Dijital devlet tahvillerinde takas merkez bankası parasıyla yapılacak
Güney Kore Merkez Bankası, 2027’de yapılması planlanan devlet tahvili tokenizasyonu pilot projesinde işlemleri takas etmek için özel kuruluşların çıkardığı stablecoin’ler yerine kurumsal merkez bankası dijital para birimini kullanmayı planlıyor. Bu kararla, dijital tahvil transferlerini ödemeye bağlamayı ve işlemin taraflarından birinin yükümlülüğünü yerine getirememesi riskini azaltmayı amaçlayan deneyin merkezine merkez bankası parası yerleşiyor.
İçindekiler
- Dijital devlet tahvillerinde takas merkez bankası parasıyla yapılacak
- Takas varlığı neden önemli?
- Stablecoin’lere yasak değil, belirli bir tercih
- Otomasyon tahvil piyasalarında neleri değiştirebilir?
- Project Hangang, bireysel kullanıma yönelik CBDC olmadan genişliyor
- Kamu harcamaları başka bir uygulama testi sunuyor
- Yasal takvim şekilleniyor
- Özel işlemler karşılaştırma sunuyor, kanıt değil
- Henüz karara bağlanması gerekenler
- Öne Çıkanlar
Merkez bankası, finans ve ekonomik planlamadan sorumlu Ulusal Meclis komitesine sunduğu yazılı yanıtlarda, pilot proje için takas varlığı olarak özel stablecoin’leri şu anda değerlendirmediğini belirtti. Amaç, merkez bankasının çıkardığı dijital parayı kullanarak takasın kesinleşmesini sağlamak. Takasın kesinleşmesi, bir transferin tamamlandığı ve geri alınamayacağı anlamına geliyor.
Hazırlıklar şimdiden başladı. Merkez bankası, 6 Ağustos’ta dijital para birimi departmanı bünyesinde bir varlık tokenizasyon ekibi kurdu. Ekip için üç kadro yetkilendirildi ve başlangıçta iki personel görevlendirildi. Merkez bankası, deneyin kapsamını maliye bakanlığıyla görüşüyor; ancak eylül itibarıyla kurumlar arası bir görev gücü oluşturulmamıştı.
Tahvil projesi, kurumsal dijital para birimini ve ticari banka mevduat token’larını test eden Project Hangang’ın genişletilmesiyle birlikte yürütülüyor. Bir sonraki aşamada projeye katılan banka sayısı yediden dokuza çıkarılacak, uygun katılımcı sayısının üst sınırı ise 100 binden 500 bine yükseltilecek. Ayrı bir testte, elektrikli araç şarj tesislerine yönelik 30 milyar wonluk sübvansiyonun dağıtımında mevduat token’ları kullanılacak.
Takas varlığı neden önemli?
Devlet tahvilini token’laştırmak, onu blokzincir üzerinde dijital varlık olarak temsil etmek anlamına geliyor. Tahvilin kendisi yine devlet borcu olarak kalıyor. Değişen; hakları kaydetmek, tahvili devretmek ve bu devirleri ödemeye bağlamak için kullanılan altyapı.
Önerilen takas mekanizması, tahvilin teslimini paranın teslimine bağlıyor. Bu yönteme bazen atomik takas deniyor: İşlemin bir tarafı kendi yükümlülüğünü yerine getirdikten sonra diğer tarafı beklemek zorunda kalmıyor; iki transfer aynı anda gerçekleşiyor. Karşı tarafın işlemi tamamlayamaması durumunda varlığı veya ödemeyi kaybetme riski böylece azalabiliyor.
Güney Kore Merkez Bankası, bu alışverişin para ayağında kurumsal CBDC kullanmak istiyor. Toptan CBDC olarak da adlandırılan kurumsal CBDC, merkez bankasının her haneye doğrudan çıkardığı dijital cüzdan olarak değil, uygun finans kuruluşları arasındaki işlemlerde kullanılmak üzere tasarlanıyor.
Özel stablecoin ise farklı bir araç. Bir para birimine bağlı değerini koruması amaçlanıyor; ancak güvenilirliği, ihraççısına, rezervlerine ve geri ödeme düzenlemelerine bağlı. Takas varlığı olarak merkez bankası parasının seçilmesi, özel ihraççıyı devreden çıkarıyor. Ancak bu tercih, token’laştırılmış bir tahvilin devrinde ortaya çıkan tüm hukuki ve teknik meseleleri kendiliğinden çözmüyor.
Stablecoin’lere yasak değil, belirli bir tercih
Devlet tahvilleri için yapılan bu tercih, özel stablecoin’lerin ekonominin tamamında reddedilmesinden daha dar kapsamlı. Güney Kore Merkez Bankası Başkanı Hyun Song Shin, 12 Ekim’de Ulusal Meclis’teki denetim oturumunda merkez bankasının sorumluluklarıyla özel dijital para birimlerinin işletilmesini birbirinden ayırdı.
Milletvekili Lee Jun-seok’un sorusuna yanıt veren Shin, stablecoin’lerin işletilmesinin özel şirketlerin işi olduğunu söyledi:
Stablecoin’lerin özel sektör tarafından işletilmesi doğru.
Bu açıklama, sınırsız ihracın önünü açmadı ve merkez bankasının won cinsinden stablecoin’lerin ilk aşamada bankaların öncülük ettiği gruplar tarafından çıkarılmasına yönelik önceki desteğini geri çektiği anlamına da gelmiyor. Ayrım, stablecoin’i kimin işleteceğiyle kullanımını hangi güvencelerin düzenlemesi gerektiği arasında.
Merkez bankasının 14 Mayıs 2026 tarihli Yurt İçi ve Yurt Dışında Varlık Tokenizasyonunun Durumu ve Gelecekteki Politika Görevleri başlıklı raporunda, token’laştırılmış varlıklar için başlıca ödeme aracı olarak CBDC’ler veya ticari banka mevduat token’ları önerildi. Raporda, düzenlemeye tabi kurumların güvenilirliğine ve merkez bankası takasına önem verildi.
Hükümet, önerilen Dijital Varlıklar Temel Yasası’nın çıkarılması için 2026’nın ikinci yarısında çalışma planlarını da açıkladı. Güney Kore Merkez Bankası, won cinsinden stablecoin’lerin devreye alınmasında para politikası etkilerinin zayıflaması ve döviz politikalarının aşılması ihtimaline dikkat edilmesi gerektiği uyarısında bulundu. Dolayısıyla tahvil pilotu, stablecoin’lere ilişkin daha kapsamlı mevzuat hazırlıkları sürerken belirli bir takas tercihini ortaya koyuyor.
Otomasyon tahvil piyasalarında neleri değiştirebilir?
Shin, devlet tahvillerinin token’laştırılmasını, bir varlığın parayla nihai takasının ötesindeki süreçleri de otomatikleştirmenin yolu olarak gösterdi. Temmuz başında Portekiz’in Sintra kentinde düzenlenen Avrupa Merkez Bankası forumunda, dijital para sistemi üzerinden doğrudan ihraç ve dolaşımın; teminat uygunluğunu kontrol etmekten vade sonundaki geri ödemeye kadar çeşitli süreçleri akıllı sözleşmelerle yürütmeyi mümkün kılabileceğini anlattı.
Akıllı sözleşme, programlanmış koşullar yerine geldiğinde belirli işlemleri gerçekleştiren yazılımdır. Bu örnekte, bir tahvilin teminat olarak uygun olup olmadığını kontrol edebilir veya geri ödeme sürecini başlatabilir. Ancak bu işlevler, doğru bilgilere ve tahvile bağlı hukuki haklarla örtüşen kurallara ihtiyaç duyar.
Shin, temmuz ayında token’laştırılmış devlet tahvillerini şöyle nitelendirdi:
büyük ödül
Olası fayda, devlet borcunun ihracı, elde tutulması, devri ve geri ödenmesini birbirine daha bağlı bir süreç hâline getirmek. Kore Sermaye Piyasası Enstitüsü kıdemli araştırma görevlisi Kim Pil-kyu ve araştırma görevlisi Jeong Hwa-young’un Kasım 2025’te yayımladığı Dijital Dönüşüm Çağında Devlet Tahvillerinin Tokenizasyonu: Küresel Eğilimler ve Kore Finans Piyasaları İçin Dersler başlıklı raporda da tokenizasyonun geleneksel finansla dijital varlık piyasalarını nasıl buluşturabileceği ve akıllı sözleşmeler aracılığıyla işlemleri nasıl otomatikleştirebileceği ele alındı.
Bunlar, 2027’deki deneyde henüz kanıtlanmamış, öngörülen faydalar. Sürekli işlem dâhil daha uzun işlem saatleri olasılığı da gündemde. Pilot proje için kesinleşmiş bir çalışma takvimi, takas performansı hedefi veya piyasa genelinde uygulamaya geçiş tarihi açıklanmadı.
Project Hangang, bireysel kullanıma yönelik CBDC olmadan genişliyor
Project Hangang, kurumlar arasında kullanılan merkez bankası dijital parasını ticari bankaların çıkardığı mevduat token’larıyla bir araya getiriyor. Mevduat token’ı, banka mevduatı üzerindeki bir hakkı dijital biçimde temsil ediyor. Hem özel stablecoin’lerden hem de doğrudan halka sunulan bireysel CBDC’den farklı.
Shin’in anlattığı modele göre ticari bankalar müşteri mevduatlarını ve kişisel bilgileri yönetirken, bankalar arasındaki takası merkez bankası yürütüyor. Ekim ayındaki denetim oturumunda Shin, Project Hangang’ın merkez bankasının bireysel işlemleri izlemesine imkân vereceği iddiasını reddetti. Güney Kore Merkez Bankası’nın 2023’ten bu yana genel amaçlı, bireysel kullanıma yönelik bir CBDC çıkarmayı değerlendirmediğini de söyledi.
Hangang’ın bir sonraki aşamasında mevcut yedi katılımcıya Kyongnam Bank ve iM Bank eklenecek. Uygun kullanıcı sayısı üst sınırının 100 binden 500 bine çıkarılması, katılım tavanının beş katına yükseltilmesi anlamına geliyor; 500 bin kişinin fiilen katılacağı öngörüsü değil. Merkez bankası, marketler dâhil kabul noktalarını da artırmayı planlıyor.
Hangang ile devlet tahvili pilotu arasındaki bağlantı henüz netleşmedi. Ayrı bir haberde, Hangang’ın haziran 2026’da ticari banka defterleriyle blokzincir sistemlerini entegre etmesi tahvil tokenizasyonunun teknik temeli olarak anlatılıyor. Ancak parlamentoya verilen daha ayrıntılı yanıtlarda, iki proje arasındaki somut bağlantının kesinleştirilmediği belirtiliyor. Hangang’dan edinilen deneyim tahvil deneyine katkıda bulunabilir; ancak projenin nihai mimarisini belirlemiyor.
Kamu harcamaları başka bir uygulama testi sunuyor
Planlanan 30 milyar wonluk sübvansiyon deneyi, orta hızlı elektrikli araç şarj tesislerine yönelik hibelerin dağıtımında mevduat token’larını kullanacak. Açıklanan amaçlar, dijital ödeme kontrollerinin usulsüz sübvansiyon taleplerini azaltıp azaltamayacağını ve harcamaların mutabakatı için gereken süreyi kısaltıp kısaltamayacağını sınamak.
Bu, devlet tahvili işlemi değil, kamu harcamalarına yönelik bir test. Para onaylı alıcıya nasıl ulaşıyor ve harcama nasıl denetleniyor, bunları inceliyor. Tahvil pilotuysa bir finansal varlığın takas varlığıyla değişimini ele alıyor. Her deneyin neyi gösterebileceğini anlamak için bu işlevleri birbirinden ayrı tutmak gerekiyor.
Maliye bakanlığının devletin işletme harcamalarında token’laştırılmış banka yükümlülüklerini kullanacağı ayrı pilot projenin 2026’nın dördüncü çeyreğinde Sejong’da başlaması bekleniyor. Bildirilen takvim bir beklentiyi yansıtıyor; sistemin devreye alındığını doğrulamıyor. Bu projenin şarj sübvansiyonu testiyle ilişkisi de tam olarak açıklanmadı.
Güney Kore Merkez Bankası çalışanlarının maaşları hariç, Project Hangang’ın 2026 bütçesi 12,52 milyar won. Bu tutar, 2025’teki 7,74 milyar wonluk bütçeden 4,78 milyar won, yani yüzde 61,8 daha fazla. 30 milyar wonluk sübvansiyon tutarı, mevduat token’larıyla test edilecek harcama miktarı; projenin işletme bütçesi değil.
Merkez bankası, 2026 sonundan önce kamuoyunun katılımıyla yeni işlemlere başlamayı ve yenilikçi finansal hizmet statüsü kapsamında izin verilen dönem boyunca testleri sürdürmeyi planlıyor. Bu denemeler, mevduat token’larının ticari kullanımına zemin hazırlayacak; ancak ülke çapında uygulamaya geçileceğinin kesinleştiği anlamına gelmiyor.
Yasal takvim şekilleniyor
Maliye bakanlığının 14 Temmuz’da açıkladığı 2026’nın İkinci Yarısı Ekonomik Büyüme Stratejisi’nde, kurumsal CBDC ile bağlantılı 2027 devlet tahvili pilot projesi yer alıyor. Strateji, Güney Kore Merkez Bankası’nın dijital para altyapısıyla diğer blokzincirler arasındaki birlikte işlerliğin incelenmesini de öngörüyor. Birlikte işlerlik, sistemlerin kayıtlarının bütünlüğünü bozmadan bilgi veya varlık alışverişi yapabilmesi anlamına geliyor.
2 Şubat tarihli Elektronik Menkul Kıymetler Yasası ile Finansal Yatırım Hizmetleri ve Sermaye Piyasası Yasası’nda yapılan değişiklikler, token’laştırılmış menkul kıymetlerin ihracı ve dağıtımı için yasal temel oluşturdu. İhraç, alım satım ve altyapıya ilişkin ayrıntılı kurallar, Finansal Hizmetler Komisyonu’nun oluşturduğu kamu ve özel sektör ortak istişare kurulunda görüşülüyor.
Haberlere göre daha geniş kapsamlı çerçevenin Şubat 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bir haberde kapsamlı kuralların Temmuz 2026’da açıklanacağı öngörülürken, bir diğerinde ayrıntılı düzenleme tasarımının sürdüğü belirtiliyor. Bu fark önemli: Yasaların kabul edilmesi, ayrıntılı kuralların yayımlanması ve bu kuralların yürürlüğe girmesi birbirinden ayrı aşamalar.
Hazırlıkların bildirilen takvimi şöyle:
- 2 Şubat 2026: Menkul kıymetlere ilişkin mevzuat değişiklikleri, token’laştırılmış menkul kıymetler için yasal temel oluşturuyor.
- 14 Mayıs 2026: Güney Kore Merkez Bankası, varlık tokenizasyonu ve gelecekteki politika görevlerine ilişkin raporunu yayımlıyor.
- 14 Temmuz 2026: Hükümet, 2027 tahvil pilotunu ve blokzincirler arası birlikte işlerlik çalışmalarını içeren stratejiyi açıklıyor.
- 6 Ağustos 2026: Güney Kore Merkez Bankası varlık tokenizasyonu ekibini kuruyor.
- 2026’nın dördüncü çeyreği: Ayrı bir kamu harcamaları pilotunun Sejong’da başlaması bekleniyor.
- Şubat 2027: Token’laştırılmış menkul kıymetler çerçevesinin yürürlüğe girmesi bekleniyor.
- 2027: Devlet tahvili tokenizasyonu pilot projesinin yapılması planlanıyor.
Güney Kore Merkez Bankası’nın tahvil deneyinin yasal temelini ve teknik gerekliliklerini Finansal Hizmetler Komisyonu, Kore Menkul Kıymetler Merkezi ve ilgili diğer kurumlarla incelemesi gerekiyor. Planlanan pilot proje, token’laştırılmış devlet tahvillerinin sınırsız ticari alım satımına izin verildiği şeklinde yorumlanmamalı.
Özel işlemler karşılaştırma sunuyor, kanıt değil
Ripple ile Kyobo Life Insurance’ın 15 Nisan 2026’da Ripple Custody kullanarak token’laştırılmış bir devlet tahvili takasını tamamladığı bildirildi. İşlemin, geleneksel T+2 döngüsünü, yani bir işlemin tamamlanması için iki gün beklenmesini izlemek yerine, neredeyse gerçek zamanlı olarak sonuçlandığı belirtildi.
Bu özel işlem, Güney Kore Merkez Bankası’nın planladığı pilot projeden ayrı. Tahvil takasında tokenizasyon teknolojisinin kullanıldığına dair bildirilen bir örnek sunuyor; ancak 2027’deki deneyin aynı platformu, ödeme varlığını veya hukuki yapıyı kullanacağını göstermiyor. Güney Kore Merkez Bankası, planlanan test için kurumsal CBDC’yi açıkça tercih etti.
Merkez bankasının mayıs ayındaki raporuna göre küresel tokenizasyon piyasasının büyüklüğü 3 Mart itibarıyla 50,37 milyar dolar, yani yaklaşık 75,16 trilyon won düzeyindeydi. Piyasa önceki yılda yüzde 169 büyüdü. Raporda, Kore’deki toplam yatırımın 1 Ocak itibarıyla 640 milyar won olduğu tahmin edildi.
Bu rakamlar farklı tarihlerde farklı ölçümleri yansıtıyor. Güvenilir bir yurt içi piyasa payı hesaplamak için küresel piyasa değeriyle Kore’deki toplam yatırım doğrudan karşılaştırılamaz. Kore’deki önceki deneyler de farklı bir konuya odaklanmıştı: Müzik telif hakları ve gayrimenkule kısmi yatırımlar, 2019’da düzenleyici deneme kapsamında geçici olarak serbest bırakılmıştı. Devlet tahvili girişimi, odağı yerleşik bir finansal araca ve takasta kullanılan altyapıya kaydırıyor.
Henüz karara bağlanması gerekenler
Uygulamaya ilişkin çözülmemiş başlıca konular önem taşıyor. Tahvil pilotunun kesin kapsamı, Hangang ile teknik bağlantısı, token transferlerinin hukuki statüsü ve farklı blokzincirlerin birbirine bağlanma düzenlemeleri henüz belirlenmedi. Parlamentoya verilen yanıtlarda işlem hacmi ya da 2027 içinde ilk testin yapılacağı tarih de açıklanmadı.
Stablecoin’lere ilişkin kaygılar, tahvil takasının ötesine uzanıyor. Ekim ayındaki denetim oturumunda milletvekili Kim Nam-joon, temmuz itibarıyla Güney Kore’de stablecoin işlemlerinin günlük ortalama yaklaşık 200 milyar won olduğunu belirtti. Dijital varlıkları alışverişlerde kullanılmak üzere geleneksel paraya çeviren yurt dışı kaynaklı kripto kartları da gündeme getirdi. Shin; dönüştürme ücretlerini, araya ek bir aracının girmesini ve düzenleyici denetimde yaşanan güçlükleri işaret etti.
Kim, toplam kart ödemelerinin 10 milyar dolara ulaştığına ilişkin yurt dışı kaynaklı bir tahmine de değindi; ancak bu tutarın ne kadarının Güney Koreli kullanıcılara ait olduğunu ortaya koymadı. Bu nedenle bilgisayar korsanlığı, dondurulan hesaplar, iadeler ve gümrük bildirimlerine ilişkin sorular, devlet tahvili pilotunda ölçülen faaliyetleri değil, ayrı bir tüketici ödeme piyasasını ilgilendiriyordu.
Shin, bu kaygılara yanıt olarak şöyle dedi:
Yakından izlemeyi ve ilgili kurumlarla yakın istişareyi sürdüreceğiz.
Bir sonraki önemli aşamalar, 2026’nın sonlarında planlanan kamu harcaması denemeleri, Şubat 2027’de yürürlüğe girmesi beklenen menkul kıymetler çerçevesi ve tahvil deneyinin ayrıntılarının nihai hâle getirilmesi. Bu aşamalar birlikte, dijital finans sisteminin farklı unsurlarını sınayacak: kullanıcılar ve kamu harcamaları için banka kaynaklı para, kurumsal tahvil takası içinse merkez bankası parası.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore Merkez Bankası, 2027’deki pilot projede token’laştırılmış devlet tahvili işlemlerini kurumsal CBDC ile takas etmeyi planlıyor.
- Pilot projenin takas varlığı olarak özel stablecoin’ler şu anda değerlendirilmiyor.
- Varlık tokenizasyonu ekibi 6 Ağustos’ta kuruldu; ancak eylül itibarıyla kurumlar arası görev gücü oluşturulmamıştı.
- Project Hangang’ın bir sonraki aşaması, katılımcı banka sayısını dokuza ve uygun katılımcı sayısını 500 bine çıkaracak.
- Ayrı bir mevduat token’ı testi, elektrikli araç şarj sübvansiyonlarında 30 milyar wonu kapsayacak.
- Güney Kore Merkez Bankası çalışanlarının maaşları hariç, Hangang’ın 2026 bütçesi 12,52 milyar won; bu, 2025’e göre yüzde 61,8 artış demek.
- Token’laştırılmış menkul kıymetler çerçevesinin Şubat 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor; tahvil pilotunun ayrıntılı tasarımı henüz karara bağlanmadı.






