Çin'in Hâkimiyetine Meydan Okuyan Malezya'nın 395.000 RM'lik Nadir Toprak Elementi Tedarik Zincirinin İçinde

13 dakikalık okuma
Çin'in Hâkimiyetine Meydan Okuyan Malezya'nın 395.000 RM'lik Nadir Toprak Elementi Tedarik Zincirinin İçinde

Küresel rekabetin merkezindeki değerli yük

Malezya'nın doğusundaki Kuantan kıyı kentinin yakınlarında bulunan Gebeng'de işçiler, her biri yaklaşık 100.000 ABD doları ya da 395.534,24 RM değerindeki nadir toprak elementlerini endüstriyel torbalara dolduruyor. Bu değerli karışım, akıllı telefonlarda, elektrikli araçlarda, savaş uçaklarında ve rüzgâr türbinlerinde kullanılan güçlü mıknatısların temel bileşenlerinden neodimyum-praseodim, yani NdPr.

İçindekiler
  1. Küresel rekabetin merkezindeki değerli yük
  2. Çin'in işleme kapasitesi neden önemli?
  3. Ağır nadir toprak elementleri üretiminde yeni dönüm noktaları
  4. Tesisin yeni dönemini şekillendiren tarihler
  5. Japonya uzun vadeli tedarik anlaşması yaptı
  6. Malezya farklı ortaklıklar arasında denge kuruyor
  7. Malezya'daki yataklardan bitmiş mıknatıslara
  8. Atıklar için son tarih eşliğinde on yıllık faaliyet
  9. Çevresel riskler Gebeng'in ötesine uzanıyor
  10. Lynas daha fazla kapasite ve yeni kullanım alanları planlıyor
  11. Öne Çıkanlar

Torbalardaki malzeme, Çin dışındaki dünyanın en büyük tekil nadir toprak elementi işleme tesisi olan ve Avustralyalı Lynas Rare Earths tarafından işletilen tesisten yola çıkıyor. Lynas Advanced Materials Plant (LAMP) olarak bilinen tesis, 2012'den bu yana şirketin Batı Avustralya'daki Mount Weld madeninden çıkarılan malzemeyi işliyor. Rafine tozlar Port Klang üzerinden Japonya'ya gönderiliyor; burada üreticiler bunları elektronik ve havacılık dâhil çeşitli sektörlerde kullanılan mıknatıslara dönüştürüyor.

23 Nisan 2026 itibarıyla Malezya'daki tesis ticari rekabetin, ulusal güvenliğin ve çevresel denetimin kesişme noktasında yer alıyor. Küresel nadir toprak elementi işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 90'ı Çin'in kontrolünde; Lynas'ın pazar payı ise yaklaşık yüzde 10. Bu durum, Gebeng tesisine Çin dışındaki tedariki güvence altına alma çabalarında alışılmadık derecede büyük bir rol yüklüyor.

Lynas şu anda 17 nadir toprak elementinin 11'ini işliyor ve daha fazlasını ayrıştırma kapasitesini artırıyor. Avustralyalı maden patronu Gina Rinehart'ın desteğini alan ve çeyrek dönem gelirlerinde rekor kıran şirket, konumunu daha geniş kapsamlı bir alternatif tedarik zincirine dönüştürmeye çalışıyor.

Tesisin önemi, tek bir torbanın fiyatının çok ötesine uzanıyor. Üreticilerin, tasarlandığı gibi çalışan ekipmanlar üretebilmek için belirli nadir toprak bileşenlerine doğru biçimde ve güvenilir şekilde erişmesi gerekiyor. Küçük ama vazgeçilmez bir bileşenin kıtlığı, çok daha değerli bir nihai ürünün üretimini aksatabiliyor.

Malezya tesisin işletme ruhsatını 10 yıl uzattı; ancak radyoaktif atık üreten faaliyetlerin beş yıl içinde sona ermesini şart koştu. Dolayısıyla Lynas aynı anda iki talebi karşılamak zorunda: stratejik öneme sahip malzemelerin üretimini artırmak ve yeni çevresel takvime uymak.

Reklam

Çin'in işleme kapasitesi neden önemli?

Çin'in hâkimiyeti, yalnızca topraklarında nadir toprak elementi yatakları bulunmasından değil, bu elementleri işleme kabiliyetinden kaynaklanıyor. İşleme süreci, elementleri bir karışımdan ayırıyor ve üreticilerin kullanabileceği malzemeleri hazırlıyor. Lynas'ın Malezya'daki tesisi, bu Çin sanayi kapasitesine uygulanabilir az sayıdaki alternatiften biri.

Lynas Üst Yöneticisi Amanda Lacaze, kimya tesisine düzenlenen basın ziyaretinde Çin'in konumunun uzun soluklu sanayi planlamasını yansıttığını söyledi:

Çin başarısını, açık bir sanayi planını hayata geçirme üzerine kurdu.

Lacaze, rakip bir kapasite oluşturmanın da benzer ölçüde uzun soluklu bir kararlılık gerektireceğini belirtti:

Çin'in hâkimiyetine karşı koymak disiplin, odaklanma ve net bir planlama gerektirecek.

Pekin, nadir toprak elementi ihracatına kısıtlamalar getirdiği Ekim 2025'te kontrolünün etkisini göstererek piyasaları sarstı ve tedarik zincirlerini aksattı. Ardından Washington ile geçici bir anlaşmaya varıldı. Nadir toprak elementi tedarikinin güvenliği, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in mayıs ortasında yapması planlanan yeni zirve öncesinde önemli bir diplomatik mesele olmayı sürdürüyor.

Üreticiler açısından alternatif bir tedarikçi, tek bir ülkeyi etkileyen kısıtlamalara maruz kalma riskini azaltabiliyor. Hükümetler açısından ise savunma ekipmanlarında kullanılan minerallere erişim aynı tedarik sorununu ulusal güvenlik meselesi hâline getiriyor. Gebeng tesisi, tüketici elektroniğinden gelişmiş askerî sistemlere uzanan sektörlere tedarik sağlayarak her iki ihtiyaca da hizmet ediyor.

Ağır nadir toprak elementleri üretiminde yeni dönüm noktaları

Lynas, Mayıs 2025'te disprozyum üretmesiyle Çin dışında ticari ölçekte ağır nadir toprak oksitleri üreten ilk şirket oldu. Haziran 2025'te terbiyum, Mart 2026'da ise samaryum üretildi. Bu dönüm noktaları, ticari ölçekte işlenmesi Çin'de yoğunlaşmış malzemeler için alternatif bir kaynak oluşturdu.

Ağır nadir toprak elementleri, elektrikli araç aktarma organları ve gelişmiş savunma sistemleri dâhil, yüksek sıcaklığa maruz kalan ekipmanlarda özellikle önemli. Genellikle NdFeB mıknatıslar olarak adlandırılan güçlü neodimyum-demir-bor mıknatısların, araç motorlarının içindeki ısıya rağmen manyetik özelliklerini koruyabilmesi için az miktarda disprozyum ve terbiyuma ihtiyacı var. Bu ilaveler olmadan ısıl gerilim, mıknatısları gelişmiş aktarma organlarında kullanılamaz hâle getirebiliyor.

Lynas'ın yeni ayrıştırma devresi 25 milyon dolarlık yatırımla devreye alındı ve yılda 1.500 tona kadar karışık ağır nadir toprak bileşiği işleyebiliyor. Kapasitesi, samaryum, evropiyum, gadolinyum ve holmiyum içeren SEGH konsantresini de kapsıyor.

Şirketin daha ileriye dönük büyüme planları, tıbbi görüntüleme, kanser tedavisi ve katı hâl lazerlerinde kullanılan itriyum ile lutesyumu da kapsıyor. Böylece şirketin planı, araç mıknatıslarıyla en yakından ilişkilendirilen bileşenlerin ötesine geçiyor.

Reklam

Lynas Operasyon Direktörü Pol Le Roux, süreci kanıtlamaktan daha geniş kapsamlı bir ayrıştırma tesisi tasarlamaya uzanan aşamaları şöyle anlattı:

İlk adım, ağır nadir toprak elementlerini çıkarabildiğimizi göstermekti.

Le Roux üretim kilometre taşlarını ve sıradaki mühendislik çalışmasını şöyle sıraladı:

Bunu geçen yıl mayısta disprozyumla, haziranda terbiyumla ve geçen ay samaryumla gösterdik. Piyasanın talep ettiği herhangi bir nadir toprak elementini çıkarma kapasitesi sağlayacak, tüm ağır nadir toprak elementlerini ayrıştırmaya yönelik kapsamlı bir tesisin ayrıntılı mühendislik çalışmalarına başladık.

Lynas, Gebeng'de tüm ekstraksiyon kapasitesine 2027 sonuna kadar sahip olmayı bekliyor. Bu genişleme, Çin dışındaki otomotiv ve savunma üreticilerine daha önce arzı kısıtlı olan bileşenler için başka bir potansiyel kaynak sunuyor.

Tesisin yeni dönemini şekillendiren tarihler

Gebeng'in gelişimi yıllara yayılan sanayi yatırımlarını, halkın itirazlarını ve değişen ticari ilişkileri kapsıyor. Tesisin son dönemdeki atılımları, radyoaktif kalıntıların üretilme ve yönetilme biçimini değiştirmek için bir son tarih belirleyen ruhsat yenilemesiyle aynı döneme denk geliyor.

Başlıca dönüm noktaları, tesisin ticari rolünün ne kadar hızlı genişlediğini, çevresel yükümlülüklerinin ise nasıl daha kapsamlı hâle geldiğini gösteriyor:

  • 2007: Tesisin inşaatı başladı; geliştirme süreci boyunca çevresel itirazlar sürdü.
  • 2012: Tesis, Batı Avustralya'daki Mount Weld'den çıkarılan malzemeyi işlemeye başladı.
  • Mayıs ve Haziran 2025: Lynas, Çin dışında ticari ölçekte önce disprozyum, ardından terbiyum üretti.
  • Ekim 2025: Çin nadir toprak elementi ihracatını kısıtladı, Malezya ABD ile bir iş birliği mutabakatı imzaladı ve Sojitz, Lynas'ın rafine ettiği ağır nadir toprak elementlerini ithal etmeye başladı.
  • 2026 başı: Lynas, Japan Australia Rare Earths ile tedarik anlaşmasını 2038'e kadar uzattı.
  • Mart 2026: Lynas samaryum üretti ve Malezya işletme ruhsatını 10 yıl uzattı.
  • Mayıs 2026 ortası: Trump ile Xi'nin yeniden bir araya gelmesi planlanıyor.
  • 2027 sonu: Lynas, tüm ekstraksiyon kapasitesini Gebeng'de kullanıma sunmayı bekliyor.
  • Mart 2026'daki ruhsat yenilemesinden sonraki beş yıl içinde: Lynas, radyoaktif atık üreten tüm faaliyetleri durdurmalı.

Takvime göre planlanan işleme kapasitesi artışı, atık üretimi için belirlenen son tarihten önce tamamlanacak. Her iki taahhüt de tesisin yeni dönemini şekillendirecek.

Japonya uzun vadeli tedarik anlaşması yaptı

Japonya'nın Lynas ile ilişkisi, Çin ile Japonya arasında 2010'da yaşanan nadir toprak elementi anlaşmazlığının ardından özellikle yakınlaştı. Pekin'in toprak anlaşmazlıkları sırasında sevkiyatı geçici olarak durdurması, Japonya'nın tam olarak kontrol edemediği bir tedarik zincirine bağımlılığını açığa çıkardı.

Lynas, 2026'nın başında Japan Australia Rare Earths (JARE) ile anlaşmasını 2038'e kadar uzattı. Anlaşma, Japon sanayisine her yıl 5.000 ton NdPr ve Lynas'ın ürettiği tüm ağır nadir toprak oksitlerinin yüzde 75'ini tahsis ediyor.

Reklam

Anlaşma, NdPr için piyasa koşullarına bağlı, kilogram başına 110 ABD doları taban fiyat içeriyor. Taban fiyat, fiyatlandırma anlaşması kapsamında belirlenen asgari tutardır; piyasa fiyatları düştüğünde üreticiye belirli ölçüde gelir güvencesi sağlar. Anlaşma, fiyatların kilogram başına 150 ABD dolarını aşması durumunda kazançların paylaşılmasını sağlayan mekanizmalar da içeriyor.

Bu iki eşik arasında kilogram başına 40 ABD doları fark var. Anlaşma, belirli bir anda piyasanın sunduğu fiyata bütünüyle bağlı kalmak yerine, düşük fiyatlara karşı korumayı güçlü fiyatların sağladığı getiriyi paylaşma olanağıyla birleştiriyor.

Japon ticaret şirketi Sojitz Corporation, Ekim 2025'te Lynas'ın rafine ettiği ağır nadir toprak elementlerini ithal etmeye başladı. Şirket, Japonya'nın toplam talebinin yaklaşık yüzde 30'unu karşılamayı hedefliyor.

Avustralya'daki madenden Malezya'daki işleme tesisine, oradan da Japonya'daki mıknatıs fabrikasına uzanan yol, nadir toprak elementleri tedarikinin neden birbiriyle bağlantılı birkaç sektöre bağlı olduğunu gösteriyor. Cevherin çıkarılması yalnızca ilk adım. Elementlerin ayrıştırılması ve kullanılabilir mıknatıslara dönüştürülmesi de ayrı tesisler ve uzmanlık gerektiren sonraki aşamalar.

Malezya farklı ortaklıklar arasında denge kuruyor

Malezya, Avustralya ve Japonya'nın desteklediği tedarik zincirine ev sahipliği yaparken kendi nadir toprak elementi sanayisi için Çin'in desteğini de görüşüyor. Xi Jinping'in nisan ayında Malezya'ya yaptığı ziyaret sırasında nadir toprak elementlerinin işlenmesi için teknik yardım önerdiği bildirildi.

Malezya'nın stratejik yatırım fonu Khazanah Nasional da olası bir işleme ortaklığı konusunda Çinli bir devlet şirketiyle görüşmeler yürütüyor. Bu görüşmeler, Malezya'nın rolünü Gebeng'de Avustralya malzemesini işlemekle sınırlamak yerine yerli kaynaklarını geliştirmeye çalışırken teknolojiye duyduğu ihtiyacı yansıtıyor.

ABD, Çin tedarik zincirlerine bağımlılığı azaltma çabalarının parçası olarak Malezya'ya yakınlaşmaya çalıştı. Başbakan Enver İbrahim, Ekim 2025'te Trump ile ABD'ye nadir toprak elementi ihracatına herhangi bir kısıtlama getirilmeyeceğini güvence altına alan bir mutabakat zaptı imzaladı.

Dolayısıyla Malezya'nın durumu, tek bir yabancı ortağı seçmekten daha karmaşık. Lynas, Çin dışı bir işleme alternatifi sunarken Çin'in sağlayacağı destek Malezya'daki yatakların geliştirilmesine yardımcı olabilir. ABD ile yapılan anlaşma da bu ilişkiler yelpazesine bir başka ortak ekliyor.

Ülke, jeopolitik gerilimlerle giderek daha fazla bölünen tedarik zincirlerinde görece tarafsız ama vazgeçilmez bir konuma gelebilir. Bu konumu elde edebilmesi, farklı ortaklara verdiği taahhütleri yönetirken sanayi kapasitesini geliştirmesine bağlı.

Malezya'daki yataklardan bitmiş mıknatıslara

Malezya'daki nadir toprak elementi yataklarının 16,2 milyon ton olduğu ve yaklaşık 747,2 milyar RM, yani 175 milyar ABD doları değer taşıdığı tahmin ediliyor. Buna rağmen ülke, bu kaynakları geniş ölçekte çıkarmak ve işlemek için gereken ileri teknolojiye sahip değil.

Maden ve Jeobilim Dairesi'nin 2024'te yaptığı ön inceleme, Malay Yarımadası'nda önemli miktarda iyon adsorpsiyonlu kil yatağı bulunduğunu ortaya koydu. Bu yataklarda nadir toprak elementleri kil içinde yer alıyor ve jeolojik yapı, Çin'in güney eyaletlerindeki yataklara benzerlik gösterebiliyor.

Reklam

Malezya'da şu anda yasal olarak faaliyet gösteren tek bir yerli madencilik projesi var. Bu proje, Perak eyalet hükümeti ile Çin devlet şirketi Chinalco arasındaki ortaklık. 2021-2030 Ulusal Maden Sanayisini Dönüştürme Planı, yıllık nadir toprak elementi üretimini 2030'a kadar 30.000 tona çıkarmayı ve 4.000 kişilik istihdam yaratmayı hedefleyen, "madenden mıknatısa" uzanan bir ekosistem kurmayı amaçlıyor.

Bu ifade, kaynağın çıkarılmasından bileşenlerinin ayrıştırılmasına ve hammaddenin satışıyla yetinmeyip mıknatıs üretilmesine kadar uzanan eksiksiz bir sanayi zincirini anlatıyor. Malezya'nın hedefleri önemli altyapı yatırımları, kimyasal reaktiflerin kesintisiz tedariki ve zincirin sonraki aşamalarında yer alan üreticilerle ortaklıklar gerektiriyor.

Sektörün deneyimli isimleri, Çin'in nadir toprak elementi ekosistemini kurmasının onlarca yıl aldığını vurguluyor. Bu nedenle Malezya'nın 2030 hedefleri, kapsamlı yabancı teknoloji ortaklıkları olmadan gerçekçi olmayabilir.

İsviçreli Bomatec ile Japon Shin-Etsu şirketleri Malezya'da mıknatıs üretim tesisleri işletiyor. Bu şirketlerin varlığı sanayi zincirinin bazı halkalarını oluşturuyor; ancak planlanan yerli ekosistemin ihtiyaç duyduğu bağlantılar, Çin'in dikey entegre tedarik zincirlerine kıyasla hâlâ parçalı durumda.

Malezya, Endonezya'nın nikel politikasına benzer bir yaklaşım benimseyerek Aralık 2023'te nadir toprak elementi ihracatına moratoryum getirdi. Amaç, işleme faaliyetlerini ve kaynağın yarattığı değerin daha büyük bir bölümünü ülke içinde tutmaktı.

Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanı Tengku Zafrul, egemenlikten ödün verildiği yönündeki suçlamalara karşı ABD ile yapılan iş birliği anlaşmasını savundu. Malezya'nın ihracat politikasının amacını şöyle açıkladı:

Malezya, nadir toprak elementi ihracatına kalıcı bir yasak getirmiyor; amaç, işlenmemiş ve düşük değerli hammaddelerin ihraç edilmesini önleyerek daha fazla katma değerin ülke içinde kalmasını sağlamaktır.

Bu politika, teknolojiye erişimi Malezya'nın planlarının merkezine yerleştiriyor. Hammaddelerin ülke içinde tutulması, ancak ülkenin bunları daha değerli ürünlere dönüştürecek tesislere ve becerilere sahip olması hâlinde yerli sanayiyi destekleyebilir.

Atıklar için son tarih eşliğinde on yıllık faaliyet

Malezya Atom Enerjisi Dairesi, Mart 2026'da Lynas'ın işletme ruhsatını 10 yıl uzattı ve radyoaktif atıklara ilişkin yeni koşullar getirdi. Yenileme tarihinden sonraki beş yıl içinde şirket, bu tür atık üreten tüm faaliyetleri durdurmalı.

Lynas ayrıca mevcut suyla liç yöntemiyle arıtma kalıntılarını, artık radyoaktif olmayacak şekilde işlemek zorunda. Geçiş süresinin ardından yeni kalıcı bertaraf tesislerinin kurulmasına onay verilmeyecek. Ruhsat yenilemesi, faaliyetin sürmesine izin verirken hem gelecekteki atık üretiminde hem de mevcut kalıntıların işlenmesinde değişiklik yapılmasını şart koşuyor.

Tesisin inşaatının başladığı 2007'den bu yana çevresel itirazlar sürüyor. Yerel halk ve aktivistler atık yönetimi düzenlemelerini sorguluyor, süreçler güvenliyse tesisin neden Avustralya'da kurulmadığını soruyor.

Reklam

Save Malaysia Stop Lynas kampanyası tesise karşı protestoları yıllardır sürdürüyor. Toplumun kaygıları, Ipoh yakınlarında Mitsubishi tarafından işletilen ve sağlık şikâyetleri ile yıllarca süren temizlik gerektiren kirlilik sorunları nedeniyle 1992'de kapanan eski bir nadir toprak elementi rafinerisinin deneyimlerine dayanıyor.

Lynas, yan ürünlerinin zehirli olmadığını ve güvenli olduğunu söylüyor. Şirket, bu malzemeleri yalnızca çok düşük seviyelerde doğal radyoaktif madde içeren, magnezyum açısından zengin alçı ve demir fosfat olarak tanımlıyor. Kalıcı bertaraf tesislerinin çevreye zarar gelmesini önleyecek şekilde tasarlandığını belirtiyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Kuantan'daki tesisi değerlendirdi ve tüm güvenlik standartlarını karşıladığı sonucuna vardı; tesisi son teknoloji ürünü ve iyi mühendislikle tasarlanmış olarak nitelendirdi. Yerel halkın güvenini kazanmak ise hâlâ temel meselelerden biri. Topluluklar, radyoaktivitesi düşük olmasına rağmen Batı Avustralya'nın atıkları geri almayı reddetmesine dikkat çekiyor.

Yeni ruhsat koşulları bu kaygıları tesisin faaliyet takvimine dâhil ediyor. Lynas'ın işlemeye devam etmesine izin verildi; ancak mevcut radyoaktif kalıntı üretme ve yönetme yöntemini belirlenen süre içinde değiştirmesi gerekiyor.

Çevresel riskler Gebeng'in ötesine uzanıyor

Malezya'nın yerli madencilik hedefleri de kendine özgü çevresel riskler taşıyor. Komşu bölgelerdeki yasa dışı maden işletmeleri Mekong Nehri'nin kollarını arsenik ve kadmiyumla kirletti. Bu örnek, yetersiz denetimin sonuçlarını gösteriyor.

Malezya'nın kil yataklarını, Çin'in güneyinde kullanılanlara benzer yerinde liç yöntemleriyle geliştirmesi muhtemel. Bu yöntemde, malzemeyi çıkarıp başka yerde işlemeye dayalı yaklaşım yerine, mineralleri serbest bırakmak için yatak içinde kimyasallar kullanılıyor.

Çevre örgütleri, hassas ekosistemlere kimyasal enjekte edilmesinin yeni kirlilik krizlerine yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Aktivistlerin ve balıkçıların itirazları izin süreçlerini geciktirebilir veya gelecekteki projeleri durdurabilir.

Gebeng'deki faaliyet ile Malezya'nın yerli yatakları birbirine bağlı olmakla birlikte farklı zorluklar doğuruyor. Lynas, Avustralya cevherini yerleşik bir tesiste işlerken Malezya kaynaklarının geliştirilmesi, başka bölgelerde de madencilik ve kimyasal işleme faaliyetlerini beraberinde getirecek. Ülkenin sanayi planları, her iki risk grubunu da yönetmesine bağlı.

Lynas daha fazla kapasite ve yeni kullanım alanları planlıyor

Lynas, yılda 5.000 ton kapasiteye sahip yeni bir ağır nadir toprak elementi ayrıştırma tesisine 500 milyon RM, yani yaklaşık 118 milyon ABD doları yatırım yapmayı planlıyor. Bu, yılda 1.500 tona kadar karışık ağır nadir toprak bileşiği işleyebilen ayrıştırma devresinin ötesinde yeni bir genişleme olacak.

Şirket ayrıca hidrojen tedarik zincirinde, özellikle gazın uzun mesafelere taşınması sırasında amonyağın parçalanmasında nadir toprak elementlerinin katalizör olarak kullanılma olanaklarını araştırıyor. Bu süreçte katalizör, amonyaktan hidrojen açığa çıkarmak için kullanılan kimyasal tepkimeye yardımcı oluyor.

Le Roux, bu uygulamaların önümüzdeki on yılda önemli bir iş koluna dönüşmesini bekliyor:

Bundan 10 yıl sonra bunun işimizin önemli bir bölümünü oluşturmasını bekliyorum.

Araştırmalar, mevcut müşteriler için oksit üretmenin ötesine uzanan hedeflere işaret ediyor. Lynas, Gebeng'de ayrıştırabildiği element yelpazesini genişletirken yeni sanayi kullanım alanları da arıyor.

Reklam

Malezya'nın nadir toprak elementleri alanındaki konumu artık birbiriyle bağlantılı birkaç göreve dayanıyor: yerleşik bir işleme tesisini büyütmek, yerli yatakları geliştirmek, yabancı teknolojiye erişim sağlamak ve çevresel gereklilikleri karşılamak. Gebeng'den ayrılan 395.000 RM değerindeki torbalar bu çabanın görünür ürünü; ancak uzun vadeli rekabet, maden kaynaklarından bitmiş sanayi malzemelerine uzanan güvenilir bir zincir kurmakla ilgili.

Öne Çıkanlar

  • Lynas, Avustralya'daki Mount Weld madeninden çıkarılan malzemeyi kullanarak Kuantan yakınlarındaki Gebeng'de Çin dışındaki dünyanın en büyük tekil nadir toprak elementi işleme tesisini işletiyor.
  • Her bir endüstriyel NdPr torbası yaklaşık 100.000 ABD doları, yani 395.534,24 RM değerinde. Rafine malzeme Port Klang üzerinden mıknatıs üretimi için Japonya'ya gönderiliyor.
  • Küresel nadir toprak elementi işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 90'ı Çin'in kontrolünde; Lynas'ın pazar payı ise yaklaşık yüzde 10.
  • Lynas Mayıs 2025'te disprozyum, Haziran 2025'te terbiyum ve Mart 2026'da samaryum üretti. Daha geniş kapsamlı ekstraksiyon kapasitesinin 2027 sonuna kadar devreye girmesi bekleniyor.
  • JARE anlaşması 2038'e kadar geçerli. Anlaşma, Japon sanayisine yılda 5.000 ton NdPr ve Lynas'ın ürettiği ağır nadir toprak oksitlerinin yüzde 75'ini tahsis ediyor.
  • Malezya'nın Mart 2026'da yenilediği ruhsat 10 yıl geçerli; ancak Lynas'ın radyoaktif atık üreten faaliyetleri beş yıl içinde durdurması ve mevcut radyoaktif kalıntıları işlemesi gerekiyor.
  • Malezya'nın nadir toprak elementi yataklarının 16,2 milyon ton olduğu tahmin ediliyor. Ülke, 2030'a kadar yıllık 30.000 ton üretim ve 4.000 kişilik istihdam hedefliyor.
  • Lynas, 500 milyon RM maliyetle yeni bir ayrıştırma tesisi planlıyor. Malezya ise yabancı ortaklıklar arayışını sürdürürken teknoloji, çevre ve izin süreçlerine ilişkin zorluklarla karşı karşıya.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir