SK Yönetim Kurulu Başkanı, ABD’li ve Çinli Rakipler Kapasite Artırırken Çip Fabrikalarının Daha Hızlı Genişletilmesini İstedi

9 dakikalık okuma
SK Chairman Urges Faster Chip Factory Expansion as US and Chinese Rivals Add Capacity

Chey, fabrika gecikmelerinin Kore’nin pazar payına mal olabileceği uyarısında bulundu

SK Group Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae-won, 11 Ekim 2026’da Güney Kore’de yarı iletken fabrikalarının daha hızlı inşa edilmesi çağrısında bulunarak Çinli çip üreticilerinin ve ABD’li bellek üreticisi Micron Technology’nin kapasite artışının ülkenin pazar payını aşındırabileceği uyarısını yaptı. Şanghay’daki açıklamaları, Gwangju’daki askerî havaalanında kurulması önerilen yarı iletken kümesi sahasını ziyaret etmesinden iki gün sonra geldi. Chey, buradaki inşaatın SK Hynix’in hızlandırılan Yongin projesiyle eş zamanlı yürütülebileceğinin de işaretini verdi.

İçindekiler
  1. Chey, fabrika gecikmelerinin Kore’nin pazar payına mal olabileceği uyarısında bulundu
  2. Honam’daki inşaat Yongin’le eş zamanlı yürütülebilir
  3. Takvim su ve elektriğe bağlı
  4. Saha ziyareti yatırım konusundaki şüphelere yanıt verdi
  5. Kamu finansmanı parlamentoda mercek altında
  6. Çinli rakipler genişleme stratejisini zorlaştırıyor
  7. Chey, ABD’nin kısıtlama mantığına karşı çıktı
  8. Fabrikalara ilişkin kaygılara rağmen Şanghay’da araştırma planları sürüyor
  9. Öne çıkan noktalar

Aciliyet, takvimdeki önemli bir değişikliğe yansıyor: SK Hynix, Yongin yarı iletken kümesinin planlanan tamamlanma tarihini 2045’ten 2033’e çekerek 12 yıl öne aldı. Bununla birlikte Chey, yapay zekânın bellek çiplerine yönelik talebi artırdığı bir dönemde Yongin’in tek başına yeterli üretim kapasitesi sağlamayabileceğine işaret etti.

SK Hynix’in de içinde bulunduğu gruba liderlik eden Chey, 38. Şanghay Belediye Başkanı Uluslararası Girişimciler Danışma Konferansı’nın düzenlendiği mekânda yaptığı konuşmada, fabrika genişletme hızını doğrudan Güney Kore’nin rekabet gücüne bağladı.

Mümkün olduğunca hızlı kapasite artırmamız gerekiyor. Çinli şirketler veya ABD merkezli Micron Technology, Inc. kapasiteyi daha hızlı artırırsa ülkemizin pazar payı düşer.

Chey’nin mesajı tek bir yatırım sahasının ötesine uzandı. Gwangju’da ve başka yerlerde üretim tesislerinin genişletilmeye devam etmesi gerektiğini belirten Chey, Japonya da dâhil olmak üzere yurt dışında fabrika kurma seçeneklerinin incelendiğini doğruladı. Bu açıklamalar, kapasite arayışının daha kapsamlı olduğunu gösteriyor ancak Japonya’da onaylanmış bir fabrika veya önerilen her saha için kesin bir inşaat takvimi açıklandığı anlamına gelmiyor.

Temel mesele, SK’nin güçlü talebi yeterince hızlı ek üretime dönüştürüp dönüştüremeyeceği. Fabrikalar zaten kapasite sınırındayken daha fazla sipariş, otomatik olarak daha fazla satış anlamına gelmiyor. Yeni kapasiteyi daha önce devreye sokan rakipler, Koreli üreticilerin henüz tedarik edemediği işleri alabilir.

Reklam

Honam’daki inşaat Yongin’le eş zamanlı yürütülebilir

Chey, 9 Ekim’de Gwangju’daki askerî havaalanı bölgesini ziyareti sırasında koşullar elverdiğinde SK’nin mümkün olduğunca hızlı inşaat yapacağını söyledi. Ayrıca Honam’daki fabrikaların Yongin’le paralel biçimde inşa edilebileceği ihtimalini gündeme getirerek güneybatıdaki projenin başka yerlerdeki genişleme tamamlanana kadar beklemesi gerekmediğini belirtti.

Honam projesi, yaygın olarak fab adıyla anılan iki yarı iletken üretim tesisini kapsayan 400 trilyon wonluk bir yatırım olarak tanımlanıyor. Fab, çiplerin sıkı biçimde kontrol edilen üretim süreçleriyle imal edildiği tesistir. Chey, ek arazi ve talep olması hâlinde projenin ölçeğinin daha da büyüyebileceğini söyledi. Yatırım tutarı ve planlanan fabrika sayısı, projenin hedeflenen ölçeğini ifade ediyor; yatırımın tamamının şimdiden harcandığı anlamına gelmiyor.

Açıklamalarında inşaatın sıralamasına ve altyapının devreye alınmasına da değinen Chey, su ve elektrik altyapısının inşaat tamamlandığında üretim takvimiyle uyumlu biçimde hazır olması koşuluyla, bu altyapı tamamlanmadan fabrika çalışmalarının başlayabileceğini belirtti.

Bu ayrım önemli. Kamu altyapı projeleri bitmeden inşaat çalışmalarına başlamak, yarı iletken fabrikasını güvenilir tedarik olmadan işletmekten farklıdır. Çip üretimi önemli miktarda elektrik ve özenle arıtılmış su gerektirir. Bu nedenle belirleyici olan, üretim ekipmanlarının ve hatlarının ihtiyaç duyduğu tarihte altyapının hazır olup olmayacağıdır.

Takvim su ve elektriğe bağlı

Jeonnam ve Gwangju bölgesindeki yetkililer, ilk su ve elektrik altyapısını 2028 sonuna kadar güvence altına almayı ve 2030’da seri üretime başlamayı hedefliyor. Bu üretim hedefine ulaşmak için fab inşaatının 2028’in başlarında başlaması gerektiğini düşünüyorlar.

Takvime göre inşaat, ilk altyapı tamamlanmadan başlayacak. Bu da kamu işleriyle şirket yatırımının eş güdümünü planın merkezine yerleştiriyor. Önemli tarihler şöyle:

  • 9 Ekim 2026: Chey, Gwangju’daki askerî havaalanında önerilen Honam kümesi sahasını ziyaret etti.
  • 11 Ekim 2026: Şanghay konferansında daha hızlı kapasite artışı çağrısında bulundu.
  • 22 Ekim 2026: Jeonnam ve Gwangju bölgesinde parlamento denetimi yapılması planlanıyor; yarı iletken yatırımlarının başlıca gündem maddelerinden biri olması bekleniyor.
  • 2028’in başları: Yerel yetkililer, 2030 üretim hedefine ulaşmak için inşaatın bu tarihte başlaması gerektiğini düşünüyor.
  • 2028 sonu: İlk su ve elektrik altyapısının güvence altına alınması hedefleniyor.
  • 2030: Honam kümesinde seri üretim için belirlenen yerel hedef.
  • 2033: Daha önce 2045 olarak planlanan Yongin kümesinin hızlandırılmış tamamlanma tarihi.

Bu tarihler birbirinin yerine kullanılamaz. 2030 kilometre taşı Honam’da üretimin başlamasını, 2033 ise Yongin kümesinin planlanan tamamlanmasını ifade ediyor. Bunları aynı tür proje kilometre taşlarıymış gibi karşılaştırmak, hangi projenin daha hızlı ilerlediğine dair yanıltıcı bir tablo ortaya çıkarır.

Reklam

Saha ziyareti yatırım konusundaki şüphelere yanıt verdi

Chey’nin ziyareti, SK’nin Honam yatırımını yavaşlatabileceği veya projeden çekilebileceği yönündeki yerel kaygıların ardından geldi. Tartışmada, yerel belediye başkanının olası bir geri çekilme söylentilerine ilişkin sözlerinin basına yansıması da yer aldı. Yerel yönetim, sözlerin bağlamından koparıldığını ve bir vatandaşın SK’nin yatırım yapmayabileceği yönündeki önerisini reddederken söylendiğini belirtti.

Gwangsan B bölgesini temsil eden Demokrat Parti milletvekili Lim Moon-young, Chey’nin bizzat sahaya gitmesini inşaatı hızla başlatma niyetinin göstergesi olarak değerlendirdi. Ziyaret, kamuoyuna verilen bağlılık mesajını güçlendirse de tek başına bağlayıcı bir inşaat tarihi belirlemedi.

Chonnam Ulusal Üniversitesi Yarı İletken Ortak Araştırma Enstitüsü Direktörü Ryu Sang-wan, konuyla bağlantılı bir iş riski olduğuna dikkat çekti: Bir şirket fabrika kurmayı taahhüt etse bile siyasi koşullar değişirse altyapı gecikmeleriyle karşılaşabilir. Ryu, altyapının daha hızlı tamamlanmasını isterken yatırım niyetini açıklamanın, şirketin bu belirsizliği azaltması için doğal bir yol olduğunu söyledi.

İsteklilik ile hazırlık arasındaki ayrım önemini koruyor. Chey hızlı ilerleme arzusunu dile getirdi ancak üretim hedefi hâlâ inşaatın, kamu altyapısının ve yatırım kararlarının zamanlamasının birbiriyle uyumlu olmasına bağlı.

Kamu finansmanı parlamentoda mercek altında

Hükümet, su ve elektrik altyapısı projelerini ön fizibilite çalışmalarından muaf tutarak Honam sanayi kompleksinin inşasını hızlandırmayı hedefliyor. Bu çalışmalar, kamu yatırımı önerisinin hayata geçirilmeden önce gerekçelendirilip gerekçelendirilemeyeceğini normalde değerlendiriyor. Hükümet ayrıca yarı iletken sektöründen elde edilen fazla vergi gelirleriyle finanse edilecek gelecekteki bir destek fonundan yararlanmayı planlıyor.

Karşıt görüşteki milletvekilleri kaynak tahsisine itiraz etti. Halkın Gücü Partisi milletvekili Kim Sang-hoon, fondan yapılan harcamaların Honam yarı iletken projesinde aşırı yoğunlaştığını savundu. Partiden milletvekili Park Soo-young da fonun bölgesel siyasi çıkarlara hizmet edip etmediğini sorguladı. Bunlar siyasi iddialardır; uygunsuz harcama yapıldığının kanıtı değildir.

Planlama ve bütçeden sorumlu bakan Park Hong-geun, harcamaların yalnızca tek bir bölgeye yönelik değil, yarı iletken sektörünü ayakta tutmayı amaçlayan stratejik yatırımlar olduğunu söyledi. Ulaştırma Bakanlığına yönelik ayrı bir parlamento incelemesinde, yatırım yapan şirketlerin çalışanlarının bölgeye yerleşmesine yardımcı olmayı amaçlayan desteklere de itiraz edildi.

Ulaştırma Bakanı Hong Ji-seon, saha seçiminin konum, elektrik, su ve şirket talebini birlikte değerlendirerek yapıldığını söyledi. 22 Ekim’de yapılması planlanan yerel denetim, bu kararların incelenmesi için belirlenen bir sonraki fırsat olacak. Fabrika inşaatının hızı, finansmanı ve uygulanması siyasi tartışmalara konu olmaya devam eden kamu altyapısına kısmen bağlı olduğundan, tartışma SK açısından önem taşıyor.

Reklam

Çinli rakipler genişleme stratejisini zorlaştırıyor

Chey, hızla ilerleyen rakipler arasında ChangXin Memory Technologies (CXMT) ve Yangtze Memory Technologies Corp.’u (YMTC) gösterdi. CXMT, işlemcilerin hızlı erişim için ihtiyaç duyduğu verileri tutan bir bellek türü olan DRAM üretiyor. YMTC ise güç kesildiğinde de verileri saklayan ve depolamada yaygın olarak kullanılan NAND flash bellek üretiyor.

Chey, Çinli üreticilerin hem üretim kapasitelerini hem de teknik yeterliliklerini artırdığını savundu. Ona göre rekabet sorunu, Koreli şirketlerin önemli üretim tesislerinin hâlihazırda bulunduğu Çin’de kapasitelerini serbestçe artırma imkânına sahip olmamasıyla daha da ağırlaşıyor.

Çin rekabetinin hızına ilişkin kaygısını açıklayan SK yönetim kurulu başkanı şöyle dedi:

Böylece devam edersek hepsi arayı kapatacak. Hızla peşimizden geliyorlar.

Bu uyarı, şirketlerin her üründe teknik açıdan aynı seviyeye ulaştığının kanıtı olarak okunmamalı. Chey’nin açıklamalarında karşılaştırılabilir üretim hacimleri, pazar payı verileri veya ürün performansı ölçümleri paylaşılmadı. Söz konusu olan, şirketlerin gelişim yönünün ve hızının oluşturduğu risk.

Chey, genişleme yoluyla rekabet tehdidi oluşturan şirketler arasında Micron’ı da saydı. SK Hynix’in planlanan üretimiyle Micron’ın yeni kapasitesini niceliksel olarak karşılaştırmadı. Chey’ye göre talebin güçlü olması, ek arzın ABD’den veya Çin’den gelmesine bakılmaksızın, yeni fabrikaların devreye girme zamanını ticari açıdan önemli hâle getiriyor.

Chey, ABD’nin kısıtlama mantığına karşı çıktı

Genişleme tartışması, ABD’nin Çin’deki yarı iletken üretimine yönelik kaygılarıyla da kesişiyor. ABD Temsilciler Meclisi ABD-Çin Stratejik Rekabet Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar, yakın zamanda Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya bir mektup yazarak Samsung Electronics ve SK Hynix’in Çin’de işlettiği fabrikalar konusunda uyarıda bulundu.

Mektupta Samsung’un Xi’an tesisi ile SK Hynix’in Wuxi ve Dalian tesisleri belirtildi. Moolenaar, bu faaliyetlerin ABD tedarik zincirlerinde kırılganlık yaratabileceğini ve Çin’in ABD’ye karşı bir baskı aracına dönüşebileceğini savundu.

Chey, bu tesislerin kısıtlanmasının Çin’in yarı iletken sektörünü mutlaka durduracağı fikrine karşı çıktı. SK yönetim kurulu başkanı kaygılara yanıt olarak şöyle dedi:

Böyle engellemenin Çin’in yarı iletken sektörünü durdurabileceğine inanmanın pek akıllıca olduğunu düşünmüyorum.

Bu görüş ayrılığı iki farklı önceliği yansıtıyor. Moolenaar’ın uyarısı, Çin’de bulunan üretim tesislerine bağımlılık ve tedarikin kesintiye uğrama olasılığıyla ilgili. Chey ise rekabete odaklanıyor: Ona göre Koreli şirketlerin faaliyetlerine getirilen kısıtlamalar, Çinli üreticilerin ilerlemesini engellemiyor.

Mektup, Kongre’den gelen bir müdahaledir; kendi başına yeni bir düzenleme veya adı geçen fabrikaların kapatılması yönünde bir talimat değildir. Bunun sonucunda alınmış bir politika kararı ya da belirlenmiş bir son tarih açıklanmadı. Yakın vadede belirsizliğini koruyan konu, Washington’ın kaygılara nasıl yanıt vereceği ve bunun şirketlerin mevcut faaliyetleri için ne anlama geleceği.

Reklam

Fabrikalara ilişkin kaygılara rağmen Şanghay’da araştırma planları sürüyor

Bu baskılara rağmen SK, Çin’in teknoloji sektörüyle ilişkilerini geliştirmeyi sürdürüyor. Chey, Şanghay konferansında grubun yarı iletkenler, bataryalar ve petrokimya alanlarında Çin’e yaklaşık 60 milyar dolar yatırım yaptığını söyledi ve 35 yılda oluşan ticari varlığına dikkat çekti. Bu tutar, grubun daha geniş kapsamlı yatırım geçmişini ifade ediyor; yalnızca yarı iletken fabrikalarına yapılan harcamayı veya etkinlikte açıklanan yeni bir taahhüdü değil.

SK ayrıca Şanghay’da bir yapay zekâ araştırma ve geliştirme merkezi kurmak için çalışıyor. Merkezde planlanan araştırma alanları arasında yapay zekâ veri merkezleri, fiziksel yapay zekâ ve biyofarmasötikler bulunuyor. Fiziksel yapay zekâ, çevresini algılayıp ona göre hareket eden makineler gibi, yapay zekâyı fiziksel dünyayla etkileşimde kullanan sistemleri ifade ediyor.

Grup, önerilen merkezi Çin’in yapay zekâ sektörüyle iş birliğini güçlendirmenin ve yerel teknolojik gelişmeleri izlemenin bir yolu olarak tanıttı. Araştırma planı, fabrika kapasitesinin artırılması konusundan ayrı: Bir araştırma merkezi kurmak, mutlaka ek çip üretim kapasitesi sağlamaz.

Şanghay yetkilileriyle küresel iş dünyasının temsilcilerini bir araya getiren konferansa Chey üst üste ikinci yıl katıldı. Chey ayrıca Şanghay’ın bir yapay zekâ inovasyon merkezi olma hedefinin şeffaf ve öngörülebilir düzenlemelere bağlı olduğunu savundu. Belirsiz kuralların, işletmeler açısından gereklilikleri bilinen kurallardan daha zor yönetilebileceğini belirtti.

Önerilen Şanghay merkezi için açılış tarihi, bütçe veya personel planı açıklanmadı. Yurt dışında fabrika kurma seçenekleri de incelenmeye devam ediyor. Yakın vadede somutlaşması beklenen başlıca gelişme, kamu finansmanı parlamento incelemesinden geçerken Honam’daki inşaat ve altyapı takvimlerinin eş güdümlü biçimde uygulamaya konulup konulamayacağı.

Öne çıkan noktalar

  • Chey Tae-won, ABD’li ve Çinli rakiplerin pazar payı alabileceği uyarısında bulunarak 11 Ekim’de çip fabrikalarının daha hızlı genişletilmesini istedi.
  • SK Hynix, Yongin kümesinin planlanan tamamlanma tarihini 2045’ten 2033’e çekti.
  • Chey, Honam fabrikalarının Yongin’le eş zamanlı inşa edilmesi ve Gwangju dışındaki üretimin de artırılması ihtimalini gündeme getirdi.
  • Yerel yetkililer 2028’in başlarında inşaatı başlatmayı, ilk altyapıyı 2028 sonuna kadar tamamlamayı ve 2030’da seri üretime geçmeyi hedefliyor.
  • Kamu altyapısı finansmanı, 22 Ekim’de yapılması planlanan parlamento denetimi öncesinde siyasi inceleme altında.
  • Chey, Çin’deki Koreli fabrikalara kısıtlama getirmenin Çinli çip üreticilerinin ilerlemesini durdurup durdurmayacağını sorguladı.
  • SK, Şanghay’da bir yapay zekâ araştırma merkezi kurmak için çalışıyor; Japonya’da olası fabrika yatırımı ise inceleme aşamasında.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir