Taean Petrol Sızıntısından Etkilenen Gruplara Yaklaşık 285 Milyar Wonu Geri Ödeme Emri Verildi; Kooperatif İtiraza Hazırlanıyor

10 dakikalık okuma
Taean Oil Spill Groups Ordered to Return About 285 Billion Won as Cooperative Plans Appeal

Kurtarma fonunun yıllar boyunca sınırlı kullanılması üzerine geri ödeme kararı

Seul’de bir mahkeme, 2007 Taean petrol sızıntısından etkilenen toplulukları temsil eden iki kuruluşa, bölgesel kalkınma projelerinin aksadığını, harcamaların büyük bölümünün ise maaşlar ve diğer işletme giderlerine ayrıldığını belirterek yaklaşık 285,2 milyar wonu Kore Toplumsal Yardımlaşma Sandığına iade etme emri verdi.

İçindekiler
  1. Kurtarma fonunun yıllar boyunca sınırlı kullanılması üzerine geri ödeme kararı
  2. Geri ödeme tutarları neden farklı?
  3. 2007’deki sızıntıdan 2018’deki tahsisatlara
  4. Farklı kıyı topluluklarına hizmet veren iki kuruluş
  5. Harcamalar ne gösteriyor?
  6. Denetimler davadan önce sorunları ortaya çıkardı
  7. Mahkeme, projelerin hayata geçirilip geçirilemeyeceğine odaklandı
  8. Başarısız arabuluculuk girişiminin ardından itiraz hazırlığı
  9. Bölge sakinleri yeni bir yönetim modeli istiyor
  10. Öne Çıkanlar

Başkan yargıç Nam In-su’nun başkanlığındaki Seul Merkez Bölge Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 1 Ekim 2026 tarihli kararıyla hayır kurumunun Batı Kıyısı Derneği Vakfı ve Hebei Sosyal Kooperatifi aleyhindeki talebini kısmen kabul etti. Kooperatif karara itiraz edeceğini açıkladı.

Kararın ayrıntılı dökümüne göre kooperatif, gecikme faiziyle birlikte 185.074.448.715 won ödeyecek. Vakıf, gecikme faiziyle birlikte 1.552.250.529 won ödeyecek ve ayrıca okyanuslar ve balıkçılıktan sorumlu bakanın onayına bağlı olarak 98,6 milyar wonu iade edecek. Bu ana para tutarlarının toplamı 285.226.699.244 won ediyor.

Mahkemenin temel tespiti, fonun tamamının ortadan kaybolduğu değildi. Mahkeme, kuruluşların kendilerine tahsis edilen parayla kamu yararına projeleri hayata geçiremediği sonucuna vardı. Vakıf, 2021 sonu itibarıyla tahsisatının yalnızca yüzde 4,4’ünü, kooperatif ise yaklaşık yüzde 7,8’ini harcamıştı. Harcamaların çoğu kuruluşların kendi giderlerine ayrılmıştı.

Bu ayrım, etkilenen bölge sakinleri açısından önem taşıyor: banka hesaplarında büyük bir bakiyenin kalması, bir kuruluşun vaat ettiği desteği sağlayabileceğini göstermiyor. Karar, fonun yönetiminin ve proje planlarının amacına ulaşıp ulaşamayacağına odaklanırken paranın tamamının geri alınabilmesi için başka hukuki ve idari adımların atılması gerekiyor.

Reklam

Geri ödeme tutarları neden farklı?

Haberlerde toplam iade tutarı yaklaşık 280 milyar won, 285 milyar won veya 283,674 milyar won olarak aktarılıyor. Ödeme koşullarının ayrıntıları, bu farklılığın bir bölümünü açıklıyor. 283,674 milyar wonluk tutar, kooperatifin yuvarlanmış 185,074 milyar wonluk geri ödemesiyle vakfın 98,6 milyar wonluk temel varlıklarını birleştiriyor; ancak vakfa ödenmesi emredilen ek 1,552 milyar wonu içermiyor.

Temel varlıklar, vakfın kalıcı mali yapısının parçası olarak resmen ayrılmış varlıklardır. Mahkeme, bu olayda vakfın denetleyici bakanlıktan izin almadan bu varlıkların ilgili bölümünü elden çıkaramayacağına hükmetti.

Bu nedenle vakfın, 98,6 milyar wonu elden çıkarmak ve bu paranın artık temel varlık olarak sınıflandırılmaması için vakıf senedinde değişiklik yapmak üzere onay başvurusu yapmasına karar verildi. Bu tutarın ödenmesi söz konusu onaylara bağlı. Bu koşul, mahkemenin fonların geri alınmasına ilişkin temel gerekçeleri kabul etmesine rağmen kararın hayır kurumu açısından neden kısmi bir kazanım olduğunu açıklıyor.

Haberlerin çoğunda vakfın toplam geri ödemesi yaklaşık 100,1 milyar won olarak veriliyor. İngilizce yayımlanan bir haberde ise ayrıntılı kararla örtüşmeyen yaklaşık 110 milyar wonluk bir tutar yer alıyor. Bildirilen meblağlar ana para tutarları; nihai mali yükümlülüğe mahkemenin belirlediği gecikme faizleri de eklenecek.

2007’deki sızıntıdan 2018’deki tahsisatlara

Felaket, 7 Aralık 2007’de Güney Chungcheong eyaletinin Taean ilçesi açıklarında bir vinç gemisinin Hebei Spirit adlı tankere çarpmasıyla başladı. Haberlerin çoğunda denize dökülen petrol miktarı 12.547 kilolitre, yani 12,547 milyon litre olarak veriliyor. Bir başka haberde ise 10.900 ton olduğu belirtiliyor. Bunlar sırasıyla hacim ve kütle ölçümleridir; petrolün yoğunluğuna ilişkin bilgi olmadan doğrudan karşılaştırılamaz.

Gemilere ilişkin tanımlamalar da farklılık gösteriyor. Haberlerin çoğu vinç gemisini Samsung Heavy Industries ile ilişkilendiriyor ve tankerin Çin bayraklı olduğunu belirtiyor. Bir başka haberde ise tankerin Hong Kong’da kayıtlı olduğu, vinç gemisinin de Samsung C&T ile bağlantılı Samsung No. 1 olduğu yazıyor. Bu farklılıklar, fonun geri alınmasına ilişkin davada karara bağlanan konuyu değiştirmiyor.

Yaygın kabul gören anlatıma göre Samsung Heavy Industries, Şubat 2016’da etkilenen bölge sakinlerini temsil eden 11 grupla anlaşarak Kore Toplumsal Yardımlaşma Sandığı aracılığıyla 290 milyar won katkıda bulunmayı kabul etti. Ayrı bir haberde, Kasım 2013’te verilen 360 milyar wonluk daha önceki bir taahhütten söz ediliyor. Haberlerde bu önceki tutarın sonraki anlaşmayla nasıl bir ilişki içinde olduğu açıklanmıyor.

Reklam

Sonraki bağışa ilişkin ayrıntılı haberde, 2018’de tahsis edilen toplam katkı yaklaşık 306,7 milyar won olarak veriliyor. Yaklaşık 104,2 milyar won vakfa, 202,4 milyar won ise kooperatife aktarıldı. Yuvarlanmış bu tahsisatların toplamı 306,6 milyar won ediyor; bu, bildirilen yuvarlanmış toplamdan biraz düşük.

Bazı haberlerde 2016 anlaşması bağışın kendisi olarak aktarılırken, daha ayrıntılı haberde belirli amaçlara tahsis edilen katkı ve dağıtımın 2018’de gerçekleştiği belirtiliyor. Kuruluşların 2016’da mı yoksa 2018’de mi kurulduğu konusunda da haberler farklılık gösteriyor. Ancak ikisinin de tahsisatlarını Kasım 2018’de aldığı konusunda aynı bilgiyi veriyorlar.

Farklı kıyı topluluklarına hizmet veren iki kuruluş

Hebei Sosyal Kooperatifi, Taean, Seosan, Seocheon ve Dangjin’den grupların bir araya gelmesiyle kuruldu. Batı Kıyısı Derneği Vakfı ise Boryeong, Sinan, Yeonggwang, Hongseong, Gunsan, Buan ve Muan’dan grupları bir araya getirdi. Dolayısıyla fon yalnızca Taean’a değil, kıyıdaki çeşitli bölgelere hizmet ediyordu.

Para; bölge sakinlerinin refahını, toplulukların toparlanmasını ve bölgesel ekonomik faaliyetleri desteklemek amacıyla tahsis edilmişti. Anlaşmazlığı, harcanıp kaybolan bir temizlik parası olarak niteleyen haberlerin aksine, bu fon yalnızca acil petrol temizliği için ayrılmış bir bütçe değildi. Tahsisatlar, sızıntıdan yaklaşık 11 yıl sonra kuruluşlara ulaştı.

Kooperatif, bakım tesisi işletmek ve kabuklu deniz canlılarının yavrularını salmak gibi projeleri sürdürdüğünü söylüyor. Ayrıca yaklaşık 180 milyar won nakit varlığın çeşitli finans kuruluşlarına dağıtıldığını belirtiyor. Bunlar kooperatifin faaliyetleri ve mali durumuna ilişkin kendi açıklamaları; mahkemenin yönetimini yeterli bulduğuna dair bir tespit değil.

İki kuruluşun coğrafi kapsamı, yönetimi devralmaya ilişkin öneriler açısından da önem taşıyor. Taean merkezli bir plan, paranın tahsis edildiği diğer topluluklardaki bölge sakinlerinin çıkarlarını da gözetmek zorunda.

Harcamalar ne gösteriyor?

Vakıf, 2021 sonu itibarıyla yaklaşık 104,2 milyar wonluk tahsisatından 4,6 milyar won harcamıştı. Bu harcamanın 3 milyar wonu maaşlara ve diğer kurumsal işletme giderlerine gitti. Yuvarlanmış bu rakamlara göre işletme giderleri harcamaların yaklaşık yüzde 65’ini oluştururken diğer giderlere 1,6 milyar won kaldı.

Kooperatif, yaklaşık 202,4 milyar wonluk tahsisatından 15,8 milyar won harcamıştı. Haberlerin çoğunda işletme giderleri 9,4 milyar won, yani harcamaların yaklaşık yüzde 59’u olarak veriliyor. Bir başka haberde bu tutar 9,8 milyar won. Kooperatifin harcama oranı da haberlerde farklı yuvarlanıyor; yüzde 7,7 veya yüzde 7,8 olarak aktarılıyor.

Reklam

İki kuruluş için sıkça aktarılan 2021 verilerine göre toplam 20,4 milyar won harcandı; bunun 12,4 milyar wonu işletme giderlerine ayrıldı. Başka bir deyişle, kayda geçen harcamaların yaklaşık yüzde 61’i kuruluşların faaliyetlerini sürdürmeye gitti. Bu, harcamaların içindeki paydır; bağışlanan fonun tamamının yüzde 61’inin tüketildiği anlamına gelmiyor.

Daha sonraki veriler harcamaların arttığını, ancak dengenin değişmediğini gösteriyor. Milletvekili Lim Ho-seon’un elde ettiği Okyanuslar ve Balıkçılık Bakanlığı verilerine göre kooperatif, 2022 sonu itibarıyla 22,6 milyar won harcamıştı; bu, tahsisatının yüzde 11,2’sine karşılık geliyordu. İşletme giderleri 12,9 milyar won, proje harcamaları ise 9,7 milyar wondu.

2021 sonuna kıyasla kooperatifin birikimli harcamaları 6,8 milyar won artmıştı. Ancak işletme giderleri proje harcamalarını 3,2 milyar won aşmaya devam ediyordu. İki kuruluşun toplam harcaması 306,7 milyar won içinden 28,8 milyar won, yani yaklaşık yüzde 9,4 olarak bildirildi; haberde oran yüzde 9,5’e yuvarlandı.

Denetimler davadan önce sorunları ortaya çıkardı

Toplumdaki itirazlar 2021 dolaylarında başladı. Boryeong Bölge Sakinleri İnceleme Komitesi, vakıf yöneticilerinin maaşlarına ve işe alım usullerine itiraz ederek vakfın feshedilmesini ve yönetimin istifa etmesini istedi. Komite, 2022’de etkilenen bölge sakinlerinin yeterli katkısı olmadan projelerin yürütülüp yürütülmediğinin incelenmesi için Okyanuslar ve Balıkçılık Bakanlığına başvurdu.

Bakanlık belge incelemeleri ve saha araştırmaları yaptı; ancak vakfın iş birliği yapmaması üzerine denetim yarıda kesildi. Denetim ve soruşturmalarda usulsüz seyahat harcamaları, gereksiz borçlanma ve kooperatifin delegeler genel kurulunu oluşturmadaki gecikmeler tespit edildi.

Denetim ve Teftiş Kurulu, 2022’de kooperatife yönelik saha denetimi gerçekleştirdi. Projelerin yürütülme yapısındaki sorunları ve etkili düzeltici adımlar atılmamasını tespit ederek projelerin ayrılan süre içinde tamamlanmasını sağlayacak bir plan hazırlanmasını istedi.

Önceki denetim bulgularına ilişkin bir haberde, görev süreleri dolmuş altı yetkiliye dokuz ay boyunca ödenen 237,33 milyon wonluk personel gideri ile usulsüz biçimde ödenen 51 milyon wonluk toplantı ödeneğinden söz ediliyor. Bu ödemelere ilişkin geri alma işlemleri yapıldı.

Ayrı bir haberde, vakıf başkanı ile genel sekreterin, Belirli Ekonomik Suçların Ağırlaştırılmış Cezalandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında zimmete para geçirme suçlamaları da dahil olmak üzere iddianameyle mahkemeye sevk edildiği bildirildi. İddianame bir suçlamadır, mahkûmiyet kararı değildir. Bu ceza davası, tahsis edilen paranın iadesini öngören hukuk kararından ayrıdır.

Reklam

Mahkeme, projelerin hayata geçirilip geçirilemeyeceğine odaklandı

Hayır kurumu, Ağustos 2023’te iki kuruluşa kalan tahsisatlarını geri alacağını bildirdi. Kuruluşlar bu karara itiraz edince hukuk davası açtı. Bildirilen sözleşmesel gerekçeler, tahsisat anlaşmasının 6. maddesinin 2. fıkrasındaki 6 ve 7. bentlerdi. Bu hükümler, projelerin durmasını veya amacına ulaşmasının imkânsız hale gelmesini ve projelerin yürütülmesi ya da bütçenin kullanılmasında ciddi sorunlar bulunmasını kapsıyordu.

5 Kasım 2018 tarihli bağış başvurusunda da Samsung Heavy Industries’in, kullanılmayan paranın Kore Toplumsal Yardımlaşma Sandığının iç kuralları uyarınca genel hayır amaçlı bağışlara dönüştürülmesine izin verdiği belirtilmişti. Ancak karar, yeni bir dağıtım planının açıklandığı şeklinde okunmamalı. Yerine geçecek nihai bir program belirlenmiş değil.

Seul Merkez Bölge Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, vakfın işleyişinin planlanan çalışmaları tamamlamaktan çok personel giderlerine öncelik verdiği izlenimi yarattığını belirtti:

Vakıf, planlanan projeleri proje süresi içinde tamamlamak yerine, tahsis edilen fonlardan elde edilen faiz gibi gelirleri personel giderleri de dahil olmak üzere masrafları karşılamak için kullanarak faaliyet göstermiş görünüyor.

Aynı mahkeme, kooperatif içindeki anlaşmazlıkların etkili karar alma ve proje yürütmenin önünde engel oluşturduğunu belirtti:

İç bölünmeler, Kooperatifin delegeler genel kurulunu işlevsiz hale getirdi. Genel merkez ile şubeler arasında ve genel merkezin kendi içinde yaşanan ciddi anlaşmazlıklar da projelerin gerektiği gibi yürütülmesini imkânsız kıldı.

Mahkeme, proje planlarının fonun büyüklüğüne kıyasla yetersiz olduğunu da tespit etti. Mahkemenin gerekçesi, paranın tamamının çalındığının belirlenmesini değil, kuruluşların sözleşmedeki amaca ulaşma kapasitesini ilgilendiriyordu.

Başarısız arabuluculuk girişiminin ardından itiraz hazırlığı

Kooperatif başkanı Guk Eung-bok, karara itiraz edeceklerini açıkladı ve kooperatifin fonu zimmetine geçirdiği ya da başka amaçla kullandığı iddiasını reddetti. Paranın, etkilenen bölge sakinlerinin yıllar süren çabalarıyla sağlandığını savunan başkan, kuruluşun eleştirildiği sorunları gidereceğini söyledi.

Kooperatif, gecikmelerin bir bölümünü davaya bağladı. Mahkeme ise çalışmaların aksamasının temel nedeninin kooperatifin iç durumu olduğu sonucuna vardı. Haberlerde, proje seçme komitesinin toplanmaması, somut uygulama planlarının bulunmaması ve şubelerin bölünmesinin görüşülmesi bu sorunların göstergeleri olarak aktarılıyor.

Mahkeme karar öncesinde, atama yoluyla yöneticiler belirlenmesini ve kooperatifin vakıf senedinde değişiklik yapılmasını içeren bir arabuluculuk önerdi. Kooperatif, delegeler genel kurulu da dahil iç usullerin hızlı kabulü zorlaştırdığını söyledi. Arabuluculuk 23 Temmuz’da sonuçsuz kaldı.

Anlaşmazlığın gelişimini gösteren başlıca tarihler şöyle:

  • 7 Aralık 2007: Taean açıklarında petrol sızıntısı meydana geldi.
  • Şubat 2016: Samsung Heavy Industries, haberlerde aktarılan 290 milyar wonluk anlaşmaya 11 bölge sakini grubuyla vardı.
  • Kasım 2018: İki kuruluş tahsisatlarını aldı.
  • 2021 ve 2022: Toplumdan gelen şikâyetler ve resmi denetimler yönetim ile harcamaları inceledi.
  • Ağustos 2023: Kore Toplumsal Yardımlaşma Sandığı kuruluşlara fonu geri alacağını bildirdi.
  • Aralık 2023: Bir habere göre hukuk davası açıldı.
  • 23 Temmuz 2026: Arabuluculuk sonuçsuz kaldı.
  • 1 Ekim 2026: Mahkeme kararını açıkladı.
  • 6 Ekim 2026: Taean’ın eski bir meclis başkanı iade edilen paranın kamu tarafından yönetilmesini önerdi.

Kooperatifin, kararın tebliğinden itibaren itiraz başvurusu yapmak için iki haftası var. Tebliğ tarihi veya itiraz duruşmasının tarihi bildirilmedi. Dolayısıyla kooperatifin açıklaması, itiraz etme niyetini ortaya koyuyor; itirazın yapıldığını doğrulamıyor.

Reklam

Bölge sakinleri yeni bir yönetim modeli istiyor

Taean İlçe Meclisinin eski başkanı Kim Jin-kwon, 6 Ekim’de düzenlediği basın toplantısında bir kamu fonu komitesi kurulmasını önerdi. Önerilen komitede Kore Toplumsal Yardımlaşma Sandığı, Taean İlçesi, ilçe meclisi, Güney Chungcheong eyaleti, Okyanuslar ve Balıkçılık Bakanlığı, etkilenen bölge sakinleri ve uzmanlar yer alacak.

Komite; iade edilen ana paranın ve faizin korunmasını, kamu yararına projelerde önceliklerin belirlenmesini, bölge sakinlerinin katılımını, dış denetimleri ve açıklama standartlarını ele alacak. Kim, resmi görüşmelerin başarısız olması ya da gecikmesi halinde Taean’dan Kore Toplumsal Yardımlaşma Sandığına yaklaşık 160 kilometrelik bir yürüyüş yapmayı değerlendireceğini söyledi. Samsung’dan katkı talep ederken 2012’de Seul’e yürüdüğünü ve defalarca secde ettiğini de hatırlattı.

Ayrı bir haberde Güney Chungcheong valisi olarak tanıtılan Park Soo-hyun’ın, bölge sakinlerinin denetimini desteklediği, eyaletin müdahalesi ve arabuluculuk yapmasına açık olduğu aktarılıyor. Aynı haberde eyaletin fonu doğrudan harcama yetkisi bulunmadığı da belirtiliyor. Dolayısıyla müdahale etme isteğinin dile getirilmesi, mali kontrolün devredilmesi için onay verildiği anlamına gelmiyor.

Çözüm bekleyen başlıca meseleler; kooperatifin itiraz başvurusu yapıp yapmayacağı, bakanlığın vakfın temel varlıklarının elden çıkarılmasına izin verip vermeyeceği, paranın ne zaman gerçekten geri alınacağı ve tartışmalı yönetimin yerine hangi düzenlemenin getirileceği. Bildirilen önerilerin hiçbiri kesinleşmiş bir harcama kararı değil. Karar duruşmasına katılan bölge sakinleri, sürecin uzamasının desteği bekleyenlerin daha uzun süre beklemesine yol açacağı kaygısını dile getirdi.

Öne Çıkanlar

  • Ayrıntılı iade kararı, gecikme faizleri de eklenmek üzere yaklaşık 285,23 milyar won ana para tutarına ulaşıyor.
  • Vakfın 98,6 milyar wonluk temel varlığının iadesi için bakanlık onayı gerekiyor.
  • 2021 sonu itibarıyla kuruluşlar tahsisatlarının yalnızca yüzde 4,4’ünü ve yaklaşık yüzde 7,8’ini harcamıştı.
  • O yıl kayda geçen toplam harcamaların yaklaşık yüzde 61’i işletme giderlerine ayrılmıştı.
  • Mahkeme, yetersiz proje planlarının ve iç yönetim sorunlarının fonu geri almak için gerekçe oluşturduğuna hükmetti.
  • Kooperatif karara itiraz etmeyi planlıyor; ancak itiraz duruşmasının tarihi açıklanmadı.
  • Kamu yönetimi komitesi kurulması önerildi; fonun yerine geçecek bir dağıtım planı henüz kesinleşmedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir