Bhutan’ın 33,5 Milyon Dolarlık Bitcoin Satışı ve Rezervlerindeki Sonraki Düşüş

10 dakikalık okuma
Bhutan's $33.5 Million Bitcoin Sale and the Later Decline in Its Reserves

Kasım ayındaki satış daha büyük bir değişime işaret ediyor

Bhutan’ın Kasım 2024’te Binance üzerinden yaklaşık 33,5 milyon dolar değerinde 367 Bitcoin sattığı, elinde ise yaklaşık 1,11 milyar dolar değerinde 12.206 BTC tuttuğu bildirildi. Bu işlem, 66 milyon dolarlık olduğu belirtilen bir başka satışın ardından geldi ve iki satışın toplam değeri 99,5 milyon dolara ulaştı. Bu rakamlar, yükselen piyasada varlıklarının bir kısmını nakde çevirirken çok daha büyük bir kripto para pozisyonunu koruyan bir hükümet tablosu ortaya koyuyordu.

İçindekiler
  1. Kasım ayındaki satış daha büyük bir değişime işaret ediyor
  2. 33,5 milyon dolarlık işlemde ne oldu?
  3. Zaman çizelgesi, rezervlere ait iki ayrı görünümü ortaya koyuyor
  4. Daha sonraki çıkışlar çok daha küçük bir pozisyona işaret ediyor
  5. Dolar cinsinden değer neden coin bakiyesinden daha hızlı düştü?
  6. Hidroelektrik enerji Bhutan’ın yaklaşımını farklı kıldı
  7. Madencilik durdu mu, yoksa daha az mı görünür hâle geldi?
  8. Ülkelerin Bitcoin stratejileri birbirinden farklı
  9. Öne Çıkanlar

Daha sonraki bir haber, varlıklarda önemli bir düşüş yaşandığını aktarıyor: Ekim 2024’teki yaklaşık 13.000 BTC’ye kıyasla, yaklaşık 280,6 milyon dolar değerinde 3.954 BTC. Haberde ayrıca yaklaşık 22,68 milyon dolar değerindeki 319,7 BTC’lik ayrı bir transferden söz ediliyor. Bu anlatım, düşüşü 18 aylık bir dönemde ölçüyor ancak yayımlanma tarihini belirtmiyor. Dolayısıyla söz konusu veriler, Kasım ayındaki satış günü için Bhutan’ın rezervlerine ilişkin alternatif bir tahmin olarak değil, daha sonraki bir anın görünümü olarak değerlendirilmeli.

Bu ayrım, haberin çerçevesini değiştiriyor. Kasım ayındaki işlem tek başına, fiyat rallisi sırasında sınırlı satış yapıldığına işaret ediyordu. Daha sonraki rakamlar ise krallığın kamuya açık biçimde izlenebilen Bitcoin varlıklarında çok daha kapsamlı bir düşüş yaşandığını gösterirken, hidroelektrik enerjisiyle yürütülen madencilik faaliyetinin rezervleri yenileyip yenilemediği sorusunu yanıtsız bırakıyor.

Her iki veri grubu da blokzincir analiz şirketi Arkham Intelligence’ın cüzdan takibine dayanıyor. Bhutan’ın kripto para varlıklarını yöneten devlet yatırım şirketi Druk Holding & Investments, daha sonraki transferler veya madencilik faaliyetinin durumu hakkında kamuoyuna açıklama yapmadı. Transferler adresler arasındaki hareketleri gösterebilir; ancak tek başlarına her coinin satıldığını, hangi fiyattan el değiştirdiğini ya da satış gelirlerinin nasıl kullanıldığını ortaya koymaz.

Reklam

33,5 milyon dolarlık işlemde ne oldu?

Kasım ayına ilişkin haberlerde, yaklaşık 367 BTC’nin Binance’e gönderildiği belirtiliyor. 17 Kasım 2024’te yayımlanan bir habere göre işlem, 14 Kasım’a denk gelen perşembe sabahı gerçekleşti. 15 Kasım tarihli ve Doğu Saati’yle 08.30’da güncellenen bir başka haber de yaklaşık aynı miktardan ve borsaya yapılan transferden söz ediyor.

Haberler, işlem sırasındaki fiyat koşullarını farklı biçimlerde aktarıyor. Birinde Bitcoin’in gün içi en yüksek seviyesinin 90.000 doları aştığı, ardından yaklaşık 87.000 dolara gerilediği sırada işlem yapıldığı belirtiliyor. Diğerinde ise Bitcoin 90.000 doların altına düşerken yaklaşık 33 milyon dolarlık satış yapıldığı aktarılıyor. Bu haberler, sert bir ralli ve ardından gelen geri çekilme sırasında transfer gerçekleştiği yönündeki genel tabloyu destekliyor ancak kesin işlem fiyatını ortaya koymuyor.

Bildirilen 33,5 milyon doların 367 BTC’ye bölünmesi, coin başına yaklaşık 91.281 dolarlık bir değer verir. Bu, yuvarlanmış rakamlardan çıkarılan varsayımsal bir değerlemedir; doğrulanmış işlem fiyatı değildir. Bir borsaya yapılan yatırma işlemini satış izleyebilir, ancak blokzincir kaydı borsadaki bir emrin hangi fiyattan gerçekleştiğini göstermez.

Daha önce bildirilen 66 milyon dolarlık satış, Bitcoin’in yaklaşık 70.000 dolar olduğu dönemde gerçekleşti. İki işlem birlikte yaklaşık 100 milyon dolara ulaştı. Ancak bu tutarı kâr olarak nitelendirmek, eldeki kanıtların ötesine geçer. Kârı hesaplamak için coinlerin edinilme veya çıkarılma maliyetinin yanı sıra elektrik, ekipman ve işletme giderlerinin de bilinmesi gerekir.

367 BTC’lik işlem, sonrasında kaldığı bildirilen 12.206 BTC’nin yaklaşık yüzde 3’üne karşılık geliyordu. Kasım ayına ait bu rakamlara göre Bhutan, transfer ettiğinden çok daha fazla Bitcoin’i elinde tutuyordu. Geriye kalan varlıklar, ülkeyi piyasa değerindeki büyük dalgalanmalara açık bırakıyordu.

Zaman çizelgesi, rezervlere ait iki ayrı görünümü ortaya koyuyor

Başlıkta yer alan değerlemelerin farklı dönemlere ait olması nedeniyle sıralama önem taşıyor. Daha sonraki bir haber ek çıkışlardan söz ederken, Kasım 2024’teki bakiye Bhutan’ın en güncel varlığı olarak değerlendirilemez.

  • Ekim 2024: Bhutan’ın hidroelektrik enerjiyle yürüttüğü madencilik faaliyetleri sonucunda yaklaşık 13.000 BTC biriktirdiği bildirildi.
  • Kasım işleminden önce: Bitcoin’in yaklaşık 70.000 dolar olduğu dönemde, ayrı bir satıştan yaklaşık 66 milyon dolar gelir elde edildiği bildirildi.
  • 14 Kasım 2024: Yaklaşık 367 BTC, değeri 33 milyon ila 33,5 milyon dolar olarak bildirilen bir işlemle Binance’e gönderildi.
  • 15 ve 17 Kasım 2024: İşleme ilişkin haberlerde, geriye 1,11 milyar dolar değerinde 12.206 BTC kaldığı belirtildi.
  • 18 aylık düşüşü ölçen daha sonraki haberde: Ek transferlerin ardından varlıkların yaklaşık 280,6 milyon dolar değerinde 3.954 BTC olduğu aktarıldı.

Daha sonraki haber, perşembe günü yapılan 319,7 BTC’lik bir transferden de söz ediyor. Haberin yayımlanma tarihi bilinmediği için bu perşembenin hangi takvim gününe denk geldiği kesin olarak belirlenemiyor. Yıl içindeki çıkışlara ve mart ayındaki kurumsal alımlara yapılan göndermeler için de aynı belirsizlik geçerli.

Reklam

Daha sonraki çıkışlar çok daha küçük bir pozisyona işaret ediyor

Daha sonraki 319,7 BTC’lik transferin yaklaşık 250 BTC’lik kısmı, daha önce Galaxy Digital ve OKX üzerinden yapılan satışlarda fonları yönlendirmek için kullanılmış bir cüzdana gönderildi. Kalan 69,7 BTC ise etiketsiz, yeni bir adrese aktarıldı. Adresin geçmişi, büyük transferin satış hazırlığıyla uyumlu olduğunu düşündürüyor ancak tutarın tamamının nakde çevrildiğini doğrulamıyor.

Yaklaşık 13.000 BTC’den 3.954 BTC’ye bildirilen düşüş, 9.046 BTC’ye, yani yaklaşık yüzde 69,6’ya karşılık geliyor. Bu da 18 ayda yaklaşık yüzde 70’lik bir azalma yaşandığı yönündeki değerlendirmeyi destekliyor. Kasım ayındaki işlem tek başına ele alındığında görülen değişimden çok daha büyük bir düşüş söz konusu.

Kasım ayında bildirilen 12.206 BTC’lik bakiye esas alındığında, daha sonraki varlık miktarı 8.252 BTC daha düşük; bu da yaklaşık yüzde 67,6’lık bir düşüş demek. Bu hesaplamalar, bildirilen varlıklardaki değişimi gösteriyor. İzlenen bakiyeyi devletin kontrolündeki başka cüzdanlara yapılan hareketler de etkileyebileceği için, kaybolan her coinin satıldığını kanıtlamıyor.

Daha sonraki haberde aktarılan Arkham verilerine göre, söz konusu haberin kapsadığı yıl boyunca Bhutan’ın varlık cüzdanlarından 215,7 milyon dolar çıktı; bunun 162,6 milyon doları etiketsiz cüzdanlara gönderildi. Etiketsiz cüzdanlara giden tutar, bu çıkışların yaklaşık yüzde 75,4’ünü oluşturuyor. Bu durum, paranın nihai olarak nereye gittiğine ilişkin iddiaları ciddi biçimde sınırlandırıyor.

Etiketsiz cüzdan, sahibinin veya kullanım amacının takip verilerinde kamuya açık biçimde belirlenmediği bir adres anlamına geliyor. Bu adres başka bir saklama kuruluşuna, bir aracıya ya da aynı sahibin başka bir cüzdanına ait olabilir. Ek kayıtlar olmadan böyle bir adrese yapılan çıkış, hareket kanıtıdır; mutlaka varlığın nakde çevrildiğinin kanıtı değildir.

Dolar cinsinden değer neden coin bakiyesinden daha hızlı düştü?

Bhutan’ın bildirilen rezerv değeri, Kasım 2024’teki yaklaşık 1,11 milyar dolardan daha sonraki haberde 280,6 milyon dolara geriledi. Yuvarlanmış değerlemeler esas alındığında bu, yaklaşık 829,4 milyon dolar ya da yüzde 74,7’lik bir düşüş demek.

Dolar cinsinden değerdeki düşüş oranı, Bitcoin varlıklarındaki azalma oranından daha yüksek; çünkü daha sonraki görünümde piyasa fiyatı da daha düşük. Kasım ayındaki rezerv değerlemesi BTC başına yaklaşık 90.939 dolara, sonraki değerleme ise yaklaşık 70.966 dolara karşılık geliyor. Bu rakam, Bitcoin fiyatının 71.000 dolar civarında olduğuna ilişkin haberle uyumlu.

Bu ayrım, birbiriyle karıştırılabilecek iki etkiyi ortaya koyuyor: Bhutan’ın elinde daha az coin vardı ve kalan her coinin değeri de düşmüştü. İki rezerv değerlemesi arasındaki fark, gerçekleşmiş işlem zararlarını ölçmediği gibi Bhutan’ın satışlardan ne kadar nakit elde ettiğini de göstermiyor.

Azalmaya rağmen fiyat riski önemli ölçüde sürdü. Bakiye 3.954 BTC olduğunda, coin miktarının değişmediği varsayımıyla Bitcoin fiyatındaki 10.000 dolarlık bir hareket pozisyonun piyasa değerini yaklaşık 39,54 milyon dolar değiştirirdi. 12.206 BTC düzeyindeyse aynı fiyat hareketi değerlemeyi 122,06 milyon dolar değiştirirdi.

Reklam

Hidroelektrik enerji Bhutan’ın yaklaşımını farklı kıldı

Bhutan, Druk Holding & Investments yönetiminde, hidroelektrik kaynaklarıyla çalışan madencilik faaliyetleri üzerinden Bitcoin varlıklarını oluşturdu. Bu yaklaşım, birçok hükümetin kripto para varlıklarının temelini oluşturan el koyma işlemlerinden farklı. Kasım ayına ilişkin haberlerden birinde stratejik alımlardan da söz ediliyor ancak bu alımların katkısını ölçmeye imkân verecek miktar veya tarihler verilmiyor.

Bitcoin madenciliğinde işlemleri ağa eklemek üzere bloklar oluşturmak için özel bilgisayarlar rekabet eder. Başarılı madenciler, yeni çıkarılan Bitcoin’leri ve işlem ücretlerini alır. Bhutan açısından ekonomik amaç, nehirlerinden elde edilen elektriği elde tutulabilecek veya satılabilecek dijital bir varlığa dönüştürmekti.

Ucuz enerji avantaj sağlayabilir ancak elektrik tek maliyet kalemi değil. Ekipmanın satın alınması ve işletilmesi gerekir; ayrıca rekabet arttıkça bu ekipmanın kazanç kapasitesi değişir. Bitcoin’in madencilik zorluğu, blokların yaklaşık düzenli aralıklarla oluşturulmasını sağlamak üzere ayarlanır. Diğer koşullar aynı kaldığında, zorluğun artması sabit miktardaki işlem gücünün genellikle ödüllerden daha küçük bir pay alması anlamına gelir.

Daha sonraki haber, madencilik üzerindeki üç baskıya dikkat çekiyor: Bitcoin fiyatının 71.000 dolar civarında olması, ağ zorluğunun rekor düzeyde olduğunun belirtilmesi ve blok ödülünün yarılanmanın ardından 3,125 BTC’ye inmesi. Blok ödülü, işlem ücretlerinden ayrı olarak bir blok karşılığında verilen yeni Bitcoin’leri ifade ediyor. Yarılanma, bu ödülü yarıya düşürür; başka koşullar bunu telafi etmediği sürece bu gelir kaynağını azaltır.

Bu baskılar, stratejideki olası bir değişimi açıklayabilir; ancak Bhutan’ın işletme maliyetleri, ekipman performansı ve elektrik için elde ettiği fiyatlar bu haberlerde açıklanmıyor. Dolayısıyla mevcut bilgiler, ülkenin madencilik faaliyetinin her iki rezerv görünümünde de kârlı olup olmadığını hesaplamak için yetersiz.

Madencilik durdu mu, yoksa daha az mı görünür hâle geldi?

Daha sonraki habere göre Bhutan’a 100.000 doları aşan son Bitcoin girişi bir yıldan uzun süre önce kaydedildi. Bu gözlem, yeni madencilik üretiminin izlenen adreslerden çıkan coinleri hâlâ yenileyip yenilemediği sorusunu gündeme getiriyor.

Ancak bu, madenciliğin durduğunu kanıtlamıyor. Eşik, daha küçük girişleri kapsamıyor; izlenen adresler de faaliyetin kullandığı her ödeme kanalını veya cüzdanı göstermeyebilir. Bu nedenle büyük tutarlı ve görünür yatırmaların bulunmaması, ekipmanın kapatıldığının kanıtı değil, kamuya açık kayıtların sınırlarına ilişkin bir uyarı niteliğinde.

Aynı haber, hidroelektrik enerjisini komşu Hindistan’a satmanın bugün Bitcoin madenciliğinde kullanmaktan daha fazla gelir sağlayabileceğini öne sürüyor. Bu, elektriğin alternatif kullanım biçimlerinin karşılaştırılmasıdır. Hangisinin daha kârlı olduğunu belirlemek için açıklanmamış olan elektrik ihracat fiyatları, madencilik maliyetleri, ekipman verimliliği ve diğer işletme ayrıntıları gerekir.

Druk Holding & Investments, transferler veya madenciliğin durumu hakkında kamuoyuna açıklama yapmadı ve daha sonraki haberde aktarılan soruları yanıtlamadı. Faaliyetlere ilişkin bir güncelleme, mali açıklama veya madencilik hakkında karar için tarih verilmedi. Transferlerin amacı, tamamlanan satışlardan elde edilen gelirler ve elektrik tahsisinde olası değişiklikler doğrulanmış değil.

Reklam

Ülkelerin Bitcoin stratejileri birbirinden farklı

Kasım ayına ilişkin haber, Bhutan’ı ABD, Çin, Birleşik Krallık ve Ukrayna’nın ardından devletlerin Bitcoin varlıkları sıralamasında beşinci sıraya yerleştirdi. Bu sıralama daha önceki döneme ait; sonraki düşüşün ardından geçerli olduğu doğrulanmış değil. Cüzdanların kime ait olduğu ve el konulan varlıkların nasıl değerlendirildiği değiştiğinden, hükümetlerin varlıklarını karşılaştırmak da zor.

Haberlerde, El Salvador’un Bitcoin’i yasal ödeme aracı olarak kabul etmesi ve borçları azaltma ile planlanan bir Bitcoin şehri kurma hedefleri dâhil olmak üzere, kripto para alanındaki başka yaklaşımlardan da söz ediliyor. Ancak bu hedeflerin ne kadarının Bitcoin’den elde edilen gerçekleşmiş kazançlarla finanse edildiğini gösteren rakamlar verilmiyor.

ABD’deki Kasım haberinde, Senatör Cynthia Lummis’in Federal Rezerv’in altın varlıkları ile Bitcoin’i içeren önerisinin yanı sıra, enflasyona karşı korunma amacıyla eyalet fonlarının yüzde 10’unun kripto paralarda değerlendirilmesini araştıran Pennsylvania önerisinden söz ediliyor. Bunlar söz konusu haberde yer alan önerilerdi; alım yapıldığının kanıtı değildi. İkisi de Bhutan’ın işlemleriyle bağlantı kurmuyor.

Daha sonraki haber, Bhutan’ın küçülen pozisyonunu başka yerlerdeki alımlarla karşılaştırıyor. Strategy’nin bir hafta sonunda 330 milyon dolar karşılığında 4.871 BTC satın alarak varlıklarını 766.970 BTC’ye çıkardığını; ABD’deki spot Bitcoin borsa yatırım fonlarının ise mart ayında yaklaşık 50.000 BTC aldığını aktarıyor. Bu fonlar, menkul kıymet borsalarında işlem gören paylar aracılığıyla yatırımcılara Bitcoin’e yatırım olanağı sağlıyor.

Strategy’nin açıkladığı 4.871 BTC’lik alım, Bhutan’ın daha sonra bildirilen 3.954 BTC’lik rezervinden 917 BTC daha fazlaydı. Bu karşılaştırma pozisyonların göreli büyüklüğünü gösteriyor; ancak bir şirketin hazinesi, yatırım fonları ve devletin yürüttüğü madencilik faaliyeti farklı amaçlara hizmet ediyor. Bu durum, Bhutan’ın satışlarının hatalı olduğunu veya her hükümetin benzer şekilde davrandığını göstermiyor.

En sağlam sonuç daha sınırlı: Kasım ayındaki satış, o dönemde bildirilen rezervle karşılaştırıldığında mütevazı bir işlemdi; daha sonraki cüzdan verileri ise çok daha büyük bir daralmaya işaret ediyor. Bu daralmanın planlı bir nakit toplama programından mı, madenciliğin ekonomik koşullarındaki değişimden mi, yoksa izlenen adreslerin dışına yapılan transferlerden mi kaynaklandığı Bhutan’ın yatırım yetkililerinden gelecek bir açıklamayı gerektiriyor.

Öne Çıkanlar

  • Bhutan’ın Kasım 2024’te yaklaşık 33 ila 33,5 milyon dolar değerindeki 367 BTC’yi Binance’e aktardığı bildirildi.
  • İki satışın toplamı yaklaşık 99,5 milyon dolara ulaşırken, Kasım ayındaki rezerv 1,11 milyar dolar değerinde yaklaşık 12.206 BTC’ydi.
  • Daha sonraki bir haberde, varlıkların Ekim 2024’teki 13.000 BTC düzeyine kıyasla yaklaşık yüzde 70 düşerek 3.954 BTC’ye gerilediği belirtiliyor.
  • Daha sonraki 319,7 BTC’lik transferin yaklaşık 250 BTC’lik kısmı daha önce satışlarla ilişkilendirilen bir kanal üzerinden, 69,7 BTC’lik kısmı ise etiketsiz bir adrese gönderildi.
  • Cüzdanlardan çıkan varlıklar, transfer edilen her coinin satıldığını veya gelirlerin nasıl harcandığını kanıtlamıyor.
  • Bhutan’ın madencilik faaliyetlerinin durumu doğrulanmış değil ve resmî bir güncelleme için tarih verilmedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir