490 vaka, mağduriyet ile disiplin cezaları arasındaki farkı ortaya koyuyor
Güney Kore’de eğitim komiteleri, 2024 eğitim-öğretim yılından Ağustos 2026’ya kadar 684 mağdurun ve fail olarak belirlenen 1.232 öğrencinin karıştığı, okul şiddetinin yeni biçimlerine ilişkin 490 vakayı inceledi. Buna karşın uygulanan 1.961 disiplin tedbirinin 1.523’ü, yani yüzde 77,7’si yazılı özür, mağdurla temas veya misilleme yasağı ve okul içinde hizmet yükümlülüğünden oluştu.
İçindekiler
- 490 vaka, mağduriyet ile disiplin cezaları arasındaki farkı ortaya koyuyor
- Cezalar gerçekte ne anlama geliyor?
- Şiddet kavganın ötesine uzanıyor
- Anlaşma, hukuki meseleyi ortadan kaldırmıyor
- Vakalar ve politika değişiklikleri nasıl birikti?
- Genel anket farklı bir tablo ortaya koyuyor
- Mağdurlar neden sessiz kalabiliyor?
- Üniversiteye kabuldeki sonuçlar hukuki anlaşmazlıkları artırıyor
- Yetkililerden hangi değişiklikler isteniyor?
- Önemli Noktalar
İktidardaki Demokrat Parti milletvekili Han Byung-do’nun 12 Ekim’de açıkladığı veriler, yetkililerin yacha kuralı kavgaları konusunda uyarıda bulunduğu bir dönemde yayımlandı. Bu kavram, gönüllü karşılaşmalar gibi sunulan ve kimi zaman yaralanmaların bildirilmemesi yönünde sözler verilen fiziksel çatışmaları ifade ediyor. Öğrenciler katılmaya zorlanabilir; diğerleri ise kavgaları ayarlayabilir, izleyebilir, kaydedebilir veya görüntüleri yayabilir.
Eğitim Bakanlığı verileri, Ulusal Meclis Eğitim Komitesi üyesi Han’a sundu. Han’ın incelemesi, mağdurlar için tedavi veya iyileşme tedbirlerinin 2024’te her 100 mağdur başına 10,8’den, Mart-Ağustos 2026 döneminde 19,3’e yükseldiğini de ortaya koydu. Aynı dönem karşılaştırmasında, failler başına 100 öğrenci üzerinden uzaklaştırma veya daha ağır disiplin tedbirleri 20,6’dan 12,6’ya geriledi.
Birbiriyle çelişen bu eğilimler temel kaygıyı oluşturuyor: mağdurlara yönelik bakım ihtiyacı kayıtlara daha fazla yansırken daha ağır disiplin cezası oranı düştü. Veriler, her bir kararı destekleyen kanıtları, yaralanmaları veya koşulları içermediğinden komitelerin münferit kararlarının yerinde olup olmadığını ortaya koymuyor.
Verileri değerlendirirken vakalar, öğrenciler ve tedbirler arasındaki farkı da gözetmek gerekiyor. Yüzde 77,7’lik oran, yalnızca hafif ceza verilen vakaların oranını değil, disiplin tedbirlerini ifade ediyor. Bir öğrenci birden fazla tedbir alabilir ve bir vakada birden fazla öğrenci yer alabilir.
Cezalar gerçekte ne anlama geliyor?
En düşük üç disiplin düzeyinde toplam 1.523 tedbir uygulandı. Birinci düzey yazılı özür gerektiriyor; ikinci düzey mağdurla temas kurulmasını, tehditte bulunulmasını veya misilleme yapılmasını yasaklıyor; üçüncü düzey ise okul içinde hizmet yükümlülüğü getiriyor. Öngörülen koşullar karşılandığında bu tedbirlerin okul kayıtlarına işlenmesi ertelenebiliyor. Dolayısıyla her hafif cezanın otomatik olarak kayıtsız kaldığını söylemek doğru değil.
Dördüncü düzey toplum hizmetini, beşinci düzey ise özel eğitimi veya psikolojik tedaviyi kapsıyor. Bu iki kategori de eklendiğinde tedbirlerin yüzde 90,2’si uzaklaştırma düzeyinin altında kalıyor. Geriye kalan 193 tedbir, yani yüzde 9,8, uzaklaştırma veya daha ağır yaptırımlardan oluşuyor; bunlar arasında sınıf değişikliği ya da başka bir okula nakil de var.
Han’ın incelemesinde okul kaydına işlenme ölçütü olarak belirtilen dördüncü düzey veya üzerindeki bir tedbiri almayan öğrenci sayısı en az 794; bu, 1.232 öğrencinin yüzde 64,4’üne karşılık geliyor. Öğrenci sayısına dayanan bu oran, disiplin tedbirlerinin yüzdesinden ayrı bir ölçü.
Bu ayrım önemli; çünkü veriler hiçbir öğrencinin sonuçlarla karşılaşmadığını göstermiyor. Özür, temas kısıtlaması, hizmet yükümlülüğü ve eğitim de sonuç doğuran tedbirlerdir. Han, bu tedbirlerin ağırlığının, kayıtlara işlenmesinin ve eğitsel içeriğinin zorla yaptırılan kavgaların ve görüntülerin yayılmasının yol açtığı zararla örtüşüp örtüşmediğini sorguluyor.
Şiddet kavganın ötesine uzanıyor
İncelenen 490 vakanın yüzde 88,8’inde fiziksel şiddet görüldü. Vakaların yüzde 42,7’sinde sözlü şiddet, yüzde 28,8’inde zorlama ve yüzde 18,6’sında siber şiddet tespit edildi. Kategoriler birbiriyle örtüşüyor; vaka başına yaklaşık iki şiddet biçimi belirlendi. Bu nedenle yüzdeler, her vakanın yalnızca tek bir kategoriye girdiği varsayımıyla toplanmamalı.
Siber şiddet, 2024 eğitim-öğretim yılında vakaların yüzde 14’ünde görülürken Mart-Ağustos 2026 döneminde yüzde 20’sinde yer aldı; bu, 6 puanlık artış demek. Dolayısıyla bir kavga birbiriyle bağlantılı birden fazla zarara yol açabilir: katılma baskısı, fiziksel yaralanma, sözlü aşağılama ve kaydın çevrimiçi ortamda yayılmasıyla yeniden teşhir edilme.
Yacha kavgalarına ilişkin anlatımlarda, yetişkin gözetiminden uzakta, yer altı otoparklarında ve ara sokaklarda yaşanan çatışmalardan söz ediliyor. Öğrencilere, kavgayı kabul etmelerinin, yaralansalar bile polise başvurmamayı kabul ettikleri anlamına geldiği söylenebiliyor. Görüntüler zaman zaman çevrimiçi yayımlanıyor veya satılıyor.
Soyadı Seo olarak açıklanan 55 yaşındaki bir ortaokul öğretmeni, oyun iddialarının öğrenciler arasındaki güç eşitsizliğini nasıl gizleyebildiğini anlattı.
Öğrenciler güçlerini veya becerilerini sınamak için yacha yaptıklarını söylüyor ama gerçekte çoğu zaman güçlü bir öğrencinin diğerine zorbalık ettiği ya da onun üzerinde güç gösterisinde bulunduğu bir durum söz konusu. Bu, oyun kültürü kisvesine bürünmüş okul şiddetinden başka bir şey değil.
Anlaşma, hukuki meseleyi ortadan kaldırmıyor
Polis, tarafların karşılıklı rızası veya yazılı anlaşması olsa bile yacha kavgalarının suç teşkil edebileceği konusunda uyarıda bulundu. Seul Büyükşehir Eğitim Ofisi de aileleri, anlaşmanın öğrencileri okul şiddeti nedeniyle cezalandırılmaktan muaf tutmadığı konusunda uyardı. Kavgayı bildirmeme sözü, soruşturma veya disiplin incelemesi yapılmayacağı anlamına gelmiyor.
Kore Mevzuat Araştırma Enstitüsü tarafından İngilizce yayımlanan okul şiddetini önleme yasası, okul içindeki veya dışındaki öğrenciler arasında saldırı, zorlama, zorbalık ve bilgi ağları aracılığıyla zarar verici davranışları okul şiddeti kapsamında tanımlıyor. Saldırgan tanımına yalnızca darbe indiren kişi değil, şiddete katılan öğrenci de giriyor.
Yasanın 17. maddesi, yazılı özür ve temas kısıtlamalarından uzaklaştırma ve okuldan atılmaya kadar uzanan disiplin tedbirlerini düzenliyor. 16. madde ise psikolojik danışmanlık, geçici koruma, tedavi ve sınıf değişikliği gibi mağdur koruma tedbirlerini öngörüyor. Bağlantıdaki İngilizce metin yasanın önceki bir sürümünü yansıttığından komite yapısına ilişkin açıklamalar güncel prosedür olarak değerlendirilmemeli.
Ceza sorumluluğu, okul disiplininden ayrı bir konu. Basına yansıyan bir temyiz kararı, Şubat 2024’te Pyeongtaek’te apartman sakinlerinin temsilcileri arasında yaşanan bir kavganın ardından ölümcül saldırı suçlamasıyla yargılanan sanığı temmuz ayında beraat ettirdi. İki kişinin kavga etmek üzere anlaşma imzaladığı bildirilen olayda taraflardan biri hayatını kaybetti. Bu karar, anlaşmaya dayalı tüm kavgaların yasal olduğunu göstermez; ceza davalarında karar, isnada, kanıtlara ve koşullara bağlıdır.
Cheongju’da basına yansıyan ayrı bir vaka, zorlamanın tehlikesini gözler önüne seriyor. Mayıs 2026’da 20’li yaşlarında bir kadın, art arda iki gençle kavga etmeye zorlandığı iddiasının ardından hayatını kaybetti. 20’li yaşlarında iki kişi müşterek zorlama şüphesiyle gözaltına alındı; gençler ise nitelikli saldırı şüphesiyle haklarında işlem yapılmak üzere kayda geçirildi. Bunlar suçluluk kararı değil, basına yansıyan iddialar ve soruşturma adımlarıdır.
Vakalar ve politika değişiklikleri nasıl birikti?
Eğitim Bakanlığı verilerine göre yacha bağlantılı şiddet incelemeleri 2024 eğitim-öğretim yılında 107, 2025’te 223 ve 2026’nın ilk yarısında 160 vakayı kapsadı. 107’den 223’e çıkış, 116 vaka veya yaklaşık yüzde 108 artış anlamına geliyor. Bu üç sayının toplamı 490.
Raporlarda son döneme ilişkin tanımlar ufak farklılıklar gösteriyor. Disiplin incelemesi çoğunlukla Mart-Ağustos 2026 dönemini kapsarken özetlerden birinde Ocak-Ağustos dönemi belirtiliyor. Son dönemdeki 160 vaka, ilk yarı vakaları olarak da tanımlanıyor. Raporlama dönemleri karşılaştırılırken bu tanımlar birbirinin yerine kullanılmamalı.
Başlıca gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:
- 2019: Okul şiddetini önleme yasasında yapılan değişiklikle vakaların incelenmesinden sorumlu yapı değişti.
- 2020: İncelemeler tek tek okullardan alınarak ilçe eğitim ofislerine bağlı komitelere devredildi.
- Şubat 2024: Okul zorbalığını soruşturmak üzere özel bir görevli sistemi başlatıldı.
- 2025 eğitim-öğretim yılı: 147 üniversite, okul zorbalığı kayıtlarını kabul sürecinde değerlendirmeye gönüllü olarak başladı.
- Nisan 2026: Sokcho Polis Merkezi Kadın ve Gençlik Birimi, yacha’yı önleme materyalleri hazırladı.
- Ağustos 2026: Eğitim Bakanlığı ve Ulusal Polis Teşkilatı, yacha kavgalarına ilişkin uyarı yayımladı.
- 12 Ekim 2026: Han, bakanlığın vaka ve disiplin verilerine ilişkin incelemesini açıkladı.
Bu kronoloji, son kaygıların soruşturma, üniversiteye kabul ve önleme alanlarında zaten değişim geçiren bir sistem içinde ortaya çıktığını gösteriyor. Veriler, bu değişikliklerden hangisinin disiplin kararlarını etkilediğini ortaya koymuyor.
Genel anket farklı bir tablo ortaya koyuyor
2026 yılının ilk tur ulusal okul şiddeti anketinde ankete katılan öğrencilerin yüzde 2,9’u okul şiddetine maruz kaldığını bildirdi. Bu oran 2025’teki yüzde 2,5’ten yüksek ve anketin 2013’te kapsam dahilindeki tüm öğrencileri içermeye başlamasından bu yana bildirilen en yüksek düzey.
Anket, 4. sınıftan 12. sınıfa kadar yaklaşık 3,9 milyon öğrenciyi kapsadı. Nisan ayında başlayan dört haftalık dönemde yaklaşık 3,19 milyon öğrenci ankete katıldı; yanıt oranı yüzde 81,9 oldu. Mağduriyet oranı ilkokul öğrencilerinde yüzde 5,7 ile en yüksek düzeydeydi. Bu oran ortaokul öğrencilerinde yüzde 2,3, lise öğrencilerinde yüzde 0,8 oldu.
Bildirilen şiddet türleri arasında sözlü taciz yüzde 37,8, grup zorbalığı yüzde 17,1, fiziksel şiddet yüzde 15,7 ve siber şiddet yüzde 7’lik paya sahipti. Bu sonuçlar okul şiddetini genel olarak ele alıyor. Yeni şiddet biçimlerine odaklanan ve fiziksel saldırıların ağırlıkta olduğu 490 komite vakasıyla doğrudan karşılaştırılamaz.
Başkalarına zorbalık yaptığını kabul edenlerin oranı, 2025’e göre 0,3 puan düşerek yüzde 0,8 oldu. Şiddet uygulama gerekçeleri arasında şaka yapmak veya belirli bir neden olmadan hareket etmek yüzde 30,6 ile ilk sırada yer aldı. Aynı davranışa ilişkin farklı algılar, zarar gördüğünü bildiren öğrenciler ile zarara yol açtığını kabul edenler arasındaki farkı açıklamaya yardımcı olabilir.
Anketi inceleyen Ulusal Gençlik Politikası Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Seong Yun-sook, artışı kısmen yüz yüze ilişki kurma fırsatlarının azalmasına ve öğrenciler ile ebeveynlerin zorbalığa karşı duyarlılığının artmasına bağladı. Bu yorum, bildirilen şiddetteki her artışın farkındalık değişikliğiyle açıklanabileceği anlamına gelmiyor.
Mağdurlar neden sessiz kalabiliyor?
Bazı yacha kavgalarına eşlik eden bildirmeme koşulu, çatışmanın ötesinde baskı yaratıyor. Bir mağdur, sözde katılmayı kabul ettikten sonra yardım isterse sadakatsizlikle suçlanmaktan korkabilir. Görüntülerin kaydedilmesi de utanç veya yıldırma kaynağı olabilir.
Ayrı bildirim verilerine göre zorbalığı açıklamamanın en yaygın nedeni, durumu daha kötü hâle getirme korkusu; bu gerekçe yüzde 24,6 oranında belirtildi. Lise öğrencilerinin yüzde 20,8’i bildirimde bulunmanın işe yaramayacağını düşündüğünü söylerken ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin genelinde bu oran yüzde 13,8 oldu. 117 bildirim merkezi veya okul polisleri gibi resmî kanalların her birini kullananların oranı ise yalnızca yaklaşık yüzde 2’de kaldı.
Bu veriler, yalnızca incelenen 490 vakadaki mağdurları değil, daha genel bildirim davranışlarını yansıtıyor. Yine de disiplin istatistiklerinin pratik sınırını gösteriyor: öğrencilerin hiç açıklamadığı olaylar incelenen vakalara yansımıyor.
Öğretmenlerin bildirdiği olaylar da teneffüslerde yüzde 29,8, öğle yemeği sırasında ise yüzde 21,2 ile yoğunlaştı. Bu dönemler birlikte toplamın yüzde 51’ini oluşturdu. Dolayısıyla önleme çalışmaları, öğrencilerin yakın gözetim olmadan bir araya gelme fırsatının arttığı ders saatleri dışındaki koşullara da bağlı.
Çevrimiçi ilgi, izleyici kitlesini okulun çok ötesine taşıyabiliyor. Yacha içeriklerinde uzmanlaşan bir kanalın yaklaşık 500 bin abonesi olduğu bildirildi. Mavi Ağaç Vakfı danışmanlık birimi başkanı Kim Seok-min, eğitim ofisleri, okul polisleri ve sosyal hizmet uzmanlarının katılımıyla mağdurlar korunurken platformlar ve ilgili kuruluşların ortak izleme yapması çağrısında bulundu.
Üniversiteye kabuldeki sonuçlar hukuki anlaşmazlıkları artırıyor
Zorbalıkla ilgili bulgular üniversiteye erişimi etkileyebildiği için okul kayıtları artık daha fazla önem taşıyor. Eğitim Bakanlığının Nisan 2023’te önlemleri açıklamasının ardından 147 üniversite, 2025 eğitim-öğretim yılından itibaren zorbalık kayıtlarını kabul değerlendirmelerine gönüllü olarak dahil etti. Bakanlığın açıkladığı politika uyarınca tüm üniversitelerin 2026 eğitim-öğretim yılından itibaren bu kayıtları bütün kabul türlerinde dikkate alması gerekiyor.
Sonuçların ağırlaşması, bulgulara itiraz etme veya disiplin düzeyini düşürme baskısını artırdı. Basına yansıyan haberlerde, vakayı ortak kusur gibi göstermek ya da ilk bildirimde bulunan öğrenci üzerinde baskı kurmak amacıyla misilleme şikâyetlerinde bulunulduğu anlatılıyor. Bu tür anlaşmazlıklar, gerçekten karşılıklı yaşanan çatışmalarla rıza gibi gösterilen zorlamayı birbirinden ayırmayı güçleştiriyor.
Sugar Square Law & Advisors bürosunda avukat olan Kim Ju-hyeon, üniversiteye kabuldeki daha ağır sonuçlarla artan anlaşmazlıklar arasında bağlantı kurdu.
Üniversite kabul görevlileri açısından okul zorbalığıyla bağlantılı küçük disiplin cezaları bile kabul kararlarında önemli bir etkene dönüşebilir.
Seul İdare Mahkemesinde açılan okul zorbalığı davaları 2022’de 51 iken, mahkemeyle ilgili haberlerde bir önceki yıl olarak belirtilen dönemde 134’e yükseldi. Bu, 83 dava veya yaklaşık yüzde 163 artış demek. Özel dairelerin sayısı Şubat ayında ikiden dörde çıkarıldı. Haberde bu son tarihler için kesin bir yıl belirtilmiyor.
Şubat 2024’te uygulamaya konan soruşturmacı sistemi, ilçe eğitim ofislerinin görevlendirdiği emekli öğretmenler veya polislerden oluşuyor. Soruşturmacıların vaka başına 100 bin ila 200 bin won aldığı bildiriliyor. Sistem öğretmenlerin idari iş yükünü azaltmak amacıyla oluşturuldu; ancak eleştirenler, öğretmenleri sürecin dışında bırakmanın sınıf içi ilişkiler hakkındaki bilgiyi ortadan kaldırabileceğini savunuyor.
Kore Öğretmenler ve Eğitim Çalışanları Sendikası’ndan Hyun Kyung-hui, öğretmenlerin müdahale yetkisinin geri verilmesi çağrısında bulundu. Gyeongin Ulusal Eğitim Üniversitesinden Profesör Park Ju-hyung ise kasıtlı suistimal veya ağır ihmal durumları dışında, vakaları soruşturan ya da arabuluculuk yapan öğretmenlere yasal koruma sağlanmasını önerdi. Seul ayrıca küçük vakalarda konuşma ve arabuluculuğa odaklanan, daha küçük ilkokul öğrencilerine yönelik bir ilişkileri onarma ve değerlendirme programı başlattı.
Yetkililerden hangi değişiklikler isteniyor?
Han’ın önerdiği önlemler, kavgalara katılan öğrencilere daha ağır ceza verilmesinin ötesine uzanıyor. Komitelerin rıza iddiasının arkasına gizlenen zorlamayı tespit edebilmesi için kavgayı ayarlayanları, izleyenleri, görüntüleyenleri ve kayıtları dağıtanları kapsayan daha ayrıntılı inceleme yönergeleri istedi.
Han ayrıca görüntülerin yayılmasını engelleyecek tedbirler, mağdurların korunması ve iyileşme süreçlerinin güçlendirilmesi ve bu şiddet biçimlerine uygun eğitim ve davranış düzeltme programları talep etti. İstenen değişiklikler hem ilk saldırıyı hem de şiddetin sürmesine yol açan kişileri veya çevrimiçi faaliyetleri hedefliyor.
Ulusal Polis Teşkilatı, okul polisleri aracılığıyla önleme eğitimi vermeyi planlıyor. Eğitim Bakanlığı, okul şiddeti videoları çevrimiçi yayıldığında hızlı müdahale süreçlerini iyileştirmek için Kore Medya ve İletişim Komisyonuyla birlikte çalışacağını açıkladı. Youngsan Üniversitesi profesörü Lee Hyo-min de yalnızca ceza uyarılarına bel bağlamak yerine, koordineli önleme ve yeniden mağdur edilmeye karşı koruma çağrısında bulundu.
Han’ın önerdiği yönergeler için herhangi bir uygulama takvimi, ülke çapında tamamlanmış bir video müdahale prosedürü veya planlanmış parlamento oylaması belirtilmedi. Veriler, tekrar suç işleme durumunu, mağdurların tedavi süresini veya yayılan görüntülerin ne sıklıkla kaldırıldığını da göstermiyor.
Kanıtların desteklediği sonuç sınırlı ama açık: bakım tedbirleri arttı, incelenen vakalar içinde siber şiddet yaygınlaştı ve failler başına daha ağır disiplin tedbirleri azaldı. Bunun nedenini belirlemek için, görünürdeki rızalarının baskıyı gizlemiş olabileceği öğrencileri korurken münferit kararların daha yakından incelenmesi gerekiyor.
Önemli Noktalar
- Komiteler, 684 mağdurun ve fail olarak belirlenen 1.232 öğrencinin yer aldığı, okul şiddetinin yeni biçimlerine ilişkin 490 vakayı inceledi.
- En düşük üç disiplin düzeyi tedbirlerin yüzde 77,7’sini oluşturdu; vakaların yüzde 77,7’sini değil.
- En az 794 öğrenci, dördüncü düzey veya üzerindeki bir tedbir almadı.
- Tedavi veya iyileşme tedbirleri, her 100 mağdur başına 10,8’den 19,3’e yükseldi.
- Uzaklaştırma veya daha ağır tedbirler, failler başına 100 öğrenci üzerinden 20,6’dan 12,6’ya geriledi.
- Ulusal ankette bildirilen mağduriyet oranı yüzde 2,9 oldu; bu, 2013’ten bu yana görülen en yüksek oran.
- Han, mağdurlara yönelik desteğin güçlendirilmesinin yanı sıra kavgayı ayarlayanları, izleyenleri, görüntü çekmeyi ve dağıtmayı ele alan yönergeler istedi.






