Zirvede İki Lider, Alt Sıralarda Daha Geniş Bir Rekabet
11 Mart 2026'da yayımlanan ilk Times Higher Education Güneydoğu Asya Üniversite Sıralaması'nda ilk iki sırayı Singapur, ilk 10'daki yedi sırayı ise Malezya aldı. Pilot değerlendirmede sekiz ASEAN ülkesinden 195 kurum incelendi ve bölge için ilk özel THE üniversite karşılaştırması hazırlandı.
İçindekiler
- Zirvede İki Lider, Alt Sıralarda Daha Geniş Bir Rekabet
- Güneydoğu Asya'nın Neden Kendine Özgü Bir Ölçütü Var?
- Singapur Küresel Konumunu İş Birliğiyle Destekliyor
- Malezya'nın Gücü Çok Sayıda Üniversiteye Yayılıyor
- Vietnam ve Tayland İlk 10'un Ötesinde Güç Gösteriyor
- Brunei Liderler Arasına Girdi
- Endonezya'nın Ölçeği Büyük, Gelişme Alanı Geniş
- Sıralamada Üniversiteler Nasıl Değerlendiriliyor?
- Asya'nın Zirvesindeki Yavaşlamaya Karşı Bölgesel Yükseliş
- Pilotun Ardından Ne Gelecek?
- Öne Çıkan Noktalar
Singapur Ulusal Üniversitesi bölgesel sıralamada ilk, dünya genelinde 17'nci oldu. Onu Güneydoğu Asya'da ikinci, dünya genelinde 31'inci sıradaki Nanyang Teknoloji Üniversitesi izledi. Malezya'daki Universiti Teknologi Petronas üçüncü, Malaya Üniversitesi ise dördüncü sırada yer aldı. Yedinci sıradaki Brunei Darüsselam Üniversitesi, bölgesel ilk 10'a giren Singapur ve Malezya dışındaki tek kurum oldu.
Sonuçlar, üst sıralardaki grubun ötesinde de güçlü yönler olduğunu gösteriyor. Vietnam'daki Ho Chi Minh City Ekonomi Üniversitesi 13'üncü sırada yer aldı ve 100 üzerinden 92,1 araştırma kalitesi puanı aldı. Bu ölçütte önünde yalnızca Singapur'un ilk iki üniversitesi vardı. Endonezya, sıralamaya giren 35 üniversiteyle katılımcı ülkeler arasında ilk sırada yer aldı; ancak ülkedeki en yüksek dereceli kurum olan Endonezya Üniversitesi 22'nci oldu.
Değerlendirme Brunei, Kamboçya, Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur, Tayland ve Vietnam'ı kapsadı. İncelenen 195 kurumdan 104'ü uygunluk koşullarını karşılayarak sıralamaya girdi. Diğer 91 kurum veri sunarak katılımcı oldu ancak gerekli yayın eşiğini aşamadıkları için sıralamada yer almadı.
Öne çıkan sonuçlar iki farklı güç türünü ortaya koyuyor: Singapur'un dünya sıralamalarının üst basamaklarında yer alan üniversiteleri ve Malezya'nın bölgesel sıralamanın üst sıralarındaki daha geniş kurum grubu. Vietnam, Tayland ve Brunei de güçlü sonuçlar alırken Endonezya'nın temsili, büyüyen yükseköğretim sisteminin ölçeğine işaret ediyor.
Güneydoğu Asya'nın Neden Kendine Özgü Bir Ölçütü Var?
Times Higher Education, küresel veya daha geniş kapsamlı Asya sıralamalarında ilerlemeleri daha zor görülebilen üniversiteleri yakından değerlendirmek amacıyla bölgesel sıralamayı başlattı. Güneydoğu Asya'nın büyük ve genç nüfusu, ekonomik büyümesi ve gelişen araştırma kapasitesi, bölgeye yönelik uluslararası ilgiyi artırıyor.
THE Küresel İlişkilerden Sorumlu Başkanı Phil Baty, özel bir değerlendirmenin bu değişimleri neden daha görünür kılabileceğini şöyle açıkladı:
Bu kadar büyük ve genç bir nüfusa ve etkileyici ekonomik büyümeye sahip Güneydoğu Asya, dünyanın en dinamik ve en yakından izlenen bölgelerinden biri. Ancak sıralamaların küresel odağı, hatta Asya odağı bile, özellikle ASEAN bloku genelinde yaşanan olağanüstü hızlı değişimi gözden kaçırabiliyor.
Pilot değerlendirmede THE Dünya Üniversite Sıralaması'nın metodolojisi kullanılıyor. Ortak çerçeve, üniversitelerin bölgesel konumlarının küresel sıralamadaki yerleriyle birlikte değerlendirilmesini sağlarken daha dar coğrafi odak, Güneydoğu Asya'daki rekabete ilişkin daha ayrıntılı bir tablo sunuyor.
Yayın koşulu, önceki beş yıl içinde Scopus'ta dizinlenen en az 1.000 bilimsel yayındı. Bu uygunluk hesabında yayın veritabanı Scopus kullanıldı. Başka bir deyişle, bir kurumun sıralamaya girebilmesi için kayda geçmiş araştırma çıktısının belirli bir düzeyde olması gerekiyordu.
Veri sunan 91 kurum, değerlendirmeye katılanların toplamına dahil edildi. Bu kurumların dahil edilmesi, sıralama tablosunda yalnızca eşiği aşan 104 üniversite yer alsa da veri sunan üniversitelere ilişkin daha geniş bir görünüm sağlıyor.
Singapur Küresel Konumunu İş Birliğiyle Destekliyor
Singapur Ulusal Üniversitesi ile Nanyang Teknoloji Üniversitesi hem bölgesel sıralamada ilk iki sırada yer alıyor hem de dünyanın en üst sıralardaki araştırma üniversiteleri arasında bulunuyor. Sırasıyla 17'nci ve 31'inci olan bu üniversitelerin küresel konumu, Singapur'un önde gelen kurumlarıyla bölgesel rakipleri arasında önemli bir fark bulunduğunu gösteriyor.
Singapur'un performansı, araştırma altyapısına yapılan sürekli yatırımları ve uluslararası yeteneklerin ülkeye çekilmesini yansıtıyor. Araştırma altyapısı, akademisyenlerin çalışmalarını yürütebilmesini sağlayan tesis ve kaynakları kapsıyor; yurt dışından araştırmacıların çekilmesi de üniversite ekiplerine uzmanlık kazandırıyor.
Nanyang Teknoloji Üniversitesi rektörü, küresel araştırma yeteneklerini çekmek ve öğrenci sonuçlarını iyileştirmek için Singapur Ulusal Üniversitesiyle iş birliğinin önemini vurguladı. İki kurum arasındaki ilişki, kendi hedeflerinin yanı sıra iş birliğine de önemli bir yer veriyor.
Bu yaklaşımın sıralama sonuçlarına ve araştırma etkisine katkı sağladığı görülüyor. Dolayısıyla Singapur'un liderliği yalnızca başarılı iki üniversiteye sahip olmasından kaynaklanmıyor; bu kurumlar, yetenekleri çekme ve etkili araştırmalar üretme kapasitelerini güçlendirmek için birlikte de çalışıyor.
Malezya'nın Gücü Çok Sayıda Üniversiteye Yayılıyor
Malezya, bölgesel ilk 10'a yedi, ilk 50'ye 18 üniversite soktu. İlk 10'daki payı yüzde 70 olurken Singapur iki, Brunei bir üniversiteyle temsil edildi.
Malezya üniversiteleri arasında üçüncü sıradaki Universiti Teknologi Petronas ilk sırada yer aldı; onu dördüncü sıradaki Malaya Üniversitesi izledi. Sunway Üniversitesi, Universiti Kebangsaan Malaysia, Universiti Sains Malaysia, Universiti Teknologi Malaysia ve Universiti Utara Malaysia da ülkenin ilk 10'daki varlığını tamamladı. Bu beş kurum dünya genelinde 301 ile 500'üncü sıralar arasında yer aldı.
Malezya'nın geniş temsili, araştırma kapasitesini tek bir amiral gemisi üniversitede toplamak yerine çeşitli kurumlarda geliştirme yaklaşımını yansıtıyor. Ülkeler karşılaştırılırken bu fark önem taşıyor: Önde gelen bir üniversite, tek bir kurumda mükemmelliğe işaret ederken üst sıralara yakın daha geniş bir grup, araştırma gücünün daha yaygın olduğunu gösteriyor.
Lincoln University College, uluslararası görünüm kategorisinde de Güneydoğu Asya'da ilk sırada yer aldı. Bu ölçüt, uluslararası akademik personel ve öğrencilerin oranlarının yanı sıra uluslararası ortaklarla yürütülen araştırma iş birliklerini de dikkate alıyor.
Malezya'nın uluslararası görünüm alanındaki performansı, Eğitim Gelişim Planı kapsamında 2030'a kadar 250.000 uluslararası öğrenciye ulaşma hedefiyle örtüşüyor. Bu hedef, yurt dışından öğrenci çekme çabasını ülkenin bölgesel bir eğitim merkezi olma yönündeki daha geniş hedefinin parçası hâline getiriyor.
Uluslararası öğrenci hedefi ve sıralama sonuçları bu hedefin birbiriyle bağlantılı yönlerini ortaya koyuyor. Malezya, araştırma ve uluslararası eğitim alanlarında rekabet edebilecek geniş bir üniversite grubu oluştururken yurt dışından öğrenci çekmeyi de amaçlıyor.
Vietnam ve Tayland İlk 10'un Ötesinde Güç Gösteriyor
Ho Chi Minh City Ekonomi Üniversitesi, Güneydoğu Asya'da 13'üncü sırada yer alarak Vietnam'ın en yüksek dereceli kurumu oldu. 100 üzerinden 92,1 araştırma kalitesi puanı alan üniversite, bu ölçütte bölgede yalnızca Singapur Ulusal Üniversitesi ve Nanyang Teknoloji Üniversitesinin gerisinde kaldı.
Araştırma kalitesi, atıf etkisini ve araştırmanın etkisini ölçüyor. Atıf, bir araştırma yayınının başka bir araştırmaya gönderme yapmasıdır. Değerlendirmenin bu bölümü, üniversitelerin ne kadar yayın yaptığını saymanın ötesinde, çalışmalarının ne ölçüde yaygın kullanıldığını ve etkili olduğunu inceliyor.
Duy Tan Üniversitesi 19'uncu sırada yer aldı ve araştırma kalitesinde 91,9 puan aldı. Vietnam'dan sıralamaya giren 11 üniversitenin yedisi ilk 50'de yer aldı. Ton Duc Thang Üniversitesi 21'inci, Hanoi Tıp Üniversitesi ise 23'üncü oldu.
Vietnam sonuçları, bir kurumun genel sırası ile tek bir kategoride aldığı puanın farklı yönleri gösterebileceğini ortaya koyuyor. Ho Chi Minh City Ekonomi Üniversitesinin 13'üncü sırada yer alması ve araştırma kalitesi puanının bölge liderlerine yakın olması, genel sıralamanın birden fazla performans alanını bir araya getirmesinden kaynaklanıyor.
Tayland'daki Chulalongkorn Üniversitesi ve Mahidol Üniversitesi ilk 15'te yer aldı. İlk 10'a girmeyi kıl payı kaçıran bu kurumlar, Tayland'ın yerleşik araştırma kapasitesinin gücünü de ortaya koydu.
Brunei Liderler Arasına Girdi
Brunei Darüsselam Üniversitesi yedinci sırada yer alarak ilk 10'a Singapur ve Malezya dışından giren tek üniversite oldu. Nüfusu yarım milyondan az olan bir ülke için bu sonuç dikkat çekici.
UBD araştırma kalitesinde 80,5 puan aldı. Bu sıralama, küçük bir ülkedeki üniversitenin odaklı bir kurumsal strateji ve etkili akademik çalışmalarla bölgesel değerlendirmede öne çıkabileceğini gösteriyor.
UBD Rektör Yardımcısı Dr. Hazri Kifle, sıralamayı üniversite topluluğunun ve yaklaşımının takdir edilmesi olarak nitelendirdi:
Bu takdir, zor sorular soran araştırmacılarımızdan gelecek nesil düşünürleri yetiştiren öğretim üyelerimize ve çalışmaları ileriye taşıyan öğrencilerimize kadar UBD topluluğunun her üyesine ait. Bu sonuç, ulusal değerlerine bağlı bir üniversitenin dünya sahnesinde kendine yer edinebileceğini doğruluyor.
Kifle'nin açıklaması, sonucu araştırmacılara, öğretim üyelerine ve öğrencilere bağlıyor. UBD'nin yedinci sıradaki yeri, ilk 10'un diğer dokuz sırasında ağırlığı bulunan iki ülkenin dışındaki kurumları da lider gruba dahil ediyor.
Endonezya'nın Ölçeği Büyük, Gelişme Alanı Geniş
Endonezya, ulusal katılımcılar arasında en geniş grubu oluşturan 35 üniversiteyle sıralamada yer aldı. Ülkedeki en yüksek dereceli kurum olan Endonezya Üniversitesi 22'nci sırada yer aldı. Geniş temsiline rağmen ülke böylece bölgesel liderler grubunun dışında kaldı.
Bu karşıtlık, takımadalar ülkesinin büyüklüğünü ve genişleyen yükseköğretim sistemini yansıtıyor. Endonezya'nın kurumları geniş bir yer tutarken birçok üniversite daha alt sıralama gruplarında yer alıyor veya veri sunan kurum olarak katılıyor.
THE'nin danışmanlık biriminin yakın tarihli bir raporuna göre Endonezya, öğrenci sayısı bakımından on yıl içinde ABD ve Brezilya'yı geride bırakarak dünyanın üçüncü büyük yükseköğretim sistemi olabilir. Bu öngörü kayıtlı öğrenci sayısının ölçeğine ilişkin; üniversite sıralaması ise kurumların ağırlıklandırılmış kategorilerdeki performansını değerlendiriyor.
Öngörülen büyüme, Endonezya'nın farklı üniversitelerinde araştırma kapasitesi geliştikçe ilerleme potansiyeline işaret ediyor. Daha büyük bir yükseköğretim sistemi, kurumlara yönelik talebi artırıyor; araştırma kapasitesinin geliştirilmesi de bu kurumların sonraki değerlendirmelerdeki performansını şekillendirecek.
Endonezya'nın sıralamaya giren 35 üniversitesi ve Endonezya Üniversitesinin 22'nci sıradaki yeri, ülkenin mevcut konumunun iki temel özelliğini ortaya koyuyor: geniş katılım ve bölgesel üst grubun gerisinde kalan bir lider kurum.
Sıralamada Üniversiteler Nasıl Değerlendiriliyor?
THE'nin Güneydoğu Asya değerlendirmesi beş kategoride 18 gösterge kullanıyor: öğretim, araştırma, atıflar, uluslararası görünüm ve sanayi gelirleri. Çerçeve, THE'nin küresel sıralamasını yansıtarak bölgesel ve dünya sıralamalarının karşılaştırılmasına olanak tanıyor.
Pilot için açıklanan metodoloji; öğrenme ortamını kapsayan öğretime yüzde 30, araştırma ortamı, hacmi ve itibarını kapsayan araştırmaya yüzde 35, araştırma etkisini ölçen atıflara ise yüzde 33 ağırlık veriyor. Yenilikçiliği ele alan uluslararası görünüm ve sanayi gelirleri diğer iki kategoriyi oluşturuyor.
Öğretim kategorisi, öğrencilerin öğrenim gördüğü ortamı inceliyor. Araştırma ölçütleri akademik çalışmaları destekleyen koşulları, üretilen çalışmanın miktarını ve itibarını değerlendiriyor. Atıflar bu çalışmaların etkisini, uluslararası görünüm ise sınır ötesi bağlantıları ölçüyor.
Paralel olarak yayımlanan QS sıralamaları farklı ağırlıklar kullanıyor. Araştırma ölçütlerinin yanı sıra akademik itibar anketlerine ve işveren görüşlerine öncelik veriyor; uluslararası öğrenci oranlarını ve öğretim kadrosundaki çeşitliliği de hesaba katıyor. THE ise atıf etkisine ve araştırma hacmine daha fazla ağırlık veriyor.
Buna rağmen her iki sistem de Singapur'un önde gelen iki üniversitesini ve Malezya'nın artan önemini öne çıkarıyor. Yöntemlerindeki farklılıklar tek tek kurumların sıralamasını değiştirebilse de sonuçların örtüşmesi genel bölgesel eğilimi destekliyor.
Üniversiteleri karşılaştıran öğrenciler için kategoriler, genel sıralamanın arkasındaki unsurları açıklıyor. Bir üniversitenin sırası birden fazla ölçütün birleşik sonucudur. Vietnam'daki araştırma kalitesi puanları ve Lincoln University College'ın uluslararası görünüm sonucu gibi tekil ölçütler belirli güçlü yönleri ortaya çıkarabilir.
Asya'nın Zirvesindeki Yavaşlamaya Karşı Bölgesel Yükseliş
THE Dünya Üniversite Sıralaması 2026, Asya'nın seçkin üniversiteleri arasında 14 yıl sonra ilk kez bir durgunluk yaşandığını gösterdi. Tsinghua Üniversitesi ve Pekin Üniversitesi üst sıralara yükselmek yerine konumlarını korurken Güneydoğu Asya kurumları yükseliş ivmesini sürdürdü.
Bu karşıtlık, Doğu Asya'nın yerleşik liderlerinin küresel sıralamadaki performanslarında bir duraklama noktasına yaklaşıyor olabileceğini; Güneydoğu Asya kurumlarının ise büyüme alanını koruduğunu düşündürüyor. Bölgede yükseköğretime yönelik talebi genç nüfus artırırken araştırma yatırımlarını ve uluslararası iş birliğini destekleyen hükümet politikaları da bu gelişimi besliyor.
Bristol Üniversitesi yükseköğretim profesörü Simon Marginson, çeşitli ASEAN ülkelerinde kapasitenin gelişimini şöyle değerlendirdi:
Araştırma performansı bakımından önde gelen iki üniversitesi Amerikan üniversiteleri düzeyinde olan Singapur'un yanı sıra Malezya uluslararası eğitim ve bilim alanında önemli bir aktör; Tayland uzun süredir güçlü bir ulusal sisteme sahip. Endonezya ve Vietnam ise bilim alanında olağanüstü ilerleme kaydetti.
Marginson'ın değerlendirmesi, Singapur'un araştırmadaki lider performansını daha geniş bir bölgesel çerçeveye yerleştiriyor. Malezya'nın uluslararası eğitim ve bilim faaliyetleri, Tayland'ın yerleşik sistemi ve Endonezya ile Vietnam'ın bilim alanındaki ilerlemesi, bölgeye birden fazla akademik güç merkezi kazandırıyor.
Pilotun Ardından Ne Gelecek?
THE, mevcut sıralamayı pilot olarak nitelendiriyor ve gelecek sayılarda daha kapsamlı, derinlemesine ve kapsayıcı analizler sunmayı planlıyor. Yayın eşiğini düşürmeyi hedefleyen kurum, araştırma kapasiteleri geliştikçe Kamboçya, Laos ve Myanmar'dan daha fazla üniversiteyi değerlendirmeye dahil edebilir. Bir sonraki sayının veya eşik değişikliğinin tarihi açıklanmadı.
Sıralamanın zamanlaması ve ilgili hedefler kısaca şöyle özetlenebilir:
- 11 Mart 2026: THE ilk Güneydoğu Asya Üniversite Sıralaması'nı yayımladı.
- 16 Mart 2026: Pilot sonuçlar, bölgedeki üniversite performansının mevcut tablosunu ortaya koyuyor.
- 2030'a kadar: Malezya, Eğitim Gelişim Planı kapsamında 250.000 uluslararası öğrenciye ulaşmayı hedefliyor.
- On yıl içinde: THE danışmanlık biriminin öngörüsüne göre Endonezya, öğrenci sayısı bakımından dünyanın üçüncü büyük yükseköğretim sistemi olabilir.
Öğrenciler ve akademisyenler, bölgedeki farklı kurumları karşılaştırmak için yeni bir araca kavuşuyor. Politika yapıcılar ise araştırma altyapısı ve uluslararası bağlantılardaki eksikleri belirlemek için karşılaştırma ölçütlerinden yararlanabiliyor.
Güneydoğu Asya'nın geleneksel Batılı eğitim merkezlerine alternatif bir merkez olma çabası, bu ölçütleri uluslararası yetenekleri ve yatırımları çekmek açısından önemli kılıyor. Singapur ve Malezya bölgede yüksek bir ölçüt oluştururken Vietnam, Tayland ve Brunei'nin performansı rekabetin lider iki ülkenin ötesine uzandığını gösteriyor.
Gelecek sayılarda, güncellenmiş koşulları karşılayan daha fazla üniversiteyle katılım genişleyebilir. İlk değerlendirme, kurumsal mükemmelliği, ulusal araştırma kapasitesini ve büyüyen eğitim sistemlerinin ölçeğini tek bir bölgesel tabloda buluşturuyor.
Öne Çıkan Noktalar
- Pilot değerlendirmede sekiz ülkeden 195 kurum incelendi; 104'ü sıralamaya girerken 91'i veri sunan kurum olarak katıldı.
- Singapur Ulusal Üniversitesi ve Nanyang Teknoloji Üniversitesi bölgesel sıralamada ilk iki, dünya genelinde ise sırasıyla 17'nci ve 31'inci oldu.
- Malezya ilk 10'da yedi, ilk 50'de 18 sıraya sahip oldu. Ülkenin en yüksek dereceli kurumu Universiti Teknologi Petronas üçüncü sırada yer aldı.
- Brunei Darüsselam Üniversitesi yedinci sırada yer alarak ilk 10'a Singapur ve Malezya dışından giren tek kurum oldu.
- Ho Chi Minh City Ekonomi Üniversitesi 13'üncü sırada yer aldı ve araştırma kalitesinde 92,1 puan aldı. Vietnam'dan sıralamaya giren 11 üniversite bulunuyor.
- Chulalongkorn Üniversitesi ve Mahidol Üniversitesi ilk 15'te yer aldı.
- Endonezya, 35 üniversiteyle en geniş ulusal katılımcı grubunu oluşturdu. Endonezya Üniversitesi 22'nci sırada yer aldı.
- Lincoln University College uluslararası görünüm kategorisinde ilk sırada yer alırken Malezya 2030'a kadar 250.000 uluslararası öğrenciye ulaşmayı hedefliyor.
- THE, gelecek sayılarda yayın eşiğini düşürmeyi planlıyor ancak henüz tarih açıklamadı.






