Fark açılırken örneklem tartışması
13 Ekim 2026’da yayımlanan, Yeni Taipei’de yaşayan 1.073 kişinin katıldığı ankette Demokratik İlerici Parti adayı Su Chiao Hui’nin desteği yüzde 43,1, Kuomintang adayı Li Sichuan’ın desteği ise yüzde 30,0 olarak ölçüldü. Aradaki 13,1 puanlık fark, önceki anketlerde kaydedilen dar farklardan belirgin biçimde ayrılıyor. Ancak Li’nin kampanyası, örneklemin kentteki siyasi dengeyi yansıtmadığını savunuyor.
İçindekiler
- Fark açılırken örneklem tartışması
- Ekim anketinde ne ölçüldü?
- Yarış marttan ekime nasıl değişti?
- Li’nin kampanyası sonuca neden itiraz ediyor?
- Diğer anketler farklı bir yarışa işaret ediyor
- Oy verme niyeti Su’nun farkını büyütüyor
- Parti bağlılıkları ve kararsız seçmenler
- Belediye başkanlığına uygunluk ve yönetim değişikliğine destek
- Tahmini oy farkı manşettekinden daha dar
- Adaylar yeniden kalkınma planlarına odaklanıyor
- Öne Çıkanlar
Tartışmanın odağında, katılımcıların büyük partilerle özdeşleşme oranları yer alıyor. Li’nin kampanyasına göre ankette Demokratik İlerici Parti destekçilerinin sayısı Kuomintang destekçilerinin 1,6 katıydı. Oysa iki parti de 2024 genel seçiminde Yeni Taipei’deki parti listesi oylarından birbirine yakın pay almıştı. Bu karşılaştırma, kampanyanın sonuçları sorgulamak için öne sürdüğü gerekçeyi oluşturuyor; anketin taraflı olduğuna dair bağımsız olarak doğrulanmış bir bulgu değil.
Anket, Taipei Trust and Cross Strait Research Association tarafından sipariş edildi. Anketör Tai Li An anket formunu tasarlayıp analiz etti; telefon görüşmelerini Beacon Market Research gerçekleştirdi. Görüşmeler 6-8 Ekim tarihlerinde, Yeni Taipei’de kayıtlı, 20 yaş ve üzerindeki sakinlerle yapıldı.
Sonuç, Yeni Taipei Belediye Meclisi’ndeki Kuomintang grubu tarafından sipariş edilen başka bir yakın tarihli anketle de çelişiyor. Bu ankette Li, 6,7 puan önde görünüyordu. Belediye meclisindeki Demokratik İlerici Parti grubu tarafından sipariş edilen ayrı bir ankette ise Su’nun 4,6 puan önde olduğu ölçüldü.
Birbiriyle yarışan bu sonuçlar, tartışmanın tek bir manşet rakamından ibaret olmadığını gösteriyor. Anketler farklı yönlere işaret ederken, derneğin seçim hemen yapılsa ortaya çıkacak sonuca ilişkin kendi tahmini, Su’nun ham destek oranlarının gösterdiğinden çok daha küçük bir farkla önde olacağını ortaya koyuyor.
Ekim anketinde ne ölçüldü?
Derneğin anketinde önde gelen iki adayın yanı sıra bağımsız aday Su Hui Huang’a yüzde 1,5 destek çıktı. Katılımcıların yüzde 9,5’i oy kullanmayacağını ya da geçersiz oy vereceğini söylerken, yüzde 15,8’i net yanıt vermedi. Bu iki grup, adaylardan herhangi birine destek bildirmeyen katılımcıların toplam yüzde 25,3’ünü oluşturuyor.
Anket kapsamında sabit hatlardan 750, cep telefonlarından ise 323 görüşme tamamlandı. Bu sayılar, tamamlanan görüşmelerin sırasıyla yaklaşık yüzde 69,9’unu ve yüzde 30,1’ini oluşturuyor. Ankette, yüzde 95 güven düzeyinde azami örnekleme hatasının artı veya eksi 3 puan olduğu belirtildi.
Örnekleme hatası, nüfusun tamamıyla görüşmek yerine bir örneklem seçilmesinden kaynaklanan belirsizliği ifade eder. Bazı gruplara ulaşmanın daha zor olması, bazı kişilerin görüşmeyi daha sık reddetmesi ya da soruları farklı yanıtlaması gibi diğer olası hata kaynaklarını tek başına hesaba katmaz.
Yayımlanan açıklamada ayrıntılı ağırlıklandırma yöntemi, yanıt oranı veya partilere göre özdeşleşmenin tam dağılımı belirtilmiyor. Kampanyanın itirazını değerlendirmek açısından bu ayrıntılar önemli. Görüşme sayısı ve telefon türlerinin dağılımı tek başına siyasi bileşimin temsili olup olmadığını ortaya koyamaz.
Yarış marttan ekime nasıl değişti?
Derneğin önceki anketlerinde yarış başa baş görünüyordu. Li martta 1,1 puan, nisanda ise 1 puan öndeydi. Ağustos sonuna gelindiğinde Su 0,5 puan farkla öne geçmiş, iki aday da belirgin bir üstünlük sağlayamamıştı.
Anket sonuçları ile yayımlanma tarihleri arasındaki sıra, tablonun ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor:
- Mart: Li yüzde 39,1, Su yüzde 38,0 destek aldı; Li 1,1 puan öndeydi.
- Nisan: Li yüzde 35,5, Su yüzde 34,5 destek aldı; Li’nin farkı 1 puandı.
- Ağustos sonu, 1 Eylül’de yayımlandı: Su yüzde 35,2, Li yüzde 34,7 destek aldı; Su 0,5 puan öndeydi.
- 2 Ekim: Demokratik İlerici Parti belediye meclisi grubu tarafından sipariş edilen ankette Su yüzde 39,1, Li yüzde 34,5 çıktı.
- 7 Ekim: Kuomintang belediye meclisi grubu tarafından sipariş edilen ankette Li yüzde 42,6, Su yüzde 35,9 çıktı.
- 6-8 Ekim’de yapıldı, 13 Ekim’de yayımlandı: Derneğin son anketinde Su yüzde 43,1, Li yüzde 30,0 çıktı.
Derneğin anket serisinde Su, ağustostan bu yana 7,9 puan kazanırken Li 4,7 puan kaybetti. İki adaydaki toplam değişim, Su’nun farkını 12,6 puan açtı. Bu hesaplama, açıklanan farkın nasıl değiştiğini gösteriyor; ancak katılımcıların tercihlerini neden değiştirdiğini ya da örneklemler arasındaki farklılıkların bu değişime katkıda bulunup bulunmadığını ortaya koymuyor.
Li’nin kampanyası sonuca neden itiraz ediyor?
Li’nin kampanyası, anketteki parti bileşiminin Demokratik İlerici Parti lehine aşırı eğilimli olduğunu savunuyor. Kampanya, ankette Demokratik İlerici Parti destekçilerinin Kuomintang destekçilerinin 1,6 katı olduğu iddiasına işaret ederek bu oranı, iki partinin 2024’te Yeni Taipei’de aldığı ve birbirine yakın olan parti listesi oylarıyla karşılaştırdı.
Bu iki ölçüt arasındaki fark önemli. Parti listesi oyu, belirli bir seçimde sandıkta kullanılan gerçek oyu kaydeder. Daha sonraki bir anketteki parti özdeşleşmesi ise katılımcıların görüşme sırasında siyasi aidiyetlerini nasıl tanımladığını gösterir. Seçmenler tercihlerini değiştirebilir, herhangi bir partiyle özdeşleşmeyebilir veya başka bir partinin adayını destekleyebilir. Bu nedenle iki ölçütün birebir örtüşmesi gerekmez.
Bu durum, kampanyanın kaygısını geçersiz kılmaz. Bir partinin destekçileri ankete yanıt vermeye daha yatkınsa ya da ağırlıklandırma sırasında yeterince hesaba katılmadıysa, nihai sonuç etkilenebilir. Ancak bunu ortaya koymak için kampanyanın açıkladığı orandan daha fazla bilgi gerekir.
Kampanya, incelemeye dayanabilecek anketlere saygı duyduğunu ve politika önerileriyle Yeni Taipei’nin 29 ilçesinde ziyaretlerini sürdürerek destek arayacağını söyledi. Ayrıca farklı bir seçim tablosuna işaret etmek üzere, Kuomintang belediye meclisi grubu tarafından sipariş edilen ankete atıfta bulundu.
Diğer anketler farklı bir yarışa işaret ediyor
Ekim ayındaki üç anket yalnızca farkın büyüklüğü konusunda ayrışmıyor; kimin önde olduğu konusunda da farklı sonuçlara varıyor. Demokratik İlerici Parti belediye meclisi grubu, Su’yu 4,6 puan önde gösteren ve Shanshui tarafından yürütülen bir anket sipariş etti. Kuomintang belediye meclisi grubu ise Li’yi 6,7 puan önde gösteren başka bir telefon anketi sipariş etti. Derneğin anketinde Su 13,1 puan öndeydi.
Su’nun Li karşısındaki farkı aynı biçimde ifade edildiğinde, sonuçlar eksi 6,7 puan ile artı 13,1 puan arasında değişiyor; aradaki fark 19,8 puan. Su’nun desteği yüzde 35,9 ile yüzde 43,1, Li’ninki ise yüzde 30,0 ile yüzde 42,6 arasında değişiyor.
Üç anketten ikisi seçimde yarışan siyasi gruplar tarafından sipariş edildiği için, anketleri sipariş eden kurumların belirtilmesi gerekiyor. Tek başına sponsor bilgisi, bir anketin hatalı olduğunu kanıtlamaz. Anlamlı bir karşılaştırma için soru ifadeleri, görüşme tarihleri, örnekleme ve ağırlıklandırma yöntemleri ile kararsız katılımcıların nasıl ele alındığı da bilinmeli.
Yayımlanma tarihleri görüşme tarihleriyle karıştırılmamalı. Derneğin saha çalışması 6-8 Ekim’de yapıldı ve Kuomintang grubu anketinin 7 Ekim’de yayımlanmasıyla aynı döneme denk geldi. Üç anketin saha çalışması ayrıntıları karşılaştırılabilir biçimde açıklanmadığı sürece, yayımlanma sıralarından günlük bir eğilim çıkarmak güvenilir olmaz.
Oy verme niyeti Su’nun farkını büyütüyor
Derneğin anketinde katılımcıların yüzde 82,4’ü kesinlikle ya da muhtemelen oy kullanacağını söyledi. Bu grubun yüzde 65,1’i kesinlikle, yüzde 17,3’ü ise muhtemelen oy kullanacağını belirtti. Katılımcıların yüzde 12,2’si kesinlikle ya da muhtemelen oy kullanmayacağını söylerken, yüzde 5,4’ü net yanıt vermedi.
Kesinlikle oy kullanacağını söyleyen katılımcılar arasında Su yüzde 55,1, Li yüzde 35,9 destek aldı; aradaki fark 19,2 puandı. Bu, tüm katılımcılar arasındaki destekten farklı bir ölçümdür ve aynı sonuç gibi değerlendirilmemelidir.
Adayların destekçileri arasında da fark vardı: Su’yu destekleyenlerin yüzde 83,3’ü kesinlikle oy kullanacağını söylerken, Li’yi destekleyenlerde bu oran yüzde 78,0 oldu. Aradaki fark 5,3 puandı. Su’nun kazanmasını bekleyenlerin yüzde 81,1’i kesinlikle oy kullanacağını belirtirken, Li’nin kazanmasını bekleyenlerde bu oran yüzde 74,0’tü.
Bu yanıtlar, gerçek katılımı değil beyan edilen niyeti ölçüyor. Ankette Su destekçilerinin oy kullanma konusunda daha yüksek bir kararlılık ifade ettiğini düşündürüyor, ancak sonunda kaç kişinin sandığa gideceğini ortaya koymuyor.
Parti bağlılıkları ve kararsız seçmenler
Anketin dağılımına göre Kuomintang ve Demokratik İlerici Parti kamplarındaki katılımcıların yaklaşık onda dokuzu kendi partilerinin adayını destekliyordu. Tayvan Halk Partisi destekçilerinin yüzde 64,9’u Li’yi, yüzde 13,4’ü Su’yu destekledi. Açıklamalardan birinde Li’nin oranı yüzde 65’e yuvarlandı; bu, çelişkili bir sonuç değil, yuvarlamadan kaynaklanan bir fark.
Siyasi açıdan tarafsız olarak sınıflandırılan katılımcılar arasında Su yüzde 23,7, Li yüzde 15,8 destek aldı; Su’nun farkı 7,9 puandı. Ancak bu gruptakilerin yüzde 35,9’u net yanıt vermedi, yüzde 21,3’ü ise oy kullanmayacağını ya da geçersiz oy vereceğini söyledi. Bu iki kategori, tarafsız grubun toplam yüzde 57,2’sini oluşturdu.
Anketi tasarlayıp analiz eden Tai, Demokratik İlerici Parti destekçilerinin görüşlerini açıklama konusundaki daha yüksek istekliliğine, Kuomintang veya Tayvan Halk Partisi destekçileri arasında bir sessizlik sarmalının eşlik edebileceğini öne sürdü. Bu terim, insanların görüşlerinin rağbet görmediğini düşündüklerinde fikirlerini ifade etmeye daha az istekli hale geldiği durumu anlatır.
Bu açıklama, katılımcıların nasıl davrandığına ilişkin bir kanıt değil, bir yorumdur. Aynı zamanda temel tartışmaya da değiniyor: Parti özdeşleşmesinde görülen fark; siyasi değişimden, yanıt verme isteğinden veya örneklemin özelliklerinden kaynaklanabilir. Yayımlanan veriler bu olasılıkları birbirinden ayırmıyor.
Belediye başkanlığına uygunluk ve yönetim değişikliğine destek
Dernek, adayların belediye başkanlığı görevine uygun olup olmadığını da sordu. Katılımcıların yüzde 48,6’sı Su’yu uygun, yüzde 22,3’ü uygun bulmadı. Li’yi uygun bulanların oranı yüzde 35,9, uygun bulmayanların oranı yüzde 33,5 oldu. Su’nun uygunluk ölçümündeki 12,7 puanlık üstünlüğü, oy verme tercihindeki 13,1 puanlık farkına yakındı.
Ağustosla karşılaştırıldığında Su’nun uygunluk oranı 4,8 puan yükseldi, uygun bulunmama oranı ise 3,1 puan düştü. Li’nin uygunluk oranı 4,7 puan gerilerken, uygun bulunmama oranı 6,5 puan yükseldi. Bunlar oy verme niyetinden ayrı değerlendirmelerdir: Bir kişi bir adayı uygun bulduğu hâlde ona oy vermeyebilir.
Belediye başkanlığının hangi partide kalması gerektiği sorulduğunda, katılımcıların yüzde 44,2’si Demokratik İlerici Parti’ye yönetim sırasının verilmesini, yüzde 27,9’u ise Kuomintang’lı belediye başkanının görevde kalmasını destekledi. Kesinlikle oy kullanacağını söyleyenlerde bu oranlar sırasıyla yüzde 52,9 ve yüzde 32,3’tü.
Derneğin açıklamasında görevdeki Belediye Başkanı Hou You Yi’ye yönelik memnuniyetin yüzde 70’in üzerinde olduğu da belirtildi. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, görevdeki belediye başkanının performansına duyulan memnuniyet ile onun partisinin halefine yönelik tercihlerin aynı şey olmadığı görülüyor.
Derneğin kurucusu Huang Ching Lung ile Tai, bu değişimi komşu Taipei’deki siyasi gelişmelerle ilişkilendirdi; bir taşma etkisinden söz ederek Taipei Belediye Başkanı Chiang Wan An’ın Li’ye desteği olumsuz etkilediğini öne sürdü. Bu açıklama yalnızca anket karşılaştırmalarıyla kanıtlanmış değil. Ayrıntılı açıklamaların bir kısmını iki isimden hangisinin yaptığı konusunda haberler farklılık gösterse de, her ikisi de bu yorumla ilişkilendirildi.
Tahmini oy farkı manşettekinden daha dar
Dernek, seçim hemen yapılsa Su’nun oyların yüzde 50,1 ila yüzde 53,1’ini, Li’nin ise yüzde 46,0 ila yüzde 48,9’unu alacağını tahmin etti. Su’nun öngörülen farkını, artı veya eksi 3 puanla yaklaşık 4,1 puan olarak açıkladı.
Bu tahmin, yüzde 43,1’e karşı yüzde 30,0’lık ham destek sonucundan ve kesinlikle oy kullanacağını söyleyenler arasındaki yüzde 55,1’e karşı yüzde 35,9’luk sonuçtan farklıdır. Her biri farklı bir temele dayanıyor. Bunları birbirinin yerine kullanmak, anketin öngörüsü konusunda okurlarda yanlış bir izlenim yaratır.
Yayımlanan açıklamada, kararsız katılımcıların ve katılım varsayımlarının nasıl ele alındığı da dahil olmak üzere, tahmini oy oranlarının hesabının tamamı anlatılmıyor. Yöntem açıklanmadan tahmin, manşetteki rakamlardan bağımsız olarak yeniden hesaplanamaz. Buna rağmen daha dar olan fark, anketteki 13,1 puanlık üstünlüğün nihai kazanma farkı tahmini gibi sunulmaması gerektiğini gösteriyor.
Adaylar yeniden kalkınma planlarına odaklanıyor
Su, 13 Ekim’de Yonghe’deki Minzhi Pazarı’nda seçim çalışması yaparken anket tartışmasına yanıt verdi. Çeşitli anketleri ciddiye aldığını belirten Su, Kuomintang anketinde hâlâ gelişme alanı olduğunu kabul etti. Demokratik İlerici Parti adayının sözlerinin İngilizceden çevirisi şöyle:
Kuomintang’ın anketlerinde bile öne geçene kadar çalışacağım.
O gün Shulin’de seçim çalışması yapan Li, kendine güvenini koruduğunu ve anket sonuçlarını dikkate alacağını söyledi. Yeni Taipei’nin 29 ilçesinde gerçekleştirdiği ziyaretlerin kendisine destek gördüğü hissini verdiğini belirtti. Kuomintang adayının sözlerinin İngilizceden çevirisi şöyle:
Kamuoyu, anketlerden kesinlikle daha önemlidir.
Adaylar ayrıca birbirinden farklı kalkınma önceliklerini açıkladı. Su, önerilen Danhai Bilim Kenti’nin 2023’te Lai Ching Te tarafından sunulan bir politika önerisinden doğduğunu, iki halka açık sergiden geçtiğini ve planlama aşamasında olduğunu söyledi. Yatırımların, yetenekli iş gücünün, yapay zekâ şirketlerinin ve bunların tedarik zincirlerinin Yeni Taipei’de kalmasını istediğini belirtti.
Ulaşım planlarına yönelik eleştirilere yanıt veren Su, bu planı Songshan Havalimanı’nın taşınması önerisiyle karşılaştırdı. Havalimanının taşınmasının 5,6 milyon yolculuğu etkileyeceğini, ayrıca açık denizdeki adalarda yaşayanların sağlık hizmetlerine erişimini ve aktarmalarını zorlaştıracağını savundu. Yolcu sayısı, belirli bir dönem belirtilmeden, Su’nun gerekçesinin parçası olarak dile getirildi.
Li, teknoloji sektörlerini çekmek ve yerel istihdam yaratmak için Danhai Yeni Kenti’nin ikinci ve üçüncü aşamalarını yeniden planlayacağını; bölgenin ağırlıklı olarak konut ve ticaret alanı olarak kalmasına izin vermeyeceğini söyledi. Shulin’de ise sekiz yıl içinde Yeni Taipei’de bir kubbeli stadyum inşa etme ve demiryolu hatlarını yer altına alma sözü verdi; bu tesisin beyzbol, konserler ve yerel ekonomik faaliyetlerle ilişkilendirileceğini belirtti.
Örneklem tartışmasını çözüme kavuşturacak kapsamlı bir anket açıklaması veya sonraki anketin tarihi belirtilmedi. Kalkınma önerileri de onayların tamamlandığını ya da finansman düzenlemelerinin yapıldığını göstermiyor. Şimdilik yarışta birbiriyle çelişen anket işaretleri ve seçmenlerin ayrı ayrı değerlendirmesi gereken politika vaatleri öne çıkıyor.
Öne Çıkanlar
- Derneğin 13 Ekim’de yayımladığı ankette Su yüzde 43,1, Li yüzde 30,0 destek aldı; aradaki fark 13,1 puandı.
- Li’nin kampanyası, Demokratik İlerici Parti destekçileri lehine 1,6’ya 1 olarak açıklanan parti bileşimine itiraz etti.
- Ekim ayındaki diğer anketlerde Su 4,6 puan, Li ise 6,7 puan önde çıktı.
- Dernek 6-8 Ekim’de 1.073 kişiyle görüştü ve azami örnekleme hatasını 3 puan olarak açıkladı.
- Derneğin tahmininde Su’nun seçimdeki üstünlüğü yaklaşık 4,1 puana indi; yayımlanan açıklamada hesaplama yöntemi tümüyle anlatılmadı.
- İki aday da seçim çalışmalarını sürdürürken Yeni Taipei’de teknoloji yatırımları, ulaşım ve kalkınmaya yönelik planlarını açıkladı.






