Kayıtlı tüm kuruluşların denetlenmesi için iki ay süre
Tayland, alıkoyma ve saldırı şikâyetlerinin ve Kanchanaburi’deki bir bakımevinin ruhsatının iptal edilmesinin ardından, yaşlılara ve başkalarına bağımlı kişilere bakım veren kayıtlı 1.203 kuruluşun tamamının denetlenmesini emretti. Denetimlerin iki ay içinde tamamlanması ve tesislerin, güvenliğin ve hizmetlerin incelenmesi gerekiyor. Bu kapsamda, işletmecilerin yasal yetkilerini aşarak psikiyatrik tedavi sunup sunmadığı da değerlendirilecek.
İçindekiler
- Kayıtlı tüm kuruluşların denetlenmesi için iki ay süre
- Soruşturmanın genişlemesi
- Kapasite ihlallerinin ardından Kanchanaburi ruhsatı iptal edildi
- Alıkoyma iddiaları ve çelişen sakin sayıları
- Nonthaburi denetiminde ek tesisler ortaya çıktı
- Mevcut kurallar istismara karşı koruma gerektiriyor
- Ruhsatlı bir bakımevinde bile psikiyatrik bakımın sınırları var
- Yaptırımlar suça göre değişiyor
- Kayıtlı kuruluşların toplamı ve denetim süreci açıklığa kavuşmalı
- Öne Çıkanlar
Ülke çapındaki bu adım, Tha Muang ilçesindeki Sothornchai Nursing Home’da ve Nonthaburi’deki bakım tesislerinde yapılan denetimlerin ardından geldi. Yetkililer, Sothornchai’da başvuruda belirtilen 50 yatak yerine 129 yatak bulunduğunu bildirdi. Nonthaburi’deki soruşturmada ise ruhsatsız faaliyet gösteren iki ek bina da incelemeye alındı.
Hükümet sözcü yardımcısı Ploythalay Laksameesaengjan, ülke çapındaki denetim programını 11 Ekim 2026’da açıkladı. Halk Sağlığı Bakanı Pattana Promphat, Sağlık Hizmetlerini Destekleme Dairesine, merkez ofisine ve 12 bölgesel destek merkezinin tamamına il halk sağlığı müdürlükleriyle birlikte çalışma talimatı verdi.
Denetimlerde 2016 tarihli Sağlık İşletmeleri Kuruluşları Yasası ile 2020’de çıkarılan bakanlık standartları uygulanacak. Bu kurallar bina koşullarının ötesine geçiyor: sakinlerin düzenli olarak değerlendirilmesini, istismara karşı korunmalarını, uygun personel bulundurulmasını ve acil durumlarda sevk edilmelerini şart koşuyor. Öncelikli mesele, sunulan bakımın hem bu gerekliliklere hem de her kuruluşun ruhsatına uygun olup olmadığı.
Ruhsat işlemleri ile ceza soruşturmaları ayrı yürütülüyor. Yetkililer Kanchanaburi ve Nonthaburi’de işletme ihlalleri bildirdi; polis ise saldırı ve hukuka aykırı alıkoyma iddialarına ilişkin delil topluyor. Bireysel personel ve işletmecilere yöneltilen iddialar, ceza mahkûmiyeti olarak değerlendirilmemeli.
Soruşturmanın genişlemesi
Süreç, Kanchanaburi’deki bir kuruluşla ilgili şikâyetle başladı; ardından Nonthaburi’deki bağlantılı tesisler denetlendi ve ülke çapında denetim talimatı verildi. Başlıca gelişmeler şöyle:
- 5 Ekim 2026: Eski bir sakin saldırıya uğradığını ve alıkonulduğunu iddia edince Suçları Önleme Dairesi görevlileri Tha Muang’daki bakım merkezini denetledi.
- 6 Ekim: Sağlık ve sosyal yardım yetkilileri Kanchanaburi’deki tesisi, ruhsat koşullarını ve sakinlerin refah durumunu inceledi.
- 7 Ekim: Sağlık Hizmetlerini Destekleme Dairesi, önceki günkü denetimin ardından Kanchanaburi’deki bakımevinin işletme ruhsatını iptal etti.
- 8 Ekim: Yetkililer, Mueang Nonthaburi ilçesindeki Soi Rewadee’de Baan Sermsuk Nursing Home’u ve bağlantılı bakım tesislerini denetledi.
- 11 Ekim: Hükümet, yaşlılara ve başkalarına bağımlı kişilere bakım veren kayıtlı 1.203 kuruluşun tamamının iki ay içinde denetlenmesi talimatının ayrıntılarını açıkladı.
Yetkililer, ülke çapındaki denetim talimatından 7 Ekim’de de söz etmişti. 11 Ekim’deki açıklamada kayıtlı kuruluşların kesin sayısı ve denetimlerin inceleyeceği üç alan belirtildi. Denetimlerin tamamlanması için kesin bir takvim tarihi verilmediğinden, ek bir doğrulama olmadan iki aylık süre sabit bir son tarihe dönüştürülmemeli.
Kapasite ihlallerinin ardından Kanchanaburi ruhsatı iptal edildi
Sağlık Hizmetlerini Destekleme Dairesi Genel Müdürü Dr. Puwadet Surakhot, 6 Ekim’de Sothornchai Nursing Home’u denetledi ve ertesi gün ruhsat iptali bildirimini imzaladı. Yetkililer, standartların altındaki tesis ve bakım koşullarının yanı sıra izinsiz psikiyatrik hizmet, hukuka aykırı alıkoyma ve gerekli ayrıntı ile doğruluktan yoksun tıbbi kayıtlar tespit ettiklerini bildirdi.
Denetimde, başvuruda belirtilen 50 yatağa karşılık 129 yatak bulundu. Bu, 79 ek yatak ya da beyan edilen sayının 2,58 katı anlamına geliyor. Kullanılan alan yaklaşık 4.300 metrekare olarak ölçüldü; beyan edilen alan ise 1.600 metrekareydi. Kullanılan alan, belirtilen alanın yaklaşık 2,69 katı. Bu tutarsızlıklar yalnızca odaların durumuyla değil, işletmenin ölçeği ve yerleşimiyle ilgili.
Puwadet, işletme ve yönetim ruhsatlarının aynı kişiye ait olduğunu ve her ikisi için de işlem yapıldığını söyledi. Ruhsat, Kamu Sektörünü Geliştirme Komisyonu kuralları kapsamında çevrim içi olarak yenilenmişti. Daire her yıl denetim yapıyor olsa da bir sonraki planlı denetimin kasım ayında yapılması öngörülüyordu.
İşletme sahibi polise ruhsatın en son 3 Ağustos’ta yenilendiğini ve merkezin her yıl denetlendiğini söylemişti. Sosyal yardım yetkilileri ise yetkilendirme tarihini 28 Ekim 2021 olarak belirledi. İşletme sahibi, bakımevinin mevcut yerinde yaklaşık 2006’da faaliyete başladığını ve 2021’de yaşlılara ve başkalarına bağımlı kişilere bakım sunmaya geçtiğini söyledi.
Ayrı bir şirket kaydında, Sothonchai Nursing Home Co Ltd’nin 17 Eylül 2024’te 2 milyon baht sermayeyle kurulduğu belirtiliyor. Şirketin bildirdiği son gelir 7,43 milyon baht, net kârı ise 474.102 baht. Bu şirket verileri tüzel kişiliği tanımlıyor; bakım faaliyetinin veya ruhsatının başlangıç tarihleriyle karıştırılmamalı.
Alıkoyma iddiaları ve çelişen sakin sayıları
Kanchanaburi soruşturması, eski bir sakinin oğluyla gelininin kendisini iki yıldan uzun süre istemediği hâlde bakımevine yerleştirdiğini iddia etmesinin ardından başladı. Saldırıya uğradığını, tehdit edildiğini ve zorla ilaç verildiğini öne süren kadın, kız kardeşinden gizlice yardım istediğini söyledi. Akrabalarının işletmesini kontrol etmek istediği yönündeki iddiası da henüz doğrulanmadı.
Polis denetiminden alınan görüntülerde yatak alanlarının çevresinde demir parmaklıklar veya kafesler, dışarıdan asma kilitle kilitlenen odalar, dikenli tel ve tesisin çevresinde güçlendirilmiş çelik çerçeveler görüldü. Soruşturmacılar güvenlik kamerası görüntüleri ve tanık ifadeleri topluyor, personel ve sakinlerle görüşüyor; olası hukuka aykırı alıkoyma ve kötü muamele suçlamalarını değerlendiriyordu.
Raporlarda sakinlerin sayısı ve sınıflandırılması farklılık gösteriyor. Polis denetimi ayrıntılarında, 75’i erkek ve 17’si kadın olmak üzere 92 sakin ile 19 personelden söz edildi. Ayrı sağlık denetimi açıklamalarında ise psikiyatri hastası 92 kişi dâhil yaklaşık 100 kişiden bahsedildi. Daha sonraki bir açıklamada 100’den fazla başka hastadan, bunların 90’dan fazlasının çoğunlukla 18-59 yaş aralığındaki psikiyatri hastaları olduğundan söz edildi. Bir başka açıklamada psikiyatri hastalarının sayısı 90’a yakın olarak verildi.
Bu rakamlar, doğrulanmış tek bir sayım gibi değerlendirilemez. Farklı aşama veya gruplara işaret ediyor olabilirler, ancak bu tutarsızlıkları gideren bir açıklama yapılmadı. Rakamlar, soruşturmanın yalnızca yaşlı bakımını ilgilendirmediğini de gösteriyor: Psikiyatrik hizmet aldığı bildirilen birçok kişi çalışma çağındaki yetişkinlerdi.
İşletme sahibinin oğlu Teerapop Rangsisukanon, kilitli metal yapıları sakinlerin kendilerine veya başkalarına zarar vermesini önlemek için tasarladığını söyledi. Değerlendirme ve tıbbi kayıtların incelenmesindeki eksikliklerin sorumluluğunu üstleneceğini de belirtti. Aralarında aynı aileden üç kişinin de bulunduğu beş sakinin merkezden ayrıldığını bildirdi.
İşletme sahibi, parmaklıklı odaları şiddet eğilimi olduğu düşünülen sakinler için kullandıklarını savundu. Ancak bu açıklama, kısıtlamaların hukuka uygun veya klinik açıdan yerinde olup olmadığı sorusunu yanıtlamıyor. Yetkililer, ruhsat bulunmasını her uygulamanın izinli olduğunun kanıtı saymak yerine kişilerin durumlarını ve tedavi kayıtlarını inceliyordu.
Nonthaburi denetiminde ek tesisler ortaya çıktı
Soi Rewadee 22’de 8 Ekim’de yapılan denetim, Baan Sermsuk Nursing Home’un doktor veya uzman personel olmaksızın 81’den fazla psikiyatri hastasına baktığı yönündeki haberlerin ardından başlatıldı. Ruh sağlığı yetkilileri, il yetkilileri, polis ve diğer kurumların katıldığı denetimi Ruh Sağlığı Dairesi Genel Müdür Yardımcısı Dr. Sirisak Thitidilokrat yönetti.
Sağlık Hizmetlerini Destekleme Merkezi 4 Müdürü Supachai Singho, başlangıçta ruhsatlı tesisin dokuz yatak için izni olduğunu, ön bilgilerin ise kapasitenin 81 olduğunu gösterdiğini söyledi. Yetkililer ruhsatın geçerliliğini, hizmet koşullarını, yatak sayısını ve bağlantılı başka binalar bulunup bulunmadığını inceliyordu.
Denetime ilişkin daha sonraki bir açıklamada üç tesisten söz edildi. Tek katlı ana binada, dokuz yatak iznine rağmen 14 yatak ve bakım alan 11 kişi bulunuyordu. Yetkililer binanın tesis, güvenlik ve hizmet standartlarını karşılamadığını bildirdi.
Bitişikteki üç katlı binada ruhsatlı işletmenin dışında 66 yatak ve 59 psikiyatri hastası bulunduğu belirtildi. Yaklaşık 200 metre uzaktaki müstakil iki katlı evde ise 19 yatak ve 14 psikiyatri hastası vardı. Yetkililer, bu iki ek binanın hiçbirinin sağlık kuruluşu ruhsatına sahip olmadığını söyledi.
Başlangıçtaki 81 kişilik kapasite tahmini, 81’den fazla psikiyatri hastası bulunduğu yönündeki haber ve sonradan açıklanan bina bazındaki rakamlar birbiriyle örtüşmüyor. Daha sonraki açıklamada, iki ruhsatsız binada toplam 73 psikiyatri hastası, ana binada ise 11 kişi olduğu belirtildi. Bu sayıların önceki tahminlerle ilişkisi açıklanmadı.
Sakinler zincirlenme, hareketlerinin kısıtlanması, saldırı ve yetersiz ilaç tedavisi iddialarında bulundu. Bir kişi tesise geldiğinde kısıtlandığını, ancak saldırıya uğramadığını söyledi. 2023’ten beri tesiste yaşadığını belirten bir başka kişi ise dövüldüğünü ve diyabeti kötüleştiğinde ilaç verilmediğini öne sürdü. İlacını ailesinin sağladığını, bakımevinin ise günde üç öğün yemek verdiğini söyledi.
Şikâyetler arasında yiyecekten yoksun bırakılma ve merdiven yanına gizlenmiş kısıtlama araçları olduğu iddiaları da yer aldı. İlk denetim açıklamasında bu iddialar bağımsız olarak doğrulanmadı. Yetkililer daha sonra ruhsat ve standart ihlalleri bildirdi, yasal işlem için delil topladı ve ruhsatın askıya alınması veya iptal edilmesi seçeneklerini değerlendirmeye aldı. Sonuçlanmış bir ceza davasına ilişkin karar açıklanmadı.
Mevcut kurallar istismara karşı koruma gerektiriyor
Yaşlılar Dairesinin yayımladığı bakım kuruluşlarına ilişkin belge, ruhsat bilgilerini, 2016 tarihli yasayı ve 2020 tarihli bakanlık yönetmeliklerini bir araya getiriyor. Belge, düzenlemeye tabi işletmeleri geniş biçimde tanımlıyor; yaşlılara veya sağlık sorunu nedeniyle başkalarına bağımlı kişilere yönelik gündüz faaliyetlerini, günlük yaşam desteğini, konaklamayı, rehabilitasyonu ve destekleyici bakımı kapsıyor.
Tanım, sağlık kuruluşlarına ilişkin mevzuat kapsamındaki tıbbi tesislerde sunulan hizmetleri kapsam dışında bırakıyor. Bu ayrım önemli; çünkü bakım kuruluşu işletme izni, işletmeciye kendiliğinden psikiyatrik tedavi tesisi işletme yetkisi vermiyor.
2020 hizmet standartları, kişinin kuruluşa kabulünde bakım ihtiyaçlarının ve iletişim becerisinin değerlendirilmesini, ardından bu değerlendirmenin üç ayda bir yenilenmesini şart koşuyor. Kurallar ayrıca özel hayatın ve insan onurunun korunmasını; fiziksel, psikolojik, mali ve cinsel istismar dâhil diğer istismar türlerinin önlenmesi için önlem alınmasını gerektiriyor.
İlgili çalışanlar yaşlıların haklarının korunması konusunda eğitim almalı. Uzun süreli konaklama veya gece hizmeti sunan tesislerde, sakinleri gece boyunca izleyecek uygun, etkili ve yeterli sayıda personel bulunmalı. Acil durumlarda sevk sistemi de zorunlu.
Gece bakım ve destekleyici tedavi sunan belirli kategorideki kuruluşların, bir sağlık profesyonelinin tedavi planına göre farklı disiplinlerden uzmanlarla koordinasyon kurması gerekiyor. Kurallar ayrıca her bakım personeli başına en fazla beş kişinin bakım alabileceğini belirtiyor. Bu oran, tüm kuruluş türleri için geçerli genel bir kural değil, söz konusu kategoriye uygulanıyor.
Bu hükümler, denetçilerin temizlik, erişilebilir giriş ve çıkışlar, alarmlar, yangın söndürme ekipmanı, ilk yardım malzemeleri ve sürekli güvenlik önlemlerinin yanı sıra kontrol edebileceği somut ölçütler sunuyor. Bir binada temel ekipmanlar bulunabilir; ancak sakinler değerlendirilmiyor, korunmuyor veya nitelikli personel tarafından bakılmıyorsa hizmet standartları yine de karşılanmamış olur.
Ruhsatlı bir bakımevinde bile psikiyatrik bakımın sınırları var
Kanchanaburi’deki ilk denetim açıklamalarında, yaşlılara veya başkalarına bağımlı kişilere bakım veren kuruluşların, izin verilen yeşil düzeyde sınıflandırılan psikiyatri hastalarına bakabileceği belirtildi. Yetkililer bu düzeyi; ağır ajitasyon, ciddi davranış bozukluğu veya başkalarına zarar verme riski bulunmaması olarak tanımladı. Bu düzeyin üzerindeki hastaların, uygun ruhsata sahip bir tıp veya psikiyatri kuruluşuna sevk edilmesi gerekiyor.
Bu açıklama, psikiyatrik tanısı bulunan her sakinin bakımının kendiliğinden yasak sayılmasından daha kesin bir çerçeve sunuyor. Hukuki açıdan önemli olan kişinin durumu, sunulan hizmetler ve bu hizmetlerin tıbbi yetki veya uzman personel gerektirip gerektirmediği.
Ruh Sağlığı Dairesi Genel Müdürü Dr. Kittisak Aksornwong, davranışlarının kontrol altına alınması gereken saldırgan veya ağır ajitasyon gösteren bazı hastalar için sağlam kapıları ve hastalara zarar vermeyecek iç donanımı bulunan özel izolasyon odalarının gerektiğini söyledi. Yatakların kafes içine alınmasının veya anormal belirti göstermeyen psikiyatri hastalarının kafese konmasının standart tedavi olmadığını ve uygulanamayacağını belirtti.
Sağlık Hizmetlerini Destekleme Dairesi Genel Müdür Yardımcısı Arkhom Praditsuwan da bakımevlerinin uzmanlaşmış tıbbi tesisler olmadığını ve bünyelerinde psikiyatri doktoru ile hemşiresi bulunmadığında ağır belirtileri veya özel kontrol ihtiyacı olan psikiyatri hastalarını kabul etmemeleri gerektiğini söyledi.
Ruh Sağlığı Dairesi, Kanchanaburi’den nakil öncesinde kişilerin her birini değerlendirmeyi planladı. Nonthaburi’de işletmecilere yakınlarıyla iletişime geçmeleri talimatı verildi. Yakınlarına ulaşılamayan kişilere uygun bakım ayarlanmasına Ruh Sağlığı Dairesi, Sosyal Kalkınma ve İnsan Güvenliği Bakanlığı ve il sağlık yetkilileri yardımcı olacaktı. Nakledilen kişi sayısına ilişkin kesin rakam açıklanmadı.
Yaptırımlar suça göre değişiyor
Hükümet, 2016 tarihli Sağlık İşletmeleri Kuruluşları Yasası kapsamında altı aya kadar hapis, 50.000 bahta kadar para cezası veya her iki cezanın birden uygulanabileceği uyarısında bulundu. Resmî belgede bu yaptırım, 12. maddenin ihlali için 42. maddede belirtiliyor. Bu nedenle bakım standartlarına ilişkin her ihlalin aynı cezayı gerektirdiği varsayılmamalı.
Ruhsatsız bir tıbbi tesis olarak psikiyatrik tedavi sunmanın, 1998 tarihli sağlık kuruluşları mevzuatı kapsamında ayrı bir cezası bulunabilir: beş yıla kadar hapis, 100.000 bahta kadar para cezası veya her iki cezanın birden uygulanması. İngilizce kaynaklar bu yasayı “Medical Facilities Act” veya “Sanatorium Act” olarak adlandırıyor; Tayca kaynaklar ise aynı 1998 tarihli yasaya atıfta bulunuyor.
Bunlar uygulanmış cezalar değil, azami cezalardır. Ruhsat iptali, düzeltme talimatları ve faaliyetin askıya alınması idari tedbirlerdir. Saldırı veya hukuka aykırı alıkoyma iddiaları ayrı bir soruşturma ve ceza davası açılıp açılmayacağına ilişkin kararlar gerektiriyor.
Kayıtlı kuruluşların toplamı ve denetim süreci açıklığa kavuşmalı
Hükümet mevcut denetim hedefini kayıtlı 1.203 kuruluş olarak açıkladı; daha önceki açıklamalarda bu sayı yaklaşık 1.200 olarak yuvarlanmıştı. Puwadet planlanan denetimin kapsamını şöyle ifade etti:
Sağlık Hizmetlerini Destekleme Dairesi, ülke genelinde kayıtlı 1.200 yaşlı bakım merkezinin tamamında standart denetimi yapacak ve kontrolleri önümüzdeki iki ay içinde tamamlayacak,
Resmî ruhsat belgesinde ise beş, 17 ve 905 kategorilerinden oluşan toplam 927 kuruluş yer alıyor. Aynı belgenin başka bir satırında dört, 16 ve 888 sayıları listeleniyor; bunların toplamı 908. Belge, bu iç tutarsızlığı gidermiyor veya ekim ayında açıklanan 1.203 sayısıyla doğrudan karşılaştırılabilecek bir referans tarihi belirtiyor.
927 ile 1.203 arasındaki fark 276 kuruluş; ancak tarih ve tanımlar eşleştirilmeden bu fark sorumlu biçimde ölçülmüş bir büyüme olarak nitelendirilemez. Belgede kuruluşlar illere göre de listeleniyor ve her kuruluşun kategorisi, telefon numarası ile yetkilendirme tarihi veriliyor. Bu bilgiler, işletmecilerin kayıtlı ruhsat ayrıntılarını kontrol etmeye imkân tanıyor.
Sosyal Kalkınma ve İnsan Güvenliği Bakanı Nikorn Somklang, bakan yardımcısı Chanok Chanthathong’u ve sosyal yardım kuruluşlarını 6 Ekim’deki Kanchanaburi ziyaretine görevlendirdi. Bakanlık, kamuya ait ve özel bakım kuruluşlarının denetimini gözden geçirmek üzere davayı Yaşlılar Ulusal Komitesine sunmayı planladı.
Bakanlık ayrıca özel kuruluşların izlenmesini ve bilgi paylaşımını desteklemek üzere Nirun bakım izleme sisteminin geliştirilmesini önerdi. Komite toplantısı için tarih veya uygulama takvimi açıklanmadı. Sakinlerin kesin sayısı, nakil düzenlemelerinin tamamlanıp tamamlanmadığı, ceza soruşturmalarında suçlama kararı verilip verilmeyeceği ve ülke çapındaki denetimlerin sonuçları hâlâ yanıt bekleyen sorular arasında.
Ruhsatsız veya standartların altında hizmet veren kuruluşlar Sağlık Hizmetlerini Destekleme Dairesine ya da il halk sağlığı müdürlüğüne bildirilebilir. Hak ihlalleri, ihmal, şiddet veya uygunsuz bakımla ilgili endişeler, Sosyal Kalkınma ve İnsan Güvenliği Bakanlığının ücretsiz ve 24 saat hizmet veren 1300 hattına da iletilebilir.
Öne Çıkanlar
- Tayland, yaşlılara ve başkalarına bağımlı kişilere bakım veren kayıtlı 1.203 kuruluşun tamamının iki ay içinde denetlenmesini emretti.
- Kanchanaburi’de denetçiler, beyan edilen 50 yatağa karşılık 129 yatak bulunduğunu bildirdi; ruhsat 7 Ekim 2026’da iptal edildi.
- Nonthaburi soruşturmasında ruhsatlı tesislerde kapasite aşımı ve ruhsatsız bakım sunan iki ek bina tespit edildi.
- 2020 kuralları üç ayda bir değerlendirme yapılmasını, istismara karşı korumayı, gece uygun personel bulundurulmasını ve acil sevki gerektiriyor.
- Psikiyatrik bakım izin verilen sınırlar içinde kalmalı; ağır vakaların uygun ruhsata sahip bir tıp kuruluşuna sevk edilmesi gerekiyor.
- Raporlardaki sakin sayıları farklılık gösteriyor. Alıkoyma ve saldırı iddialarına ilişkin polis soruşturmaları, ruhsat işlemlerinden ayrı yürütülüyor.
- Hak ve refah konularındaki endişeler, ücretsiz 1300 hattına günün her saati bildirilebilir.






