Altı Ay İçeride, Bazen Onlarca Yıl
Japonya'da yaklaşık 1,46 milyon kişi hikikomoriyle yaşıyor; bu sayı yakın tarihli hükümet araştırmalarına dayanıyor. Nüfusun yaklaşık yüzde 2'sine karşılık geldiği belirtilen tahmin, en az altı ay süren ve yıllarca devam edebilen ağır bir sosyal izolasyon biçimini ifade ediyor. Bazı kişiler yatak odalarından nadiren çıkıyor. Bazıları ara sıra dışarı adım atsa da işten, eğitimden ve kişisel ilişkilerden büyük ölçüde kopuk kalıyor.
İçindekiler
- Altı Ay İçeride, Bazen Onlarca Yıl
- Hikikomori Nasıl Görünüyor?
- Araştırmalar Sınırları Nasıl Aştı?
- Yüzdeler Neden Bu Kadar Değişiyor?
- Pandemi Sırasında Ne Değişti?
- İzolasyon ve Diğer Durumların Kesiştiği Nokta
- Çevrimiçi Terapi Akira'ya Nasıl Ulaştı?
- Aileler Tedavinin Neden Hâlâ Bir Parçası?
- Kadınlar, Yaşlanan Ebeveynler ve Çevrimiçi Yaşam
- Öne Çıkanlar
Psikolog Tamaki Saito, Japonya'da bu durumdan etkilenenlerin sayısının 1 milyon olarak tahmin edildiği 1990'larda hikikomoriyi kamuoyunun gündemine taşıdı. Yeni tahmin, yaklaşık yüzde 46'lık artışla 460 bin daha yüksek. Bu sayısal değişimin yanı sıra, hikikomoriyle ilk başta ilişkilendirilen ergen erkekler ve genç erkeklerden oluşan profil de kadınları, orta yaşlıları ve yalnız yaşayanları kapsayacak şekilde genişledi.
Durumu anlamak için Japonya hâlâ merkezi bir konumda olsa da araştırmacılar Avustralya, Bangladeş, Hindistan, İran, Güney Kore, Tayvan, Tayland ve ABD'de benzer örüntüler belirledi. Başka yerlerde yaşayan insanlar, Japonca adını bilmeden de uzun süreli sosyal izolasyon deneyimini tanıyabilir.
COVID-19 kısıtlamaları konuya yeni bir boyut ekledi. 2019 ile 2022 arasında 7.500 ergene odaklanan bir İtalya araştırması, pandemi kısıtlamalarının ardından arkadaşlarıyla hiç görüşmeyenlerin sayısının ikiye katlandığını ortaya koydu. Bu arada Akira adlı Japon bir erkeğin tedavisini belgeleyen bir vaka, çevrimiçi terapinin yıllarca süren inzivanın ardından kişinin sosyal yaşama dönmeye başlamasına yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Bu gelişmeler aynı sorunun birkaç yönünü bir araya getiriyor: İzolasyon nasıl başlıyor, neden sürüyor, aileler bu süreçte kişiye nasıl destek oluyor ve evden çıkmayı bunaltıcı bulan birine tedavi nasıl ulaştırılabiliyor? Temel zorluk, artık birçok ülkede incelenen bu örüntüyü tanırken her kişinin koşullarını ayrı ayrı anlamak.
Hikikomori Nasıl Görünüyor?
Hikikomori, Japoncada geri çekilmek ve içeride kalmak anlamına gelen sözcüklerden türemiştir. Belirleyici özelliği, altı ay veya daha uzun süren ağır sosyal izolasyondur. En kısıtlayıcı biçiminde kişi, çoğunlukla ailesinin evinde ya da tek başına yaşadığı bir dairede tek bir odaya kapanır ve sosyal etkileşimden kaçınır.
Saito, bu deneyimi başlangıçta sonu gelmeyen bir ergenlik hali, yani yetişkin sorumluluklarından ve modern yaşamın taleplerinden kaçış olarak tanımladı. Rekabetçi eğitim sistemi, yoğun işyeri beklentileri, ailelerin yüksek beklentileri ve uyum sağlama baskısı, kişinin hassasiyetleriyle birleşerek sıradan yaşama katılımı katlanılmaz hale getirebilir.
Günlük rutin tersine dönebilir. Kişi gündüz uyuyup gece uyanık kalır; bu sürenin büyük bölümünü oyun oynayarak, internette gezinerek veya televizyon izleyerek geçirir. Kişisel hijyen ve ev işlerinin aksaması da mümkündür. Bu değişiklikler okula, işe veya başkalarıyla iletişime dönmeyi giderek zorlaştırabilir.
Aileler, uzun süreli izolasyonu mümkün kılan pratik desteği çoğu zaman sağlar. Yakınları yemekleri yatak odasının kapısına bırakabilir ve kişiyi ev dışından gelen taleplerden koruyabilir. Araştırmacılar bu durumu paradoksal bir istikrar olarak tanımlıyor: Kişi, kendisinin uzaklaştığı aile yapısının desteğiyle neredeyse hiç hareket etmediği bir durumda kalıyor.
Bu nedenle ebeveynler ve diğer yakınlar zor bir konumda bulunuyor. Sağladıkları bakım acil ihtiyaçları karşılıyor; ancak evdeki düzen, izolasyonun sürmesine de yardımcı olabiliyor. Bu davranış, basitçe tembellik ya da isyan olarak değil, psikolojik ve toplumsal baskıları içeren karmaşık bir tepki olarak değerlendiriliyor.
Durumun şiddeti kişiden kişiye değişiyor. Bazı kişiler odalarından neredeyse hiç çıkmıyor ve yakınlarıyla bile nadiren konuşuyor. Bazıları ara sıra dışarı çıkıyor ve sınırlı iletişim kuruyor. Hikikomoriyi bir yelpaze olarak değerlendirmek, içine kapanan herkesi aynı ihtiyaçlara sahip kabul etmek yerine hem kişinin ne ölçüde eve kapandığını hem de bunun günlük işlevlerini nasıl etkilediğini dikkate almak anlamına geliyor.
Araştırmalar Sınırları Nasıl Aştı?
2011'de yapılan bir araştırmada psikiyatristlere, hikikomori belirtileri gösteren hastalarla karşılaşıp karşılaşmadıkları soruldu. Araştırmanın yürütüldüğü dokuz ülke Avustralya, Bangladeş, Hindistan, İran, Japonya, Güney Kore, Tayvan, Tayland ve ABD'ydi. Özellikle kentsel bölgelerde incelenen her ülkede ağır sosyal izolasyona benzer örüntüler görüldü.
Bu araştırmada ülkeler arasındaki farklar istatistiksel açıdan anlamlı değildi. Basitçe söylemek gerekirse, araştırmacılar bu örüntünün yalnızca tek bir ulusal kültüre ait olduğu görüşünü destekleyecek kadar belirgin bir farklılık tespit etmedi. Bulgular, hikikomorinin Japonya'nın toplumsal yapılarıyla sınırlı bir durum olduğu yönündeki önceki görüşe meydan okudu.
Araştırmalar, coğrafi kapsamı o zamandan bu yana genişletti. 2025 tarihli bir analiz, hikikomorinin Doğu Asya ve Batı ülkelerinde yaygın bir sorun olduğu sonucuna vardı. Danimarka ve diğer İskandinav ülkeleri ise araştırmalarda eksik kaldı: Durum buralarda resmen tanımlanmamıştı ve yakın zamanda yapılan araştırma çağrıları, bu ortamlardaki uzun süreli izolasyonun incelenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Araştırmaların gelişimi birkaç tarihle izlenebilir:
- 1990'larda Tamaki Saito, Japonya'da hikikomoriden etkilenenlerin sayısını 1 milyon olarak tahmin ederek bu durumu kamuoyunun gündemine taşıdı.
- 2011'de dokuz ülkedeki psikiyatristlerin katıldığı araştırmalar, ağır sosyal izolasyona benzer örüntüler belirledi.
- 2019 ile 2022 arasında bir İtalya araştırması, pandemi döneminde 7.500 ergenin sosyal davranışlarındaki değişimleri inceledi.
- 2020'den itibaren COVID-19 kısıtlamaları, evde kalmanın ve iletişimi azaltmanın günlük yaşamın bir parçası haline geldiği koşullar yarattı.
- 2025'te yayımlanan bir analiz, hikikomoriyi Doğu Asya ve Batı ülkelerini etkileyen bir sorun olarak tanımladı.
Uluslararası bulgular, sosyal izolasyona ilişkin açıklamaları genişletiyor. Japonya'daki eğitim ve işyeri baskıları önemini korusa da kişisel hassasiyetler ve talepkâr toplumsal ortamlar dünyanın birçok yerinde bir araya gelebiliyor. Araştırmacılar giderek tek bir kültürel açıklamaya dayanmak yerine bu bileşimi inceliyor.
Yüzdeler Neden Bu Kadar Değişiyor?
Araştırmalarda yaygınlık tahminleri geniş bir aralıkta değişiyor. Japonya genel nüfusu üzerine yapılan araştırmalarda oranlar yüzde 0,87 ile yüzde 1,2 arasında bildirilirken, öğrenci gruplarını inceleyen bazı araştırmalarda oran yüzde 26,66'ya kadar çıkıyor. Bu bulgular, yaklaşık 1,46 milyon kişiye, yani nüfusun yaklaşık yüzde 2'sine karşılık geldiği belirtilen daha yeni hükümet tahminiyle birlikte değerlendiriliyor.
Başka yerlerde bildirilen oranlar arasında Çin'de yüzde 6,6, Hong Kong'da yüzde 1,9, Kore'de yüzde 2,3, Singapur'da yüzde 20,9, Nijerya'da yüzde 9,5, ABD'de yüzde 2,7 ve Tayvan'da yüzde 9 bulunuyor. Bu rakamlar, araştırmacıların örüntüyü ne kadar geniş bir coğrafyada incelediğini ve tahminlerin ne ölçüde değiştiğini gösteriyor.
Araştırma tasarımı bu geniş aralığı açıklamaya yardımcı oluyor. Araştırmacılar, kimlerin kapsama gireceğine karar verirken farklı ölçütler, farklı anketler veya değerlendirmeler ve farklı katılımcı bulma yöntemleri kullanabiliyor. Öğrenciler üzerine yapılan bir araştırma, bir ülkenin genel nüfusunu temsil etmek üzere tasarlanan araştırmadan farklı bir grubu inceliyor.
Bu nedenle okuyucuların her yüzdenin neyi tanımladığını anlaması gerekiyor. Dahil edilme ölçütleri, izolasyonun hangi biçimlerinin ve ne kadar sürenin kapsama girdiğini belirliyor. Değerlendirme yöntemleri, araştırmacıların bu deneyimleri nasıl tespit ettiğini belirliyor. Katılımcıların bulunma biçimi ise kimin deneyiminin en başta araştırmaya dahil edildiğini etkiliyor.
Hikikomori kendi başına tıbbi bir tanı değil ve her zaman belirli bir psikiyatrik durumla ilişkili olmuyor. Bu da durumu tanımlamayı ve saymayı zorlaştırıyor: Araştırmacılar, farklı kişisel zorluklar ve toplumsal baskı bileşimleriyle ortaya çıkabilen bir yaşam ve davranış örüntüsünü inceliyor.
Pandemi Sırasında Ne Değişti?
7.500 ergene odaklanan İtalya araştırması, pandemi kısıtlamaları öncesini ve sonrasını kapsayacak şekilde 2019 ile 2022 arasındaki sosyal davranışları izledi. Ergenlerin çoğu sosyal açıdan aktif kalmayı sürdürdü. Ancak giderek artan bir grup, araştırmacıların deyimiyle “yalnız kurtlar” haline geldi; kısıtlamaların ardından arkadaşlarıyla hiç görüşmeyenlerin sayısı ikiye katlandı.
Araştırmacılar bu izolasyonu kronik olarak tanımladı; yani kısa süreli bir ruh hali değişikliği veya ergenlik davranışı değil, kalıcı bir durum olarak değerlendirdi. Ortaya çıkan yaşam tarzı hikikomoriye benziyordu: Sosyal kopuş, günlük yaşamın kalıcı bir parçası haline geliyordu.
COVID-19 kısıtlamaları evde kalmayı normal, bazı dönemlerde ise zorunlu hale getirdi. Uzaktan çalışma, talep üzerine izlenebilen içerikler ve yiyecek ile diğer ürünlerin teslim edilmesi, dışarı çıkmaya duyulan pratik ihtiyacı azalttı. Halihazırda sosyal kaygı veya depresyon yaşayan kişiler için zor karşılaşmalardan kaçınmanın getirdiği rahatlama, sokağa çıkma yasağı sona erdikten sonra da süren bir örüntüye dönüşebilirdi.
New York'ta çalışan psikiyatri profesörü Carol Berman, farklı ruh sağlığı sorunlarının evden çıkmayı nasıl korkutucu hale getirebildiğini anlattı. Kaygının izolasyona giden olası yollardan biri olduğunu şöyle açıkladı:
Bir ruh sağlığı hastası olarak, dışarı çıkmak istememenize yol açabilecek çok çeşitli sorunlar yaşayabilirsiniz. Ağır bir kaygı bozukluğu olan biri, dışarı çıktığında panik atak geçireceğinden korkabilir.
Berman, psikiyatri hastalarının aynı belirtileri göstermediğini de vurguladı. Tedavinin, herkeste işe yarayacağını varsayan tek tip bir yaklaşımı benimsemek yerine kişinin yaşadığı zorlukları yansıtması gerekiyor.
Dışarıda panik atak geçirmekten korkan birinin bu korkuyla başa çıkmak için desteğe ihtiyacı olabilir. İzolasyona depresyonun eşlik ettiği bir kişi ise farklı engellerle karşılaşabilir. Evde kalma ve iletişimden kaçınma şeklindeki ortak sonuç, birbirinden çok farklı deneyimleri gizleyebilir.
İzolasyon ve Diğer Durumların Kesiştiği Nokta
Sosyal kaygı bozukluğu, majör depresyon, otizm spektrum bozuklukları, travma sonrası stres bozukluğu ve çekingen kişilik bozukluğu hikikomoreyle birlikte görülebilir. Uzun süreli izolasyonun başlı başına bir durum mu, yoksa başka bir bozukluğun sonucu mu olduğu klinisyenler arasında süregelen bir tartışma konusu.
Bazı araştırmacılar, izolasyon başka bir psikiyatrik durumun sonucu olarak geliştiğinde “ikincil hikikomori” terimini kullanıyor. “Birincil hikikomori” ise izolasyonun temel sorun olduğu yönündeki alternatif tanımı ifade ediyor. Belirtiler örtüştüğü ve birbirini etkilediği için bu ikisini birbirinden ayırmak zor olabiliyor.
Sosyal kaygı bozukluğu, hikikomorinin başlamasından önce görülen en yaygın psikiyatrik durum olarak tanımlanıyor. Araştırmalar, içine kapanan kişilerin yaklaşık yüzde 30 ila 35'inde bu durumun da bulunduğunu gösteriyor. Sosyal kaygı, diğer insanlarla etkileşim kurmaya ilişkin korkuları kapsıyor ve konuşmaların, randevuların ya da işyerindeki karşılaşmaların neden engel haline gelebildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Japonya'da hikikomorinin tanınması, durumun DSM-5-TR'de, yani gözden geçirilmiş psikiyatrik sınıflandırma kılavuzunda, sıkıntının kültürel bir dışavurumu olarak yer almasıyla birlikte değerlendiriliyor. Ancak DSM-5 ve ICD-11'de ayrı bir tanı kategorisi olarak bulunmuyor. Bu sistemler, klinisyenlerin ruh sağlığı sorunlarını değerlendirirken ve kaydederken kullandığı durumları sınıflandırıyor.
Bu nedenle Japonya dışında ağır sosyal izolasyon çoğunlukla depresyon, agorafobi veya kaygı bozuklukları kapsamında sınıflandırılıyor. Bir klinisyen altta yatan tanıyı ele alırken kişinin eve kapanmasını, günlük düzeninin bozulmasını ve eğitimden, işten ya da ilişkilerden kopmasını da anlamak durumunda kalabilir.
Yelpaze yaklaşımı, klinisyenlere bu pratik güçlükleri tanımlamanın başka bir yolunu sunuyor. Ara sıra evden çıkan ve sınırlı iletişim kuran birinin ihtiyaçları, ailesiyle nadiren konuşan ve yatak odasından neredeyse hiç çıkmayan birininkinden farklı olabilir. Değerlendirmede eşlik eden durumlar incelenirken izolasyonun günlük yaşam üzerindeki etkisi de ele alınabilir.
Çevrimiçi Terapi Akira'ya Nasıl Ulaştı?
30 yaşındaki Japon Akira, sosyal kaygı bozukluğuna yönelik, internet üzerinden sunulan ve yapılandırılmış bir bilişsel terapi programına katılmadan önce altı yıl boyunca kendini toplumdan izole etmişti. iCT-SAD olarak bilinen bu tedavi yaklaşımı, yüz yüze bir randevuya gitmekte zorlanan kişilere ulaşmak üzere tasarlanmış.
Program 14 hafta sürdü. Terapistin yönlendirdiği modülleri, telefon desteğini ve web kamerası aracılığıyla gerçekleştirilen davranış deneylerini bir araya getirdi. Akira'nın sosyal kaygı puanları ağır düzeyden klinik eşiklerin altına indi; başka bir deyişle, klinik açıdan kaygı verici belirtileri belirlemek için kullanılan sınırların altına düştü. Akira daha sonra bir elektronik mağazasında işe girerek altı yıllık inzivasını sona erdirdi.
Bilişsel terapi, kişilerin kaygıyı sürdüren düşünce ve davranışlarını incelemelerine yardımcı olur. Bu programdaki çevrimiçi modüller, yüz yüze sunulan terapinin yapısını izliyordu. Temel çalışma alanları arasında güvenlik davranışları, dikkat deneyleri ve sohbet pratiği bulunuyordu.
Güvenlik davranışları, kişinin korktuğu bir karşılaşma sırasında kendini güvende hissetmek için yaptığı eylemlerdir. Dikkat deneyleri, böyle bir karşılaşma sırasında kişinin dikkatini nereye yönelttiğini inceler. Sohbet pratiği ise kişiye yapılandırılmış bir etkileşim fırsatı verir ve ardından bu deneyimi terapötik destekle değerlendirmesini sağlar.
Akira'nın tedavisinde video kayıtları özellikle yararlı oldu. Başkalarına nasıl göründüğüne dair çarpıtılmış algılarını sorgulamak için konuşmaları yeniden izleyebildi. Telefon görüşmeleri, kısa mesajlar ve ara sıra yapılan görüntülü seanslar, ilk çalışmaların evde başlamasına imkân verirken terapistle iletişimi de sağladı.
Akira'nın ilerlemesi, uzaktan tedavinin ev dışındaki yaşama katılım için nasıl bir yol haline gelebileceğine dair somut bir örnek sunuyor. Yaklaşım, tedaviyi başlangıçta erişilebilir kılmak için çevrimiçi iletişimden yararlanırken sosyal kaygıyı da ele aldı.
Aileler Tedavinin Neden Hâlâ Bir Parçası?
Japon hükümeti dört aşamalı bir müdahale yaklaşımı öneriyor: aile desteği ve ilk temas, bireysel destek, orta düzey grup ortamlarında eğitim ve sosyal yaşama katılım denemeleri. Bu sıra, ilk temasın kurulmasından başkalarıyla etkileşimi denemeye doğru ilerliyor.
İnternet üzerinden sunulan tedavi, özellikle ikinci aşamadaki bireysel desteğe uygun olabilir. Terapistin muayenehanesine gitmeye tahammül edemeyen biri, bir uzmanla uzaktan çalışmaya başlayabilir. Sonraki aşamalarda grup ortamları ve daha geniş katılım fırsatları devreye girer.
Bu yaklaşımda ailenin katılımı önemini koruyor. Yakınlar çoğu zaman barınma, yemek ve dış baskılardan korunma imkânı sağlıyor; içine kapanan kişiyle kurdukları ilişkiler de iyileşmenin gerçekleşmesi gereken ortamın bir parçasını oluşturuyor.
Zor aile ilişkileri, farklı kültürlerde hikikomorinin gelişmesine ve sürmesine de katkıda bulunabilir. Çocuklarla duygusal iletişimin ve empati kurmanın yetersizliği, belirlenen sorunlar arasında. Bu nedenle desteğin hem kişiyi hem de ev halkının iletişim biçimini dikkate alması gerekiyor.
Dört aşama, bu çalışmaya pratik bir yapı kazandırıyor. İlk temas ve destek, kişi grup etkinliklerine veya işe hazır olmadan başlayabilir. Sonraki adımlar, eşlik eden kaygı, depresyon veya başka bir durum ele alınırken sosyal katılımın kademeli olarak denenmesine imkân tanır.
Kadınlar, Yaşlanan Ebeveynler ve Çevrimiçi Yaşam
Kadınlar ve orta yaşlılar artık hikikomori tablosunda önemli bir yer tutuyor. Saito'nun başlangıçta genç erkeklere odaklanan yaklaşımı, araştırmacıların onlarca yıl boyunca toplumdan uzak yaşayan kişileri belgelemesiyle genişledi. İstatistiklerde daha önce yeterince temsil edilmeyen kadınlar, toplumsal cinsiyet normları ve işyeri baskıları hayatlarını etkiledikçe giderek daha fazla tanınıyor.
Japonya'daki 8050 sorunu, özellikle zor bir aile tablosunu tanımlıyor: Seksenli yaşlarındaki ebeveynlerin ellili yaşlarındaki, toplumdan uzaklaşmış yetişkin çocuklarına destek olması. Bu ebeveynlerin kendileri bakıma ihtiyaç duymaya başladıkça çocuklarının bağlı olduğu maddi ve pratik desteği sağlayamaz hale gelebilirler.
Yalnız yaşayan kişiler başka bir zorluk yaratıyor. Ebeveynlere veya diğer yakınlara dayanan müdahale modellerinde, ayrı bir evde yalnız yaşayan biriyle iletişim kurma olanağı azalıyor. Bu nedenle demografik profilin genişlemesi, durumun nasıl sayıldığını olduğu kadar desteğin kişilere nasıl ulaştırılabileceğini de etkiliyor.
Uzaktan çalışma ve dijital hizmetler iki farklı rol oynuyor. Bunlar, içine kapanık bir yaşam biçiminin sürmesini kolaylaştırabildiği gibi işe katılım için olası yollar da sunabiliyor. Bazı kişiler çevrimiçi işlerden veya kripto para alım satımından gelir elde ediyor ve yüz yüze sosyal etkileşim olmadan maddi bağımsızlık kazanıyor.
Bu nedenle maddi bağımsızlık ve sosyal katılım birbirinden farklı biçimlerde gelişebilir. Bir kişi çevrimiçi çalışarak geçimini sağlayabilirken ilişkilerden ve ev dışındaki etkinliklerden tamamen kopuk kalabilir. Tedavi ve destek, kişinin gelirinin yanı sıra günlük yaşamını nasıl sürdürdüğünü de dikkate almalı.
Doğum oranlarının düşmesi, nüfusun yaşlanması ve uzun süreli izolasyon; gelecekteki üretkenlik ve sosyal bakım hizmetleri açısından kaygı yaratıyor. 8050 sorunu bu baskıları, yaşlanan bir ebeveynle bakıma bağımlı yetişkin çocuğun ihtiyaçlarının aynı anda arttığı hanelerde görünür kılıyor.
16 Nisan 2026 itibarıyla ortaya çıkan tablo, farklı yaşlara, cinsiyetlere ve ülkelere yayılan bir izolasyon biçimine işaret ediyor. Psikiyatrik sınıflandırma tartışmalı olmaya devam ediyor, yaygınlık tahminleri araştırma yöntemlerine bağlı olarak değişiyor ve kişilerin tedavi ihtiyaçları farklılık gösteriyor. Akira'nın deneyimi iyileşmeye dair bir örnek sunarken aile desteği ve kademeli katılım, Japonya'nın önerdiği yaklaşımın temel unsurları olmayı sürdürüyor.
Öne Çıkanlar
- Yakın tarihli Japon hükümeti araştırmaları, hikikomoriyle yaşayanların sayısını yaklaşık 1,46 milyon, yani nüfusun yaklaşık yüzde 2'si olarak tahmin ediyor.
- Hikikomori, en az altı ay süren ağır sosyal izolasyonu ifade ediyor; şiddeti sınırlı dış temas kurmaktan neredeyse tamamen eve kapanmaya kadar değişiyor.
- 2011 tarihli bir araştırma dokuz ülkede benzer örüntüler buldu; 2025 tarihli bir analiz ise sorunun Doğu Asya ve Batı ülkelerinde görüldüğünü belirtti.
- Araştırmalarda farklı nüfuslar, değerlendirme yöntemleri ve dahil edilme ölçütleri kullanıldığı için yaygınlık tahminleri büyük ölçüde değişiyor.
- 2019 ile 2022 arasında 7.500 ergeni inceleyen bir İtalya araştırması, pandemi kısıtlamalarının ardından arkadaşlarıyla hiç görüşmeyenlerin sayısının ikiye katlandığını ortaya koydu.
- Araştırmalara göre vakaların yaklaşık yüzde 30 ila 35'ine sosyal kaygı eşlik ediyor; depresyon ve diğer psikiyatrik durumlar da izolasyonla birlikte görülebiliyor.
- 30 yaşındaki Akira, 14 haftalık çevrimiçi bilişsel terapiyi tamamladı ve altı yıllık inzivanın ardından iş buldu.
- Japonya, ailelerle ve ilk temasla başlayan, sosyal katılıma doğru ilerleyen dört aşamalı bir destek yaklaşımı öneriyor.
- 8050 sorunu, seksenli yaşlarındaki ebeveynlerin ellili yaşlarındaki, toplumdan uzaklaşmış yetişkin çocuklarına destek olmasını tanımlıyor ve giderek artan maddi ve bakım yüklerine işaret ediyor.






