Hanoi, Ekim’deki kararlarla sözleşme ve tren tedarikini ilerletirken 303,5 km’lik metro programını başlattı

12 dakikalık okuma
Hanoi Launches 303.5 km Metro Programme as October Decisions Advance Contracts and Train Supply

Beş hat, 2030 hedefi ve kapsamlı yatırım taahhüdü

Hanoi, toplam uzunluğu yaklaşık 303,5 kilometre, ön yatırım tutarı 1.315,256 trilyon VND olan beş metro hattının inşasına 22 Haziran 2026’da başladı. Programın Noi Bai Uluslararası Havalimanı’nı, Hanoi tren istasyonunu, Ngoc Hoi istasyon kompleksini ve önemli gelişim bölgelerini birbirine bağlaması; kentin de hatları 2030’a kadar büyük ölçüde tamamlaması hedefleniyor.

İçindekiler
  1. Beş hat, 2030 hedefi ve kapsamlı yatırım taahhüdü
  2. Beş hattın güzergâhı
  3. Ayrı hatlardan bağlantılı bir ağa
  4. Projeleri kimler inşa edecek?
  5. Finansman ve avans ödemeleri nasıl denetlenecek?
  6. 200 tren setlik anlaşmayla üretim Vietnam’a taşınıyor
  7. 2030 hedefinin birden fazla anlamı var
  8. Demiryolu ve konut yatırımları aynı kalkınma hamlesinin parçası
  9. Daha kapsamlı planda yanıt bekleyen sorular
  10. Öne Çıkanlar

Yatırım tahmini 1,315256 katrilyon VND’ye karşılık geliyor. 1, 2, 8, 10 ve 14 numaralı hatlar birlikte, başkentin planlanan 979 km’lik kentsel demiryolu ağının yaklaşık yüzde 31’ini oluşturuyor. Toplam uzunlukları, Hanoi’nin 2035’e kadar tamamlamayı hedeflediği yaklaşık 500 km’nin de kabaca yüzde 61’ine denk geliyor. Bu da kentin yakın vadeli demiryolu hedeflerinin ne kadarının bu tek programa bağlı olduğunu gösteriyor.

Başbakan Le Minh Hung, 22 Haziran’daki temel atma törenine katıldı. Hanoi Halk Komitesi Başkanı Vu Dai Thang, programı kentin bugüne kadarki en büyük kentsel demiryolu yatırımı ve tek tek hatlar inşa etmekten başkent genelinde bağlantılı bir ağ geliştirmeye geçiş olarak nitelendirdi.

Ekim ayında yapılan açıklamalarda sözleşmeler, finansman güvenceleri ve trenlerle ilgili önemli ayrıntılar paylaşıldı. 5 Ekim’de kabul edilen bir kararda anahtar teslim inşaat sözleşmeleri için müzakerelere ve avans ödemelerine destek verilirken, 6 Ekim’de Vingroup ile Alstom arasında 200 metro tren setini ve Vietnam’ın üretimde üstleneceği kapsamlı rolü içeren bir anlaşma imzalandı.

Bu açıklamalar, projelerin nasıl hayata geçirileceğine ilişkin tüm soruları yanıtlamıyor. İnşaat konsorsiyumu, bazı güzergâh tanımları ve 2030 hedefinin büyük ölçüde tamamlanma mı yoksa yolcu taşımacılığına başlama mı anlamına geldiği konusunda haberler farklılık gösteriyor. Temel atma töreninden teslimata yaklaşık dört yılda geçmesi beklenen bir program açısından bu ayrımlar önem taşıyor.

Reklam

Beş hattın güzergâhı

Bildirilen yatırım tutarı bakımından en büyük proje, tahmini 389,53 trilyon VND maliyetli ve yaklaşık 81 km uzunluğundaki 1. Hat. Bu bütçe, beş hattın toplam ön yatırım tutarının yaklaşık yüzde 29,6’sına denk geliyor. Hattın temel amacı güney Hanoi’yi Ngoc Hoi, Hanoi tren istasyonu ve kuzeydeki havalimanı koridoruna bağlamak.

Haziran ayında paylaşılan ayrıntılı güzergâh tanımına göre hat, Thuong Tin’den başlayarak Tam Hung, Thuong Phuc, Dan Hoa, demiryolu sanayi parkı, Ngoc Hoi, Hanoi tren istasyonu, Yen Vien ve Thu Lam kentsel gelişim alanı üzerinden Noi Bai’ye uzanıyor. Başka bir haberde güzergâh üzerindeki noktalar arasında Hung Vuong Stadyumu bölgesi ve Gia Lam da sayılıyor. Tanımlarda başlıca ulaşım merkezleri ortak olsa da hizmet verilecek yerlerin listesi birebir aynı değil.

Yaklaşık 56,5 km uzunluğundaki 2. Hat, Noi Bai’ye ikinci bir bağlantı sağlayacak. Hat, güneye uzanan ilçelere ulaşmadan önce Nam Thang Long, Hoan Kiem Gölü çevresi, Tran Hung Dao ve Thuong Dinh’den geçecek. Daha ayrıntılı bir tanımda güney güzergâhı Thuong Tin, Tam Hung, Thuong Phuc ve Dan Hoa üzerinden devam ediyor.

Yaklaşık 91 km uzunluğundaki 8. Hat, beş hattın en uzunu. Hoa Lac’ı, teknoloji geliştirme alanı da dahil olmak üzere, Son Dong, Mai Dich, 3. Çevre Yolu, Linh Nam ve Duong Xa’ya bağlayacak. Güzergâh, batıdaki büyüme bölgelerini sanayi, lojistik ve doğudaki kentsel alanlarla buluşturuyor.

Yaklaşık 43 km uzunluğunda olduğu belirtilen 10. Hat, Dong Anh veya Co Loa’yı Vo Chi Cong, 3. Çevre Yolu, 2,5. Çevre Yolu ve Times City üzerinden kuzeye geri dönen dairesel bir güzergâhla birbirine bağlıyor. Yaklaşık 32 km uzunluğundaki 14. Hat’ın ise Thang Long Köprüsü’nden Hong Ha üzerinden Gia Lam’a uzanacağı belirtiliyor. Başka bir güzergâh tanımında hizmet verilecek noktalar arasında Ciputra, merkezi Hanoi ve Ocean Park da yer alıyor.

Açıklanan beş hat uzunluğunun toplamı 303,5 km. Ancak bu uzunlukların birçoğu yaklaşık değer; farklı yer listeleri de kesin istasyon planı olarak değerlendirilmemeli. Açıklamalarda istasyonların kesin konumları ve aktarma noktalarına ilişkin doğrulanmış düzenlemeler yer almıyor.

Ayrı hatlardan bağlantılı bir ağa

Hanoi’de şu anda Cat Linh-Ha Dong hattı ile Hanoi tren istasyonuna kadar uzatılması planlanan 3. Hattın Nhon-Cau Giay arasındaki yükseltilmiş bölümü hizmet veriyor. Yeni beş hattın, birbirinden bağımsız hizmetler olarak çalışmak yerine, projeler ilerledikçe 3. ve 5. Hatlarla bağlantı kurması amaçlanıyor.

1. ve 2. Hatların havalimanı bağlantıları ile Hanoi tren istasyonu ve Ngoc Hoi’ye erişim, kentsel demiryolunu başkentin başlıca ulaşım merkezlerine yaklaştıracak. 1. Hat’ın metro ağını ulusal demiryolu ve planlanan hızlı tren hizmetlerine bağlaması da hedefleniyor. Bu bağlantılar yolcuların sistemler arasında aktarma yapmasını sağlayabilir ancak işletme düzenlemeleri ve aktarma süreleri açıklanmadı.

Ağın Hoa Lac, Thu Lam, Co Loa, Gia Lam ve Ocean Park gibi gelişim bölgelerine de ulaşması planlanıyor. 10. Hat’ın dairesel güzergâhı, kent merkezinin çevresinde bağlantılar oluşturarak buradaki baskıyı azaltmayı hedeflerken 8. Hat, batı ve doğu ilçeleri arasında önemli bir koridor sağlayacak.

Uygulamadaki fayda, ray uzunluğundan fazlasına bağlı. Açıklanan hedef, bağlantılı bir toplu taşıma sistemi oluşturmak; ancak ücret tarifeleri, sefer sıklıkları, hatların hangi sırayla açılacağı ve yeni hatlarla mevcut hatlar arasında aktarma düzenlemeleri henüz ayrıntılandırılmadı.

Reklam

Projeleri kimler inşa edecek?

Proje sahipliği Hanoi Büyükşehir Demiryolu Yönetim Kuruluna verildi. Haziran ayındaki haberlerde, ikisi de Vingroup bünyesinde bulunan Vinhomes ve VinSpeed konsorsiyumu beş hattın tamamı için mühendislik, tedarik ve inşaat yüklenicisi olarak gösteriliyor. Genellikle EPC kısaltmasıyla anılan bu modelde tasarım, ekipman alımı ve inşaat sorumluluğu tek bir sözleşme yapısı içinde toplanıyor.

Ekim ayındaki haberlerde ise farklı bir konsorsiyondan söz ediliyor. 5 Ekim’de yayımlanan Hanoi Parti Komitesi’nin 30-NQ/TU sayılı kararını aktaran haberlerde, 2030 hedefine ulaşmak için azami kaynak ayırmaya hazır şirketler grubu olarak Vinhomes ve SGC Investment and Construction gösteriliyor. Kararda yüklenici seçimine ilişkin süreçlerin değerlendirilmesi, anlaşmaların müzakere edilmesi ve anahtar teslim sözleşmelerin imzalanması için ek işlemlere destek verildi.

Anahtar teslim sözleşme, sorumlulukların kapsamı sözleşmede belirlenecek şekilde, yüklenicinin kullanıma hazır tamamlanmış bir tesis teslim etmesini genellikle gerektirir. Dolayısıyla ekim ayındaki karar, hazirandaki temel atma duyurusunun tekrarı değil, projelerin teslimine yönelik sözleşme modelini ilgilendiriyor.

Haziran ayında Vinhomes ve VinSpeed’in, ekim ayında ise Vinhomes ve SGC’nin anılması, yayımlanan haberlerde açıklığa kavuşmuş değil. Yüklenici yapısının değişip değişmediği, şirketlerin farklı sorumluluklar üstlenip üstlenmediği veya önceki tanımların eksik olup olmadığı belirtilmiyor. Ekim ayında adı geçen konsorsiyumu kesinleşmiş bir değişiklik olarak nitelendirmek için henüz erken.

2025’te kurulan VinSpeed, Ho Chi Minh kentindeki Ben Thanh-Can Gio demiryolunda ve Hanoi’yi Quang Ninh ile Ha Long bölgesine bağlayan hızlı tren hattında da yer alıyor. Bu projeler, özel şirket gruplarının demiryolu inşaatındaki rolünün genişlediğini gösterirken Hanoi’nin beş metro hattı kamu yatırımı çerçevesinde ilerletiliyor.

Finansman ve avans ödemeleri nasıl denetlenecek?

Öngörülen finansman kaynakları arasında merkezi ve yerel yönetim bütçeleri, uygun koşullu krediler, yerel yönetim tahvilleri ve kentsel demiryolu projeleri için onaylanan diğer mekanizmalar bulunuyor. Uygun koşullu krediler genellikle ticari kredilere kıyasla daha elverişli şartlara sahip. Açıklamalarda, 1.315,256 trilyon VND’lik tahminin ne kadarının her bir finansman kaynağından karşılanacağı belirtilmiyor.

Ekim ayındaki karar, Hanoi’nin 2026 bütçesinden yapılacak ödenekler de dahil olmak üzere avans ödemeleri ve uygulama için finansmana öncelik veriyor. Karar ayrıca mevcut kaynakların, toplam sermaye ihtiyacının ve varsa finansman açığının değerlendirilmesini, gerektiğinde merkezi yönetimden destek istenmesini öngörüyor.

Avans ödemeleri, inşaat aşamalarına bağlı düzenli ödemeler başlamadan önce yüklenicilerin personel seferber etmesine, ekipman sipariş etmesine ve çalışmalara başlamasına olanak sağlayabilir. Karar, bu avanslar için teminat ve geri alma mekanizmalarının yanı sıra paranın üzerinde anlaşmaya varılan amaçlarla kullanılmasını sağlamaya yönelik denetimler de öngörüyor.

Sermaye yönetimi, ödemeler, harcamaların gerçekleştirilmesi ve inşaat kalitesi denetim ve denetim kuruluşlarının incelemesine tabi olacak. Avansların temini, dağıtımı, kullanımı ve geri alınması üzerinde denetim Hanoi Halk Konseyine verilirken Parti denetim ve içişleri birimleri de gözetimle görevlendiriliyor.

Harcama programı, kamu yatırımlarını hızlandırmaya yönelik ulusal çabaların sürdüğü bir dönemde gündeme geliyor. 11 Haziran 2026 itibarıyla Vietnam genelinde kamu yatırım harcamaları 245 trilyon VND’yi, yani 1.000 trilyon VND’yi aşan yıllık planın yüzde 24,2’sini geçmişti. Bunlar ulusal veriler; Hanoi metrosuna yapılan harcamaları göstermiyor. Ancak onaylanan bütçeleri tamamlanmış altyapı projelerine dönüştürme yönündeki daha geniş baskıyı açıklıyor.

Reklam

200 tren setlik anlaşmayla üretim Vietnam’a taşınıyor

Vingroup ile Alstom, 6 Ekim’de Hanoi için 200 metro tren setini kapsayan bir demiryolu araçları sözleşmesi ve Teknoloji Lisans Anlaşması imzaladı. Alstom, ilk 83 setin tasarım ve üretimini Fransa’daki Valenciennes Petite-Foret tesisinde üstlenecek. Vingroup ise Alstom’un sağladığı teknoloji, mühendislik desteği, üretim ekipmanı desteği ve temel bileşenlerle kalan 117 setin üretimini ve montajını Vietnam’da yapacak.

Vietnam’da gerçekleştirilecek üretim toplamın yüzde 58,5’ini, Fransa’daki ilk üretim aşaması ise yüzde 41,5’ini oluşturuyor. Her tren seti beş vagondan oluşuyor; dolayısıyla anlaşma toplam 1.000 vagona karşılık geliyor. Açıklamada bu trenlerin beş yeni hat veya Hanoi’deki diğer metro projeleri arasında nasıl paylaştırılacağı belirtilmiyor.

Trenler, ağırlığı ve raylardaki aşınmayı azaltmak amacıyla alüminyum gövdeyle tasarlanan, yolculara daha fazla alan sunması hedeflenen daha geniş iç mekânlara sahip Metropolis modelleri. Fren sistemleri, disk frenlerle tren yavaşlarken enerjinin bir bölümünü geri kazanan rejeneratif frenlemeyi bir arada kullanıyor.

Planlanan otomasyon standardı, 4. Seviye Otomasyon (GoA4). Bu, trenlerin sürücüsüz çalışabileceği anlamına geliyor. Ancak kontrol merkezlerine, bakım personeline, istasyon işletimine veya acil durum prosedürlerine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmıyor.

Alstom Üst Yöneticisi Martin Sion, ortaklığın hem Hanoi metrosunun genişlemesini hem de yerel demiryolu kapasitesinin gelişmesini desteklediğini söyledi. Fransız teknolojisinin rolüne de dikkat çekti:

Bu anlaşma, Fransız demiryolu teknolojisinin gücünü de ortaya koyuyor ve Alstom’un bölge genelindeki büyük ulaşım projelerinde güvenilir bir ortak olarak konumunu pekiştiriyor

Vingroup Başkan Yardımcısı ve Üst Yöneticisi Nguyen Viet Quang, anlaşmayı grubun kentsel demiryolu, hızlı tren, köprü, liman ve lojistik projelerini içeren altyapı stratejisi kapsamında değerlendirdi. Trenlerle ilgili açıklamada teslimat takvimi, sözleşme bedeli veya ayrıntılı devreye alma programı bulunmuyor.

2030 hedefinin birden fazla anlamı var

Hazirandaki başlangıç, bazı haberlerde hatların 2030’a kadar büyük ölçüde tamamlanması, bazılarında ise o yıl bitirilmesi hedefi olarak aktarılmıştı. Ekim ayındaki kararda daha ileri gidilerek beş hattın tamamlanıp 2030’da işletmeye alınması hedefi kondu. İnşaatın tamamlanmasıyla yolcu taşımacılığının başlaması farklı aşamalar; çünkü testlerin, güvenlik onaylarının ve işletme hazırlıklarının da tamamlanması gerekiyor.

Takvim, Hanoi’nin önceki deneyimleriyle kıyaslandığında iddialı. Cat Linh-Ha Dong hattının tamamlanması on yılı aşkın sürdü; yeni program ise Haziran 2026’daki başlangıçtan itibaren yaklaşık dört yılda beş hattı ve 303,5 km’yi tamamlamayı hedefliyor. Bu kıyaslama yeni takvimin tutturulamayacağını kanıtlamıyor ancak istenen hızlanmanın boyutunu ortaya koyuyor.

Haberlerde, arazi temizliğinin bağımsız projeler olarak yürütülebilmesi dahil özel yasal mekanizmaların yatırım hazırlıklarını hızlandırdığı belirtiliyor. Bir haberde hazırlık süresinin en az yüzde 50 kısaltıldığı öne sürülüyor. Bu iddia hazırlık aşamasıyla ilgili; demiryolunu inşa etmek, test etmek ve hizmete açmak için gereken sürenin azaldığını kanıtlamıyor.

Açıklanan başlıca kilometre taşları şöyle:

  • 13 Mayıs 2026: Hanoi, 2512/QD-UBND sayılı kararla başkent ana planını onayladı.
  • 22 Haziran 2026: Kent, 1, 2, 8, 10 ve 14 numaralı hatlar için eş zamanlı temel atma töreni düzenledi.
  • 5 Ekim 2026: 30-NQ/TU sayılı karar, anahtar teslim sözleşmeler ve avans ödemelerine ilişkin süreçleri destekledi.
  • 6 Ekim 2026: Vingroup ve Alstom, 200 metro tren setini kapsayan anlaşmalar imzaladı.
  • 2030: Büyük ölçüde tamamlanması hedeflenen yıl; ekim ayındaki haberlerde işletmeye alma hedefi de yer aldı.
  • 2035: Hanoi, yaklaşık 500 km’lik kentsel demiryolu hattını tamamlamayı hedefliyor.
  • 2045: Kent, planlanan 979 km’lik kentsel demiryolu ağını tamamlamayı hedefliyor.
Reklam

Demiryolu ve konut yatırımları aynı kalkınma hamlesinin parçası

Hanoi, kentsel demiryolunu tek bir baskın merkez yerine birden fazla büyüme merkezine sahip bir kentin iskeleti olarak tanımlıyor. Bu yaklaşım, yaygın olarak TOD adı verilen toplu taşıma odaklı gelişimi de içeriyor. Bu modelde konutlar, iş yerleri ve hizmetler toplu taşıma istasyonlarının çevresinde konumlandırılıyor. Amaç, kentsel genişlemeyi demiryolunun günlük ulaşım ihtiyacını karşılayabileceği bölgelere yönlendirmek.

Haziran ayındaki etkinlikte üç kiralık konut projesi de başlatıldı. Kamu kaynaklarıyla finanse edilecek iki proje, Yen So semtindeki Phap Van-Tu Hiep’te 1.176, Viet Hung semtinde ise 1.166 daire sağlayacak; toplam sayı 2.342 olacak. Tahmini yatırım tutarları sırasıyla 1,396 trilyon ve 3,563 trilyon VND.

Phap Van-Tu Hiep’teki A2 ve A3 binaları öğrenci yurdundan kiralık konuta dönüştürülüyor ve 2026’da tamamlanmaları bekleniyor. Yeni A4 binasının ise 2027’de kullanıma açılması öngörülüyor. İnşaat yüklenicisi Vinhomes olan Viet Hung projesinin 2026-2028 döneminde tamamlanması planlanıyor.

Ayrı bir proje önerisi olan Him Lam Long Bien’de 11 hektardan fazla alan kullanılarak yaklaşık 6.000 daire inşa edilmesi öngörülüyor. Bunların yaklaşık 4.000’inin uzun dönemli kiralık konut olması, yatırımın da 29 trilyon VND tutması bekleniyor. Kiralık konut bölümünün 2028’in dördüncü çeyreğinde hazır olması hedefleniyor. Açıklamalarda her bir konut projesinin beş yeni hattaki bir istasyona doğrudan erişimi olacağı belirtilmiyor.

Başbakan Le Minh Hung, kiralık konutların işçilere, öğrencilere, kamu çalışanlarına ve uygun fiyatlı konuta ihtiyaç duyan diğer kesimlere hizmet etmesi gerektiğini söyledi. Kullanılmayan kamu arazileri ve binalarının incelenmesini, sonuçların Haziran 2026’da bildirilmesini istedi. Proje verileri henüz kira bedellerini veya ayrıntılı uygunluk koşullarını ortaya koymuyor.

Daha kapsamlı planda yanıt bekleyen sorular

Beş hat, toplam uzunluğu yaklaşık 979 km olan 18 kentsel demiryolu güzergâhını içeren bir planın parçası. Ulusal ve bölgeler arası demiryolları da dahil edildiğinde daha geniş demiryolu sistemi yaklaşık 1.200 km’ye ulaşacak; ancak bu daha büyük rakam Hanoi metro ağının uzunluğu olarak sunulmamalı.

Hanoi, 2035’e kadar yaklaşık 500 km’yi, kalan 479 km’yi ise 2036-2045 döneminde tamamlamayı hedefliyor. Başka bir haberde sonraki yatırım dönemi 2035-2045 olarak aktarılıyor. Fark, aşamalar arasındaki sınırla ilgili; açıklanan nihai ağ uzunluğu ise aynı kalıyor.

Program için atıfta bulunulan yasal çerçeve; 2026 Başkent Yasası, Hanoi ve Ho Chi Minh kentlerinde kentsel demiryolu projelerine yönelik özel mekanizmaları düzenleyen 188/2025/QH15 sayılı Ulusal Meclis kararı ve Hanoi’nin kalkınmasına yönelik özel mekanizmaları düzenleyen 258/2025/QH15 sayılı kararı içeriyor.

Bazı belirleyici ayrıntıların hâlâ netleştirilmesi gerekiyor: nihai sözleşmeler ve yüklenicilerin sorumlulukları, finansman payları, kesinleşmiş istasyonlar, tren teslim tarihleri ve hatların hangi sırayla açılacağı. Hazirandaki başlangıç, ekimdeki sözleşme kararı ve tren anlaşması, projelerin hayata geçirilmesine yönelik ayrı adımlar. Bunların hiçbiri tek başına beş hattın tamamında inşaatın başladığını veya 2030’a kadar yolcu taşımacılığının garanti olduğunu göstermiyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Hanoi, yaklaşık 303,5 km uzunluğundaki beş metro projesini 22 Haziran 2026’da başlattı.
  • Ön yatırım tutarı 1.315,256 trilyon VND; ana teslim hedefi 2030 olarak belirlendi.
  • Güzergâhların havalimanını, başlıca demiryolu merkezlerini ve gelişmekte olan kentsel bölgeleri birbirine bağlaması planlanıyor.
  • Haziran ayındaki haberlerde EPC yüklenicileri Vinhomes ve VinSpeed olarak gösterilirken ekim ayındaki haberlerde önerilen anahtar teslim sözleşmeler için Vinhomes ve SGC’nin adı geçiyor.
  • Ekim ayındaki finansman kararı, avans ödemeleri için teminat, geri alma mekanizmaları ve daha sıkı denetim gerektiriyor.
  • 6 Ekim’de imzalanan ayrı anlaşma, beş vagondan oluşan 200 tren setini kapsıyor; bunların 117’si Vietnam’da üretilecek ve monte edilecek.
  • Beş hat, Hanoi’nin planlanan 979 km’lik kentsel demiryolu ağının yaklaşık yüzde 31’ini oluşturuyor.
  • Açıklamalarda nihai finansman payları, istasyon ayrıntıları, tren teslim tarihleri ve hizmete açılma takvimleri henüz belirlenmedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir