Aileler Yemek Pişirecek Yakıt Kalmayınca Yola Çıkıyor
Delhi’deki Anand Vihar tren istasyonunda 35 yaşındaki Raju Prasad, başkentte ailesini geçindirmek için dokuz ay mücadele ettikten sonra Uttar Pradesh eyaletindeki Gorakhpur’a gitmek üzere yola çıkıyor. Son gaz tüpü 15 gün önce bitmiş. Bir süre odun toplayarak idare etmiş, ancak birikimi tükenmiş; karaborsada sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) normal fiyatının dört ya da beş katına satılıyor.
İçindekiler
- Aileler Yemek Pişirecek Yakıt Kalmayınca Yola Çıkıyor
- Bir Tüpün Fiyatı Birkaç Günlük Ücreti Bulabiliyor
- Göçmenler Neden Kayıt Dışı Gaz Satıcılarına Bağımlı?
- Öğrenciler Öğünlerini ve Uygun Fiyatlı Yemekleri Kaybediyor
- Restoranlar Çalışma Saatlerini Kısaltıyor, Açık Ateşte Pişirmeye Dönüyor
- Konfeksiyon Üretimi ve Sebze Pazarları Yavaşlıyor
- Uzak Bir Çatışma Delhi’deki Mutfaklara Nasıl Ulaşıyor?
- Hükümet Teslimatları Öne Çıkarıyor, Küçük Tüp Kotalarını Artırıyor
- Siyasi Tartışmalar ve Yeni Bir Kapanma Korkusu
- Alternatifler Pahalı ya da Bulunamıyor
- İşçiler Maliyetler Düşünce Geri Dönmeyi Umuyor
- Öne Çıkanlar
Cumartesi sabahı saat 9’da aileler yatakları, çelik tencereleri ve giysi bohçalarını istasyondan geçiriyor; çocuklar da taşıyabildikleri eşyaları alıyor. Manzara, 2020’deki COVID-19 krizi sırasında yaşanan göçleri hatırlatıyor. Prasad, en küçük kızını ve beyaz bir plastik kovayı taşıyan eşinin yanında aceleyle ilerliyor. Üç çocukları daha arkalarından geliyor; biri tekerlekli çantayı çekiyor. Prasad’ın erkek kardeşinin de katıldığı yedi kişilik aile memleketine dönüyor.
Prasad, gündelik iş bulmak ve çocuklarına eğitim fırsatları sağlamak için Delhi’ye gelmiş. Ayrılmasının acil nedeninin açlık olduğunu söylüyor:
Burada birkaç gün daha kalırsak çocuklarımız açlıktan ölebilir. Bu krizin ne olduğunu anlamıyorlar. Onları yalnızca yemek için ağlarken görüyoruz.
12 Nisan 2026 itibarıyla benzer ayrılışlar Yeni Delhi Tren İstasyonu’nda da yaşanıyor. Bihar, Jharkhand, Batı Bengal ve Rajasthan’dan gelen işçilerin sırt çantaları valizlerden daha büyük. Yakıt kıtlığı ve yükselen fiyatlar günlük yaşamı zorlaştırırken binlerce kişinin Delhi’den ve diğer büyük şehirlerden ayrıldığı aktarılıyor; ancak gidenlerin sayısına ilişkin doğrulanmış bir toplam verilmiyor.
Bazı işçiler ayrılma nedenlerini gizliyor. 29 yaşındaki Suman Verma, bir düğün için yola çıktığını söylüyor. Küçük oğlu Anshu ise ailenin gazının tükendiğini ve babasının yeni bir kapanma yaşanmasından korktuğunu anlatıyor:
Gerçek nedeni hepimiz biliyoruz. Yakında kapanma olacak. Babam bütün dükkânların kapanacağını ve daha sonra geri dönemeyeceğimizi söyledi. Gazımız zaten bitmişti, annem de derme çatma bir ocakta yemek pişiriyordu.
Bir Tüpün Fiyatı Birkaç Günlük Ücreti Bulabiliyor
25 yaşındaki Sarfaraz, Bihar’a bilet alabilmek için ailesinin göndereceği 300 rupiyi beklerken Anand Vihar’da çantalarının yanında duruyor. 18 yaşında evlenmiş, dört çocuğu var ve Jewar Noida Uluslararası Havalimanı’ndaki inşaat işinde çalışmak üzere Delhi’ye gelmiş. Günde 550 rupi kazanıyor. Yemek pişirmek için kullandığı gaz 20 gün önce bitmiş.
Sarfaraz, şehre geliş amacının nasıl tersine döndüğünü anlatıyor:
Ailemi geçindirmek için buraya geldim, ama şimdi geri dönebilmek için onlardan bana para göndermelerini istiyorum.
Sarfaraz’ın anlattığına göre daha önce 900 rupi olan bir tüpün karaborsa fiyatı şimdi 4.500 rupiye çıkmış, gıda fiyatları ise ikiye katlanmış. Bu tüp, önceki fiyatının beş katı ve kira, yemek ya da yol masrafları hesaba katılmadan, günde 550 rupi kazanan Sarfaraz’ın sekiz günlük ücretinden fazla.
Günde genellikle 500 ila 800 rupi kazanan işçiler, bir öğün yemek için yarım günlük ücretlerini harcayabiliyor. Haberde aktarılan işçilerin günlük kazançları 200 ila 800 rupi arasında değişirken karaborsadaki tüpler 3.000 ila 4.500 rupiye, kayıt dışı dolumlar ise kilogram başına 300 ila 1.000 rupiye satılıyor.
Bihar’dan gelen gündelik işçi Lalita Devi, ailesiyle birlikte Delhi’de ayda 10.000 rupilik hane geliriyle yaşıyor. Yerel LPG fiyatlarının kilogram başına 400 ila 500 rupiye çıkması üzerine çiğ nohutla idare ediyor. Memleketine dönmek için tren bileti alacak parası yok.
Bihar’dan gelen ve günde 800 rupi kazanan inşaat işçisi Uday Kumar, ücretinin yetmediği giderleri şöyle anlatıyor:
Günde 800 rupi kazanan biri tek bir gaz tüpünü doldurmak için 400-500 rupi harcamak zorundaysa çocuklarını nasıl geçindirecek? Oda kirasını ödemem, mercimek, pirinç ve sebze almam, çocuklarımın okul ücretini de yatırmam gerekiyor. Bunların hepsinin altından nasıl kalkılabilir?
Göçmenler Neden Kayıt Dışı Gaz Satıcılarına Bağımlı?
Yetkili LPG dağıtıcıları, resmî hane bağlantısı için kimlik ve adres belgeleri istiyor; müşterilerin tüpleri önceden sipariş etmesi gerekiyor. Kayıt dışı ekonomide çalışan birçok göçmenin yerel evrakı bulunmuyor. Sık sık taşınmaları kayıtların güncellenmesini zorlaştırırken bazı ev sahipleri adres kanıtı vermeyi reddediyor.
Delhi’de sendikacı olan Rajesh Kumar, yaşanan zorluğu şöyle açıklıyor:
Göçmen işçiler sık sık taşınıyor ve belgelerini sürekli güncelleyemiyor. Bazı ev sahipleri de adres kanıtı vermeyi reddediyor; bu nedenle göç ettikleri şehirlerde resmî belge edinmek çoğu zaman zorlaşıyor.
Bu nedenle birçok işçi, kalıcı bağlantı olmadan, genellikle 5 kilogramlık küçük tüpleri dolduran kayıt dışı dolum merkezlerini kullanıyor. Orta Doğu’daki çatışma deniz taşımacılığı rotalarını aksattığından bu merkezlerin bazıları kapandı, bazılarıysa fiyatlarını dört katına çıkardı. Yerel ve kalıcı bir adresi olmayan göçmenler sübvansiyonlu devlet LPG bağlantısı edinmekte zorlanıyor ve bu kayıt dışı satıcılara bağımlı hâle geliyor.
Delhi’deki bir gecekondu mahallesinde komşu olan Shakuntala Devi ile Shakiba Bibi, ayda 15.000 rupi kazanan ev işçileri. Üç haftadır gaz arıyorlar. Shakuntala, ayrılma ihtimalini şöyle anlatıyor:
Birkaç gün daha böyle devam ederse mutfaklarımızdaki gaz bitecek ve köylerimize dönmek zorunda kalacağız.
Öğrenciler Öğünlerini ve Uygun Fiyatlı Yemekleri Kaybediyor
Batı Bengal’den gelen ve Jamia Millia Islamia Üniversitesi’nde medya eğitimi alan Farheen Naaz, 50 kadınla birlikte kalıyor. Yemek pişirecek gazı olmadığı için öğün atlamaya başlamış; kampüsteki yemekhanelerin kapanması da uygun fiyatlı yiyeceğe erişimini azaltmış.
Naaz, kıtlığı ve bunun düşük gelirli ailelerden gelen öğrenciler üzerindeki etkisini şöyle anlatıyor:
Son 10 gündür gazım yok, artık çoğu zaman kahvaltıyı atlıyorum," diyor. "Üniversitedeki yemekhanelerin çoğu kapandı, kalan yemekler de pahalılaştı. Düşük gelirli ailelerden geliyoruz ve bunu karşılayamıyoruz. Sağlığımızı etkilemeye başladı.
Ghaziabad’da yaşayan Kanpur’lu BTech öğrencisi Saeed Khurshid, yurt yemekhanesinde artık yalnızca dal ve pilav çıktığını söylüyor. Mercimekle yapılan bir yemek olan dalın yanında sunulan rotiler ve sebzeler menüden çıkarılmış; bu durum öğrencilerin protesto etmesine yol açmış. Roti, yassı ekmek türüdür.
Delhi’nin uygun fiyatlı yemek ağı da baskı altında. İşçilere yemek sağlayan dhaba’lar, sokak satıcıları ve küçük lokantalar, yemeklik yakıt kıtlaşıp gıda maliyetleri yükselirken menülerini daraltıyor, fiyatları artırıyor, çalışanlarını işten çıkarıyor ya da kapanıyor. Evde yemek pişiremeyen işçiler böylece daha ucuz yemek yiyebilecekleri yerleri de kaybediyor.
Restoranlar Çalışma Saatlerini Kısaltıyor, Açık Ateşte Pişirmeye Dönüyor
Anil, Nehru Place’te 30 yıldır restoran işletiyor. Karaborsa gazı karşılayamaz hâle gelince geleneksel, açık ateşle çalışan chulha ocağında yemek pişirmeye dönmüş.
Anil, fiyat artışını ve yemek pişirme sürecinin yavaşlamasını şöyle anlatıyor:
Hayatımda ilk kez gaz tüpünün karaborsa fiyatı 4.500 rupiye çıktı," diyor. "Geleneksel açık ateşle çalışan chulha ocağında yemek pişirmeye geri döndük. Bu daha fazla zaman alıyor ve durum böyle sürerse çalışanlarımı da etkileyecek.
Müşteri sayısı azalırken Anil’in 10 çalışanının geleceği belirsiz. Shakur Basti’de biryani dükkânı işleten Tajdar Ahmed, kilogram fiyatını 240 rupiden 280 rupiye çıkarmış ve masrafları kontrol etmek için artık saat 17.00’de kapatıyor. Satışları yüzde 50 düşmüş.
Yakındaki çay ve tatlı tezgâhını işleten Haji Sahib, ticari tüp bulmakta zorlanırken üç işçisinin ücretini cebinden ödüyor. Bir aylık aksamanın ardından düzensiz seyreden tedariki şöyle anlatıyor:
Her gün bir tüpe ihtiyacımız var ama tedarik düzensiz," diyor. "Bir ay geçmesine rağmen hükümet henüz çözüm bulamadı.
Haneler ve işletmeler birbiriyle bağlantılı baskılarla karşı karşıya: İşçiler uygun fiyatlı yemek bulamıyor, restoranlar müşteri kaybediyor, çalışanlar ise ücretlerini kaybetme riski taşıyor. Zaten kira, okul ücreti ve gıda alışverişi arasında seçim yapmak zorunda kalan aileler için kazançların düşmesi yakıt kıtlığıyla baş etmeyi daha da güçleştiriyor.
Konfeksiyon Üretimi ve Sebze Pazarları Yavaşlıyor
Asya’nın hazır giyim alanındaki en büyük pazarı olarak tanımlanan Gandhinagar’da göçmenlerin köylerine dönmesiyle işçi sayısı azalıyor. Hazır Giyim Tüccarları Birliği Başkanı Shri Kishan Goyal, iş gücü kıtlığı nedeniyle dükkânların ve küçük fabrikaların yüzde 70 ila 80’inin kapandığını söylüyor.
Goyal, üretim ve işletmeler üzerindeki etkiler için ayrı oranlar veriyor:
"Buradaki üretim birimlerinin üretimi yüzde 30’dan fazla etkilendi; bazı işletmelerdeyse etki yüzde 50-60’ı buldu," diyor Goyal.
Küçük bir terzi atölyesinin sahibi Mohammad Salim Akhtar, beş çalışanının tamamının köylerine döndüğünü söylüyor. Tek başına çalışırken günde 10.000 ila 12.000 rupi zarar ediyor. Yemeklik gaz almayı bırakmış ve otel yemeklerine bel bağlamış.
Ludhiana’daki Sabzi Mandi’de toptancılar, göçmen işçilerin ayrılmasıyla işlerin yüzde 30 düştüğünü bildiriyor. Bu işçiler sebzeleri depolardan taşıyor ve toptan tedarikle sokak satıcıları arasındaki dağıtımı sağlıyor. Hasat mevsiminde yakıt kriziyle aynı döneme denk gelen ayrılışlar, hem mevcut işçi sayısını hem de gıdayı dağıtan ağı zayıflatmış.
Domates toptancısı Damanpreet Singh, bunun şehir içindeki etkisini şöyle anlatıyor:
Ürünü sokaklara ulaştıracak daha az satıcı kaldığı için şehir içindeki tedarik zinciri etkileniyor.
Hindistan Sanayi Konfederasyonu’nun endüstriyel ilişkiler komitesi eş başkanı Arvind Goel, devam eden ayrılışların makinelerden çok işçilere dayanan işletmeleri etkileyebileceği uyarısında bulunuyor:
Bu tersine göç devam ederse özellikle mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler; bilhassa inşaat, tekstil ve imalat gibi emek yoğun sektörler ciddi biçimde etkilenecek.
Uzak Bir Çatışma Delhi’deki Mutfaklara Nasıl Ulaşıyor?
Yakıt tedarikindeki aksama, yaklaşık 8.000 kilometre uzakta, İran ile ABD-İsrail ittifakı arasındaki askerî çatışmayla başlıyor. Hindistan tükettiği LPG’nin yaklaşık yüzde 60’ını ithal ediyor ve bu ithalatın yüzde 90’ı dar bir deniz geçişi olan Hürmüz Boğazı’ndan yapılıyor.
Bu oranlar, Hindistan’ın toplam LPG tüketiminin kabaca yüzde 54’ünün bu rotadan gelen ithalata bağlı olduğu anlamına geliyor: Yurt dışından alınan ve toplam tüketimin yaklaşık yüzde 60’ını karşılayan LPG’nin yüzde 90’ı. İran, saldırılara misilleme olarak boğazı kapatınca aksama, Hindistan’daki evlerde ve işletmelerde kullanılan temel bir yakıtı da etkiledi.
Kırılgan ateşkes şimdilik sürüyor ancak boğaz birçok gemiye kapalı ve petrol fiyatları varil başına 100 dolara yakın seyrediyor. İranlı yetkililer Hindistan gemilerinin geçişine izin verirken birkaç gemi geçiş noktasının yakınında bekliyor. Belirsizlik tedariki etkilemeye devam ediyor.
Olayların birbirini izleyişi, uluslararası gelişmelerle hanelerin kararları arasındaki bağlantıyı gösteriyor:
- Orta Doğu’daki çatışma sırasında İran, saldırılara misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı kapattı ve Hindistan’ın LPG ithalatı için önemli bir rotayı aksattı.
- Hükümet, 1 Mart’tan bu yana günde ortalama beş milyon olmak üzere 180 milyondan fazla tüp teslim edildiğini söylüyor.
- Başbakan Narendra Modi, 23 Mart’ta küresel koşulların zorlaştığına ve hazırlıklı olunması gerektiğine ilişkin parlamentoda konuştu.
- 12 Nisan itibarıyla işçiler, öğrenciler ve işletme sahipleri haftalardır güvenilir biçimde yemeklik gaz bulamadıklarını anlatırken kırılgan ateşkes sürüyor, deniz taşımacılığına yönelik kısıtlamalar devam ediyordu.
Hükümet Teslimatları Öne Çıkarıyor, Küçük Tüp Kotalarını Artırıyor
Hükümet LPG tedarikinin istikrarlı olduğunu savunuyor. 1 Mart’tan bu yana günde ortalama beş milyon olmak üzere 180 milyondan fazla tüp teslim edildiğini belirtiyor ve siparişlerin artık yüzde 97’sinin çevrim içi verildiğini söylüyor.
Yetkililer, özellikle göçmen işçilere ulaşmak amacıyla piyasa fiyatından satılan 5 kilogramlık tüplerin günlük kotasını iki katına çıkardı. Karaborsa depolarına da baskınlar düzenlendi. Bu adımlar, resmî bağlantısı olmayan birçok hanenin bağımlı olduğu küçük tüp kategorisine yönelik.
BJP’nin Delhi sözcüsü Praveen Shankar Kapoor, özellikle küçük tüp kullanan göçmenlerin karşılaştığı hane ve ticari tedarik sorunlarını kabul ediyor:
Hem hane halkına hem de ticari kullanıma yönelik LPG tedarik zincirlerinde yaşanan kıtlığı gidermek için aktif biçimde çalışıyoruz. Evet, şu anda 5 kilogramlık LPG kategorisinde, özellikle günlük yemeklerini pişirmek için bu tüplere bağımlı göçmenler ve düşük gelirli gruplar arasında daha ciddi sorunlar yaşanıyor. Bu sorunların yakında çözüleceğini umuyoruz.
Ülke genelindeki teslimat verileri, tedarik sistemi içindeki ürün hacmini gösteriyor. Prasad ve Sarfaraz gibi ailelerse sorunun başka bir yanını anlatıyor: Kullandıkları satıcılardan yakıt alıp alamadıklarını ve ücretlerinin karşılayabileceği bir fiyat bulup bulamadıklarını. Belge engelleri ve kayıt dışı dolumlara bağımlılık, bu işçileri özellikle savunmasız bırakıyor.
Siyasi Tartışmalar ve Yeni Bir Kapanma Korkusu
Delhi BJP, kitlesel göç tanımlarını "yanıltıcı" ve "hayal ürünü" diye reddetti. Delhi BJP Başkan Yardımcısı Dinesh Pratap Singh ile Purvanchal Morcha Başkanı Santosh Ojha, yalnızca ihmal edilebilir sayıda kişinin ayrıldığını söylüyor. Yetkililer de ayrılışların boyutunu sorgularken tren istasyonlarındaki yolcu verilerine atıfta bulunuyor.
Singh ve Ojha, Aam Aadmi Partisi (AAP) milletvekili Sanjeev Jha’yı yanıltıcı bir anlatı oluşturmakla suçluyor. COVID-19 döneminde Delhi hükümetinin duyurularının daha önceki göçmen dönüşlerini tetiklediğini öne sürüyorlar.
Jha, BJP’nin yoksul göçmenleri kendi eyaletlerine geri göndermek ve oylarına müdahale etmek amacıyla LPG krizini merkezî düzeyde kurguladığını iddia ediyor. Bu suçlama, hükümetin karaborsa satışlarına göz yumduğu iddiasını da içeriyor:
Karaborsa ticareti hükümetin koruması altında mümkün kılınıyor," diyor Jha. "Gaz kilogramı 500 ila 1.000 rupiye satılıyor; göçmen işçiler yakıtsız ve işsiz bırakılarak şehri terk etmeye itiliyor.
Başbakan Narendra Modi, Hindistan’ın pandemi dönemindeki deneyimine değinerek 23 Mart’ta parlamentoda sakin olunması çağrısı yaptı:
COVID döneminde bu tür zorluklarla birlik içinde başa çıktık, şimdi yeniden hazırlıklı olmalıyız.
Modi ayrıca "küresel koşulların zor olmaya devam edebileceği" uyarısında bulundu. Açıklamaları sosyal medyada kaygıya yol açtı ve X’te "Hindistan’da yeniden kapanma" gündem oldu. Anshu’nun tren istasyonunda anlattıkları, kapanma korkusunun bazı ailelerin ayrılma kararlarında nasıl yer ettiğini gösteriyor.
İşçi hakları savunucuları, aksama sırasında hükümetin aşevleri kurmamasını veya gıda yardımı sağlamamasını eleştiriyor. Borçlu İşçiliğin Ortadan Kaldırılması Ulusal Kampanya Komitesi koordinatörü Nirmal Gorana, durumu "tam bir haksızlık" olarak nitelendiriyor ve örgütlenmemiş işçilerin 1979 tarihli Eyaletler Arası Göçmen İşçiler Yasası kapsamında kaydedilmesi konusunda süregelen başarısızlığa dikkat çekiyor.
Alternatifler Pahalı ya da Bulunamıyor
2011 nüfus sayımında eyaletler arası yaklaşık 54 milyon göçmen kayda geçti. Analistler, mevcut sayının çok daha yüksek olduğuna inanıyor. Birçok işçi, çoğu zaman gerekli belgelere sahip olmadıkları için sübvansiyonlu hizmetler ve sosyal güvence sağlayan idari sistemlerin dışında kalıyor.
Sosyal bilimci Pushpendra Kumar, yoksul göçmenlerin afetlerle baş etme imkânlarının kısıtlı olduğunu ve siyasetin onlara sınırlı ilgi gösterdiğini söylüyor:
Göçmenlerin, özellikle de yoksul göçmenlerin siyasi sesi yok," diyor Kumar. "İktidardakilerin bu kesimin ihtiyaçlarını karşılaması veya sorunlarını ele alması için üzerlerinde hiçbir baskı bulunmuyor.
LPG’ye alternatifler de pahalı. Daha önce 1.300 rupiye satılan indüksiyonlu ocakların fiyatı şimdi 5.000 rupiye çıktı. Borulu doğal gaz (PNG) bağlantısı yaptırmak yaklaşık 7.000 rupi tutuyor ve ev sahibinin iş birliğini gerektiriyor; yetkisiz yerleşim bölgelerindeki kiracılar bunu çoğu zaman sağlayamıyor. Delhi nüfusunun üçte biri bu tür yerleşim bölgelerinde yaşıyor.
Odun, sıkışık gecekondu evlerinde kullanılamayacak kadar zor; ev sahiplerinin açık ateşi yasakladığı, sıkışık ve kiralık konut kümelerinde ise tehlikeli. Bu şekilde yemek pişirecek alanı ya da izni olmayan haneler için köye dönmek şehirde kalmaktan daha uygulanabilir görünebiliyor.
Bihar’dan gelen ve Palam Colony’de ev işçisi olarak çalışan 43 yaşındaki göçmen Zareena Khatun’a bir acente sahibi yalnızca 10 kilogram gaz vermiş. Genellikle kamyonla gelen gaz bu kez bisikletle ulaştırılmış. Khatun, gazın bir ay yeteceğinden şüpheli.
İşçiler Maliyetler Düşünce Geri Dönmeyi Umuyor
Jharkhand’dan gelen ve Amazon deposunda çalışan Brij Kumar, çatışmanın çözüme kavuşup piyasaları istikrara kavuşturması hâlinde geri dönmeyi bekliyor. Diğer işçilerse şehirde yaşamın yeniden katlanılabilir hâle gelip gelmeyeceğinden daha az emin.
İnşaat işçisi Lakhe Chauhan, COVID-19 sırasında ayrılmasının ardından ikinci kez zorunlu göçle karşı karşıya. Yakıt, iş ve uygun fiyatlı yiyecek bulamamasını şöyle anlatıyor:
Burada gaz yok, iş yok, umut yok," diyor Chauhan. "Her gün dışarıdan yemek almaya gücümüz yetmediği için burada açlıktan ölmek istemiyoruz.
Hem gig ekonomisinde çalışan hem de güvenlik görevlisi olan 38 yaşındaki Radhey Sham, koşullar iyileşene kadar evde daha ucuza yemek pişirerek ailesini geçindirebilme umuduyla Uttar Pradesh’teki Bithoor’a dönüyor.
Sham, hane gelirini, sorumluluklarını ve geri dönme planını şöyle anlatıyor:
Birden fazla işte çalışmama rağmen 20.000 rupiden fazla kazanmıyorum. Eşim yakındaki evlerde çalışıyor ve 5.000 rupi daha kazanıyor. Bakmam gereken yetişkin iki çocuğum var. Bir LPG tüpüne 3.000 rupiyi nasıl verebilirim? Köyde hâlâ chulha’da yemek pişirebiliyoruz. Umarım bir ay içinde işler düzelir de geri dönerim.
Sham’ın hanesi ayda 25.000 rupi kazanıyor; dolayısıyla 3.000 rupilik bir tüp, kira, gıda ve diğer masraflar hesaba katılmadan bu gelirin yüzde 12’sine denk geliyor. Köylerinde bekleyen işçilerin geri dönmesi, yemeklik yakıtın ücretlerinin karşılayabileceği fiyatlarla bulunmasına bağlı.
Aksamanın ne kadar süreceği, bu ayrılışların geçici mi kalacağını yoksa şehir yaşamından uzun süreli bir kopuşa mı dönüşeceğini belirleyecek. Orta Doğu’daki gerilimi gidermeye yönelik diplomatik çabalar sürerken Delhi’deki ve diğer şehirlerdeki işletmeler, bağlı oldukları işçileri şimdiden kaybediyor.
Öne Çıkanlar
- LPG kıtlığı, yükselen gıda maliyetleri ve azalan işler nedeniyle göçmen aileler Delhi’den ayrılırken BJP’li yetkililer kitlesel göç iddialarını reddediyor.
- İşçiler, karaborsada tüp fiyatlarının 3.000 ila 4.500 rupiye çıktığını, kayıt dışı dolum fiyatlarının ise kilogram başına 1.000 rupiye ulaştığını söylüyor.
- Adres belgelerinin bulunmaması birçok göçmeni resmî LPG bağlantıları yerine kayıt dışı satıcılara bağımlı bırakıyor.
- Hindistan LPG’sinin yaklaşık yüzde 60’ını ithal ediyor; bu ithalatın yüzde 90’ı Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
- Hükümet, 1 Mart’tan bu yana 180 milyondan fazla tüp teslim edildiğini söylüyor ve 5 kilogramlık tüplerin günlük kotasını iki katına çıkardı.
- Yakıt bulmak zorlaşırken ve işçiler ayrılırken konfeksiyon işletmeleri, restoranlar, öğrenciler ve sebze pazarları aksama bildiriyor.
- Bazı göçmenler, yemeklik yakıt ve şehirde yaşam yeniden karşılanabilir hâle gelince bir ay içinde dönmeyi umuyor.






