hiçbiri çeyrek boyunca zaten yetiştirilmiş ürün miktarını değiştirmez.

Öne Çıkanlar

  • Üçüncü çeyrek çeltik üretiminin 3,10 milyon metrik ton olması bekleniyor; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 17,2 düşüş.
  • Çeltik için beklenen hasat alanı yüzde 17,8 azaldı; bu düşüş, verimdeki sınırlı artıştan daha ağır basıyor.
  • Çeltik tahmini temmuzda 3,26 milyon metrik tondan ağustosta 3,19 milyona, eylülde ise 3,10 milyona geriledi.
  • Mısır üretiminin 2,08 milyon metrik ton olması bekleniyor; bu, geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yaklaşık yüzde 14,4 daha düşük.
  • Pirinç ithalatı 24 Eylül itibarıyla 3,98 milyon metrik tona ulaştı; yıllık toplamın 5 milyon tonu aşması bekleniyor.
  • DA, yem maliyetlerini sınırlamaya yardımcı olmak için 500 bin metrik tonluk mısır ithalat kotası istiyor.
  • NFA, yıllık 790 bin metrik tonluk hedef doğrultusunda hasat sezonunda çeltik alımlarını sürdürüyor; depo kapasitesi alımları sınırlıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir