Yedi yıllık arz açığı mevcut santralleri yeniden gündeme getiriyor
Tayland, veri merkezlerinden gelen elektrik talepleri yaklaşık 35.000 megavata ulaşırken mevcut gaz santrallerinin sözleşmelerini uzatmayı değerlendiriyor. Taslak Enerji Geliştirme Planı 2026'da (PDP 2026) bu talep için yaklaşık 8.800 megavatlık bir pay öngörülüyor. Acil kaygı takvimle ilgili: ekipman sıkıntısı ve inşaat takvimleri nedeniyle yeni büyük gaz santrallerinin elektrik üretmeye başlaması yaklaşık yedi yıl sürebilir.
İçindekiler
- Yedi yıllık arz açığı mevcut santralleri yeniden gündeme getiriyor
- Elektrik talepleri kesinleşmiş talep anlamına gelmiyor
- 8.800 megavatlık pay neleri kapsıyor?
- Hangi mevcut santraller faaliyette kalabilir?
- Şirketlerin teklifleri büyük gaz santrallerinin ötesine uzanıyor
- EEC'nin hem üretim hem de iletim kapasitesine ihtiyacı var
- PEA, yatırım riskinin geliştiricilerle paylaşılmasını istiyor
- Yenilenebilir enerjinin büyümesi takvim sorununu ortadan kaldırmıyor
- Temiz elektrik sözleşmeleri ve tarifeler henüz netleşmedi
- Önümüzdeki dönemde önemli tarihler ve kararlar
- Öne Çıkan Noktalar
Enerji Politikası ve Planlama Ofisi (EPPO) Direktörü Wattanapong Kurovat, 8-15 Eylül 2026'da taslak plan için yapılan kamuoyu istişaresinin ardından özel sektörün teklifini anlattı. Ofis, sözleşmelerinin sona ermesi yaklaşan büyük bağımsız elektrik üreticilerini (IPP) faaliyette tutmayı değerlendiriyor. Genel bir uzatma kararı ya da uzatılması onaylanan santrallerin nihai listesi açıklanmadı.
Teklif, taslak PDP 2026'nın veri merkezleri ve özellikle Doğu Ekonomik Koridoru'ndaki (EEC) yeni sanayiler için elektrik sağlarken temiz ve yenilenebilir enerjiyi artırmayı hedeflediği bir dönemde gündeme geldi. Kararlar, işletmecinin elektrik satmaya devam etmek isteyip istemediğinden ziyade elektrik talebine, sistem güvenliğine, santral verimliliğine ve konumuna bağlı olacak.
Tayland Elektrik Üretim Kurumu (EGAT) strateji bölümü başkan yardımcısı Warit Rattanachuen, büyük bir santral için türbin tedarikini güvenceye almanın on milyarlarca bahtlık taahhüt ve yaklaşık beş yıllık bekleme gerektirebileceğini söyledi. İnşaatın da ardından yaklaşık iki yıl sürmesi bekleniyor.
Ekipman tedarik takvimi, mevcut üretim kapasitesini korumanın neden gündemde olduğunu açıklıyor. Ancak bu, veri merkezlerinin talep ettiği her bağlantının faaliyete geçeceği ya da süresi dolan her sözleşmenin uzatılmasının gerekeceği anlamına gelmiyor.
Elektrik talepleri kesinleşmiş talep anlamına gelmiyor
En yüksek rakamlar, hâlihazırda tüketilen elektriği değil, başvuruları veya ilgi beyanlarını ifade ediyor. Warit, Eyalet Elektrik İdaresi (PEA) ve Metropolitan Elektrik İdaresi'ne (MEA) iletilen toplam taleplerin yaklaşık 35.000 megavat olduğunu ve bu rakamın mevcut ulusal puant talebe yakın bulunduğunu söyledi.
Ayrı bir değerlendirmeye göre PEA'ya ulaşan veri merkezi talepleri 26.045,2 megavat; bu talepleri karşılayabileceği belirtilen kapasite ise 4.882,7 megavat. Bu rakamlara göre talepler, karşılanabileceği belirtilen kapasitenin yaklaşık 5,3 katı. Bu karşılaştırma yalnızca PEA'yı kapsıyor ve ulusal sistemin tamamının ölçüsü olarak değerlendirilmemeli.
PEA planlama ve mühendislik başkan yardımcısı Songwut Khandee, EEC ve çevresindeki ilgi beyanlarının 38.000 ila 40.000 megavata ulaştığını söyledi. Açıklamasında, bu üst aralığın daha altındaki 3.800 megavatlık bir rakama da yer verdi ancak bu miktarın üst aralıkla nasıl ilişkili olduğunu açıklamadı.
Açıklamalarda karşılaştırma için kullanılan ulusal puant talep rakamları da farklı. Songwut yaklaşık 50.000 megavattan söz ederken Warit, 35.000 megavatı ulusal puant taleple karşılaştırdı. 50.000 megavatlık rakama göre 38.000 ila 40.000 megavatlık talepler yüzde 76 ila 80'e karşılık geliyor. Haberde bu rakamların tarihleri, tanımları veya coğrafi kapsamları arasındaki fark açıklığa kavuşturulmuyor.
Songwut, üst talep aralığını geliştiricilerin sunduğu iyimser bir senaryo olarak niteledi ve gerçek tüketimin henüz belirlenmesi gerektiği uyarısında bulundu. Projeler aşamalı ilerleyebilir, talep ettikleri kapasitenin altında çalışabilir veya hiç inşa edilmeyebilir. Bu nedenle her başvuruya göre yatırım yapmak, kesinleşmiş yatırımlara hizmet verememekten farklı bir risk yaratır.
8.800 megavatlık pay neleri kapsıyor?
Veri merkezleri için taslak ulusal kapasite payı yaklaşık 8.800 megavat. Warit, bunun bileşenlerini EEC'de yaklaşık 4.000 megavat, koridor dışında kamu hizmeti sağlayıcılarının taleplerini kabul ettiği 2.600 megavat ve planlamada ek esneklik için yaklaşık 2.000 megavat olarak açıkladı.
Yaklaşık değerlerle verilen bu kalemlerin toplamı 8.800 değil, 8.600 megavat ediyor. Aradaki 200 megavatlık fark, açıklanan dökümde yer almıyor ve sessizce başka bir kategoriye eklenmemeli. İlk iki kalemin toplamı 6.600 megavat; ancak kamu hizmeti sağlayıcılarının talebi kabul etmesi tek başına elektriğin sağlanacağını garanti etmiyor. Tahsis konusunda son karar Veri Merkezi İşletmeleri Politika Komitesi'ne ait.
Taslağa ilişkin ayrı bir açıklamada, veri merkezlerinin talep varsayımlarının 6.799 ila 8.811 megavat arasında değiştiği belirtiliyor. Üst rakam yaklaşık 8.800 megavatlık kapasite payıyla uyumlu olsa da açıklama, tüm rakamların aynı senaryodan veya plan sürümünden alındığını ortaya koymuyor.
Yaklaşık 35.000 megavatlık toplam başvuru, 8.800 megavatlık planlama payının neredeyse dört katı. Bu, geliştirme sürecindeki projelerle planlama varsayımını karşılaştırıyor; hemen bir arz açığı oluştuğunu kanıtlamıyor. Belirleyici olan, talep edilen elektriğin ne kadarının kesinleşeceği, projelerin nereye bağlanacağı ve elektriğe ne zaman ihtiyaç duyacağı.
Hangi mevcut santraller faaliyette kalabilir?
Bir değerlendirmede faaliyete devam etmesi gündeme gelebilecek dört gaz santrali veya üretim ünitesi sıralanıyor: 713 megavatlık Glow IPP, 2.041 megavatlık Ratchaburi, 446 megavatlık Wang Noi 3. ünite ve 650 megavatlık Nam Phong. Listelenen kapasitelerin toplamı 3.850 megavat. Bu, uzatılması onaylanmış bir paket değil, değerlendirilebilecek mevcut kapasite havuzu.
Ayrı bir açıklamada Ratchaburi daha geniş biçimde ele alınarak yaklaşık 3.500 megavatlık kapasiteden söz ediliyor. Buna, toplam 1.400 megavatlık ve elektrik alım sözleşmeleri sona ermiş olan 1. ve 2. termik üniteler ile toplamı yaklaşık 2.100 megavat olan ve sözleşmelerinin 2027'den itibaren aşamalı olarak sona ermesi beklenen 1., 2. ve 3. kombine çevrim blokları dahil.
Ratchaburi için verilen iki rakam birbirinin yerine kullanılmamalı. 3.500 megavatlık açıklama, 2.041 megavatlık daha dar kapsamlı rakamda bulunmayan ek üniteleri içeriyor. Her iki rakamı toplamak, aynı kapasiteyi iki kez saymak olur.
Global Power Synergy (GPSC) ile bağlantılı Glow IPP'nin sözleşmesinin 2028 civarında sona ermesi bekleniyor. Ayrı bir 150 megavatlık tesis olan Glow SPP11'in sözleşmesi ise sona erdi. Şirketin açıklamasında, uzatma verilmemesi halinde veri merkezlerine hizmet veren elektrik sistemleri de dahil olmak üzere kapasite ve saha için alternatif kullanım seçenekleri anlatıldı.
Chachoengsao'daki Burapha Power ayrı bir örnek. 540 megavatlık projenin mevcut sözleşme kapsamında 2029'da elektrik sağlamaya başlaması planlanıyor. Yenilenmesi önerilen sözleşmeler kapsamındaki kapasiteye otomatik olarak dahil edilmemeli.
Şirketlerin teklifleri büyük gaz santrallerinin ötesine uzanıyor
B.Grimm Power'ın Tayland, Malezya ve sanayi iş çözümleri bölümü Üst Yöneticisi Nopadej Karnasuta, toplam kapasitesi 3.000 megavat olan yaklaşık 22 santralin değerlendirilmek üzere önerildiğini söyledi. Bu grupta IPP'lerin yanı sıra küçük ölçekli elektrik üreticileri (SPP) de bulunuyor. Açıklama, 22 santralin tamamının B.Grimm'e ait olduğunu veya başka tekliflerle çakışmayan ayrı bir kapasite havuzu oluşturduğunu göstermiyor.
Banpu Operasyon Direktörü Kirana Limpaphayom, yeni yaklaşım izin verirse şirketin Rayong'daki 1.434 megavatlık BLCP kömür santralinin sözleşmesini uzatmak için başvuracağını söyledi. Sözleşmenin 2032'de sona ermesi bekleniyor. Bu teklif, başlangıçta büyük gaz santrallerine odaklanan yaklaşımın ötesine geçiyor ve ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Makine ve ekipman değişikliklerine yapılacak harcamaları gerekçelendirebilecek bir süre olarak yaklaşık yedi yıllık uzatma gündeme geldi. Yenilenen anlaşmalarda elektrik fiyatlarının mevcut seviyelere yakın kalabileceği yönünde ön beklentiler var. Ancak ne süre ne de fiyat, resmî ve ayrıntılı müzakerelerle belirlenmiş durumda.
Yedi yıllık sözleşme uzatma önerisi ile ekipman ve inşaat için öngörülen yedi yıllık süre farklı şeyleri anlatıyor. Sürelerin benzer olması, yeni kapasite geliştirilirken faaliyetteki santralleri koruma yaklaşımını açıklamaya yardımcı oluyor; ancak üzerinde anlaşılmış bir yenileme takvimi olduğu anlamına gelmiyor.
EEC'nin hem üretim hem de iletim kapasitesine ihtiyacı var
Taslak plan, EEC'de yaklaşık 4.200 megavatlık yeni üretim kapasitesi öngörüyor: Chachoengsao'daki Bang Pakong çevresinde yaklaşık 1.400 megavat, Rayong bölgesinde ise 2.800 megavat. Projelerde hem EGAT üretimi hem de büyük özel üreticilere açılacak kapasite yer alacak.
Bu konumlar önemli; çünkü elektriğin talebin arttığı bölgelere ulaşması gerekiyor. Tayland'ın başka bir yerindeki santrali faaliyette tutmak, Chachoengsao, Chonburi veya Rayong'daki yerel şebeke kısıtlarını kendiliğinden çözmüyor. EPPO'nun önerdiği değerlendirmede konumun yanı sıra verimliliği ve sistem güvenliğini de dikkate almasının nedeni bu.
EGAT, 4.000 megavatlık veri merkezi varsayımına göre EEC'ye hizmet verecek yaklaşık 31 milyar bahtlık bir iletim yatırımı hazırlıyor. Teklif, kabineye sunulmadan önce Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Konseyi ile Enerji Düzenleme Komisyonu tarafından değerlendiriliyor; başlangıç için 2027 hedefleniyor.
İletim programı iki aşamadan oluşuyor. İlk aşamada 1 milyar bahtı aşan bir yatırım bulunuyor; bu aşamanın ilk taleplere yönelik uygulama ve planlama sürecinde olduğu belirtiliyor. Bu ayrım önemli: hazırlık çalışmalarının başlamış olması, 31 milyar bahtlık programın tamamına nihai onay verildiği anlamına gelmiyor.
Warit, veri merkezlerinin kapasitesinin yaklaşık 50-60 megavattan 200-300 megavata kadar değiştiğini, bazı projelerin ise 800-1.000 megavata ulaştığını söyledi. EGAT, şebekeyi istikrarlı tutmak için bu tesislerin elektrik kullanımındaki değişimleri ve ihtiyaç duyulan ekipmanı modelliyor. Veri merkezlerine 115 kilovoltun üzerindeki EGAT iletim hatları üzerinden doğrudan hizmet verilmesi önerisi de düzenleme değişikliği gerektirecek.
PEA, yatırım riskinin geliştiricilerle paylaşılmasını istiyor
PEA, EEC'de 2020'de kabine tarafından onaylanan ve 15 milyar bahtı aşan bir elektrik altyapısı programının bulunduğunu açıkladı. Bütçenin yüzde 80'inden fazlası yatırıldı. Kurulan sistem yaklaşık 16 başlangıç veri merkezi projesine hizmet verebiliyor ve mevcut kapasitesinin sınırlarına yaklaşıyor.
Kamu hizmeti sağlayıcısı, taslakta yer alan 8.800 megavatlık ulusal veri merkezi varsayımını temel alarak trafo merkezleri ve şebeke genişletmesi için yaklaşık 5 milyar bahtlık ek yatırım çerçevesi üzerinde çalışıyor. Ayrıca bina inşaatı ve ilgili sanayi faaliyetleri için 22 kilovoltluk elektrik arzı planlıyor. Projelerin sunulması, veri merkezlerine elektrik tahsisinde daha net kurallar belirlenmesine bağlı.
Songwut, geliştiricilerin ortak yatırım veya elektrik kullanımını garanti etme yoluyla sürece katılmasını önerdi. Savunduğu yaklaşım, mali taahhüdün başvuruları gerçek talebin daha güvenilir bir göstergesi haline getireceği ve kullanılmayan altyapı maliyetinin diğer elektrik tüketicilerine yüklenmesi riskini azaltacağı yönünde.
Songwut, doğrulanmamış başvurulara dayanarak yatırım yapmanın maliyetleri tarifelere yansıtabileceği uyarısında bulundu ve birim başına 4, 6 veya 8 baht gibi olası seviyelerden söz etti. Bu rakamlar yatırım riskine ilişkin uyarılardı; açıklanmış tarife kararları veya kesinleşmiş tahminler değildi.
PEA, enerji dönüşümü için önerilen 200 milyar bahtlık borçlanma kararnamesi kapsamında daha akıllı elektrik şebekelerine yönelik finansman da arıyor. Öncelikleri arasında şebeke koşullarının daha iyi izlenmesi, ardından depolama, kontrol sistemleri ve tarifelerin gözden geçirilmesi yer alıyor. Bu borçlanma rakamı daha geniş bir finansman çerçevesi; önerilen 5 milyar bahtlık EEC genişlemesinin bütçesi değil.
Yenilenebilir enerjinin büyümesi takvim sorununu ortadan kaldırmıyor
Taslak PDP 2026, 2026-2050 dönemini kapsıyor. Bildirilen yüksek talep senaryosunda puant elektrik ihtiyacı 79.696 megavata çıkıyor. Planın sonunda toplam üretim kapasitesinin senaryolara göre 185.673 ila 206.073 megavat arasında olması öngörülüyor. Kurulu kapasite, özellikle güneş ve diğer değişken üretim kaynakları büyük paya sahipken, her an kullanılabilir elektrik miktarı olarak değerlendirilmemeli.
Taslakta 9.100 megavatlık yeni gaz üretim kapasitesi ve 24.300 megavatlık yeni güneş enerjisi kapasitesi öngörülüyor; bunun 14.300 megavatı özel üreticilere ayrılacak. Bunlar planlama miktarları. Bu kapasitenin ne zaman kullanılabilir hale geleceğini tedarik takvimleri, bağlantılar ve tamamlanan projeler belirleyecek.
Sözleşme uzatma tartışmasında kullanılan bir örnekte ortalama elektrik talebinin yaklaşık 25.000 megavat, gündüz güneş enerjisi üretiminin ise yaklaşık 10.000 megavat olduğu varsayılıyor. Bu örnekte diğer üretim kaynakları gündüz yaklaşık 15.000 megavat sağlıyor; güneş üretimi düşünce daha fazla talebi karşılamaları gerekiyor. Bu, belirli bir andaki üretimin doğrulanmış bir dökümü değil, değişen arz ihtiyacını gösteren bir örnek.
Kombine çevrimli gaz santralleri elektrik üretmek için gaz türbini kullanıyor, ardından türbinin atık ısısından yararlanarak buhar türbiniyle ek elektrik üretiyor. Bu santralleri faaliyette tutmak, geçiş sürecinde kontrol edilebilir üretim kapasitesini koruyabilir. Ancak fosil yakıtlara yönelik uzun vadeli taahhütler, sistemi yakıt maliyetlerine ve santrallerin işletme ömrü bitmeden ekonomik açıdan daha az elverişli hale gelmesi riskine de maruz bırakıyor.
Bu nedenle depolama, daha güçlü şebekeler ve elektrik talebinin yönetimi de aynı planlama kararının parçası. EGAT ve EEC yetkilileri, taslakta yaklaşık 9.000 megavatlık potansiyel kapasiteyle anılan küçük modüler nükleer reaktörleri de inceliyor. Bu rakam, onaylanmış bir inşaat programı veya belirli bir devreye giriş tarihi olan bir çözüm değil.
Temiz elektrik sözleşmeleri ve tarifeler henüz netleşmedi
Plan için bildirilen ortalama tarife tahmini kilovatsaat başına 3,8364 baht. Kilovatsaat, tüketilen elektriğin faturalandırma birimidir. Bu tahmin planlama varsayımlarının sonucu; hane faturalarının veya veri merkezi tarifelerinin plan boyunca bu seviyede kalacağına dair bir taahhüt değil.
Gerçek ücretler gaz ve sıvılaştırılmış doğal gaz fiyatlarına, şebeke yatırımlarına, finansmana, sözleşmelere ve düzenleyici kararlara bağlı olacak. Veri merkezlerinin büyümesinin diğer müşterilerin maliyetlerini artırıp artırmayacağı da yeni bağlantıların, ayrılan kapasitenin ve yedek arzın maliyetini kimin üstleneceğine bağlı. Her yeni veri merkezi, hane tarifelerinin otomatik olarak artacağı anlamına gelmiyor.
EGAT; standart şebeke elektriğini, Hizmet Sağlayıcı Yeşil Tarifesi'ni (UGT), doğrudan elektrik alım anlaşmalarını (Direct PPA) ve kendi elektriğini üreten işletmelere yönelik yedek arz ücretlerini kapsayan düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Direct PPA, uygun müşterilerin üreticilerle doğrudan sözleşme yapmasına olanak tanıyor; ancak şebeke erişimi ve hizmet ücretleri için de kurallar gerekiyor.
PEA, Direct PPA ve UGT'yi içeren 2.000 megavatlık bir politika çerçevesinden söz etti ve EEC'de pilot uygulama yapılmasını istiyor. Başka bir açıklamada ise 2.000 megavatın, yalnızca veri merkezlerine ayrılmayan Direct PPA pilot uygulaması kapasitesi olduğu belirtiliyor. Bu açıklamalar, birbirine eklenebilecek ayrı kapasite tahsisleri bulunduğunu göstermiyor.
EGAT ayrıca Filipinler'de veri merkezi elektriğinin birim fiyatının yaklaşık 6-7 baht, Singapur'da ise 8 bahtın üzerinde olduğunu belirtti. Müşteri ve faturalandırma koşulları eşitlenmeden bu fiyatları Tayland planının ortalama tarifesiyle doğrudan karşılaştırmak mümkün değil. ASEAN sınırları arasında yenilenebilir enerji sertifikalarının kullanılması da gündemdeki bir başka fikir. Bu sertifikalar yenilenebilir enerji özelliklerini temsil ediyor; müşteriye fiziksel olarak iletilen elektrikten farklı.
Önümüzdeki dönemde önemli tarihler ve kararlar
Yakın takvimde istişare süreci, süresi dolan sözleşmeler, önerilen şebeke yatırımları ve planlanan yeni bir santral yer alıyor. Bildirilen tarihlerde Tayland Budist takvimini kullanıyor; aşağıda tarihlerin Gregoryen takvimdeki karşılıkları veriliyor.
- 2020: PEA'nın EEC elektrik altyapısı yatırımı kabine tarafından onaylandı.
- 8-15 Eylül 2026: Taslak PDP 2026 için kamuoyu istişaresi yapıldı.
- 12 Ekim 2026: Haberlerde santral sözleşmelerini uzatma tartışması ve güncellenen şebeke yatırımı teklifleri ele alındı.
- 2027: Onaya bağlı olarak EGAT'nin daha büyük EEC iletim programına başlaması hedefleniyor. Ratchaburi kombine çevrim santrallerinin sözleşmeleri sona ermeye başlıyor.
- 2028: Glow IPP'nin sözleşmesinin sona ermesi bekleniyor.
- 2029: Burapha Power'ın elektrik sağlamaya başlaması planlanıyor.
- 2032: BLCP'nin bildirilen sözleşme süresi sona eriyor.
PDP 2026'nın kabulü, belirli sözleşme uzatmalarının onaylanması veya veri merkezi tarifelerinin karara bağlanması için nihai bir tarih belirtilmedi. PEA, önümüzdeki bir ila iki yıl içinde kuralların netleşmesini bekliyor; ancak bu beklenti bağlayıcı bir onay takvimi değil.
Karara bağlanması gereken konular somut: Hangi başvurular elektrik alabilecek, hangi santrallere ihtiyaç duyulacak, sözleşmeleri ne kadar uzatılacak, hangi iyileştirmeler gerekecek ve şebeke genişlemesinin maliyetini kim karşılayacak? Bu konuların birlikte çözüme kavuşturulması, geciken kapasiteye karşı geçici bir önlemle mevcut santrallere gereksiz yere uzun vadeli bağlanma arasındaki farkı ortaya koyacak.
Öne Çıkan Noktalar
- EPPO, gaz santrallerinin sözleşmelerini tek tek değerlendirmeyi düşünüyor; genel bir uzatma onayı açıklanmadı.
- Yaklaşık 35.000 megavatlık toplam veri merkezi talebi, taslak plandaki 8.800 megavatlık kapasite payının neredeyse dört katı.
- Bildirilen talep ve ulusal puant değerleri farklılık gösteriyor; başvurular kesinleşmiş tüketim anlamına gelmiyor.
- Türbin tedariki ve inşaat takvimleri nedeniyle yeni büyük gaz santrallerinin devreye girmesi yaklaşık yedi yıl sürebilir.
- Yaklaşık yedi yıllık sözleşme uzatması gündeme geldi; ancak koşullar ve tarifeler henüz netleşmedi.
- EGAT, EEC için yaklaşık 31 milyar bahtlık iletim yatırımı öneriyor; PEA ise ayrı bir 5 milyar bahtlık genişleme üzerinde çalışıyor.
- Geliştirici garantileri, temiz elektrik kuralları ve maliyet paylaşımı, yatırımların ne kadarının hayata geçeceğini ve masrafları kimin üstleneceğini belirlemeye yardımcı olacak.






