Gıda fiyatları enflasyonu RBI'nin üst sınırına yaklaştırdı
Hindistan'da perakende enflasyonu Eylül 2026'da yüzde 5,54'e yükselirken gıda enflasyonu yüzde 7,74'e ulaştı; soğan fiyatları bir yıl öncesine göre iki kattan fazla arttı. İstatistik ve Program Uygulama Bakanlığının 12 Ekim'de açıkladığı geçici veriler, ülkedeki enflasyonun Hindistan Merkez Bankasının (RBI) yüzde 6'lık üst tolerans sınırının yalnızca 0,46 puan altında kaldığını gösterdi.
İçindekiler
- Gıda fiyatları enflasyonu RBI'nin üst sınırına yaklaştırdı
- Fiyatlar yalnızca geçen yıla kıyasla değil, eylül ayında da arttı
- Gıda sepetindeki keskin ayrışmada soğan başı çekti
- Kırsal kesimdeki hanehalkları daha büyük artışla karşı karşıya
- Büyük eyaletler arasında Tamil Nadu ilk sırada
- Nakliye, restoranlar ve değerli metaller baskıyı artırıyor
- Hava koşulları ve ithalat maliyetleri görünümü zorlaştırıyor
- RBI daha sıkı para politikasına yöneldi
- Yeni TÜFE serisi karşılaştırmalarda dikkat gerektiriyor
- Sıradaki sınavlar hasat ürünlerinin piyasaya ulaşması ve ekim verileri
- Öne Çıkanlar
Ağustos ayındaki revize edilmiş yüzde 4,83'lük orandan yaşanan artış, 2026 boyunca süren istikrarlı yükselişi devam ettirdi. Ocak ayında yüzde 2,74 olan enflasyon o tarihten bu yana her ay arttı ve üst üste dört aydır RBI'nin yüzde 4'lük hedefini aştı. Eylül verisi, ağustos ayına göre 0,71 puan, başka bir deyişle 71 baz puan daha yüksekti.
Fiyat baskısı bölgelere göre farklılık gösterdi. Kırsal enflasyon yüzde 6,08'e ulaşırken kentsel bölgelerde yüzde 4,88 oldu. Nüfusu 5 milyonu aşan eyaletler arasında en yüksek oranlar, genel enflasyonda yüzde 6,81 ve gıda enflasyonunda yüzde 10,62 ile Tamil Nadu'da kaydedildi.
Açıklama, RBI'nin 7 Ekim'de politika faizi olan repo faizini 25 baz puan artırarak yüzde 5,50'ye çıkarma kararının ardından geldi. Gıda arzındaki sıkıntılar, pahalı petrol ve rupinin değer kaybetmesi, fiyat baskılarını kontrol altına almak için yapılan bu artışın hanehalkları ve borçlanma üzerindeki yükü artırmadan yeterli olup olmayacağını şimdi sınayacak.
Fiyatlar yalnızca geçen yıla kıyasla değil, eylül ayında da arttı
Birleşik Tüketici Fiyat Endeksi, ağustostaki 108,74'ten eylülde 109,49'a yükselerek ay içinde yaklaşık yüzde 0,69 arttı. Bu önemli; çünkü manşet enflasyon oranı fiyatları bir önceki ayla değil, bir yıl önceki aynı ayla karşılaştırıyor.
Düşük bir karşılaştırma seviyesi, fiyatlarda yeni ve büyük bir artış olmasa bile yıllık enflasyonun yükselmesine yol açabilir. Bu durum baz etkisi olarak bilinir. Endeksin eylülde kendisinin de yükselmesi, kötüleşmenin yalnızca 2025'te fiyatların olağan dışı biçimde düşük seyretmesinden kaynaklanan istatistiksel bir sonuç olmadığını gösteriyor.
Anand Rathi Group baş ekonomisti Sujan Hajra, son ivmelenmenin tümüyle baz etkisine bağlanamayacağının göstergesi olarak gıda fiyatlarının aylık artışına dikkat çekti. Yıllık gıda enflasyonu ağustostaki yüzde 5,97'den eylülde yüzde 7,74'e çıkarak 1,77 puan yükseldi.
Manşet enflasyon iki anketin tahminleri arasında kaldı. 5-7 Ekim'de 41 ekonomistle yapılan ankette tahminler yüzde 4,90 ile yüzde 5,90 arasında değişirken ortalama beklenti yüzde 5,40 oldu. 19 ekonomistin katıldığı ayrı bir ankette ise yüzde 5,6 tahmin edildi. Buna göre eylül verisi ilk tahmini 0,14 puan aşarken ikinci tahminin biraz altında kaldı.
Gıda sepetindeki keskin ayrışmada soğan başı çekti
Soğan enflasyonu ağustostaki yüzde 48,78'den yüzde 108,09'a sıçradı. Eylül verisi, soğan fiyatlarının bir yıl önceki seviyesinin biraz üzerinde iki katına çıktığı anlamına geliyor. Fiyatların ağustos ile eylül arasında ikiye katlandığı anlamına gelmiyor; bu ayrım tüm yıllık ürün enflasyonu verileri için geçerli.
Sarımsak enflasyonu yüzde 43,60'tan yüzde 54,62'ye, limon enflasyonu ise yüzde 15,15'ten yüzde 36,41'e yükseldi. Zencefil enflasyonu yüzde 73,82'den yüzde 62,85'e geriledi; buna rağmen Eylül 2025'e kıyasla kayda değer bir artış anlamına geliyordu.
Bazı sebzeler bir yıl öncesine göre daha ucuz kaldı. Patates fiyatları yüzde 11,50, domates fiyatları yüzde 8,62 geriledi; bamya ve Hindistan cevizi fiyatları da sırasıyla yüzde 4,48 ve yüzde 3,99 düştü. Bu düşüşler gıda enflasyonunun hızlanmasını önleyemedi.
Domates, düşen fiyatlı bir ürün grubunun yıllık enflasyon oranındaki yükseliş baskısını nasıl artırabileceğini de gösteriyor. Domates fiyatlarındaki yıllık düşüş ağustosta yüzde 31,09 iken eylülde yüzde 8,62'ye indi. Patateste deflasyon yüzde 13,15'ten yüzde 11,50'ye geriledi. Fiyatlar geçen yılın seviyesinin altında kalmayı sürdürdü, ancak yıllık karşılaştırmanın gösterdiği rahatlama azaldı.
Bank of Baroda baş ekonomisti Madan Sabnavis, gıda fiyatlarındaki baskının büyük bölümünü yeni ürün sezonu öncesinde stokların azalmasına bağladı. Şöyle konuştu:
Şu aşamada yüksek enflasyon, yeni sezona yaklaşırken önceki dönemden kalan stokların tükenmesinden kaynaklanıyor. Bu nedenle ürünlerin piyasaya ulaşması önemli,
Sabnavis'in değerlendirmesi, gelecek enflasyon verilerinde yeni hasadın zamanlamasını ve miktarını belirleyici bir unsur haline getiriyor. Veriler fiyat artışlarını ortaya koyuyor, ancak bunların ne kadarının hava koşullarındaki zarardan, stokların tükenmesinden ya da nakliye maliyetlerinden kaynaklandığını ölçmüyor.
Kırsal kesimdeki hanehalkları daha büyük artışla karşı karşıya
Kırsal kesimde manşet enflasyon ağustostaki yüzde 5,24'ten eylülde yüzde 6,08'e yükselerek 0,84 puan arttı. Kentsel enflasyon ise yüzde 4,31'den yüzde 4,88'e çıkarak 0,57 puan yükseldi. İki bölge arasındaki fark 0,93 puandan 1,20 puana genişledi.
Gıda verilerinde de benzer bir ayrışma görülüyor. Kırsal gıda enflasyonu yüzde 6,17'den yüzde 8,06'ya, kentsel gıda enflasyonu ise yüzde 5,64'ten yüzde 7,18'e çıktı. Böylece eylülde kırsal gıda enflasyonu kentsel oranın 0,88 puan üzerine çıktı; ağustosta fark 0,53 puandı.
Daha geniş kapsamlı gıda ve içecekler grubunda enflasyon yüzde 7,36 olurken kırsal ve kentsel oranlar sırasıyla yüzde 7,71 ve yüzde 6,75 olarak kaydedildi. Bu grup, Tüketici Gıda Fiyat Endeksi'nden farklı bir ölçümdür; dolayısıyla verileri ülkedeki yüzde 7,74'lük gıda enflasyonuyla birbirinin yerine kullanmamak gerekir.
Kırsal enflasyonun yüzde 6'yı aşması, ülke genelindeki enflasyon ölçümünün RBI'nin üst sınırını geçtiği anlamına gelmiyor. Birleşik ulusal oran yüzde 5,54'te kaldı. Ancak bu durum, farklı bölgelerde yaşayan hanehalklarının fiyat artışlarıyla kayda değer ölçüde farklı oranlarda karşılaştığını gösteriyor.
Büyük eyaletler arasında Tamil Nadu ilk sırada
Nüfusu 5 milyonu aşan eyaletler arasında en yüksek manşet enflasyon yüzde 6,81 ile Tamil Nadu'da kaydedildi. Odisha yüzde 6,70, Madhya Pradesh yüzde 6,68, Telangana yüzde 6,64 ve Andhra Pradesh yüzde 6,29 ile onu izledi. Bu oranların tümü ülke genelindeki verinin üzerindeydi.
Tamil Nadu'da yüzde 10,62 olan gıda enflasyonu, ülke genelindeki gıda enflasyonundan 2,88 puan daha yüksekti. Andhra Pradesh, Odisha, Karnataka ve Maharashtra da gıda enflasyonunun en yüksek olduğu beş eyalet arasında yer aldı; ancak bu eyaletlerin bireysel gıda enflasyonu oranları belirtilmedi.
Diğer büyük eyaletlerdeki manşet enflasyon oranları Uttar Pradesh'te yüzde 6,08, Karnataka'da yüzde 5,86, Rajasthan'da yüzde 5,71 ve Maharashtra'da yüzde 5,18 oldu. Tamil Nadu'nun manşet enflasyon oranı Maharashtra'nın 1,63 puan üzerindeydi. Bu, tek bir ulusal verinin bölgesel farklılıkları ne ölçüde gizleyebildiğini gösteriyor.
Sıralamaları değerlendirirken nüfus eşiğini dikkate almak gerekiyor. Karşılaştırma, tüm eyaletler ve Birlik Bölgelerinin eksiksiz bir sıralamasını değil, daha büyük eyaletler arasındaki en yüksek oranları gösteriyor. Veriler ayrıca tek başına her eyaletin sıralamadaki yerinin nedenini ortaya koymuyor.
Nakliye, restoranlar ve değerli metaller baskıyı artırıyor
Enflasyon sebzelerle sınırlı kalmadı. Restoran ve konaklama hizmetlerinde enflasyon ağustostaki yüzde 8,38'den yüzde 9,36'ya yükseldi. Ulaştırma enflasyonu yüzde 4,60'tan yüzde 5,01'e çıktı. Ulaştırma grubunda yük taşımacılığı hizmetlerinde enflasyon yüzde 14,73, kişisel ulaşımda ise yüzde 7,46 oldu.
Yiyeceklerin ve diğer malların pazarlara ulaştırılması gerektiğinden nakliye maliyetleri, ulaştırma kategorisinin ötesinde de önem taşıyor. Nakliye ve dağıtım giderlerindeki artışlar perakende fiyatlarını etkileyebilir; ancak eylül verileri gıda fiyatlarındaki artışın ne kadarının bu kanaldan kaynaklandığını hesaplamıyor.
Kişisel bakım, sosyal koruma ve çeşitli mal ve hizmetler grubu, 12 ana grup arasında yüzde 13,75 ile en yüksek enflasyonu kaydetti. Buna rağmen oran ağustostaki yüzde 15,17'den geriledi. Gümüş takı enflasyonu da yüzde 106,81'den yüzde 87,80'e indi, ancak olağanüstü yüksek seviyesini korudu.
Diğer kategorilerdeki artışlar daha sınırlı kaldı. Eğitim hizmetleri enflasyonu yüzde 3,94, giyim ve ayakkabıda yüzde 3,93, mobilya ve ev eşyalarında yüzde 3,11, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,74 oldu. Bilgi ve iletişimde yüzde 2,44, eğlence, spor ve kültürde yüzde 2,16, sağlıkta yüzde 1,40 artış kaydedildi. Betel yaprağı, tütün ve sarhoş edici maddelerde oran yüzde 4,80 oldu.
ICRA, gıda ve yakıtı hariç tutarak daha az oynak fiyat baskılarını değerlendirmeye yardımcı olan çekirdek enflasyonu, ağustostaki yüzde 4,16'ya kıyasla yüzde 4,6 olarak tahmin etti. Bu, derecelendirme kuruluşunun tahminiydi ve bakanlığın açıkladığı manşet TÜFE verisinden farklıydı. RBI, Mart 2027'de sona eren mali yıl için ortalama çekirdek enflasyonu yüzde 4,4 olarak öngördü.
Hava koşulları ve ithalat maliyetleri görünümü zorlaştırıyor
Enflasyondaki yükseliş, güneybatı muson yağışlarının yetersiz kaldığı ve El Niño koşullarının etkili olduğu bir döneme denk geliyor. Bu durum ürün verimi ve barajlardaki su miktarına ilişkin endişeleri artırıyor. Hindistan Meteoroloji Dairesinin verilerine göre haziran-eylül dönemindeki yağışlar son on yıldan uzun sürenin en düşük seviyesinde kaldı; 2001'den bu yana dördüncü, 1901'den bu yana ise on üçüncü en kurak dönem oldu.
Maharashtra, Andhra Pradesh, Punjab ve Haryana'nın bazı bölgelerinde şiddetli kuraklık koşulları bildirildi. Barajlardaki su seviyesinin düşük olması, muson yağmurlarının ardından gelen rabi hasadı açısından da risk yaratıyor. Yeni kharif ürünlerinin piyasaya ulaşması acil bazı arz sıkıntılarını hafifletebilir, ancak su kaynaklarının yetersizliği tarımdaki belirsizliği uzatabilir.
Enerji maliyetleri ayrı bir baskı unsuru oluşturuyor. ABD ile İran arasındaki çatışma ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen sevkiyatlara yönelik riskler nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde kaldı. Bazı haberlerde Brent petrolün 103 doları aştığı ve ekim ayında yüzde 12 ila yüzde 14 yükseldiği bildirildi.
Hindistan'ın ithal petrole yüksek ölçüde bağımlı olması, hem uluslararası fiyatı hem de döviz kurunu önemli kılıyor. Rupi dolar karşısında yaklaşık yüzde 7 değer kaybederek dolar üzerinden fiyatlanan alımların yurt içi maliyetini artırdı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, etkisi akaryakıtın perakende fiyatlarına tam olarak yansımadan da nakliye ve üretim maliyetlerini etkileyebilir.
RBI, güçlü tahıl stoklarının ve hükümet önlemlerinin hava koşullarından kaynaklanan baskıyı kısmen hafifletebileceğini belirtti. Bu rahatlamanın boyutu henüz net değil. Pahalı enerji ve düşük yağışlar ise faiz artışının doğrudan çözemeyeceği ayrı riskler olmaya devam ediyor.
RBI daha sıkı para politikasına yöneldi
7 Ekim'deki artışla repo faizi yüzde 5,25'ten yüzde 5,50'ye çıktı. Bu, Şubat 2023'ten bu yana yapılan ilk faiz artışı oldu. Repo faizi, RBI'nin bankalara uyguladığı gösterge borç verme faizidir. Faiz değişiklikleri, değişken faizli krediler de dahil olmak üzere borçlanma maliyetlerini etkileyebilir; ancak bunun ne zaman gerçekleşeceği her kredinin koşullarına bağlıdır.
Merkez bankası, 2025'te toplam 125 baz puanlık faiz indirimine gitmesinin ve faizi dört toplantı boyunca yüzde 5,25'te tutmasının ardından ölçülü sıkılaştırma yönünde bir politika benimsedi. Başkan Sanjay Malhotra, bir sonraki adımın faiz artırımı veya mevcut seviyede bekleme olabileceğini, yakın vadede faiz indirimlerinin gündemde olmadığını belirtti.
RBI, Mart 2027'de sona erecek mali yıl için enflasyon tahminini yüzde 5,0'ten yüzde 5,2'ye yükseltti. Tahminler eylül çeyreği için yüzde 4,9, aralık çeyreği için yüzde 6,0 ve mart çeyreği için yüzde 5,7 olarak açıklandı. Enflasyonun izleyen mali yılın ilk çeyreğinde yüzde 5,6 olması bekleniyor. Malhotra, önümüzdeki üç çeyrekte ortalamanın yüzde 5,8'e yaklaşabileceğini söyledi.
Kotak Mahindra Bank baş ekonomisti Upasna Bhardwaj, önümüzdeki aylarda enflasyonun yüzde 6'yı aşmasını beklediğini ve daha fazla sıkılaştırma öngördüğünü söyledi. Şöyle konuştu:
Jeopolitik risklerin azal maması halinde yukarı yönlü riskler artabileceğinden, repo faizinde ilave 50 baz puanlık artış bekliyoruz,
Diğer tahminler de benzer yöndeydi. Oxford Economics'ten Alexandra Hermann Prasad, aralık ve şubat aylarında 25'er baz puanlık artış beklerken Elara Securities'ten Garima Kapoor, Mart 2027 sonuna kadar iki artış daha yapılacağını öngördü. Bunlar ekonomistlerin tahminleridir, RBI'nin açıkladığı kararlar değildir.
Yeni TÜFE serisi karşılaştırmalarda dikkat gerektiriyor
Eylül verileri, 2012 yılının yerine 2024'ü baz alan yeni TÜFE serisini kullanıyor ve tüketim sepetini 2023-2024 Hanehalkı Tüketim Harcamaları Anketi'ndeki harcama kalıplarına göre güncelliyor. Yeni bir baz yılı referans noktasını değiştirirken farklı alışverişlere verilen ağırlıkları da değiştirebilir.
2024 baz yılına göre yapılan geçmiş TÜFE hesaplamaları, Ekim 2024 enflasyonunu yüzde 6,21 olarak gösteriyor. Buna göre Eylül 2026 verisi o tarihten bu yana görülen en yüksek oran. Bununla birlikte haberlerde son veri farklı biçimlerde, 21, 22 ya da 23 ayın en yüksek seviyesi olarak tanımlanıyor. En doğru ifade, yeniden oluşturulan bu seride Ekim 2024'ten bu yana ve 2026 içinde şimdiye kadarki en yüksek oran olduğudur.
Geçen yılın aynı dönemine ilişkin karşılaştırmalarda da farklılıklar var. Yeniden oluşturulan 2024 bazlı seride Eylül 2025 enflasyonu yüzde 1,41 iken başka bir haberde yüzde 1,54 olarak veriliyor. Kullanılan seri belirtilmeden bu oranlar eşdeğer kabul edilmemeli. Aralık 2024'teki yüzde 8,39'luk gıda enflasyonu eski 2012 bazlı ölçümle hesaplanmıştı; bu nedenle eylül ayındaki yüzde 7,74 ile karşılaştırılırken aynı dikkat gösterilmeli.
Ağustos ayının manşet enflasyonu önce yüzde 4,82, ardından revizyonla yüzde 4,83 olarak açıklandı. Revize edilmiş veri esas alındığında eylül ayındaki artış 71 baz puan oluyor. Yüzde 4,82'yi aktaran haberler önceki veriyi kullanıyor.
Bakanlık, eyaletler ve Birlik Bölgelerindeki 1.407 kentsel pazar ve 1.465 köyden fiyat topladı. Eylül ayında hem kırsal hem de kentsel pazarlarda yanıt oranı yüzde 100 olarak bildirildi. Yanıtların tamamlanmış olmasına rağmen açıklanan veriler geçici niteliğini koruyor.
Sıradaki sınavlar hasat ürünlerinin piyasaya ulaşması ve ekim verileri
India Ratings and Research baş ekonomisti Devendra Pant, olumsuz bir baz etkisinin de katkısıyla ekim enflasyonunun yüzde 6 civarında olmasını bekledi. Brickwork Ratings araştırma müdürü Rajeev Sharan ise önümüzdeki aylarda enflasyonun yüzde 5,5 ila yüzde 6,5 arasında olacağını öngördü; yüksek seyreden gıda fiyatları ile artan faizlerin birleşmesinin hanehalkı bütçelerini ve kredi ödemelerini zorlayabileceği uyarısında bulundu.
Büyüme tahminleri görece güçlü kalmaya devam ediyor. RBI ve Dünya Bankası, Mart 2027'de sona erecek mali yıl için yüzde 7,1 büyüme öngörürken Asya Kalkınma Bankası, eylül ayındaki Asya Kalkınma Görünümü raporunda yüzde 7,0 tahmininde bulundu. Haziran çeyreğinde büyüme yüzde 7,8 oldu. Bu tahminler tüketiciler üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmıyor, ancak RBI'nin görevini ortaya koyuyor: enflasyonu kontrol altına alırken ekonomik faaliyette gereksiz ölçüde sert bir yavaşlamadan kaçınmak.
Yakın vadede takvim şöyle:
- Ocak 2026: Yeni TÜFE serisine göre manşet enflasyon yüzde 2,74 oldu.
- Haziran 2026: Enflasyon yüzde 4,38'e ulaştı; böylece RBI'nin yüzde 4'lük hedefini aşan üst üste dört aylık dönem başladı.
- 7 Ekim: RBI repo faizini yüzde 5,50'ye yükseltti.
- 12 Ekim: Bakanlık, eylül ayı geçici enflasyonunu yüzde 5,54 olarak açıkladı.
- 12 Kasım: Ekim 2026 TÜFE enflasyonu verilerinin açıklanması bekleniyor.
- Aralık: Ekonomistler, bir sonraki para politikası toplantısında daha fazla sıkılaştırmanın değerlendirilmesini bekliyor.
Yeni bir faiz artışı kararı alınmış değil. Bir sonraki açıklama, piyasaya ulaşan yeni ürünlerin rahatlama sağlayıp sağlamadığını, ulaştırma ve hizmet enflasyonunun hızlanmayı sürdürüp sürdürmediğini ve düşük karşılaştırma bazının yıllık oranı ne ölçüde yükselttiğini gösterecek.
Öne Çıkanlar
- Eylül ayında perakende enflasyonu, ağustostaki revize edilmiş yüzde 4,83'ten geçici olarak yüzde 5,54'e yükseldi.
- Gıda enflasyonu yüzde 7,74'e ulaştı; soğan fiyatları bir yıl öncesine göre yüzde 108,09 arttı.
- Kırsal enflasyon yüzde 6,08, kentsel enflasyon ise yüzde 4,88 oldu.
- Nüfusu 5 milyonu aşan eyaletler arasında Tamil Nadu, yüzde 6,81 manşet enflasyon ve yüzde 10,62 gıda enflasyonuyla ilk sırada yer aldı.
- RBI, 7 Ekim'de repo faizini yüzde 5,50'ye yükseltti ve Mart 2027'de sona erecek mali yıl için yıllık enflasyonu yüzde 5,2 olarak öngördü.
- Yeni faiz artışları şimdilik karar değil, tahminlerden ibaret. Ekim enflasyonu verilerinin 12 Kasım'da açıklanması bekleniyor.






