Güney Koreli Çalışanların Üçte İkisi Mesai Sonrası İş İletişimine Maruz Kalıyor, Bağlantıyı Kesme Tasarıları Beklemede

10 dakikalık okuma
Güney Koreli Çalışanların Üçte İkisi Mesai Sonrası İş İletişimine Maruz Kalıyor, Bağlantıyı Kesme Tasarıları Beklemede

İş, çalışanları ofis dışında da takip ediyor

1.000 Güney Koreliyle yapılan Global Research anketine göre, 19 yaş ve üzerindeki katılımcıların yüzde 66'sı önceki yıl mesai saatleri dışında üstlerinden telefon veya mesaj aldı. Yüzde 80'den fazlası bu tür iletişimi kısıtlayacak yasal düzenlemeleri destekledi. Buna karşın bağlantıyı kesme hakkı tanımaya yönelik girişimler Ulusal Meclis'te defalarca sonuçsuz kaldı.

İçindekiler
  1. İş, çalışanları ofis dışında da takip ediyor
  2. Kişisel zaman ne sıklıkla bölünüyor?
  3. On yılı aşkın süredir devam eden bir tablo
  4. Baş ağrısı, göz yorgunluğu ve bölünen dinlenme
  5. Bağlantıyı kesme hakkı neden hâlâ hayata geçmedi?
  6. Ofis içinde ve dışında sınırlı esneklik
  7. Daha kısa çalışma saatleri, daha az uyku
  8. Yapay zekâ zaman kazandırırken yeni talepler yaratıyor
  9. Ebeveynlerin zamanları üzerinde söz sahibi olması gerekiyor
  10. Öne Çıkanlar

23 Şubat 2026 itibarıyla 22. Ulusal Meclis'te konuyla ilgili iki yasa tasarısı beklemedeydi. Kore Demokratik Partisi milletvekili Park Hong-bae ile Halkın Gücü Partisi milletvekili Kim Wi-sang'ın sunduğu tasarılar, kişisel zamanı korumaya yönelik ve 2016'dan beri süren girişimleri yeniden gündeme taşıdı.

Çalışanlar, gece geç saatlere kadar süren ve bekleyebilecek işlerle ilgili iletişim aldıklarını anlattı. İletişim kurulanların yaklaşık yüzde 31'i saat 22.00'den sonra mesaj alırken, yüzde 45'ten fazlası konuların acil olmadığını söyledi. Bu nedenle birçok çalışan için ofisten ayrılmak, ulaşılabilirliklerinin sona ermesinden çok yalnızca bulundukları yerin değişmesi anlamına geliyordu.

Anketin tarihleriyle ilgili bir tutarsızlık açıklığa kavuşturulmalı: Anketin Şubat 2025'te yayımlandığı belirtilirken saha çalışmasının 1-14 Ekim 2025 tarihleri arasında yapıldığı ifade ediliyor. Bu kronolojik çelişki henüz çözüme kavuşmadı. Çalışanların her üçünden ikisinin mesai saatleri dışında iletişim aldığı yönündeki temel bulgu, işi dinlenme zamanından ayırma mücadelesini somut bir rakamla ortaya koyuyor.

İşçi hakları kuruluşu Workplace Gapjil 119'dan avukat Jung So-yeon, çalışanların üzerindeki baskının arttığını belirterek yasal koruma çağrısı yaptı.

Sürekli bağlantıda kalmanın yarattığı yorgunluktan şikâyet eden çalışanların sayısı artıyor. Acilen yasal koruma sağlanması gerekiyor.

Reklam

Kişisel zaman ne sıklıkla bölünüyor?

Global Research, katılımcıların yüzde 21,2'sinin ayda bir ila üç kez iletişim aldığını ve bunun en büyük sıklık grubu olduğunu belirledi. Yüzde 20,6'sına haftada bir ya da iki kez, yüzde 18,6'sına yılda bir ila 10 kez, yüzde 5,6'sına ise haftada üç kereden fazla ulaşıldı.

Çalışanlar genellikle talebi yanıtsız bırakmak yerine yerine getirdi. İletişim alanların yüzde 30,5'i konuyu uzaktan hemen hallederken, yüzde 60,6'sı bir sonraki iş gününde ilgilendi. Yalnızca yüzde 8,9'u hiç yanıt vermediğini söyledi.

Rakamlar, bir mesajın kişisel zamana iki şekilde girebildiğini gösteriyor. Bazı çalışanlar işe hemen koyuluyor. Diğerleri işi sabaha bıraksa da talimatı, aksi hâlde kendilerine ait olacak bir zaman diliminde alıyor. Taleplerin önemli bir bölümünün acil olmadığının düşünülmesi, bu iletişimin zamanlamasını tartışmanın merkezine yerleştiriyor.

Araştırmacılar, insanların hızla gelişen dijital teknolojilere uyum sağlamakta yaşadığı güçlüğü “teknostres” olarak adlandırıyor. Bu durum ilk kez 1980'lerde tanımlandı. Bu bağlamda kavram, planlanan mesai sona erdikten sonra bile çalışanları ulaşılabilir kılan cihazların yarattığı baskıyı açıklamaya yardımcı oluyor.

On yılı aşkın süredir devam eden bir tablo

Kore İşçi Araştırmaları Enstitüsü'nün 2015 tarihli çalışması, çalışanların yüzde 70,3'ünün mesai sonrasında veya tatil günlerinde işlerini yapmak için akıllı cihaz kullandığını ortaya koydu. 2021'de Gyeonggi Araştırma Enstitüsü'nün 500 ücretli çalışanla yaptığı ankette ise katılımcıların yüzde 87,8'inin mesai saatleri dışında iş talimatı aldığı; bunların en sık KakaoTalk gibi kişisel mesajlaşma uygulamaları üzerinden iletildiği belirlendi.

COVID-19 salgını, uzaktan çalışma düzenlemelerini yaygınlaştırarak ve sürekli bağlantıda kalma alışkanlığını işyeri kültürüne daha derinden yerleştirerek bu eğilimi hızlandırdı. Bir talimat, çalışanın telefonuna ulaşabildiği her yerde kendisine iletilebilir hâle geldi; böylece işyerinin erişimi akşamlara, hafta sonlarına ve tatillere uzandı.

Gelişmeler birkaç yıla yayılan bir tablo ortaya koyuyor:

  • 2015: Kore İşçi Araştırmaları Enstitüsü, normal çalışma saatleri dışında iş için akıllı cihaz kullanımının yaygın olduğunu kayda geçirdi. Bruno Mettling, bağlantıyı kesme hakkı kavramını önerdi.
  • 2016: Güney Kore İş Kanunu'nda bağlantıyı kesme hakkını güvence altına alacak değişiklik önerileri sunulmaya başlandı.
  • 2017: Fransa, bağlantıyı kesme hakkını iş kanununa dahil etti.
  • 2018: Güney Kore'de büyük şirketler için 52 saatlik çalışma haftası sistemi aşamalı olarak uygulanmaya başlandı.
  • 2021: Gyeonggi Araştırma Enstitüsü, 500 ücretli çalışanın yüzde 87,8'inin mesai sonrasında iş talimatı aldığını belirledi.
  • 23 Şubat 2026: Güney Kore'nin 22. Ulusal Meclisi'nde konuyla ilgili iki yasa tasarısı beklemedeydi.
Reklam

Baş ağrısı, göz yorgunluğu ve bölünen dinlenme

Annals of Occupational and Environmental Medicine'de yayımlanan bir çalışma, mesai sonrasında iş için telekomünikasyon cihazı kullanımıyla işle ilişkili baş ağrısı ve göz yorgunluğu arasındaki bağlantıyı inceledi. Araştırmacılar, 6. Kore Çalışma Koşulları Araştırması'nın verilerini analiz ederek tam zamanlı çalışan ve vardiyalı çalışmayan 8.644 beyaz yakalı çalışanı ele aldı.

Mesai sonrasında nadiren bile iletişim alan çalışanların bu belirtileri bildirme olasılığı, hiç iletişim almayanlara kıyasla yüzde 29,2 daha yüksekti. Ayda birkaç kez iletişim alanlarda bu oran yüzde 55,1, her gün iletişim alanlarda ise yüzde 54,8 daha yüksekti. Olasılık oranı, bir sonucun bir grupta diğerine kıyasla ne kadar daha olası olduğunu karşılaştırır.

Araştırmacılar çalışmadaki bulgularını şöyle açıkladı:

Mesai saatleri dışında iş için telekomünikasyon cihazları kullanan çalışanlarda, kullanmayanlara kıyasla işle ilişkili baş ağrısı ve göz yorgunluğu görülme olasılığı daha yüksektir.

Ayda birkaç kez iletişim alan çalışanlarda belirtilerin görülme olasılığı, haftada bir ya da her gün iletişim alanlara göre biraz daha yüksekti. Çalışma, bunun olası bir açıklaması olarak öngörülemezliği gösterdi: Beklenmedik bir talep, daha seyrek gelse bile dinlenmeyi bölebilir ve strese yol açabilir.

Araştırma, bu belirtileri işle ilgili zihinsel meşguliyetle, yani çalışanların kişisel zamanlarında da işi düşünmeye devam etmesiyle ilişkilendirdi. Bu süreçte stres hormonu kortizol salgısının artmasını ve uyku kalitesinin düşmesini de ele aldı. Uyku bozukluğu yaşayan çalışanlarda işle ilişkili baş ağrısı ve göz yorgunluğu görülme olasılığı, uyku bozukluğu yaşamayanlara kıyasla üç kat daha yüksekti.

Çalışanlar açısından sorun, bir bildirim geldiği anın ötesine uzanıyor. Bitmemiş bir işi düşünmeye devam etmek, dinlenmeye ayrılması gereken saatlerde de işi akılda tutarak hem sağlığı hem verimliliği etkileyen ve giderek ağırlaşan bir döngüye katkıda bulunabiliyor.

Bağlantıyı kesme hakkı neden hâlâ hayata geçmedi?

Güney Kore'de önerilen bağlantıyı kesme hakkı, mesai saatleri dışındaki iletişime sınır getirecek. Global Research anketine katılanların yüzde 80'den fazlası bu iletişimi kısıtlayacak yasal düzenlemeleri destekledi; bu da tasarıların kamuoyunda güçlü bir desteğe sahip olduğunu gösteriyor.

2016'dan bu yana İş Kanunu'nda birden fazla değişiklik önerisi sunuldu. 20. ve 21. Ulusal Meclis dönemleri sona erdiğinde tüm tasarılar kendiliğinden hükümsüz kaldı. Yıllardır süren tartışmalara rağmen tasarıların tekrar tekrar düşmesi, yasal düzenleme girişimini sonuçsuz bıraktı.

Bruno Mettling kavramı ilk kez 2015'te önerdi; Fransa ise 2017'de bunu iş kanununa dahil etti. Slovakya, İtalya ve Filipinler de o tarihten bu yana benzer korumaları yasalaştırdı. Güney Kore'de özel bir bağlantıyı kesme hakkı hâlâ bulunmuyor; işverenlerin dinlenme saatlerinde ilgi beklediği durumlarda çalışanlar bu korumadan yoksun kalıyor.

Park Hong-bae ile Kim Wi-sang'ın tasarıları, bu sınırları belirlemeye yönelik en son girişim. Önceki iki Meclis dönemindeki girişimlerin başarısız olmasının ardından, 23 Şubat 2026 itibarıyla tasarıların geleceği belirsizliğini koruyordu.

Reklam

Ofis içinde ve dışında sınırlı esneklik

Stanford Üniversitesi'nin dünya genelinde 16.000 üniversite mezunuyla yaptığı araştırmaya göre Güney Koreliler haftada ortalama 0,5 gün evden çalıştı; bu, incelenen 40 büyük ülke arasındaki en düşük orandı. Kanada haftada 1,9 günle başı çekerken Japonya'da ortalama 0,7, Çin'de ise 0,6 gündü.

Kanada'daki oran, 1,9 günün 0,5 güne kıyaslanmasıyla hesaplandığında Güney Kore'nin 3,8 katıydı. Bölgesel farklar daha sınırlı olsa da Japonya ve Çin'de evden çalışmaya ayrılan süre yine daha uzundu.

Araştırmacılar, Güney Kore'deki katılığı kolektivist işyeri normlarına, hiyerarşik şirket yapılarına ve yüz yüze denetime verilen öneme bağladı. Tam zamanlı çalışanların yüzde 80'inden fazlası, çalışma programlarını tamamen işverenlerinin belirlediğini söyledi. Bu oran, Avrupa ortalamasından yaklaşık 20 puan daha yüksekti.

Çalışanların sınırlı kontrolü, işe başlama ve işi bitirme saatlerini ya da daha az saat çalışmayı seçebilme imkânlarını da kapsıyor. Bu nedenle ofis dışında ulaşılabilir olma beklentisi, birçok kişinin işini ne zaman veya nerede yapacağı konusunda çok az söz sahibi olduğu bir çalışma kültürüyle yan yana duruyor.

Verimli kalma baskısı, kafelerde uzun süre ders çalışan veya çalışan genç Güney Korelileri tanımlayan “Cagongjok” teriminde de kendini gösteriyor. Starbucks Korea, müşterilerin tüm günü geçirecekleri çalışma alanları oluşturmak için masaüstü monitör, yazıcı ve altı girişli uzatma kablosu getirmesi gibi aşırı örnekleri önlemek amacıyla yakın zamanda kurallar belirledi.

Bu uygulamalar bireysel çabayı yansıtırken, iş ve öğrenimin dinlenmeye ayrılabilecek alanları nasıl işgal edebildiğini de gösteriyor. İletişim tartışmasında da aynı gerilim görülüyor: Teknoloji, daha fazla yerde üretken çalışmayı mümkün kılarken kişisel zamanı korumayı zorlaştırıyor.

Daha kısa çalışma saatleri, daha az uyku

2018'den itibaren büyük şirketlerde aşamalı olarak uygulamaya konan Güney Kore'nin 52 saatlik çalışma haftası sistemiyle günlük ortalama çalışma süresi de azaldı. Çalışma saatleri 2019'da altı saat 23 dakikayken 2024'te altı saat sekiz dakikaya düştü; 15 dakikalık bir azalma kaydedildi.

Uyku süresi de aynı yönde geriledi. Günlük ortalama uyku 2019'da sekiz saat 12 dakikadan 2024'te sekiz saat dört dakikaya indi; sekiz dakikalık azalma görüldü. Bu, 1999'da kayıt tutulmaya başlanmasından bu yana yaşanan ilk düşüştü.

Bu iki eğilim ekonomik ve kişisel bir gerilim yaratıyor. Günlük ölçüme göre çalışanlar daha az zaman çalışırken daha az uyuyor. Planlanan mesai saatleri dışındaki iletişim ve ulaşılabilir kalmanın zihinsel yükü, çalışanların gerçekten ne kadar dinlenebildiğine ilişkin daha geniş tartışmanın bir parçasını oluşturuyor.

Tıp araştırmasının bulguları, uykuyu özellikle önemli kılıyor. Uyku bozukluğu yaşayan ve yaşamayan çalışanları karşılaştıran çalışma, kişisel zaman tartışmasını yalnızca işyeri adabı meselesi olarak görmek yerine çalışanların bedensel olarak yaşadığı belirtilerle ilişkilendiriyor.

Reklam

Yapay zekâ zaman kazandırırken yeni talepler yaratıyor

Güney Kore Merkez Bankası'nın 2025'in ortalarında yaptığı ankete göre Koreli çalışanların yüzde 51,8'i işte üretken yapay zekâ kullanıyordu; bu oran ABD'dekinin yaklaşık iki katıydı. Üretken yapay zekâ, talimatlara yanıt olarak metin gibi içerikler oluşturan sistemleri ifade ediyor.

Koreli çalışanlar yapay zekâyı kullanarak haftada beş ila yedi saat geçirirken Amerikalı çalışanlarda bu süre 0,5 ila iki saatti. Yapay zekâ çalışma saatlerini tahminen yüzde 3,8 azaltmıştı; bu da bazı işlerin daha kısa sürede tamamlanabildiğine işaret ediyor.

Çağrı merkezi çalışanları ise farklı bir deneyim aktardı. Bu çalışanlarla yapılan ankette katılımcıların yüzde 63,1'i yapay zekâ sistemleriyle bağlantılı müşteri şikâyetlerinin arttığını bildirdi. Bu durum, vardiya sonrasında işleri tamamlama süresini uzattı. Bir çalışan, gelen aramaların ardından işlem işlerini bitirmek için vardiya sonrasında bir saat daha harcadığını söyledi.

Rakamlar, zaman tasarrufunun yanı sıra ek taleplerin de ortaya çıktığını gösteriyor. Yapay zekâ bazı işler için gereken süreyi azaltabilirken yapay zekâ sistemleriyle ilgili şikâyetler, çalışanların planlanan vardiyaları bittikten sonra tamamlaması gereken işler yaratıyor.

Microsoft'un 2025 Work Trend Index raporu, işin akşama daha fazla yayıldığı ve dünya genelinde görülen “sonsuz iş günü” adı verilen olguyu tanımladı. Saat 20.00'den sonra yapılan toplantılar önceki yıla göre yüzde 16 arttı; aktif çalışanların yaklaşık yüzde 29'u saat 22.00'ye kadar gelen kutularını yeniden kontrol etti.

Microsoft'un bulguları, ülkeler sınırları boyunca mesai sonrası faaliyetlerin arttığına işaret ediyor. Güney Kore'deki yüksek yoğunluklu çalışma kültürü, dijital araçların iş gününü uzattığı daha geniş çaplı bir eğilime yerel bir baskı ekliyor.

Ebeveynlerin zamanları üzerinde söz sahibi olması gerekiyor

Güney Kore'de doğurganlık oranı 2023'te rekor düşük düzey olan 0,72'ye geriledi. Araştırmacılar, çalışan ebeveynlere sınırlı esneklik tanınmasının aile kurmanın önündeki temel engellerden biri olduğunu belirterek çalışma süresi üzerinde söz sahibi olmayı istihdamın ötesine uzanan kararlarla ilişkilendirdi.

Kore Kadın Gelişim Enstitüsü'nden Dr. Jung Sung-mi, altı yaşından küçük çocuğu olan kadınların yalnızca yüzde 21,9'unun, erkeklerin ise yüzde 17,9'unun esnek çalışma düzenine sahip olduğunu ortaya koydu. Avrupa Birliği'nde bu oranlar kadınlarda yüzde 60'ın, erkeklerde ise yaklaşık yüzde 58'in üzerindeydi.

Dr. Jung'un araştırması, çalışma programını belirleme özgürlüğünün aile planlaması kararlarını nakit teşvikler veya çocuk yardımları gibi geleneksel desteklerden daha fazla etkilediğine işaret etti. Çalışanlara zamanları üzerinde yeniden kontrol sağlayan politikaların, çalışan aileler için zamanın lüks hâline geldiği bir toplumda doğum oranlarını artırmada mali yardımlardan daha etkili olabileceğini savundu.

2021'de esnek sistemler uygulamaya koyan kuruluşlarda istihdam ortalama yüzde 3,6 arttı. Küçük kuruluşlarda artış yüzde 6,3'e kadar çıktı. Bu bulgular, esnekliğin aile yaşamı ve refahın yanı sıra ekonomik sonuçlarla da bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Dolayısıyla politika tartışması, bir çalışanın geç saatte gelen mesaja yanıt verip vermemesiyle sınırlı değil. Kurumların faaliyetlerini sürdürüp çalışan istihdam ettiği bir ortamda işini bitirebilme, dinlenebilme, çocuklarına bakabilme ve aile planlayabilme imkânlarını da kapsıyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Global Research, katılımcıların yüzde 66'sının önceki yıl mesai saatleri dışında işle ilgili iletişim aldığını belirledi.
  • İletişim alanların yaklaşık yüzde 31'i saat 22.00'den sonra mesaj aldı; yüzde 45'ten fazlası konuların acil olmadığını düşündü.
  • Yüzde 80'den fazlası yasal kısıtlamaları desteklerken, 23 Şubat 2026 itibarıyla 22. Ulusal Meclis'te konuyla ilgili iki yasa tasarısı beklemedeydi.
  • 8.644 çalışanı kapsayan bir çalışma, mesai sonrası iletişimi baş ağrısı ve göz yorgunluğu görülme olasılığındaki artışla ilişkilendirdi.
  • Güney Koreliler haftada ortalama 0,5 gün evden çalıştı; bu, incelenen 40 büyük ülke arasındaki en düşük orandı.
  • 2019-2024 arasında günlük ortalama çalışma süresi 15 dakika, uyku süresi ise sekiz dakika azaldı.
  • Yapay zekâ çalışma saatlerini tahminen yüzde 3,8 azaltırken, çağrı merkezi çalışanları yapay zekâ şikâyetleriyle bağlantılı ek iş yükü bildirdi.
  • Ebeveynler ve istihdam üzerine yapılan araştırmalar, çalışma programlarında daha fazla esnekliği aile planlaması ve istihdam artışıyla ilişkilendirdi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir